# لتت (ل-ت-ت) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AA%D8%AA
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%AA%D8%AA

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ل - ت - ت
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 7 sözlük

## Sözlükler (7)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AA%D8%AA/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب التاء واللام
ت ل، ل ت يستعملان
تل:
التَلُّ: الرابية من التُّراب مكبُوسٌ ليس خِلقةً.
والتَّلياُ: العُنُق، قال لبيد:
يَتَّقيني بتَليلٍ ذي خُصَلْ،
أي يعُنُق ذي خُصَلٍ.
والتليل: الصَّريع، وجمعه تَلَّى.
والتَلَّةُ: شيءٌ من وصف الإِبِل.
والمِتَلُّ: القويُّ الشديد، أسَدٌ، وريحٌ مِتَلٌ.
وتَلَلْتُه في يَدَيْهِ: دَفَعتُه إليه سِلماً.
والتَّلْتلةُ: الإِقلاق والحركة.
والتَّلْتلةُ: المَشرَبة تُتَّخَذُ من قِيقاءةِ الطَّلْع.
ورجلٌ مِتَلٌّ: مُنتَصِبٌ في الصلاة، قال:
على ظَهْرِ عاديٍّ كأنَّ أرُومَة		رجالٌ يَتُلُّون الصلاةَ قـيامُ
أي يَقضُونَها.
وتَلَّ فلانٌ فلاناً أي صَرَعَه، وما اسوء تَلَّتَه أي صَرْعته.
وتَلُّوه في قبره مَتَلاًّ أي أوردوه.
والتَّلْتلة مثل التَّرْتَرةِ في التحريك.
لت:
اللَّتُّ: الفعل من اللُّتات، وكُلُّ شيءٍ يُلَتَّ به سَويق وغيره نحو السَّمْن وشِبهه.
والخيْلُ تَلُتُّ الحَصَى لَتّاً.

##### Türkçe

باب **التاء** و**اللام**
**ت ل**، **ل ت** kullanılırlar.
**تل**:
**التَلُّ**: yaratılıştan olmayıp sıkıştırılmış topraktan olan tepecik.
**التَّلياُ**: boyun; Lebîd dedi ki:
يَتَّقيني بتَليلٍ ذي خُصَلْ،
yani, perçemleri olan bir boyun ile.
**التليل**: yere serilmiş (kimse); çoğulu **تَلَّى**’dır.
**التَلَّةُ**: develerin vasfından bir şey.
**المِتَلُّ**: kuvvetli, şiddetli; (meselâ) bir aslan ve **ريحٌ مِتَلٌ**.
**وتَلَلْتُه في يَدَيْهِ**: onu ona teslim olarak ittim.
**التَّلْتلةُ**: huzursuzluk ve hareket.
**التَّلْتلةُ**: **الطَّلْع**’ın **قِيقاءة**’sinden yapılan içilecek kap.
**ورجلٌ مِتَلٌّ**: namazda dik duran; dedi ki:
على ظَهْرِ عاديٍّ كأنَّ أرُومَة		رجالٌ يَتُلُّون الصلاةَ قـيامُ
yani, onu (namazı) eda ederler.
**وتَلَّ** falan falanı: yani onu yere serdi; ve “ne kötü **تَلَّتَه**” yani onun yere sermesi.
**وتَلُّوه في قبره مَتَلاًّ**: yani onu (ölüyü) kabrine götürdüler.
**والتَّلْتلة**: hareket ettirmede **التَّرْتَرةِ** gibidir.
**لت**:
**اللَّتُّ**: **اللُّتات**’tan fiildir; ve her şey ki onunla **سَويق** ve başkası, **السَّمْن** ve benzeri gibi, karıştırılır.
Ve atlar çakılı **لَتّاً** olarak çiğner.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AA%D8%AA/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

لَتَّ الشيءَ يلُتُّهُ لَتًّا، إذا شدَّه وأوثقه. وقد لُتَّ فلانٌ بفلان، إذا لُزَّ به وقُرن معه. ولَتَبَ السَويقَ ألُتُّهُ لَتًّا، إذا جَدَحْتَهُ.

