# لبس — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%A8%D8%B3/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%A8%D8%B3/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لبس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%A8%D8%B3.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: لبس

اللُّبْسُ، بالضم: مصدر قولك لَبِسْتُ الثوبَ أَلْبَس، واللَّبْس، بالفتح: مصدر قولك لَبَسْت عليه الأَمر أَلْبِسُ خَلَطْت. واللِّباسُ: ما يُلْبَس، وكذلك المَلْبَس واللِّبْسُ، بالكسر، مثلُه. ابن سيده: لَبِسَ الثوب يَلْبَسُه لُبْساً وأَلْبَسَه إِياه، وأَلْبَس عليك ثوبَك. وثوب لَبِيس إِذا كثر لُبْسُه، وقيل: قد لُبِسَ فأَخْلَق، وكذلك مِلْحَفَة لَبِيسٌ، بغير هاء، والجمع لُبُسٌ؛ وكذلك المزادة وجمعها لَبائِس؛ قال الكميت يصف الثور والكلاب:
تَعَهّدَها بالطَّعْنِ، حتى كأَنما
يَشُقُّ بِرَوْقَيْهِ المَزادَ اللَّبائِسا
يعني التي قد استعملت حتى أَخْلَقَتْ، فهو أَطوَعُ للشَّقِّ والخَرْق. ودارٌ لَبِيسٌ: على التشبيه بالثوْب الملبوس الخَلَق؛ قال: دارٌ لِلَيْلى خَلَقٌ لَبِيسُ،
ليس بها من أَهلها أَنيسُ
وحَبْل لَبيسٌ:مستعمَل؛ عن أَبي حنيفة. ورجل لَبِيسٌ: ذو لِبَاسٍ، على التَّشبيه؛ حكاه سيبويه. ولَبُوسٌ: كثير اللِّباس. واللَّبُوس: ما يُلبس؛ وأَنشد ابن السكيت لِبَيْهَس الفزاري، وكان بَيْهس هذا قتل له ستة إِخوة هو سابعُهم لما أَغارَتْ عليهم أَشْجَع، وإِنما تركوا بَيْهَساً لأَنه كان يحمُق فتركوه احْتِقاراً له، ثم إِنه مرَّ يوماً على نِسْوَة من قومه، وهنَّ يُصلِحْن امرأَة يُرِدْنَ أَن يُهْدِينَها لبعض من قَتَل إِخَوتَه. فكشف ثوبه عن اسْتِه وغطَّى رأَسه فقلْنَ له: وَيْلَك أَيَّ شيء تصنَع؟ فقال:
الْبَسْ لِكُلِّ حَالَة لَبُوسَها:
إِمَّا نَعِيمَها وإِمَّا بُوسَهَا
واللَّبُوس: الثياب والسِّلاح. مُذكَّر، فإِن ذهبت به إِلى الدِّرْع أَنَّثْتَ. وقال اللَّه تعالى: وعلَّمناه صَنْعَة لَبُوس لكم؛ قالوا: هو الدِّرْعُ تُلبَس في الحروب. ولِبْسُ الهَوْدج: ما عليه من الثياب. يقال: كشَفْت عن الهَوْدج لِبْسَه، وكذلك لِبْس الكعبة، وهو ما علينا من اللِّباسِ؛ قال حميد بن ثور يصف فرَساً خدمته جَواري الحيِّ: فَلَما كَشَفْنَ اللِّبْسَ عنه مَسَحْنَهُ
بأَطْرافِ طَفْلٍ، زانَ غَيْلاً مُوَشَّما
