# لجذ (ل-ج-ذ) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AC%D8%B0
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%AC%D8%B0

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ل - ج - ذ
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 7 sözlük

## Sözlükler (7)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AC%D8%B0/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

لَجَذَني قلانٌ يَلْجُذُ بالضم لَجْذاً، إذا أعطيته، ثمَّ سألك فأكثَرَ. ولَجِذَ الكلبُ الإناءَ بالكسر لَجَذاً ولَجْذاً، أي لَحِسه. ويقال للماشية إذا أكلت الكلأ: لُجِذَ الكلأُ. وقال الأصمعيّ: لَجَذَهُ، مثل لَسَّه.

##### Türkçe

**لَجَذَني** falan kimse **يَلْجُذُ** (ضم ile) **لَجْذاً**: ona verdiğin zaman, sonra senden istediği ve çoğalttığı vakit.

Köpek, kabı (كسر ile) **لَجِذَ** **لَجَذاً** ve **لَجْذاً**; yani onu yaladı.

Ve davarlara, otu yedikleri zaman şöyle denir: **لُجِذَ الكلأُ**.

Ve **الأصمعيّ** dedi ki: **لَجَذَهُ**, **لَسَّه** gibidir.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AC%D8%B0/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ج ذ ل
جذل ، جلذ ، لجذ ، ذجل ، لذج ، ذلج : مستعملة .
جذل : قال الليث : الجَذْلُ : انتصابُ الحِمارِ الوحْشيّ ونحوه ناصباً عُنُقَه .
والفعل : جذَلَ يَجْذُلُ جُذُولاً .
قال : وجَذِلَ يَجْذَلُ جَذَلاً ، فهو جَذِلٌ ، وجَذْلانٌ ، وامرأةٌ جَذْلى ، مثل فَرِح وفَرحان .
قلت وقد أجاز لبيد ( جاذِلاً ) بمعنى ( جَذِل ) في قوله :
وعانٍ فَكَكْناه بغير سُوَامه
فأصْبح يَمشي في المَحلَّةِ جاذِلاً
أي أصْبحَ فَرِحاً .
والجاذِل ، والجاذي : المنْتَصِب ، وقد جَذا وجذَلَ يَجْذُو ويَجْذُلُ .
وقال الليث : الجِذْلُ : أصْل كلّ شَجرة حين يذهب رأسها ، تقول : صار الشيء إلى جِذْلِه أي إلى أصْله .
وقال غيره : يقال لأصل الشَّيء جَذْلٌ وجِذْلٌ بالفتح والكسر ، وكذلك أصْل الشَّجَرة تَقْطَع ، ورُبما جُعِلَ العُودُ جِذْلاً .
وفي الحديث : كيفَ تُبْصِرُ القَذَاةَ في عين أخيكَ ، ولا تُبْصِرُ الجِذْلَ في عَيْنك ) .
جلذ : قال الليث : الجُلْذِيُّ : الشَّديد من السّير .
قال العجّاج يصفُ فلاة :
الخِمْسُ والْخِمسُ بها جُلْذِيّ
يقول : سَيْرُ خِمْس بها : شديدٌ .
الأصمعي : ناقَةٌ جُلْذِيَّةِ : صُلْبةٌ شديدة . قال : والجِلْذَاءَةُ : الأرض الغليظة ، وجمعها جَلاَذِيّ ، وهي الحِزْباءَة .
شَمِر ، عن ابن شمَيْل : الجُلْذِيَّة : المكانُ الخَشِنُ الغليظُ من القُفّ ، ليس بالمُرتفع جداً ، يَقْطَع أخْفاف الإبل ، وقَلَّما يَنْقَادُ ولا يَنْبُتُ شيئاً .
قال الليث : والجُلْذِيَّةُ من الفَراسن أيضاً : الغليظة الوكيعَةُ .
وسيْرٌ جُلْذِي وخمْسٌ جُلْذِيٌّ : شديد .
قال : وقال الأصمعي الاجْلِوَّاذُ ، والاجْرِوَّاط في السير : المضاءُ والسُّرعة .
قال : وقال ابن الأعرابي : الجِلْذيَّةُ : النَّاقة
الغليظةُ الشديدة شَبَّهها بِجِلْذَأَةِ الأرض وهي النَّشْر الغليظ .
واجْلَوَّذَ المطر : إذا ذَهَب وقَلَّ ، وأصله من الاجْلِوَّاذِ في السير ، وهو الإسراع .
قال : والجَلاذِيُّ في شِعْر ابن مُقْبل ، جمع الجُلْذِيَّةِ ، الناقة الصُّلبة . وهو :
صوتُ النَّواقيس فيه ما يُفرِّطُه
أيْدي الجَلاذِي وجُونٌ ما يُعَفِّينا
وقال أبو عمرو : الجَلاذِيّ : الصُّنَّاعُ ، واحدهم جُلْذِيّ .
وقال غيرة : الْجَلاذِيّ . خَدَمُ البيعة ؛ جَعَلهم جَلاذِيّ لِغِلَظِهِم .
ابن الأعرابي : اجْلَوَّذ ، إذا أَسْرَع ، ومثله اجْرَهَدَّ ، ومثله قوله : واجْلَوَّذَ المطر .
ذجل : أهمله الليث . وقال ابن الأعرابي : الذَّاجِل : الظَّالم ، وقد ذَجَلَ إذا ظلَمَ .
لجذ : أهمله الليث . ورَوى عمرو عن أبيه : لجِذَ الكلبُ ، ولَجَذَ ، ولَجَنَ : إذا وَلَغَ في الإناء . قال : واللَّجْذُ : الأكل بِطَرَفِ اللّسان ، ونَبْتٌ مَلْجوذٌ : إذا لم يتمكَّن منه السِّن من قِصَرِه فَلَسَّتْه الإبل .
قال الراجز :
مثل الوَأَي المُبْتَقِلِ اللَّجَّاذِ
ويقال للماشية إذا أكلت الكلأ ، قد لُجِذَ الكلأ ، ولَجِذَ الكلبُ الإناء ، إذا لَحِس .
وقال أبو زيد : إذا سألك رجُلٌ فأعطيْتَه ، ثم سألك ، قلت : لَجَذَني ، يَلْجُذُني لجْذاً .
لذج ذلج : أهمله الليث . وقال ابن دُرَيْدِ : لَذَجَ الماءُ في حَلْقِهِ وذَلَجه بمعنًى واحد .