##### Türkçe

**لَتَّ** şeyi **يلُتُّهُ** **لَتًّا**: onu sıktığı ve sağlamlaştırdığı zaman.

Ve falan, falana **لُتَّ** olundu: ona yapıştırıldığı ve onunla birlikte eşleştirildiği zaman.

Ve **لَتَبَ السَويقَ** onu **ألُتُّهُ** **لَتًّا**: onu karıştırdığın zaman.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AA%D8%AA/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ل ت ت
لتّ السويق بالسّمن‏:‏ جدحه‏.‏
وعن بعض العرب‏:‏ أصابنا مطر من صبير لتّ ثيابنا لتاً فأروضت منه الأرض كلّها أي بلّها‏.‏
وقرىء ‏"‏ أفرأيتم اللات والعزّى ‏"‏‏.‏

##### Türkçe

ل ت ت
**لتّ** **السويق**’i **بالسّمن** ile: onu karıştırdı.

Bazı Araplardan: Bize **صبير**’den bir yağmur isabet etti; elbiselerimizi **لتّاً** ile **لتّ** etti; ondan yerin tamamı **أروضت** oldu; yani onu ıslattı.

Ve “**أفرأيتم اللات والعزّى**” diye okundu.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AA%D8%AA/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

لَتَّ السَّوِيقَ والأَقِطَ ونحوَهما، يَلُتُّه لَتًّا: جَدَحَه، وقيل: بَسَّه بالماء ونحوه: أَنشد ابن الأَعرابي:
سَفَّ العَجوزِ الأَقِطَ المَلْتُوتا
واللُّتَاتُ: ما لُتَّ به.
الليث: اللَّتُّ بَلُّ السَّوِيق، والبَسُّ أَشَدُّ منه. يقال: لَتَّ السَّوِيقَ أَي بَلَّه، ولَتَّ الشيءَ يلُتُّهُ إِذا شَدَّه وأَوثَقَه؛ وقد لُتَّ فلاَنٌ بفلانٍ إِذا لُزَّ به وقُرِنَ معه.
واللاَّتُّ، فيما زَعَمَ قومٌ من أَهل اللغة: صخرة كان عندها رجلٌ يَلُتُّ السَّويقَ للحاجِّ، فلما مات، عُبِدَتْ؛ قال ابن سيده: ولا أَدري ما صحة ذلك، وسيأْتي ذِكْرُ اللاَّتِ، بالتخفيف، في موضعه.
الليث: اللَّتُّ الفِعْلُ من اللُّتاتِ، وكلُّ شيء يُلَتُّ به سَوِيقٌ أَو غيره، نحو السَّمْن ودُهْنِ الأَلْيَةِ. وفي حديث مجاهدٍ في قوله تعالى: أَفَرَأَيْتُم اللاَّتَّ والعُزَّى؟ قال: كان رجلٌ يَلُتُّ السويقَ لهم، وقرأَ: أَفرأَيتم اللاَّتَّ والعُزَّى؟ بالتشديد. قال الفراء: والقراءة اللاَّتَ، بتخفيف التاء، قال: وأَصلُه اللاتَّ، بالتشديد، لأَن الصنم إِنما سمي باسم اللاَّتِّ الذي كان يَلُتُّ عند هذه الأَصنام لها السويقَ أَي يَخْلِطُه، فخفف وجعل اسماً للصنم؛ قال ابن الأَثير: وذكر أَن التاء في الأَصل مخففة للتأْنيث، وليس هذا بابها. وكان الكسائي يقف على اللاَّه، بالهاءِ. قال أَبو إِسحق: وهذا قياسٌ، والأَجْوَدُ اتِّباعُ المصحف، والوقوف عليها بالتاء. قال أَبو منصور: وقول الكسائي يوقف عليها بالهاء يدل على أَنه لم يجعلها من اللَّتِّ، وكان المشركون الذين عبدوها عارَضُوا باسمها اسم الله، تعالى اللهُ عُلُوًّا كبيراً عن إِفكهم ومُعارضتهم وإِلْحادهم في اسمه العظيم.
واللُّتَاتُ: ما فُتَّ من قُشور الخَشَب.
ابن الأَعرابي: اللَّتُّ الفَتّ؛ قال امرؤ القيس يصف الحُمُر: تَلُتُّ الحَصَى لَتّاً بسُمْرٍ رَزينةٍ
مَوارِنَ، لا كُزْمٍ ولا مَعِراتِ
قال: تَلُتُّ أَي تَدُقُّ. والسبُّمْرُ: الحَوافِرُ. والكُزْمُ: القِصارُ؛ وقال هِمْيانُ في اللَّتِّ، بمعنى الدَّقِّ:
حَطْماً على الأَنْفِ ووَسْماً عَلْبا،
وبالعَصَا لَتّاً، وخَنْقاً سَأْبا
قال أَبو منصور: وهذا حرف صحيح. ورُوِي عن الشافعي، رضي الله عنه، أَنه قال في باب التيمم: ولا يجوز التيمم بلُتَاتِ الشجر، وهو ما فُتَّ من قِشْره اليابس الأَعْلى؛ قال الأَزهري: لا أَدري لُتاتٌ أَم لِتاتٌ. وفي الحديث: ما أَبْقَى مني إِلا لُتاتاً؛ اللُّتاتُ: ما فُتَّ من قُشُور الشجر، كأَنه قال: ما أَبْقَى مني المرضُ إِلا جِلْداً يابساً كقِشْرَةِ الشجرة.