وإِنه لحسَنُ اللَّبْسَة واللِّباس. واللِّبْسَةُ: حالة من حالات اللُّبْس؛ ولَبِستُ الثوب لَبْسَةً واحدة. وفي الحديث: أَنه نهى عن لِبْسَتَيْن، هي بكسر اللام، الهيئة والحالة، وروي بالضم على المصدر؛ قال الأَثير: والأَوّل الوجه. ولِباسُ النَّوْرِ: أَكِمَّتُهُ. ولِباسُ كل شيء: غِشاؤُه. ولِباس الرجل: امرأَتُه، وزوجُها لِباسُها. وقوله تعالى في النساء: هنَّ لِباسٌ لكم وأَنتم لِباسٌ لهنَّ؛ أَي مثل اللِّباسِ؛ قال الزجاج:: قد قيل فيه غيرُ ما قوْلٍ قيل: المعنى تُعانِقونهنَّ ويُعانِقْنَكم، وقيل: كلُّ فَرِيقٍ منكم يَسْكُنُ إِلى صاحبه ويُلابِسُه كما قال تعالى: وجَعَل منها زوجها ليَسْكُنْ إِليها. والعرب تسَمِّي المرأَة لِباساً وإِزاراً؛ قال الجعدي يصف امرأَة:
إِذا ما الضَّجِيعُ ثَنَى عِطْفَها،
تَثَنَّتْ، فكانت عليه لِباسا
ويقال: لَبِسْت امرأَة أَي تمتَّعت بها زماناً، ولَبِست قَوْماً أَي تملَّيْت بهم دهراً؛ وقال الجعدي:
لَبِسْت أُناساً فأَفْنَيْتُهُمْ،
وأَفْنَيْتُ بعد أُناسٍ أُناسا
ويقال: لَبِسْت فلانة عُمْرِي أَي كانت معي شَبابي كلَّه. وتَلَبَّسَ حُبُّ فلانة بَدَمِي ولَحْمِي أَي اختلط. وقوله تعالى: الذي جعل لكم الليل لِباساً أَي تَسْكُنُون فيه، وهو مشتملٌ عليكم. وقال أَبو إِسحق في قوله تعالى: فأَذاقها اللَّه لِباسَ الجُوعِ والخَوْف، جاعُوا حتى أَكلوا الوَبَرَ بالدَّمِ وبلغ منهم الجُوعُ الحالَ التي لا غاية بعدها، فضُرِبَ اللِّباسُ لما نالهم مثلاً لاشتماله على لابِسِه. ولِباسُ التَّقْوَى: الحياءُ؛ هكذا جاء في التفسير، ويقال: الغليظ الخشِنُ القصير. وأُلْبِسَتِ الأَرض: غطَّاها النَّبْتُ. وأَلبَسْت الشيء، بالأَلف، إِذا غَطَّيْته. يقال: أَلْبَس السماءَ السحابُ إِذا غَطَّاها. ويقال: الحَرَّةُ الأَرض التي لَبِسَتها حجارة سُودٌ. أَبو عمرو: يقال للشيء إِذا غَطَّاه كلَّه أَلبَسَه ولا يكون لَبِسَه كقولهم أَلبَسَنا الليل، وأَلْبَسَ السماءَ السحابُ ولا يكون لَبِسَنا الليل ولا لَبِس السماءَ السحابُ. ويقال: هذه أَرض أَلْبَسَتْها حجارة سود أَي غطَّتْها. والدَّجْنُ: أَن يُلْبِسَ الغيمُ السماء.
والمَلْبَسُ: كاللِّباسِ. وفي فلان مَلْبَسٌ أَي مُسْتَمْتَعٌ. قال أَبو زيد: يقال إَن في فلان لمَلْبَساً أَي ليس به كِبْرٌ، ويقال: كِبَرٌ، ويقال: ليس لفلان لَبِيسٌ أَي ليس له مثل. وقال أَبو مالك: هو من المُلابَسَة وهي المُخالَطة. وجاء لابِساً أُذُنَيْه أَي مُتغافلاً، وقد لَبِس له أُذُنَهُ؛ عن ابن الأَعرابي؛ وأَنشد:
لَبِسْتُ لِغالِبٍ أُذُنَيَّ، حتَّى
أَراد لقَوْمِه أَنْ يأْكُلُوني
يقول: تغافَلْت له حتى أَطمَعَ قومَه فيَّ.