##### Türkçe

ج ذ ل
**جذل** , **جلذ** , **لجذ** , **ذجل** , **لذج** , **ذلج** : kullanımdadır.

**جذل** : Leys dedi: **الجَذْلُ**: yaban eşeğinin ve benzerinin boynunu dikerek dikilmesi.
Fiil: **جذَلَ يَجْذُلُ جُذُولاً**.
Dedi: ve **جَذِلَ يَجْذَلُ جَذَلاً**; o hâlde o **جَذِلٌ** ve **جَذْلانٌ**dır; ve bir kadın **جَذْلى**dır; **فَرِح** ve **فَرحان** gibi.
Ben dedim: Lebîd, şu sözünde (**جاذِلاً**)yı (**جَذِل**) mânâsında câiz görmüştür:
وعانٍ فَكَكْناه بغير سُوَامه
فأصْبح يَمشي في المَحلَّةِ جاذِلاً
Yani: sevinmiş olarak sabahlamıştır.
Ve **الجاذِل** ve **الجاذي**: dikilen (muntasıb)dir; ve **جَذا** ve **جذَلَ يَجْذُو ويَجْذُلُ**.
Leys dedi: **الجِذْلُ**: her ağacın, tepesi gidince, kökü; dersin ki: şey **جِذْلِه**’ine döndü; yani köküne.
Başkası dedi: bir şeyin köküne, fetha ve kesre ile, **جَذْلٌ** ve **جِذْلٌ** denir; aynı şekilde ağacın kökü kesilir; bazen dal **جِذْلاً** kılınır.
Hadiste: “Kardeşinin gözündeki **القَذَاةَ**’yı nasıl görürsün de, kendi gözündeki **الجِذْلَ**’i görmezsin?”

