# لبد — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%A8%D8%AF/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%A8%D8%AF/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لبد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%A8%D8%AF.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: لبد

ل ب د
تلبّد الشعر والصوف‏:‏ تلصّق‏.‏
وتلبّد التراب والرمل ولبّده المطر‏.‏
والتبد الورق‏.‏
ولبّد الصوف‏:‏ جعله لبداً‏.‏
وخفّ ملبّد وملبود‏:‏ متخذ من اللبد ولبس اللبّادة‏.‏
ولبّد الحاج شعره‏:‏ عالجه بخطميٍّ أو صمغ لئلا يشعث‏.‏
وخرج فلان ملبياً ملبّداً‏.‏
وألبد القربة‏:‏ جعلها في لبيد وهو الجوالق ومنه قول عمر للبيد قاتل أخيه زيد‏:‏ أأنت قتلت أخي يا جوالق‏.‏
ومن المجاز‏:‏ ‏"‏ أجرأ من ذي لبدة ‏"‏ وذي لبدٍ وهو الأسد وهي شعره الكثيف المتلبّد على زبرته‏.‏
قال‏:‏ كأنه ذو لبدة دلهمس يفرس في عرينه ما يفرس و ‏"‏ أمنع من لبدة الأسد ‏"‏‏.‏
وفلان لا يجف لبده إذا لم يزل يتردّد‏.‏
وأثبت الله لبدك وثبّت لبدك وحمل الله لبدتك وكانوا عليه لبدة ولبدا إذا ازدحموا عليه‏.‏
ولبد بالأرض وتلبّد‏:‏ لصق متضائل الشخص‏.‏
وفي مثل ‏"‏ تلبّدي تصيّدي ‏"‏ كقولهم‏:‏ ‏"‏ مخرنبق لينباع ‏"‏ ومنه قيل‏:‏ تلبد فلان إذا رأى وتفرّس وتقول صبيان العرب للسمانى‏:‏ سمانى لبادي البيدي لا ترى‏:‏ يدورون حولها ويقولون ذلك وهي لابدة لا تطير حتى تؤخذ‏.‏
وفلان جثّامةٌ لبد‏:‏ لا يفارق مكانه ومنه أتى أبد على لبد وهو آخر نسور لقمان لظنّه أنه لبد فلا يموت‏.‏
ومال لبدٌ لا يخاف فناؤه من كثرته‏.‏
و ‏"‏ ماله سبدٌ ولا لبد ‏"‏‏.‏
وألبد رأسه‏:‏ طأطأه عند دخول الباب يقال‏:‏ ألبد رأسك‏.‏
وعصابة ملبدة‏:‏ لاصقة بالأرض من الفقر وفلان ملبد‏:‏ مدقع‏.‏

### Türkçe

ل ب د
**تلبّد الشعر والصوف**: yapıştı.
Ve **تلبّد التراب والرمل** ve yağmur onu **لبّده**.
Ve kâğıt **التبد**.
Ve **لبّد الصوف**: onu **لبداً** yaptı.
Ve **خفّ ملبّد وملبود**: **اللبد**’den yapılmış ve **اللبّادة**’yı giymiş.
Ve hacı saçını **لبّد**: dağılmasın diye onu **خطميٍّ** yahut zamkla işledi.
Ve falan kimse **ملبياً ملبّداً** olarak çıktı.
Ve kırbayı **ألبد**: onu **لبيد** içine koydu; o da çuvaldır; bundan, kardeşi Zeyd’in katili **لبيد**’e Ömer’in sözü: “Kardeşimi sen mi öldürdün, ey çuval?”
Ve mecazdan: “**أجرأ من ذي لبدة**” ve **ذي لبدٍ**; o aslandır; o da, yelesi üzerinde yoğun, birbirine yapışmış olan onun gür saçıdır.
Dedi: Sanki o, karanlık, sert bir **ذو لبدة**; ininde ne avlıyorsa avlar; ve “**أمنع من لبدة الأسد**”.
Ve falan kimsenin **لبده**’si kurumaz; eğer durmadan gidip gelirse.
Allah senin **لبدك**’ini sabit kılsın ve senin **لبدك**’ini sağlamlaştırsın ve Allah senin **لبدتك**’ni yüklesin; ve onun üzerine, ona üşüştüklerinde, **لبدة** ve **لبدا** idiler.
Ve yere **لبد** ve **تلبّد**: yapıştı; şahsı küçülmüş olarak.
Ve şu meselde: “**تلبّدي تصيّدي**”, onların “**مخرنبق لينباع**” demeleri gibi; bundan denildi: falan kimse **تلبد** etti; gördüğünde ve dikkatle baktığında. Ve Arap çocukları bıldırcına derler: “**سمانى لبادي البيدي لا ترى**”; onun etrafında dönerler ve bunu söylerler; o ise **لابدة**’dir, yakalanıncaya kadar uçmaz.
Ve falan kimse **جثّامةٌ لبد**’dir: yerinden ayrılmaz; bundan: **أبد** **لبد** üzerine geldi; o, Lokman’ın akbabalarının sonuncusudur; onun **لبد** olduğunu, dolayısıyla ölmeyeceğini sanmasından dolayı.
Ve çokluğundan dolayı yok olmasından korkulmayan **لبدٌ** mal.
Ve “Onun ne **سبدٌ**’i vardır ne de **لبد**’i.”
Ve başını **ألبد**: kapıdan girerken onu eğdi; denilir: “Başını **ألبد** et.”
Ve **عصابة ملبدة**: fakirlikten yere yapışık; ve falan kimse **ملبد**: yoksulluğa düşmüş.
