# لبدا (ل-ب-د-ا) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%A8%D8%AF%D8%A7
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%A8%D8%AF%D8%A7

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ل - ب - د - ا
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 1 sözlük

## Sözlükler (1)

### [Müfredât](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%A8%D8%AF%D8%A7/sozluk/mufredat.md) — Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

- قال تعالى: ﴿يكونون عليه لبدا﴾ [الجن/19] أي: مجتمعة، الواحدة: لبدة، كاللبد المتلبد، أي المجتمع، وقيل: معناه: كانوا يسقطون عليه سقوط اللبد، وقرئ ﴿لبدا﴾ (وبها قرأ هشام عن ابن عامر الدمشقي. انظر: الإتحاف ص 425) أي: متلبدا ملتصقا بعضها ببعض للتزاحم عليه، وجمع اللبلد: ألباد ولبود. وقد ألبدت السرج: جعلت له لبدا، وألبدت الفرس: ألقيت عليه اللبد. نحو: أسرجته، وألجمته، وألببته، واللبدة: القطعة منها. وقيل: هو أمنع من لبدة الأسد (انظر: المجمل 3/801). أي: من صدره، ولبد الشعر، وألبد بالمكان: لزمه لزوم لبده، ولبدت الإبل لبدا: أكثرت من الكلإ حتى أتبعها. وقوله: ﴿مالا لبدا﴾ [البلد/6] (أساس البلاغة (لبد) ) أي: كثيرا متلبدا، وقيل: ما له سبد ولا لبد (السبد: الوبر. أي: ماله ذو وبر ولا صوف متلبد، ويكنى بهما عن الإبل والغنم. وقال الأصمعي: أي: ماله قليل ولا كثير. انظر اللسان (سبد) ؛ وأساس البلاغة (لبد) ؛ والمشوف المعلم 1/381؛ والأمثال ص 388) ولبد: طائر من شأنه أن يلصق بالأرض، وآخر نسور لقمان كان يقال له لبد (تزعم العرب أن لقمان هو الذي بعثته عاد في وفدها إلى الحرم يستسقي لها، فلما أهلكوا خير لقمان بين بقاء سبع بعرات سمر، من أظب عفر، في جبل وعر، لا يمسها القطر، أو بقاء سبعة أنسر، كلما أهلك نسر خلف بعده نسر، فاختار النسور، فكان آخر نسوره يسمى لبدا، وقد ذكره النابغة فقال:
أضحت خلاء وأضحى أهلها احتملوا * أخنى عليها الذي أخنى على لبد)،
وألبد البعير: صار ذا لبد من الثلط (ثلط البعير: إذا ألقى بعره رقيقا. انظر: اللسان (لبد) ) وقد يكنى بذلك عن حسنه لدلالة ذلك منه على خصبه وسمنه، وألبدت القربة: جعلتها في لبيد أي: في جوالق صغير.

##### Türkçe

- Allah Teâlâ dedi: ﴿يكونون عليه لبدا﴾ [الجن/19] yani: toplanmış; bir tanesi: **لبدة**; **اللبد المتلبد** gibi, yani toplanmış; ve denildi: manası: onun üzerine **اللبد**’ün düşüşü gibi düşüyorlardı; ve ﴿لبدا﴾ diye okundu (ve onunla Hişâm, İbn Âmir ed-Dımaşkî’den okudu. bkz.: el-İthâf s. 425) yani: birbirine yapışmış, onun üzerine sıkışmadan dolayı bazısı bazısına bitişik. Ve **اللبلد**’ün çoğulu: **ألباد** ve **لبود**. Ve **ألبدت السرج**: ona **لبدا** yaptım; ve **ألبدت الفرس**: onun üzerine **اللبد** attım. Şu gibi: **أسرجته** ve **ألجمته** ve **ألببته**; ve **اللبدة**: ondan bir parçadır. Ve denildi: o, aslanın **لبدة**’sinden daha engelleyicidir (bkz.: el-Mücmel 3/801). Yani: göğsünden. Ve **لبد الشعر**; ve **ألبد بالمكان**: onun **لبده**’sinin yapışması gibi yapışmayla ona yapıştı. Ve **لبدت الإبل لبدا**: otlaktan çoğalttı, ta ki onu izlettirdi. Ve onun sözü: ﴿مالا لبدا﴾ [البلد/6] (Esâsu’l-Belâğa (**لبد**) ) yani: çok, birbirine yığılmış; ve denildi: onun için ne **سبد** vardır ne **لبد** ( **السبد**: kıl. Yani: onun için kıl sahibi yoktur ve birbirine keçeleşmiş yün yoktur; ve ikisiyle develer ve koyunlar kastedilir. Ve el-Asma‘î dedi: yani: onun için ne az vardır ne çok. bkz. el-Lisân (**سبد**) ; Esâsu’l-Belâğa (**لبد**) ; el-Meşûf el-Mu‘allam 1/381; el-Emsâl s. 388). Ve **لبد**: yerle yapışması âdetinden olan bir kuştur. Ve Lokmân’ın akbabalarının sonuncusu, ona **لبد** denirdi (Araplar, Lokmân’ın, Âd’ın onu heyetinde Harem’e kendisi için yağmur istemeye gönderdiği kimse olduğunu iddia eder; sonra helâk edildiklerinde Lokmân’a, yağmurun dokunmadığı sarımsı esmer yedi dişi deve arasında—engebeli bir dağda, sarımsı beyaz, sert—kalma ile, yedi akbaba arasında kalma arasında seçim yaptırıldı; her ne zaman bir akbaba helâk olsa onun ardından bir akbaba gelirdi; o da akbabaları seçti; akbabalarının sonuncusu **لبدا** diye adlandırılırdı; en-Nâbiga onu zikretmiş ve şöyle demiştir:
أضحت خلاء وأضحى أهلها احتملوا * أخنى عليها الذي أخنى على لبد)،
Ve **ألبد البعير**: **الثلط**’tan **لبد** sahibi oldu ( **ثلط البعير**: dışkısını ince olarak attığı zaman. bkz. el-Lisân (**لبد**) ). Ve bununla, bunun ondan onun bereketine ve semizliğine delâlet etmesinden dolayı, onun güzelliği hakkında kinaye yapılabilir. Ve **ألبدت القربة**: onu **لبيد** içine yaptım; yani: küçük bir çuval içine.