**جلذ** : Leys dedi: **الجُلْذِيُّ**: yürüyüşün şiddetlisi.
A‘câc, bir çölü vasfederek dedi:
الخِمْسُ والْخِمسُ بها جُلْذِيّ
Der ki: onda **خِمْس** yürüyüşü: şiddetlidir.
Asma‘î: **ناقَةٌ جُلْذِيَّةِ**: sert, şiddetli. Dedi: ve **الجِلْذَاءَةُ**: kalın toprak; çoğulu **جَلاَذِيّ**; o da **الحِزْباءَة**’dır.
Şemmir, İbn Şümeyl’den: **الجُلْذِيَّة**: kayalıktan kaba, kalın yer; pek yüksek değildir; develerin tırnaklarını keser; pek az boyun eğer ve hiçbir şey bitirmez.
Leys dedi: ve **الجُلْذِيَّةُ** ferâsinden de: kalın, sert.
Ve **سيْرٌ جُلْذِي** ve **خمْسٌ جُلْذِيٌّ**: şiddetli.
Dedi: ve Asma‘î dedi: yürüyüşte **الاجْلِوَّاذُ** ve **الاجْرِوَّاط**: sürat ve hızdır.
Dedi: ve İbnü’l-A‘râbî dedi: **الجِلْذيَّةُ**: dişi deve; kalın, şiddetli; onu toprağın **جِلْذَأَةِ**’sine benzetti; o da kalın **النَّشْر**’dür.
Ve **اجْلَوَّذَ** yağmur: gittiği ve azaldığı zaman; aslı yürüyüşteki **الاجْلِوَّاذِ**’dandır; o da hızlanmadır.
Dedi: ve İbn Mukbil’in şiirinde **الجَلاذِيُّ**, sert dişi deve olan **الجُلْذِيَّةِ**’nin çoğuludur. O da şudur:
صوتُ النَّواقيس فيه ما يُفرِّطُه
أيْدي الجَلاذِي وجُونٌ ما يُعَفِّينا
Ebû Amr dedi: **الجَلاذِيّ**: zanaatkârlardır; tekilleri **جُلْذِيّ**dir.
Başkası dedi: **الْجَلاذِيّ**: kilisenin hizmetkârları; onları kalınlıklarından dolayı **جَلاذِيّ** kıldı.
İbnü’l-A‘râbî: **اجْلَوَّذ**: hızlandığı zaman; benzeri **اجْرَهَدَّ**; benzeri de şu sözdür: **واجْلَوَّذَ المطر**.

**ذجل** : Leys onu ihmal etti. İbnü’l-A‘râbî dedi: **الذَّاجِل**: zâlim; ve **ذَجَلَ**: zulmettiği zaman.

**لجذ** : Leys onu ihmal etti. Amr, babasından rivayet etti: **لجِذَ** köpek ve **لَجَذَ** ve **لَجَنَ**: kapta yaladığı zaman. Dedi: ve **اللَّجْذُ**: dilin ucu ile yemektir; ve **نَبْتٌ مَلْجوذٌ**: dişin kısalığından dolayı ona güç yetiremediği zaman; develer onu diliyle sıyırmıştır.
Râciz dedi:
مثل الوَأَي المُبْتَقِلِ اللَّجَّاذِ
Ve hayvanlara, otu yedikleri zaman, denir ki: ot **لُجِذَ**; ve köpek kabı **لَجِذَ**: yaladığı zaman.
Ebû Zeyd dedi: bir adam senden istedi de ona verdin, sonra senden istedi; dersin ki: **لَجَذَني ، يَلْجُذُني لجْذاً**.