##### Türkçe

**لَتَّ** **السَّوِيقَ** ve **الأَقِطَ** ve bunların benzerlerini, **يَلُتُّه** **لَتًّا**: onu **جَدَحَه** (karıştırdı/çırptı);

ve denildi ki: su ve benzeriyle onu **بَسَّه** (ıslattı/yumuşattı): İbnü’l-A‘râbî inşad etti:
سَفَّ العَجوزِ **الأَقِطَ** **المَلْتُوتا**
ve **اللُّتَاتُ**: onunla **لُتَّ** edilen şeydir.
**الليث**: **اللَّتُّ** **السَّوِيق**’i ıslatmaktır; **البَسُّ** ondan daha şiddetlidir. Denir ki: **لَتَّ** **السَّوِيقَ** yani onu ıslattı; ve **لَتَّ** şeyi, **يلُتُّهُ**: onu sıktığı ve sağlamlaştırdığı zaman; ve muhakkak ki falan, falana **لُتَّ** edildi: ona yapıştırıldığı ve onunla eşleştirildiği zaman.

Ve **اللاَّتُّ**, dil ehlinden bir kavmin zannettiğine göre: yanında bir adamın hacılar için **السَّويقَ** **يَلُتُّ** ettiği bir kaya idi; sonra öldüğünde, ona ibadet edildi; İbn Sîde dedi: bunun sıhhatinin ne olduğunu bilmiyorum; ve **اللاَّتِ**’in, hafifletmeyle, zikri yerinde gelecektir.

**الليث**: **اللَّتُّ**, **اللُّتاتِ**’tan fiildir; ve onunla **سَوِيقٌ** yahut başkası **يُلَتُّ** edilen her şey, **السَّمْن** ve **دُهْنِ الأَلْيَةِ** gibi. Ve Mücâhid’in şu sözü hakkında olan hadiste: “**أَفَرَأَيْتُم اللاَّتَّ والعُزَّى؟**” dedi ki: onlar için **السويقَ** **يَلُتُّ** eden bir adam vardı; ve okudu: “**أَفرأَيتم اللاَّتَّ والعُزَّى؟**” şeddeli olarak. Ferrâ dedi: kıraat **اللاَّتَ**’tır, **التاء**’nın hafifletilmesiyle; dedi ki: aslı **اللاتَّ**’tır, şeddeyle; çünkü put ancak, bu putların yanında onlar için **السويقَ** **يَلُتُّ** eden **اللاَّتِّ**’in adıyla isimlendirildi; yani onu **يَخْلِطُه** (karıştırırdı); sonra hafifletti ve put için bir isim kıldı; İbnü’l-Esîr dedi: ve zikretti ki **التاء** aslında te’nîs için hafifletilmiştir; ve bu onun babı değildir. Kisâî, **اللاَّه** üzerinde **الهاءِ** ile vakfederdi. Ebû İshâk dedi: bu bir kıyastır; daha iyi olan Mushaf’a tâbi olmak ve onun üzerinde **التاء** ile vakfetmektir. Ebû Mansûr dedi: Kisâî’nin onun üzerinde **الهاء** ile vakfedilir sözü, onun onu **اللَّتِّ**’ten kılmadığına delâlet eder; ve ona ibadet eden müşrikler, onun adıyla Allah’ın adını karşı karşıya getirdiler; Allah, onların iftiralarından, karşı koymalarından ve O’nun yüce isminde ilhadlarından büyük bir yücelikle yücedir.

