# لتأ (ل-ت-أ) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AA%D8%A3
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%AA%D8%A3

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ل - ت - أ
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 7 sözlük
- Bu sayfa şu yazımları da kapsar: لتء

## Sözlükler (7)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AA%D8%A3/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

لَتَأْتُ الرجلَ بحجرٍ، إذا رميته به. ولَتَأْته بعيني، إذا أحددتَ إليه النظر. ولَتَأْتُها، إذا جامعتها. ولَتَأَتْ به أمُّه: ولدَته. ويقال: لعنَ الله أمًّا لَتَأَتْ به.

##### Türkçe

**لَتَأْتُ** adamı bir taşla (vurursun); onu onunla attığın zaman. Ve **لَتَأْته** onu gözümle (vururum); ona bakışı keskinleştirdiğin zaman. Ve **لَتَأْتُها**; onunla cinsel ilişkide bulunduğun zaman. Ve **لَتَأَتْ** onunla annesi: onu doğurdu. Ve denilir: Allah, onunla **لَتَأَتْ** eden bir anneye lanet etsin.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AA%D8%A3/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب اللام والتاء وما يثلثهما)
(لتج) اللام والتاء والجيم كلمة. يقولون: اللَّتْجان: الجائع. وامراةٌ لتجَى.‏
(لتخ) اللام والتاء والخاء. قال ابن دريد: اللَّتْخ مِثل اللَّطخ(1). والله أعلم.‏
(لتم) اللام والتاء والميم كلمة. يقال: لتَمَها، إذا طعنها في مَنْحَرها بشَفْرة.‏
(لتأ) اللام والتاء والهمزة كلمةٌ إن صحت. يقولون: لَتَأَه بسهم، إذا رماه به. ولَتَأ المرأةَ: نَكَحها. فأمَّا التي فمؤنث الذي. يقولون اللَّتَيَّا: الأمر العظيم، يقال وقع في اللَّتَيا والَّتِي. وهذا مما يقال إنَّ عِلْمَه دَرَج فلا يُعرَف له قياس.‏
(لتب) اللام والتاء والباء كلمةٌ تدلُّ على ملازمةٍ ومخالطة. يقولون: لتَبَ ثوبَه: لَبِسه. واللاتِب: المُلازِم للشَّيء لا يفارقُه. ويقولون: لَتَبَ في سَبلَةِ الناقة، إذا وجأ.‏
--------------ـــ
(1) في الأصل: "اللتخ واللطخ"، وصواب النص من الجمهرة (2: 7) والمجمل.‏

ـ

##### Türkçe

(لام ve **التاء** ve bunların üçüncüsü olanlar babı)
(**لتج**) **اللام** ve **التاء** ve **الجيم** bir kelimedir. Derler ki: **اللَّتْجان**: aç olan. Ve **امراةٌ لتجَى**.
(**لتخ**) **اللام** ve **التاء** ve **الخاء**. İbn Düreyd dedi: **اللَّتْخ** **اللَّطخ**(1) gibidir. Allah daha iyi bilir.
(**لتم**) **اللام** ve **التاء** ve **الميم** bir kelimedir. Denir: **لتَمَها**, onu **مَنْحَر**’ında bir bıçakla dürttüğü zaman.
(**لتأ**) **اللام** ve **التاء** ve **الهمزة** bir kelimedir; eğer sahihse. Derler ki: **لَتَأَه** bir okla, onu onunla attığı zaman. Ve **لَتَأ المرأةَ**: onunla cinsel ilişkide bulundu. Amma **التي** ise **الذي**’nin müennesi (dişilidir). Derler ki **اللَّتَيَّا**: büyük iş; denir: **اللَّتَيا** ve **الَّتِي**’ye düştü. Ve bu, denir ki onun ilmi geçip gitmiştir; bu sebeple onun için bir kıyas bilinmez.
(**لتب**) **اللام** ve **التاء** ve **الباء** bir kelimedir; bir ملازمة ve bir karışmaya delâlet eder. Derler ki: **لتَبَ ثوبَه**: onu giydi. Ve **اللاتِب**: şeye ملازم olan, ondan ayrılmayan. Ve derler ki: **لَتَبَ في سَبلَةِ الناقة**, eğer dürttüyse.

--------------ـــ
(1) Asılda: “**اللتخ** ve **اللطخ**”; metnin doğrusu **الجمهرة** (2: 7) ve **المجمل**’dendir.