**لذج ذلج** : Leys onu ihmal etti. İbn Düreyd dedi: **لَذَجَ** su boğazında ve **ذَلَجه**: tek bir mânâ ile.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AC%D8%B0/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب اللام والجيم وما يثلثهما)
(لجح)  اللام والجيم والحاء كلمة. يقولون: اللُّجْح: مكانٌ منخفِض في الوادي.
(لجذ)  اللام والجيم والذال. يقولون: لَجَِذَ الكلب الإناء: لَحِسَه.
(لجف)  اللام والجيم والفاء كلمةٌ تدلُّ على هَزْمٍ في الشّيء. يقال: تلجَّفت البِئْرُ، إذا انْخسَفَ أسفلُها. قال: واللَّجَف: سُرّة الوادِي، وتشبَّه الشَّجَّة المنْفَهِقَة بذلك. قال:
* يَحجُّ مأمومةً في قَعْرِها [لَجَفٌ]([1]) *
(لجم)  اللام والجيم والميم كلمةٌ، وهي اللِّجام. يقال: ألجَمْتُ الفَرَس.
(لجن)  اللام والجيم والنون كلمتان: اللُّجَيْن: الفضَّة. واللَّجِينُ: حشيشٌ يُضرَب بالحِجارة حتى يتلجَّن، كأنَّه تغضّن. قال:
وماءٍ قد وردتُ لِوَصلِ أرْوَى *** عليه الطَّيرُ كالوَرَقِ اللَّجِينِ([2])
(لجأ)  اللام والجيم والهمزة كلمة واحدة، وهي اللَّجَأ والملجأ: المكان يُلتجَأ إليه. يقال: لجأت والتجأت. وقال في اللَّجَأ:
جاء الشِّتاءُ ولمَّا أَتَّخِذْ لَجَأَ *** يا حَرَّ كَفَّيَّ من حَفْر القراميصِ([3])(لجب)  اللام والجيم والباء كلمتان متباينتان جدّاً.
فالأولى اللَّجَب: الجَلَبَة. يقال جيشٌ ذو لَجَب، وبحرٌ ذو لَجَب، إذا سُمِع اضطرابُ أمواجه.
والكلمة الأخرى: عَنْزٌ لَجْبَة، والجمع لِجَابٌ([4])، وهي التي ارتفع لبنُها. قال:
عَجِبَتْ أبناؤُنا من فِعلِنا *** إذ [نَبِيعُ] الخيل بالمعزَى اللِّجابِ([5])
--------------ـــ
([1]) التكملة مما سبق في (أم، حج) حيث ذكر في الحواشي نسبة البيت وتخريجه وعجزه: * فاست الطبيب قذاها كالمغاريد *
([2]) البيت للشماخ في ديوانه 91 واللسان (لجن).
([3]) سبق البيت في (ربض) برواية أخرى. وفي الأصل: "ما خر كفي من حفر الكراميص"، تحريف.
([4]) ولجبات أيضاً، بالتحريك، كما في المجمل. وهذا الجمع الأخير غير قياسي، والقياس إسكان الجيم فيه لأنه صفة لا اسم، واعتذر سيبويه بأن من العرب من يقول شاة لجبة بالتحريك فجاء الجمع على قياسه. اللسان (لجب).
([5]) لمهلهل بن ربيعة، كما في اللسان (لجب). وأنشده في المجمل. وانظر الاشتقاق 213.

ـ

##### Türkçe

(لام ve **جيم** ve ikisini üçleyen(ler) babı)

(**لجح**)  **اللام** ve **الجيم** ve **الحاء** bir kelimedir. Derler: **اللُّجْح**: vadide alçak bir yer.

(**لجذ**)  **اللام** ve **الجيم** ve **الذال**. Derler: **لَجَِذَ** köpek kabı: onu yaladı.

(**لجف**)  **اللام** ve **الجيم** ve **الفاء** bir kelimedir; şeyde bir çöküşe delâlet eder. Denir: **تلجَّفت** kuyu, altı çöktüğü zaman. Dedi: ve **اللَّجَف**: vadinin göbeği; ve bununla, genişçe açılmış yaraya benzetilir. Dedi:
* onun dibinde **لَجَفٌ** bulunan bir **مأمومةً**’ya hacceder *

(**لجم**)  **اللام** ve **الجيم** ve **الميم** bir kelimedir; o da **اللِّجام**’dır. Denir: **ألجَمْتُ** atı.