Ve **اللُّتَاتُ**: odun kabuklarından ufalanıp dökülen şeydir.

İbnü’l-A‘râbî: **اللَّتُّ** **الفَتّ**’tir (ufalama); İmruü’l-Kays, yaban eşeklerini vasfederek dedi:
تَلُتُّ الحَصَى **لَتّاً** بسُمْرٍ رَزينةٍ
مَوارِنَ، لا كُزْمٍ ولا مَعِراتِ
dedi ki: **تَلُتُّ** yani **تَدُقُّ** (döver). Ve **السبُّمْرُ**: toynaklardır. Ve **الكُزْمُ**: kısalardır; ve Himyân, **اللَّتِّ** hakkında, **الدَّقِّ** (dövme) mânâsında dedi:
حَطْماً على الأَنْفِ ووَسْماً عَلْبا،
وبالعَصَا **لَتّاً**، وخَنْقاً سَأْبا
Ebû Mansûr dedi: bu sahih bir harftir. Şâfiî’den, Allah ondan razı olsun, rivayet olundu ki, teyemmüm babında dedi: ve ağacın **لُتَاتِ**’ıyla teyemmüm câiz olmaz; o, onun kuru üst kabuğundan ufalanıp dökülen şeydir; Ezherî dedi: bilmiyorum, **لُتاتٌ** mı yoksa **لِتاتٌ** mı. Ve hadiste: “benden ancak **لُتاتاً** bıraktı”; **اللُّتاتُ**: ağaç kabuklarından ufalanıp dökülen şeydir; sanki dedi ki: hastalık benden, ancak ağacın kabuğu gibi kuru bir deri bıraktı.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AA%D8%AA/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ل ت ت * * لَتَتُّ * السويق إذا جدحته من باب رد

##### Türkçe

* ل ت ت * * **لَتَتُّ**: **السويق**’i, onu **جدحته** ettiğin zaman; **رد** بابından.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AA%D8%AA/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

اللت: الدق، قال امرؤ القيس يصف الحمر:
  تلت الحصى لتا بسمر رزينة                      موارن لا كزم ولا معرات قال: تلت أي تدق بحوافر سمر، وذلك أصلب لها، والكزم القصار، وقال هميان:
  حطما على الأنف ووسما علبا
  وبالعصا لتا وخنقـا سـأبـا قال أبو منصور: وهذا حرف صحيح اللت  : الشد والإيثاق  ، يقال: لت الشىء يلته إذا شده وأوثقه. عن ابن الأعرابي: اللت  : الفت  اللت  : السحق  ، زاده الصاغاني. ولت السويق والأقط ونحوهما يلته لتا: جدحه، وقيل: بسه بالماء ونحوه، وأنشد ابن الأعرابي:
  سف العجوز الأقط الملتوتا