واللَّبْسُ واللَّبَسُ: اختلاط الأَمر. لبَسَ عليه الأَمرَ يَلْبِسُه لَبْساً فالْتَبَسَ إِذا خَلَطَه عليه حتى لا يعرِف جِهَتَه. وفي المَوْلَدِ والمَبْعَثِ: فجاء المَلَكُ فشقَّ عن قلبه، قال: فَخِفْتْ أَن يكون قد الْتُبِسَ بي أَي خُولِطْت في عَقْلي، من قولك في رَأْيهِ لَبْسٌ أَي اختلاطٌ، ويقال للمجنون: مُخالَط. والْتَبَسَ عليه الأَمر أَي اختلَطَ واشْتَبَه. والتَّلْبيسُ: كالتَّدْليس والتَّخليط، شُدِّد للمبالغة، ورجل لَبَّاسٌ ولا تقل مُلَبَّس. وفي حديث جابر: لما نزل قوله تعالى: أَو يُلْبِسَكُم شِيَعاً؛ اللَّبْس: الخلْط. يقال: لَبَسْت الأَمر، بالفتح، أَلْبِسُه إِذا خَلَطت بعضه ببعض، أَي يَجْعَلكم فِرَقاً مختلفين؛ ومنه الحديث: فَلَبَسَ عليه صَلاتَه. والحديث الآخر: من لَبَسَ على نفسه لَبْساً، كلُّه بالتخفيف؛ قال: وربما شدد للتكثير؛ ومنه حديث ابن صيّاد: فَلَبَسَني أَي جَعَلني أَلْتَبِسُ في أَمره، والحديث الآخر: لَبَسَ عليه. وتَلَبَّس بيَ الأَمرُ: اختلط وتعلق؛ أَنشد أَبو حنيفة:
تَلَبَّسَ حُبُّها بَدَمي ولَحْمِي،
تَلَبُّسَ عِطْفَةٍ بفُرُوعِ ضالِ
وتَلَبَّسَ بالأَمر وبالثَّوْب. ولابَسْتُ الأَمرَ: خالَطْتُه. وفيه لُبْسٌ ولُبْسَةٌ أَي التِباسٌ. وفي التنزيل العزيز: وللبَسْنا عليهم ما يَلْبِسُون؛ يقال: لَبَسْت الأَمر على القوم أَلْبِسُه لَبْساً إِذا شَبَّهْتَه عليهم وجَعَلتَه مُشْكِلاً، وكان رؤساء الكفار يَلْبِسُون على ضَعَفَتهم في أَمر النبي، صلى اللَّه عليه وسلم، فقالوا: هَلاَّ أُنزل إِلينا مَلَك؟ قال اللَّه تعالى: ولو أَنزَلْنا مَلَكاً فرأَوْه، يعني المَلَك، رجُلاً لكان يَلْحَقهم فيه من اللَّيْس مثل ما لحق ضَعَفَتَهُم منه. ومن أَمثالهم: أَعْرَضَ ثَوْبُ المُلْتَبِس إِذا سأَلتَه عن أَمر فلم يُبَيِّنْهُ لك. وفي التهذيب: أَعْرَضَ ثَوْبُ المُلْبِسِ؛ يُضرَب هذا المَثَل لِمَن اتَّسَعت فِرْقَتُه أَي كثر من يَتَّهِمُه فيما سَرَقه. والمِلْبَس: الذي يلبسُك ويُجلِّلك. والمِلْبَسُ: الليل بعَيْنه كما تقول إِزارٌ ومِئْزًرٌ ولِحافٌ ومِلْحَفٌ؛ ومن قال المَلْبَس أَراد ثَوْب اللُّبْس كما قال:
وبَعْدَ المَشِيبِ طُول عُمْرٍ ومَلْبَسَا
وروي عن الأَصمعي في تفسير هذا المثل قال: ويقال ذلك للرجل، يقال له: ممن أَنت؟ فيقول: من مُضَر أَو من رَبيعَة أَو من اليَمَن أَي عَمَمْت ولم تخصَّ. واللَّبْسُ: اختِلاطُ الظلام. وفي الحديث: لُبْسَةٌ، بالضم، أَي شُبْهَةٌ ليس بواضح. وفي الحديث: فيَأْكلُ فما يَتَلَبَّسُ بِيَدِه طَعام أَي لا يَلْزَق به لنظافة أَكله؛ ومنه الحديث: ذهب ولم يَتَلَبَّسْ منها بشيء يعني من الدنيا. وفي كلامه لَبُوسة ولُبُوسَة أَي أَنه مُلْتَبِس؛ عن اللحياني، ولَبَّسَ الشيءُ: الْتَبَسَ، وهو من باب:
قد بَيَّنَ الصبحُ لِذِي عَينَيْن
ولابَسَ الرجلُ الأَمر: خالطَه. ولابَسْتَ فلاناً: عَرَفت باطنَه. وما في فلان مَلبَس أَي مُسْتَمْتَع. ورجل البِيسٌ: أَحمق