(**لجن**)  **اللام** ve **الجيم** ve **النون** iki kelimedir: **اللُّجَيْن**: gümüş. Ve **اللَّجِينُ**: taşlarla dövülen bir ottur; ta ki **يتلجَّن** oluncaya kadar; sanki buruşmuş gibidir. Dedi:
Ve bir su ki, **أرْوَى**’yı sulamak için ona vardım *** onun üzerinde kuşlar, **اللَّجِينِ** yaprak gibi

(**لجأ**)  **اللام** ve **الجيم** ve **الهمزة** tek bir kelimedir; o da **اللَّجَأ** ve **الملجأ**: kendisine sığınılan yer. Denir: **لجأت** ve **التجأت**. Ve **اللَّجَأ** hakkında dedi:
Kış geldi, hâlbuki bir **لَجَأَ** edinmedim *** ey iki elimin harareti, **القراميصِ** kazmaktan

(**لجب**)  **اللام** ve **الجيم** ve **الباء** çokça birbirinden ayrı iki kelimedir.
Birincisi **اللَّجَب**: gürültü. Denir: **لَجَب** sahibi ordu, ve **لَجَب** sahibi deniz; dalgalarının çalkantısı işitildiği zaman.
Diğer kelime: **عَنْزٌ لَجْبَة**; çoğulu **لِجَابٌ**; o, sütü yükselmiş olandır. Dedi:
Oğullarımız fiilimizden şaştılar *** zira biz atları **اللِّجابِ** keçilerle **نَبِيعُ**

--------------ـــ
([1]) Tekmile, daha önce (**أم، حج**)’de geçenlerdendir; orada haşiyelerde beytin nisbeti, tahrici ve ikinci mısraı zikredildi: * فاست الطبيب قذاها كالمغاريد *
([2]) Beyit, divanında 91’de Şemmâh’ındır; ve **اللسان** (**لجن**).
([3]) Beyit daha önce (**ربض**)’da başka bir rivayetle geçti. Asılda: “ما خر كفي من حفر الكراميص”, tahrif.
([4]) Ve **لجبات** da, hareke ile; **المجمل**’de olduğu gibi. Ve bu son çoğul kıyasî değildir; kıyas, onda **الجيم**’i sâkin kılmaktır; çünkü o isim değil sıfattır. Sîbeveyh, Araplardan bazısının “شاة لجبة”yi hareke ile söylediğini, bu yüzden çoğulun onun kıyasına göre geldiğini söyleyerek özür beyan etti. **اللسان** (**لجب**).
([5]) **اللسان** (**لجب**)’de olduğu üzere, Mühelhil b. Rebîa’nındır. Ve onu **المجمل**’de inşâd etti. Ve bk. **الاشتقاق** 213.

ـ

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AC%D8%B0/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

لَجَذَ الطعامَ لَجْذاً: أَكله. واللَّجْذُ: أَول الرعي. واللجذ: الأَكل بطرف اللسان. ولَجَذَت الماشِيَةُ الكلأَ: أَكلته، وقيل: هو أَن تأْكله بأَطراف أَلسنتها إِذا لم يمكنها أَن تأْخذه بأَسنانها. ونبتٌ مَلْجُوذٌ إِذا لم يتمكن منه السن لِقِصَرِه فَلَسَّتْه الإِبل؛ قال الراجز:مثل الوَأَى المُبْتَقِلِ اللَّجّاذِ
ويقال للماشية إِذا أَكلت الكلأَ: لَجَذَتِ الكلأَ. وقال الأَصمعي: لَجَذَه مثل لَسَّه. ولَجَذَه يَلْجُذُهُ لَجْذاً: سأَله وأَعطاه ثم سأَل فأَكثر. قال أَبو زيد: إِذا سأَلك الرجل فأَعطيته ثم سأَلك قلت: لَجَذَني يَلْجُذُني لَجذاً. الجوهري: لَجَذَني فلان يَلْجُذَ، بالضم، لَجْذاً إِذا أَعطيته ثم سأَلك فأَكثر. ولَجِذَ لَجَذاً: أَخَذ أَخذاً يسيراً. ولَجِذَ الكلبُ الإِناءَ، بالكسر، لَجْذاً ولَجَذاً أَي لحسه من باطن. أَبو عمرو: لَجَذَ الكلبُ ولَجِذَ ولَجَنَ إِذا ولغ في الإِناء.