ـ

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AA%D8%A3/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

لَتَأَ في صَدْره يَلْتَأُ لَتْأً: دفع. ولَتَأَ المرأَة يَلْتَؤُها لَتْأً: نكحها. ولَتَأَه بسهَم لَتْأً: رمَاه به. ولَتَأْتُ الرجل بالحجر إِذا رَمَيْتَه به. ولَتَأْتُه \<ص:152>
 بعَيْنِي لَتْأً إِذا أَحْدَدْتَ إِليه النظَرَ، وأَنشد ابن السكيت: تَراه، إِذا أَمَّه الصِّنْو لا *  يَنُوءٌ اللَّتِيءُ الذي يَلْتَؤُهْ (1) (1 قوله «أمه كذا» هو في شرح القاموس والذي في نسخ من اللسان لا يوثق بها بدل الميم حاء مهملة، وفي نسخة سقيمة من التهذيب بدل الحاء جيم.) قال: اللَّتِيءُ، فَعِيلٌ مِن لَتَأْتُه إِذا أَصَبْتَه. واللَّتِيءُ الـمَلْتِيُّ: الـمَرْمِيُّ. ولَتَأَتْ به أُمُّه: ولَدَته. يقال: لَعَنَ اللّه أُمـّاً لَتَأَتْ به، ولَكَأَت به، أَي رَمَتْه.

##### Türkçe

**لَتَأَ** onun göğsünde **يَلْتَأُ** **لَتْأً**: itti. Ve **لَتَأَ** kadını **يَلْتَؤُها** **لَتْأً**: onunla cinsel ilişkide bulundu. Ve **لَتَأَه** onu bir okla **لَتْأً**: onu onunla attı. Ve **لَتَأْتُ** adamı taşla, onu onunla attığın zaman. Ve **لَتَأْتُه**
\<ص:152>
 gözümle **لَتْأً**: ona bakışı keskinleştirdiğin zaman; ve İbnü’s-Sikkît inşad etti:
تَراه، إِذا أَمَّه الصِّنْو لا *  يَنُوءٌ اللَّتِيءُ الذي يَلْتَؤُهْ (1)
(1 Onun “**أمه** böyle” sözü, Kāmûs şerhinde böyledir; Lisân’ın güvenilmeyen nüshalarında **الميم** yerine noktasız **حاء** vardır; Tehzîb’in sakîm bir nüshasında **الحاء** yerine **جيم** vardır.)
Dedi: **اللَّتِيءُ**, **فَعِيلٌ** veznindendir; **لَتَأْتُه** (onu vurduğum zaman)dan, onu isabet ettirdiğin zaman. Ve **اللَّتِيءُ الـمَلْتِيُّ**: atılmış olan, atılan.
Ve **لَتَأَتْ** onunla annesi: onu doğurdu. Denir: Allah, onunla **لَتَأَتْ** olan bir anneye lanet etsin; ve **لَكَأَت** onunla; yani onu attı.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AA%D8%A3/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ل ت أ * * لَتَأْتُ * الرجل بحجر إذا رميته ولَتَأْتُه بعيني إذا أحددت إليه النظر ولَتَأَت أمه به ولدته ويقال لعن الله أما لَتَأَتْ به

##### Türkçe

* ل ت أ * **لَتَأْتُ**: Adamı, ona bir taş attığında (taşla) vurursun; ona bakışı keskinleştirip yönelttiğinde de onu gözümle vurursun. Annesi onu doğurduğunda, onu (dünyaya) getirdi. Ve “Allah, onu doğuran anaya lanet etsin” denir: **لَتَأَتْ** به.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AA%D8%A3/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

لتأه في صدره كمنعه بالمثناة الفوقية يلتأ لتأ: دفعه قال المناوي: هكذا قيدوه بالصدر، وهو يخرج الدفع في غيره كالظهر و لتأ بسهم: رمى به، ولتأت الرجل بالحجر: رميته به، ولتأ يلتأ لتأ جامع المرأة ولتأ الشيء إذا نقص عن ابن الأعرابي: وفي العباب كأنه مقلوب ألت ولتأ ضرط، وسلح نقله الصاغاني ولتأ إلى الشيء بعينه لتأ إذا حدد إليه النظر ولتأت به المرأة: ولدت يقال: لعن الله أما لتأت به، ولكأت به، أي رمته من بطنها، فشبه خروج الولد برمي السهم أو الحجر، وهو مجاز. واللتيء كأمير فعيل من لتأته إذا أصبته، وهو المرمي اللازم لموضعه نقله الصاغاني، وعبارة العباب: اللازم للموضع، وأنشد ابن السكيت لأبي حزام العكلي:
  برأم لذأجة الضنء لا                      ينوء اللتيء الذي يلتؤه