  وعن الليث: اللت بل السويق، والبس أشد منه، يقال: لت السويق، أي بله.  واللتات بالضم: ما فت من قشور  الخشب، ويروى عن الشافعي -رضي الله عنه- أنه قال في باب التيمم: ولا يجوز التيمم بلتات  الشجر  ، وهو ما فت من قشره اليابس الأعلى، قال الأزهري: لا أدري، لتات أم لتات، وفي الحديث:  ما أبقى مني إلا لتاتا  كأنه قال: ما أبقى مني المرض إلا جلدا يابسا كقشرة الشجر اللتات  : ما لت به  ، وفي كتاب الليث: اللت: الفعل من اللتات، وكل شىء يلت به سويق أو غيره نحو السمن ودهن الألية. في حديث مجاهد -في قوله تعالى:  أفرأيتم اللات والعزى  قال: كان رجلا يلت السويق لهم، وقرأ: أفرأيتم  اللات  والعزى  مشددة التاء  ، وهو  صنم  . قال الفراء: والقراءة  اللات  بتخفيف التاء قال: وأصله اللات بالتشديد  وقرأ بها ابن عباس و  مولاه  عكرمة  ومجاهد  وجماعة  ، كمنصور بن المعتمر والأعمش والسختياني، ونقله الفراء عن البزي ويعقوب.  سمن بالذي كان يلت عنده السويق بالسمن  أي يخلطه به  ثم خفف  وجعل اسما للصنم. وفي اللسان: اللات -فيما زعم قوم من أهل اللغة- صخرة كان عندها رجل يلت السويق للحاج، فلما مات عبدت، قال ابن سيده: ولا أدري ما صحة ذلك. وفي النهاية وذكر أن التاء في الأصل مخففة للتأنيث، وليس هذا بابها، وكان الكسائي يقف عند اللات بالهاء، قال أبو إسحاق: وهذا قياس، والأجود اتباع المصحف، والوقوف عليها بالتاء، قال أبو منصور: وقول الكسائي يوقف عليها بالهاء يدل على أنه لم يجعلها من اللت، وكان المشركون الذين عبدوها عارضوا باسمها اسم الله، تعالى الله علوا كبيرا عن إفكهم ومعارضتهم وإلحادهم في اسمه العظيم. قلت: وعلى قراءة التخفيف قول آخر حكاه أهل الاشتقاق، وهو أن يكون اللات فعلة من لوى؛ لأنهم كانوا يلوون عليها، أي يطوفون بها، قال شيخنا: وبه صدر البيضاوى تبعا للزمخشري، أي وعليه فموضعه المعتل. وفي الروض للسهيلي: أن الرجل الذي كان يلت السويق للحج هو عمرو بن لحى، ولما غلبت خزاعة على مكة ونفت جرهم جعلته العرب ربا وأنه اللات الذي كان يلت السويق للحجيج على صخرة معروفة تسمى صخرة اللات، وفيل: إن الذي كان يلت السويق من ثقيف، فلما مات قال لهم عمرو بن لحى: إنه لم يمت، ولكنه دخل الصخرة، ثم أمرهم بعبادتها وبنى بيتا عليها يسمى اللات، يقال: إنه دام أمره وأمر ولده من بعده على هذا ثلاثمائة سنة، فلما هلك سميت تلك الصخرة اللات، مخففة التاء، واتخذت صنما تعبد. وأشار المفسرون إلى الخلاف: هل كانت لثقيف في الطائف، أو لقريش في النخلة، كما في الكشاف والأنوار وغيرهما، كذا في شرح شيخنا. وقول شيخنا فيما بعد -عند قول المصنف: ثم خفف-: قد علمت أن الذي خففوه لم يقولوا: أصله التشديد، بل قالوا: هو معتل من لواه، إذا طاف به، إنما هو نظرا إلى ما صدر به القاضي، وإلا فابن الأثير، والأزهري، وغيرهما، نقلوا عن الفراء وغيره التخفيف من التشديد، كما سبق آنفا. قد  لت فلان بفلان  إذا  لزبه  أي شد وأوثق  وقرن معه  .  واللتلتة: اليمين الغموس  ، نقله الصاغاني عن ابن الأعرابي، وهو في الأساس أيضا. وأصابنا مطر من صبير لت ثيابنا لتا، فأروضت منه الأرض كلها، أي بلها، كذا في الأساس.

##### Türkçe

**اللت**: dövme; İmru’ul-Kays, yaban eşeklerini vasfederek dedi:
  “Çakılı **لتا** dövdü; sağlam esmer (tırnaklılarla),
  yumuşak yürüyüşlü; ne **كزم** ne de **معرات**.” Dedi ki: **تلت** yani esmer (tırnaklıların) toynaklarıyla döver; bu, onlar için daha serttir; **الكزم**: kısa olanlar. Hemiyân dedi:
  “Burun üzerine kırıp geçiren ve iz bırakan bir işaret,
  ve değnekle **لتا** ve boğma; şiddetli bir (şey)…” Abu Mansûr dedi ki: Bu sahih bir harftir; **اللت**: sıkma ve bağlama; denir ki: **لت** şeyi **يلته**: onu sıktı ve bağladı. İbnü’l-A‘râbî’den: **اللت**: bükme. **اللت**: ezme; bunu es-Sâğânî artırdı. **ولت** kavrulmuş un (**السويق**)u ve kurutulmuş yoğurt (**الأقط**)u ve benzerlerini **لتا** olarak **يلته**: onu karıştırdı; denildi ki: su ve benzeriyle onu ıslattı. İbnü’l-A‘râbî şu beyti şahit getirdi:
  “Kocakarı, **الأقط**u, **الملتوتا** olanı yuttu.”