(* قوله «البيس
أَحمق» كذا في الأصل. وفي شرح القاموس: ورجل لبيس، بكسر اللام. أَحمق.). الليث: اللَّبَسَة بَقْلة؛ قال الأَزهري: لا أَعرف اللَّبَسَة في البُقُول ولم أَسمع بها لغير الليث.

### Türkçe

**اللُّبْسُ**, ötre ile: “Ben elbiseyi giydim, giyerim” sözünün mastarıdır; ve **اللَّبْسُ**, fetha ile: “Ona işi **لَبَسْت**; **أَلْبِسُ**: karıştırdım” sözünün mastarıdır. Ve **اللِّباسُ**: giyilen şeydir; yine **المَلْبَس** ve **اللِّبْسُ**, kesra ile, onun gibidir. İbn Sîde: **لَبِسَ** elbiseyi, onu **يَلْبَسُه**; **لُبْساً** (giyme) ile; ve onu ona **أَلْبَسَه**; ve senin elbiseni sana **أَلْبَس** (giydirdi). Ve **ثوب لَبِيس**: giyilmesi çok olunca; ve denildi ki: “giyildi de eskidi”; yine **مِلْحَفَة لَبِيسٌ**, ه olmaksızın; çoğulu **لُبُسٌ**’tur; yine **المزادة** ve çoğulu **لَبائِس**; el-Kumeyt, öküzü ve köpekleri vasfederek dedi ki:
تَعَهّدَها بالطَّعْنِ، حتى كأَنما
يَشُقُّ بِرَوْقَيْهِ المَزادَ اللَّبائِسا
Yani: kullanılmış da eskimiş olan; o, yarma ve yırtmaya daha itaatkârdır. Ve **دارٌ لَبِيسٌ**: eskimiş giyilmiş elbiseye benzetme üzere; dedi ki:
دارٌ لِلَيْلى خَلَقٌ لَبِيسُ،
ليس بها من أَهلها أَنيسُ
Ve **حَبْل لَبيسٌ**: kullanılmış; Ebû Hanîfe’den. Ve **رجل لَبِيسٌ**: benzetme üzere, elbise sahibi; Sîbeveyh onu nakletti. Ve **لَبُوسٌ**: **اللِّباس**ı çok olan. Ve **اللَّبُوس**: giyilen şey; İbnü’s-Sikkît, Bihes el-Fezârî için inşâd etti; bu Bihes’in altı kardeşi öldürülmüştü, o onların yedincisiydi; Eşca‘ onlara baskın yaptığında; Bihes’i ancak, ahmaklık ederdi diye bıraktılar; onu küçümseyerek bıraktılar; sonra bir gün kavminden kadınlara uğradı; onlar, kardeşlerini öldürenlerden birine hediye etmek istedikleri bir kadını hazırlıyorlardı. Elbisesini kıçından açtı ve başını örttü; ona dediler ki: “Vay sana, ne yapıyorsun?” O da dedi ki:
الْبَسْ لِكُلِّ حَالَة لَبُوسَها:
إِمَّا نَعِيمَها وإِمَّا بُوسَهَا
Ve **اللَّبُوس**: elbiseler ve silahtır. Müzekkerdir; eğer onu **الدِّرْع**a götürürsen müennes yaparsın. Allah Teâlâ dedi: “Ve ona sizin için **لَبُوس** san‘atını öğrettik”; dediler ki: o, savaşlarda giyilen **الدِّرْع**tır. Ve **لِبْسُ الهَوْدج**: üzerindeki elbiselerdir. Denir: “**الهَوْدج**dan **لِبْسَه**i açtım”; yine **لِبْس الكعبة** da böyledir; o, üzerimizde olan **اللِّباس**tır; Humeyd b. Sevr, mahalle cariyelerinin hizmet ettiği bir atı vasfederek dedi ki:
فَلَما كَشَفْنَ اللِّبْسَ عنه مَسَحْنَهُ
بأَطْرافِ طَفْلٍ، زانَ غَيْلاً مُوَشَّما