##### Türkçe

**لَجَذَ** yemeği **لَجْذاً**: onu yedi. Ve **اللَّجْذُ**: otlamanın ilki. Ve **اللجذ**: dilin ucu ile yemedir. Ve davar **لَجَذَت** otu: onu yedi; ve denildi ki: o, dişleriyle alamadığı zaman onu dillerinin uçlarıyla yemesidir. Ve bir bitki **مَلْجُوذٌ** (olur) eğer diş ondan, kısalığından dolayı, güç yetiremezse; böylece develer onu yaladı; râciz dedi ki:
مثل الوَأَى المُبْتَقِلِ اللَّجّاذِ

Ve davara, otu yediği zaman, denilir: **لَجَذَتِ الكلأَ**. Ve **الأَصمعي** dedi: **لَجَذَه** tıpkı **لَسَّه** gibidir. Ve **لَجَذَه يَلْجُذُهُ لَجْذاً**: onu istedi ve ona verdi, sonra istedi de çoğalttı. **أَبو زيد** dedi: Adam senden ister de sen ona verirsen, sonra senden isterse, dersin ki: **لَجَذَني يَلْجُذُني لَجذاً**. **الجوهري**: Falan bana **لَجَذَني**; (fiil) damme ile **يَلْجُذُ**; **لَجْذاً**: ona verdiğin, sonra senden istediği ve çoğalttığı zaman. Ve **لَجِذَ لَجَذاً**: az bir alışla aldı. Ve köpek kabı, kesre ile, **لَجِذَ**; **لَجْذاً** ve **لَجَذاً**: yani onu iç tarafından yaladı. **أَبو عمرو**: Köpek **لَجَذَ** ve **لَجِذَ** ve **لَجَنَ**: kabın içinde **ولغ** ettiği zaman.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AC%D8%B0/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

اللجذ: الأكل لجذ الطعام لجذا: أكله. اللجذ أول الرعي. واللجذ: أكل الماشية الكلأ، يقال: لجذت الماشية الكلأ: أكلته، وقيل: هو أن تأكله بأطراف ألسنتها إذا لم يمكنها أن تأخذه بأسنانها. ونبت ملجوذ، إذا لم يتمكن منه السن لقصره فلسته الإبل، ويقال للماشية إذا أكلت الكلأ: لجذت الكلأ، وقال الأصمعي، لجذه مثل لسه.اللجذ: الأخذ اليسير، وقد لجذ لجذا: أخذ أخذا يسيرا.
 اللجذ: أن يكثر من السؤال بعد أن يعطى مرة، وقال الأصمعي: لجذه لجذا: سأله وأعطاه، ثم سأل فأكثر. وقال أبو زيد: إذا سألك الرجل فأعطيته، ثم سألك قلت: لجذني يلجذني لجذا، وفي الصحاح: لجذني فلان يلجذ، بالضم لجذا، إذا أعطيته ثم سألك فأكثر. اللجذ: التحضيض يقال: لجذني على كذا، أي حضني عليه. اللجذ: اللحس، ويحرك في الأخير، قال أبو عمرو: لجذ الكلب ولجذ، إذا ولغ في الإناء فعل الكل كنصر وفرح، أي جاء من البابين، الأولى عن الصاغاني في معنى لحس. ودابة ملجاذ، بالكسر، تأخذ البقل بمقدم فيها وأطراف ألسنتها، قال عمرو بن حميل:
  وكل ذب أكحل المقـاذي
  أعيس ملساس الندى ملجاذ ومما يستدرك عليه: اللجاذ بالكسر الغراء وليس بثبت.