  el-Leys’ten: **اللت**: kavrulmuş unu (**السويق**) ıslatmadır; **البس** ondan daha şiddetlidir. Denir ki: **لت السويق**; yani onu ıslattı. **واللتات** (ضم ile): ağaç kabuklarından ufalanıp dökülen şey. Şâfiî’den -Allah ondan razı olsun- rivayet olunur ki teyemmüm babında dedi: “Ağacın **لتات**ı ile teyemmüm caiz olmaz”; o, onun kuru üst kabuğundan ufalanıp dökülen şeydir. el-Ezherî dedi ki: Bilmiyorum; **لتات** mı, yoksa **لتات** mı? Hadiste: “Benden geriye ancak **لتاتا** bıraktı”; sanki dedi ki: Hastalık benden, ağacın kabuğu gibi kuru bir deriden başka bir şey bırakmadı. **اللتات**: onunla **لت** edilen şey. el-Leys’in kitabında: **اللت**: **اللتات**tan fiildir; ve her şey ki onunla kavrulmuş un veya başkası, mesela sadeyağ ve kuyruk yağı yağı gibi, **يلت** edilir. Mücâhid’in hadîsinde -Allah Teâlâ’nın sözü hakkında: **أفرأيتم اللات والعزى**- dedi ki: Onlar için kavrulmuş unu karıştıran bir adam idi; ve okudu: **أفرأيتم اللات والعزى**; **التاء** şeddeli olarak; o ise bir **صنم**dur. el-Ferrâ dedi ki: Kıraat **اللات** **التاء**nın tahfîfi iledir. Dedi ki: Aslı **اللات** teşdîd iledir; İbn Abbâs ve onun **مولاه**u **عكرمة** ve **مجاهد** ve bir cemaat, Mansûr b. el-Mu‘temir, el-A‘meş ve es-Sehtiyânî gibi, onunla okudu; el-Ferrâ bunu el-Bezzî ve Ya‘kûb’dan nakletti. Kavrulmuş unu sadeyağ ile karıştıranın yanında, kavrulmuş unu sadeyağ ile karıştıran kimse ile isimlendirildi; yani onu onunla karıştırır; sonra hafifletildi ve putun ismi kılındı. **اللسان**’da: **اللات** -dil ehlinden bir kavmin zannettiklerine göre- hacılar için kavrulmuş unu karıştıran bir adamın yanında bulunduğu bir kaya idi; ölünce ona ibadet edildi. İbn Sîde dedi ki: Bunun sıhhati nedir bilmiyorum. **النهاية**’de: ve zikretti ki **التاء** aslında müenneslik için muhaffeftir; bu onun babı değildir. el-Kisâî, **اللات** üzerinde **الهاء** ile vakfederdi. Ebû İshâk dedi ki: Bu kıyastır; daha iyi olan mushafa tâbi olmak ve onun üzerinde **التاء** ile vakfetmektir. Ebû Mansûr dedi ki: el-Kisâî’nin “üzerinde **الهاء** ile vakfedilir” sözü, onu **اللت**ten kılmadığına delâlet eder. Onu ibadet eden müşrikler, onun ismiyle Allah’ın ismine karşı koydular; Allah, onların iftiralarından, karşı koymalarından ve O’nun yüce isminde ilhadlarından pek yücedir, büyük bir yücelikle. Dedim ki: Tahfîf kıraatine göre, اشتقاق ehlinin hikâye ettiği başka bir söz vardır: **اللات**ın **لوى**’dan bir **فعلة** olması; çünkü onlar onun üzerinde **يلوون** idiler; yani onun etrafında tavaf ediyorlardı. Şeyhimiz dedi ki: el-Beydâvî, ez-Zemahşerî’ye tâbi olarak bununla söze başladı; yani buna göre onun yeri illetli (kök)tedir. es-Süheylî’nin **الروض**’unda: Hac için kavrulmuş unu karıştıran adam **عمرو بن لحى**’dır; Huzâa Mekke’ye galip gelip Cürhüm’ü sürünce, Araplar onu rab edindiler; ve o, bilinen bir kaya üzerinde hacılara kavrulmuş unu karıştıran **اللات** idi; o kaya **صخرة اللات** diye adlandırılır. Ve denildi: Kavrulmuş unu karıştıran, Sakîf’tendi; ölünce **عمرو بن لحى** onlara dedi ki: O ölmedi; fakat kayaya girdi. Sonra onlara ona ibadeti emretti ve onun üzerine **اللات** denilen bir ev bina etti. Denir ki: Onun işi ve ondan sonra evladının işi bunun üzerinde üç yüz yıl devam etti. Helâk olunca, o kaya **اللات** diye adlandırıldı; **التاء** tahfîfli olarak; ve ibadet edilen bir put edinildi. Müfessirler ihtilafa işaret ettiler: Sakîf’in Tâif’te mi idi, yoksa Kureyş’in Nahle’de mi idi; **الكشاف** ve **الأنوار** ve başkalarında olduğu gibi; Şeyhimizin şerhinde böyledir. Şeyhimizin daha sonra -musannifin “sonra hafifletildi” sözü yanında- sözü: Bilmiş oldun ki hafiflettikleri şeyde “aslı teşdîddir” demediler; bilakis dediler ki: O, **لواه**’dan illetlidir; yani onunla tavaf etti. Bu, kadının söze başlattığı şeye bakarak (söylenmiştir); yoksa İbnü’l-Esîr, el-Ezherî ve başkaları, el-Ferrâ ve başkasından, az önce geçtiği üzere, teşdîdden tahfîf ile naklettiler. **قد لت فلان بفلان**: eğer onu ona **لزبه** ettiyse; yani sıktı ve bağladı ve onunla birlikte eşledi. **واللتلتة**: yemin-i gamûs; es-Sâğânî bunu İbnü’l-A‘râbî’den nakletti; **الأساس**’ta da böyledir. Bize **صبير**den bir yağmur isabet etti; elbiselerimizi **لتا** olarak **لت** etti; ondan bütün yer yeşerdi; yani onu ıslattı; **الأساس**’ta böyledir.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AA%D8%AA/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