Ve o, **اللَّبْسَة** ve **اللِّباس** bakımından güzeldir. Ve **اللِّبْسَةُ**: **اللُّبْس** hallerinden bir haldir; “Elbiseyi bir defa **لَبْسَةً** giydim.” Hadiste: “İki **لِبْسَة**den nehyetti”; o, **اللام**ın kesri iledir: heyet ve hal; ötre ile mastar üzere de rivayet edilmiştir; el-Esîr dedi ki: birincisi veçhtir. Ve **لِباسُ النَّوْرِ**: onun tomurcuklarıdır. Ve her şeyin **لِباسُ**u: onun örtüsüdür. Ve erkeğin **لِباس**ı: karısıdır; kocasının da **لِباس**ı odur. Kadınlar hakkında Allah Teâlâ’nın sözü: “Onlar size **لِباس**tır, siz de onlara **لِباس**sınız”; yani **اللِّباس** gibi; ez-Zeccâc dedi ki: onda, bir sözden başka sözler söylenmiştir; denildi ki: mana, onları kucaklarsınız ve onlar sizi kucaklar; denildi ki: sizden her bir fırka, sahibine sükûn bulur ve ona yapışır; Allah Teâlâ’nın sözü gibi: “Ve ondan eşini yarattı ki ona sükûn bulsun.” Araplar kadına **لِباس** ve **إِزار** adını verir; el-Ca‘dî bir kadını vasfederek dedi ki:
إِذا ما الضَّجِيعُ ثَنَى عِطْفَها،
تَثَنَّتْ، فكانت عليه لِباسا
Ve denir: “Bir kadını **لَبِسْت**”; yani bir zaman onunla faydalandın; ve “Bir kavmi **لَبِسْت**”; yani onlarla bir devir doyasıya kaldın; el-Ca‘dî dedi ki:
لَبِسْت أُناساً فأَفْنَيْتُهُمْ،
وأَفْنَيْتُ بعد أُناسٍ أُناسا
Ve denir: “Falancayı ömrümce **لَبِسْت**”; yani bütün gençliğimde benimleydi. Ve “Falancanın sevgisi kanıma ve etime **تَلَبَّسَ** etti”; yani karıştı. Allah Teâlâ’nın sözü: “Sizin için geceyi **لِباساً** kılan”; yani onda sükûn bulursunuz; o, sizi kuşatıcıdır. Ebû İshâk, Allah Teâlâ’nın sözü hakkında dedi ki: “Allah ona **لِباسَ الجُوعِ والخَوْف**u tattırdı”; aç kaldılar da kanla birlikte yünü yediler; açlık onlarda, ondan sonra sınırı olmayan hale ulaştı; **اللِّباس**, giyenini kuşatması sebebiyle, onlara isabet eden şeye misal olarak vuruldu. Ve **لِباسُ التَّقْوَى**: hayâdır; tefsirde böyle gelmiştir; ve denir: kalın, kaba, kısa. Ve “Yer **أُلْبِسَت**”; bitki onu örttü. Ve “Şeyi **أَلبَسْت**”, elif ile: onu örttüğün zaman. Denir: “Bulut göğü **أَلْبَس** etti”; onu örttüğü zaman. Ve denir: **الحَرَّةُ**, siyah taşların onu **لَبِسَت**i yerdir. Ebû Amr: bir şey onu bütünüyle örttüğünde ona **أَلبَسَه** denir; **لَبِسَه** olmaz; “Gece bizi **أَلبَسَ** etti” ve “Bulut göğü **أَلْبَسَ** etti” sözleri gibi; “Gece bizi **لَبِسَ** etti” ve “Bulut göğü **لَبِسَ** etti” olmaz. Ve denir: “Bu, siyah taşların onu **أَلْبَسَتْ**i bir yerdir”; yani onu örttü. Ve **الدَّجْنُ**: bulutun göğü **يُلْبِسَ** etmesidir.