##### Türkçe

**لتأه في صدره** “**كمنعه بالمثناة الفوقية**”: **يلتأ لتأ**: onu itti. el-Menâvî dedi ki: İşte böylece onu göğüs ile kayıtladılar; hâlbuki bu, itmenin onun dışında, sırt gibi (yerlerde) olmasını dışarı çıkarır.

**ولتأ بسهم**: onunla attı.

**ولتأت الرجل بالحجر**: onu onunla taşla attım.

**ولتأ يلتأ لتأ**: kadınla cinsel birleşmede bulundu.

**ولتأ الشيء إذا نقص**: İbnü’l-A‘râbî’den: bir şey eksildiği zaman. Ve el-‘Ubâb’da: sanki **ألت**’in ters çevrilmişi gibidir.

**ولتأ**: yellenme; ve dışkılama. Bunu es-Sağânî nakletti.

**ولتأ إلى الشيء بعينه لتأ**: ona gözünü diktiği zaman.

**ولتأت به المرأة**: doğurdu. Denilir ki: “Allah lânet etsin, onu doğuran anaya; ve onu doğuran anaya”; yani onu karnından attı. Böylece çocuğun çıkışını okun veya taşın atılmasına benzetti; bu mecazdır.

**واللتيء كأمير**: **فعيل** vezninde, “**لتأته**” (onu vurdum)dan; o, yerinde kalıcı olan atılandır. Bunu es-Sağânî nakletti. el-‘Ubâb’ın ibaresi: yerinde kalıcı olan. İbnü’s-Sikkît, Ebû Hizâm el-‘Aklî için şu beyti okudu:
  برأم لذأجة الضنء لا                      ينوء اللتيء الذي يلتؤه

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AA%D8%A3/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

لَتَأَه فِى صَدْرِهِ
1 لَتَأَه فِى صَدْرِهِ ذ , aor. لَتَاَ , (K,) inf. n. لَتْءٌ, (TA,) He thrust him on his breast. (K.) ― -b2- لَتَأَ He hit, struck, or hurt; syn. أَصَابَ. (TA.) ― -b3- لَتَأَ بِسَهْمٍ He shot an arrow. (K, * TA.) ― -b4- لَتَأَهُ بِحَجَرٍ He cast a stone at him. (S, K. *) ― -b5- لَتَأَتْ بِهِ (tropical:) She (a woman) brought him forth. (S, K. *) ― -b6- لَعَنَ اللّٰهُ أُمًّا لَتَأَتْ بِهِ, and لَكَأَتْ به, (S,) (tropical:) God curse the mother that cast him forth (from her womb) ! a tropical expression, from casting a stone, or shooting an arrow. (TA.) ― -b7- لَتَأَ, (S, K,) inf. n. لَتْءٌ, (TA,) Inivit feminam. (S, K.) -A2- لَتَأَ He lessened, or diminished; syn. نَقَصَ. (K.) ― -b2- Pepedit. (K.) ― -b3- Excrevit merdam. (K.) ― -b4- He, or it, passed, or went away; syn. مَضَى. (CK.) -A3- لَتَأَ بِعَيْنِهِ, (TA,) or لتأ alone, (K,) inf. n. لَتْءٌ, (TA,) He looked intently. (K.) ― -b2- لَتَأَهُ بِعَيْنِهِ He looked intently at him. (S.)

لَتِىءٌ
لَتِىءٌ ذ Remaining fixed, or keeping, to his place: (K:) or thrown down, or hit, or struck, and remaining fixed, or keeping, to his place. (TA.) [In the TA, one of the words by which it is explained is ↓ مَلْتِىٌّ; which is for مَلْتُوءٌ; like مَقْرِىٌّ for مَقْرُوءٌ.]

مَلْتِىٌّ
مَلْتِىٌّ ذ : see لَتِىءٌ.

