# لثغ — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AB%D8%BA/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%AB%D8%BA/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لثغ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AB%D8%BA.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: لثغ

اللثغ، محركة، واللثغة، بالضم: تحول اللسانش من السين إلى الثاء، نقله الليث، الأول مصدر، والثاني اسم.
 أو من الراء إلى الغين، وأنشدنا بعضهم في حكاية الألثغ:
  تشغب المنكغ الحغام وغيقي                      أحمغ سكغ شغاب مكغـغ يريد:
  تشرب المنكر الحرام وريقي                      أحمر سكر شراب مكـرر أو من الراء إلى اللام، أو إلى الياء، أو هو تحول في اللسانش من حرف إلى حرف الأخير عن محمد بن يزيد، وقال ابن دريد: اللثغ: اختلال في اللسان، وأكثر ما يقال في الراء إذا جعلت ياء أو غينا.
 أو هو أن لا يتم رفع لسانه في الكلام وفيه ثقل، قاله أبو زيد، يقال: ما أشد لثغته بالضم هو ثقل اللسان بالكلام.
 وقد لثغ كفرح، فهو ألثغ بين اللثغة، بالضم ولا يقال: بين اللثغة، أي: بالفتح.
 ولثغه: كنصره: جعله ألثغ، الأولى لثغ لسانه: جعله ألثغ، كما هو نص اللسان والعباب.
 واللثغة محركة: الفم، وفي نوادر الأعراب: ما أشد لثغته وما أقبح لثغته، فبالضم: ثقل اللسان بالكلام، وبالتحريك: الفم.
 ومما يستدرك عليه: الألثغ: الذي لا يستطيع أن يتكلم بالراء، وقيل: هو الذي يجعل الراء في طرف لسانه، أو يجعل الصاد فاء، وقيل: هو الذي لا يبين الكلام، وقيل: هو الذي قصر لسانه عن موضع الحرف، ولحق موضع أقرب الحروف من الحرف الذي يعثر لسانه عنه.
 وهي لثغاء، بينة اللثغة.

### Türkçe

**اللثغ** (harekeli), ve **اللثغة** (ötre ile): dilin **السين**’den **الثاء**’ya dönüşmesidir; bunu **الليث** nakletti; birincisi mastardır, ikincisi isimdir.
Veya **الراء**’dan **الغين**’e (dönüşmesidir); ve bazımız bize **الألثغ**’un hikâyesi hakkında şu beyti okudu:
  تشغب المنكغ الحغام وغيقي                      أحمغ سكغ شغاب مكغـغ يريد:
  تشرب المنكر الحرام وريقي                      أحمر سكر شراب مكـرر
Veya **الراء**’dan **اللام**’a, yahut **الياء**’ya; yahut o, dilde bir harften bir harfe dönüşmedir; sonuncusu **محمد بن يزيد**’den (rivayetle). **ابن دريد** dedi ki: **اللثغ**: dilde bozukluktur; en çok da **الراء** hakkında söylenir; onu **ياء** yahut **غينا** kıldığı zaman.

Veya o, konuşmada dilini kaldırmayı tamamlayamamasıdır; onda ağırlık vardır; bunu **أبو زيد** söyledi. Denir ki: “**لثغته** ne şiddetlidir” (ötre ile); o, konuşmada dilin ağırlığıdır.

Ve (kişi) **لثغ** etti, **فرح** gibi; artık o, **ألثغ**’dır, **اللثغة**’si açık (ötre ile); “**اللثغة**’si açık” denmez; yani: fetha ile.

Ve onu **لثغه**: **نصره** gibi: onu **ألثغ** kıldı; birincisi “dilini **لثغ** etti”: onu **ألثغ** kıldı; nitekim **اللسان** ve **العباب**’ın nassı böyledir.

Ve **اللثغة** (harekeli): ağızdır. **نوادر الأعراب**’da: “**لثغته** ne şiddetlidir ve **لثغته** ne çirkindir”; ötre ile: konuşmada dilin ağırlığı; hareke ile: ağız.

Ve ona ilâve olarak (şunlar) istidrâk edilir: **الألثغ**: **الراء** ile konuşmaya güç yetiremeyen kimsedir. Ve denildi ki: o, **الراء**’yı dilinin ucunda yapan kimsedir; yahut **الصاد**’ı **فاء** yapan. Ve denildi ki: o, sözü açıklığa kavuşturmayan kimsedir. Ve denildi ki: o, dilini harfin mahallinden kısa bırakan; dili sendelediği harften, o harfe en yakın harflerin mahalline ulaşan kimsedir.

Ve o, **لثغاء**’dır; **اللثغة**’si açık.
