# لتب — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AA%D8%A8/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%AA%D8%A8/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لتب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AA%D8%A8.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: لتب

اللتب، واللتوب: اللزوم، واللصوق، نقله الجوهري عن الأصمعي. والثبات، تقول منه: لتب، يلتب، لتبا ؛ فهو لاتب ؛ وأنشد أبو الجراح:
  فإن يك هذا من نبـيذ شـربـتـه                      فإني من شرب النـبـيذ لـتـائب
  صداع وتوصيم العظـام وفـتـرة                      وغم مع الإشراق في الجوف لاتب وقال الفراء في قوله تعالى  من طين لازب  ، قال: اللازب واللاتب واحد. قال: وقيس تقول: طين لاتب ؛ واللاتب: اللازق مثل اللازب وهذا الشيء ضربة لاتب، كضربة لازب. اللتب: الطعن. وقد سقط هذا من بعض النسخ، وثبت في غيره، يقال لتب في سلبة الناقة ومنحرها: إذا طعنها، وكذلك اللتم، يقال: خذ الشفرة فالتب بها في لبة الجزور، والتم بها، بمعنى واحد، أي: اطعن بها. رواه أبو تراب عن ابن شميل. اللتب، واللتوب: الشد، يقال: لتب عليه ثيابه، ورتبها: إذا شدها عليه. قال الليث: اللتب: لبس الثوب، يقال لتب عليه ثوبه: إذا لبسه، كأنه لا يريد أن يخلعه، كالالتتاب. اللتب: شد الجل على الفرس، كالتلتيب شدد للمبالغة. قال متمم بن نويرة:
  فله ضريب الشول إلا سؤره                      والجل فهو ملتب لا يخلـع يعني فرسه. وألتبه، أي: الأمر عليه إلتابا: أوجبه، فهو ملتب. الملتب، كمنبر: اللازم بيته فرارا من الفتن . قال الليث: الملاتب الجباب، والخلقان من الثياب. وبنو لتب، بالضم: حي من الأزد، منهم: عبد الله بن اللتبية الصحابي، وهي أمه، ومنهم من يفتح اللام والمثناة، وفي بعض الروايات: الألتبية، بالهمزة، وفي بعض بضم ففتح كهمزية، له ذكر في رسله، صلى الله عليه وسلم، قاله شيخنا. قلت: وقرأت في معجم الحافظ تقي الدين، ما نصه: عبد الله بن اللتبية الأزدي الذي استعمله النبي صلى الله عليه وسلم، على الصدقة.

### Türkçe

**اللتب**، ve **اللتوب**: lüzum (bağlı kalma), ve yapışma; onu el-Cevherî el-Asma‘î’den nakletti. Ve sebat (yerinde durma); ondan şöyle dersin: **لتب**، **يلتب**، **لتبا**; o hâlde o **لاتب**’dir. Ebû’l-Cerrâh şu beyti okudu:
  Eğer bu, içtiğim bir nebîzden ise                      ben nebîz içmekten elbette **لتائب**’im
  Baş ağrısı ve kemiklerin sızlaması ve gevşeklik                      ve karın içinde aydınlıkla birlikte bir gam **لاتب**

El-Ferrâ, Yüce Allah’ın sözü hakkında: **من طين لازب**; dedi ki: **اللازب** ile **اللاتب** birdir. Dedi ki: Kays da şöyle der: **طين لاتب**; ve **اللاتب**: yapışan, **اللازب** gibi. Ve bu şey: **ضربة لاتب** (yapışan bir darbe), **ضربة لازب** gibi.

**اللتب**: mızrakla saplama. Bu, bazı nüshalardan düşmüştür; başkasında sabit olmuştur. Şöyle denir: devenin göğüs çukuru ve boğazlanma yerinde **لتب**: onu mızrakla sapladığı zaman. Ve كذلك **اللتم**; denir: bıçağı al da onunla deve göğsünün çukuruna **فالتب**; ve onunla **والتم**; tek bir mânâ ile, yani: onunla sapla. Bunu Ebû Turâb, İbn Şümeyl’den rivayet etti.

**اللتب**, ve **اللتوب**: sıkma/germe; denir: elbiselerini onun üzerine **لتب** etti ve onları **رتبها**: onları onun üzerine sıktığı zaman. el-Leys dedi ki: **اللتب**: elbiseyi giyme; denir: elbisesini onun üzerine **لتب** etti: onu giydiği zaman; sanki onu çıkarmak istemiyor gibidir; **كالالتتاب** gibi.

**اللتب**: at üzerinde eğer altlığını sıkmak; **كالتلتيب** (mübalağa için “sıkıca sıkma”) gibi. Mütemmim b. Nüveyre dedi ki:
  Onun için, artığı hariç, süt develerinin payı vardır                      ve eğer altlığı; o ise **ملتب**’dir, çıkarmaz
Yani: atını.

Ve onu **ألتبه**; yani işi onun üzerine **إلتابا**: onu gerekli kıldı; o hâlde o **ملتب**’dir.

**الملتب**، **كمنبر**: fitnelerden kaçış olarak evine bağlı kalan. el-Leys dedi ki: **الملاتب**: kalın elbiseler; ve elbiselerden eskimiş olanlar.

Ve **بنو لتب**, (lâmın) dammesiyle: Ezd’den bir kabiledir; onlardan: sahâbî **عبد الله بن اللتبية**; bu da onun annesidir. Onlardan, lâmı ve ikiliyi fetha ile okuyan da vardır. Bazı rivayetlerde: **الألتبية**, hemze ile; bazısında da, **كهمزية** gibi, damme sonra fetha iledir. Onun, Resulleri içinde, sallallahu aleyhi ve sellem, bir zikri vardır; bunu şeyhimiz söyledi.

Dedim ki: Hâfız Takıyyüddîn’in Mu‘cem’inde, lafzı şu olanı okudum: **عبد الله بن اللتبية** el-Ezdî; Nebî sallallahu aleyhi ve sellem onu sadaka üzerine âmîl kıldı.