لَتَّ
لَتَّ U ( n. ac. لَتّ 1 ),
a.  Pounded, pulverized.

b.  Stirred up; moistened.

c.  Bound.

d.  [ pass. ] [ Bi ], Was attached to; was connected, coupled, associated With.

e.  [ coll. ], Chattered.

أَلْتَتَ
أَلْتَتَ IV ,
a.  Tucked its head under its wing ( bird ).

لَتّ
لَتّ 1
a.  [ coll. ], Chatter, small talk.

لَتَّة
لَتَّة 1t
a.  [ coll. ], Trifle.

لُتَاْت
لُتَاْت 24 ,
a.  Pounded bark.

b.  Any substance used for moistening.

لَتَّاْت
لَتَّاْت 28
a.  [ coll. ], Chatterer, gossip.

لَاتّ
لَاتّ ,  لَات
a.  Name of a certain goddess.

##### Türkçe

لَتَّ
**لَتَّ** U ( n. ac. **لَتّ** 1 ),
a. Dövülmüş, toz hâline getirilmiş.

b. Karıştırılmış; nemlendirilmiş.

c. Bağlanmış.

d. [ edilgen ] [ Bi ], -e iliştirilmişti; -e bağlanmıştı, birleştirilmişti, ilişkilendirilmişti ile.

e. [ topluluk ], gevezelik etti.

أَلْتَتَ
**أَلْتَتَ** IV ,
a. Başını kanadının altına soktu (kuş).

لَتّ
**لَتّ** 1
a. [ topluluk ], gevezelik, küçük konuşma.

لَتَّة
**لَتَّة** 1t
a. [ topluluk ], önemsiz şey.

لُتَاْت
**لُتَاْت** 24 ,
a. Dövülmüş kabuk.

b. Nemlendirmek için kullanılan herhangi bir madde.

لَتَّاْت
**لَتَّاْت** 28
a. [ topluluk ], geveze, dedikoducu.

لَاتّ
**لَاتّ** ,  **لَات**
a. Belli bir tanrıçanın adı.