Ve **المَلْبَسُ**: **اللِّباس** gibidir. Ve falanda **مَلْبَسٌ** vardır; yani faydalanılır. Ebû Zeyd dedi ki: “Falandaki **لَمَلْبَساً** denir”; yani onda kibir yoktur; ve “**كِبْرٌ**” denir; ve denir: “Falanın **لَبِيسٌ**i yoktur”; yani onun benzeri yoktur. Ebû Mâlik dedi ki: o, **المُلابَسَة**dendir; o da **المُخالَطة**dır. “Kulaklarını **لابِساً** olarak geldi”; yani gaflete vurur halde; ve onun için kulağını **لَبِس** etti; İbnü’l-A‘râbî’den; ve inşâd etti:
لَبِسْتُ لِغالِبٍ أُذُنَيَّ، حتَّى
أَراد لقَوْمِه أَنْ يأْكُلُوني
Diyor ki: ona karşı gaflete vurdum da kavmini bana karşı tamahlandırdı.

Ve **اللَّبْسُ** ve **اللَّبَسُ**: işin karışmasıdır. “Ona işi **لبَسَ** etti, onu **يَلْبِسُه** **لَبْساً**”; böylece **فالْتَبَسَ**: onu ona karıştırdı da yönünü bilmez oldu. **المَوْلَدِ** ve **المَبْعَثِ** hakkında: “Melek geldi de kalbini yardı”; dedi ki: “Ben, benimle **الْتُبِسَ** olmasından korktum”; yani aklımda karıştırıldım; “Onun görüşünde **لَبْسٌ** vardır” sözünden; yani karışıklık; ve deliye **مُخالَط** denir. Ve “Ona iş **الْتَبَسَ** etti”; yani karıştı ve şüpheli oldu. Ve **التَّلْبيسُ**: **التَّدْليس** ve **التَّخليط** gibidir; mübalağa için şeddelendi; ve **رجل لَبَّاسٌ**; **مُلَبَّس** deme. Câbir hadisi: Allah Teâlâ’nın sözü inince: “Veya sizi **شِيَعاً** **يُلْبِسَكُم**”; **اللَّبْس**: karıştırmadır. Denir: “İşi **لَبَسْت**”, fetha ile, onu **أَلْبِسُه**: bir kısmını bir kısmına karıştırdığım zaman; yani sizi farklı fırkalar kılar; ve ondandır hadis: “Ona namazını **فَلَبَسَ** etti.” Ve diğer hadis: “Kim kendi nefsine bir **لَبْساً** **لَبَسَ** ederse”; hepsi tahfîf iledir; dedi ki: bazen çokluk için şeddelenir; ondandır İbn Sayyâd hadisi: “Beni **فَلَبَسَني**”; yani onun işi hakkında beni **أَلْتَبِسُ** eder kıldı; ve diğer hadis: “Ona **لَبَسَ** etti.” Ve “İş bana **تَلَبَّسَ** etti”: karıştı ve ilişti; Ebû Hanîfe inşâd etti:
تَلَبَّسَ حُبُّها بَدَمي ولَحْمِي،
تَلَبُّسَ عِطْفَةٍ بفُرُوعِ ضالِ