##### Türkçe

لَتَأَه فِى صَدْرِهِ
1 **لَتَأَه فِى صَدْرِهِ** **ذ**, muzâri‘i **لَتَاَ**, (K,) mastar ismi **لَتْءٌ**, (TA,) Onu göğsüne itti. (K.) ― -b2- **لَتَأَ** Vurdu, çarptı, yahut incitti; eş anlamlısı **أَصَابَ**. (TA.) ― -b3- **لَتَأَ بِسَهْمٍ** Bir ok attı. (K, * TA.) ― -b4- **لَتَأَهُ بِحَجَرٍ** Ona bir taş attı. (S, K. *) ― -b5- **لَتَأَتْ بِهِ** (mecaz:) O (bir kadın) onu doğurdu. (S, K. *) ― -b6- **لَعَنَ اللّٰهُ أُمًّا لَتَأَتْ بِهِ**, ve **لَكَأَتْ به**, (S,) (mecaz:) “Allah onu (rahminden) dışarı atan anaya lanet etsin!”; taş atmak yahut ok atmak’tan alınmış bir mecaz ifadedir. (TA.) ― -b7- **لَتَأَ**, (S, K,) mastar ismi **لَتْءٌ**, (TA,) Kadınla cinsel ilişkiye girdi. (S, K.) -A2- **لَتَأَ** Azalttı, yahut eksiltti; eş anlamlısı **نَقَصَ**. (K.) ― -b2- Yellenedi. (K.) ― -b3- Dışkı çıkardı. (K.) ― -b4- O, yahut o (şey), geçti, yahut gitti; eş anlamlısı **مَضَى**. (CK.) -A3- **لَتَأَ بِعَيْنِهِ**, (TA,) yahut yalnız **لتأ**, (K,) mastar ismi **لَتْءٌ**, (TA,) Dikkatle baktı. (K.) ― -b2- **لَتَأَهُ بِعَيْنِهِ** Ona dikkatle baktı. (S.)

لَتِىءٌ
**لَتِىءٌ** **ذ** Yerine sabit kalan, yahut yerinde duran: (K:) yahut yere atılmış, yahut vurulmuş, yahut çarpılmış, ve yerine sabit kalan, yahut yerinde duran. (TA.) [TA’da, kendisiyle açıklandığı kelimelerden biri ↓ **مَلْتِىٌّ**’dir; bu, **مَلْتُوءٌ** yerine olup; **مَقْرِىٌّ**’nin **مَقْرُوءٌ** yerine olması gibi.]

مَلْتِىٌّ
**مَلْتِىٌّ** **ذ**: **لَتِىءٌ**’e bak.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AA%D8%A3/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

#### Madde başı: لتء

لَتَأ
لَتَأ A ( لَتْء [ 1 ] )
a.  [ acc. &  Bi ], Hit, struck with.

b.  [ Bi ], Threw, cast; shot ( arrow ).

c.  [ Bi ], Brought forth, bore.

d.  [ acc. &  Fī ], Struck on ( the breast ).

e.  Broke wind.

f.  Lay with.

g.  Lessened, diminished.

h.  Passed away.

i.  Gazed.

j.  Voided excrement.

لَتِيْء
لَتِيْء [ 25 ],
a.  Stationary, motionless.

مَلْتِيّ
مَلْتِيّ
a.  see 25 .

لَتَأَ بِعَيْنِهِ اِلَى
لَتَأَ بِعَيْنِهِ اِلَى
a.  He fixed his eyes upon, gazes at.

##### Türkçe

**لَتَأ**
**لَتَأ** A ( **لَتْء** [ 1 ] )
a. [ acc. & Bi ], vurdu, **بِ** ile vurdu.

b. [ Bi ], attı, fırlattı; (oku) attı.

c. [ Bi ], çıkardı, doğurdu.

d. [ acc. & Fī ], (göğüs) üzerine vurdu.

e. yel çıkardı.

f. (biriyle) yattı.

g. azalttı, eksiltti.

h. geçip gitti.

i. baktı.

j. dışkı çıkardı.

**لَتِيْء**
**لَتِيْء** [ 25 ],
a. durgun, hareketsiz.

**مَلْتِيّ**
**مَلْتِيّ**
a. bkz. 25 .

**لَتَأَ بِعَيْنِهِ اِلَى**
**لَتَأَ بِعَيْنِهِ اِلَى**
a. gözlerini üzerine dikti, ona bakar.