Ve “İşle ve elbiseyle **تَلَبَّسَ** etti.” Ve “İşi **لابَسْتُ**”: onu karıştırdım. Onda **لُبْسٌ** ve **لُبْسَةٌ** vardır; yani iltibas. Aziz tenzilde: “Ve elbette onlara, onların **يَلْبِسُون** oldukları şeyi **وللبَسْنا** ederiz”; denir: “Kavme işi **لَبَسْت** ederim, onu **أَلْبِسُه** **لَبْساً**”; yani onlara benzettim ve onu müşkil kıldım; kâfirlerin reisleri, Peygamberin işi hakkında zayıflarına **يَلْبِسُون** ederlerdi; (Allah’ın salâtı ve selâmı onun üzerine olsun); dediler ki: “Bize bir melek indirilseydi ya?” Allah Teâlâ dedi: “Eğer bir melek indirseydik de onu görselerdi”; yani meleği; onu bir adam (suretinde) olsaydı, onda onlara, zayıflarına ondan ulaşan **اللَّيْس** gibi bir şey ulaşırdı. Mesellerindendir: “Sana bir iş hakkında sorduğunda onu sana açıklamazsa, **ثَوْبُ المُلْتَبِس** genişledi.” **التهذيب**’de: **ثَوْبُ المُلْبِسِ** genişledi; bu mesel, fırkası genişleyen kimse için vurulur; yani çaldığı şeyde onu itham edenler çoğaldı.

Ve **المِلْبَس**: seni giydiren ve seni bürüyendir. Ve **المِلْبَسُ**: gecenin kendisidir; “**إِزارٌ** ve **مِئْزًرٌ**, **لِحافٌ** ve **مِلْحَفٌ**” dediğin gibi; **المَلْبَس** diyen, **ثَوْب اللُّبْس**u kastetmiştir; şu söz gibi:
وبَعْدَ المَشِيبِ طُول عُمْرٍ ومَلْبَسَا
Bu meselin tefsirinde el-Asma‘î’den rivayet edildi; dedi ki: bu, adama söylenir; ona “Sen kimdensin?” denir; o da “**مُضَر**’dan” yahut “**رَبيعَة**’den” yahut “**اليَمَن**’den”; yani genelledin de tahsis etmedin. Ve **اللَّبْسُ**: karanlığın karışmasıdır. Hadiste: **لُبْسَةٌ**, ötre ile; yani açık olmayan bir şüphedir. Hadiste: “Yer de, eliyle yemeğe **يَتَلَبَّسُ** etmez”; yani yemeğinin temizliğinden dolayı ona yapışmaz; ondandır hadis: “Gitti ve ondan hiçbir şeye **يَتَلَبَّسْ** etmedi”; yani dünyadan. Sözünde **لَبُوسة** ve **لُبُوسَة** vardır; yani o, **مُلْتَبِس**tir; el-Lihyânî’den. Ve “Şey **لَبَّسَ** etti”: **الْتَبَسَ** etti; ve o, şu babdandır:
قد بَيَّنَ الصبحُ لِذِي عَينَيْن
Ve “Adam işi **لابَسَ** etti”: onu karıştırdı. Ve “Falancayı **لابَسْتَ**”: iç yüzünü bildin. Ve falanda **مَلبَس** yoktur; yani faydalanılır (bir şey) yoktur. Ve **رجل البِيسٌ**: ahmak.
(* “**البيس أَحمق**” sözü: asılda böyle. **شرح القاموس**’ta: ve **رجل لبيس**; **اللام**ın kesri ile: ahmak.)
el-Leys: **اللَّبَسَة** bir ottur; el-Ezherî dedi ki: otlarda **اللَّبَسَة**yi bilmem ve el-Leys’ten başkası için onu işitmedim.