##### Türkçe

**اللجذ**: yeme; **لجذ الطعام لجذا**: onu yedi. **اللجذ** otlamanın ilki. Ve **اللجذ**: davarın otu yemesi; denilir ki: **لجذت الماشية الكلأ**: onu yedi; ve denildi ki: o, dişleriyle alamadığı zaman onu dillerinin uçlarıyla yemesidir. Ve **نبت ملجوذ**; diş ona, kısalığından dolayı güç yetiremediği zaman, develer onu dilleriyle sıyırdı. Ve davara, otu yediği zaman denilir: **لجذت الكلأ**. Ve **الأصمعي** dedi: **لجذه** **لسه** gibidir.

**اللجذ**: az alma; ve **لجذ لجذا**: az bir alışla aldı.

**اللجذ**: bir defa verildikten sonra soru sormayı çoğaltması; ve **الأصمعي** dedi: **لجذه لجذا**: ondan istedi ve ona verdi, sonra istedi de çoğalttı. Ve **أبو زيد** dedi: adam sana sorarsa da ona verirsen, sonra sana sorarsa, dersin ki: **لجذني يلجذني لجذا**. Ve **الصحاح**’ta: **لجذني فلان يلجذ**; **بالضم** **لجذا**: ona verdiğin, sonra sana sorup da çoğalttığı zaman.

**اللجذ**: teşvik; denilir: **لجذني على كذا**; yani beni ona teşvik etti.

**اللجذ**: yalama; ve sonda harekelenir. **أبو عمرو** dedi: **لجذ الكلب ولجذ**; kabın içinde yaladığı zaman; fiil **نصر** ve **فرح** gibi; yani iki bâbdan geldi; birincisi **الصاغاني**’den, yalama manasında.

Ve **دابة ملجاذ**; kesre ile; yeşilliği, ağzının ön kısmıyla ve dilinin uçlarıyla alır. **عمرو بن حميل** dedi:

  وكل ذب أكحل المقـاذي
  أعيس ملساس الندى ملجاذ

Ve kendisine istidrâk olunanlardandır: **اللجاذ** kesre ile; yapışkan; ve sabit değildir.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AC%D8%B0/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

لَجَذَ
1 لَجَذَ ذ , (L, K,) aor. لَجُذَ , (K,) inf. n. لَجْذٌ; (L, K;) and لَجِذَ, aor. لَجَذَ ; (K;) He ate (L, K) food. (L.) ― -b2- He (a beast) began to pasture. (L, K.) ― -b3- He (a beast) ate herbage: (L:) you say, when beasts have eaten herbage, لُجِذَ الكَلَأُ: (S, L:) or ate it with the extremity of his tongue, (L, K,) it being such as did not allow him to take it with his teeth: (L:) accord. to As, لَجَذَهُ signifies i. q. لَسَّهُ [he plucked it with the fore part of his mouth.] (S, L.) ― -b4- He licked: in this sense, the inf. n. is لَجْذٌ and لَجَذٌ: (K:) you say, لَجِذَ الكَلْبُ الاِنَآءَ, inf. n. لَجْذٌ and لَجَذٌ, the dog licked the vessel (AHát, S, K) inside: (L:) [J says,] I have transcribed it from the Kitáb el-Abwáb, without having heard it: (S:) and لَجِذَ الكَلْبُ the dog put his tongue into a vessel and lapped; as also لَجِدَ and لَجِنَ. (AA, L.) ― -b5- He took little. (L, K.) ― -b6- He asked often after having been given once: (K:) لَجَذَنِى, aor. لَجُذَ , inf. n. لَجْذٌ, signifies he asked me, and did so much, after I had given him: (S:) or he asked me after he had asked me and I had given him: (AZ, L:) or he asked me, and did so much, after he had asked me and I had given him. (As, L.) ― -b7- He instigated; incited; excited. (K.)

لِجَاذٌ
لِجَاذٌ ذ Glue; syn. غِرَآءٌ [for which Freytag seems to have read اِغْرَآءٌ]. (K.)

دَابَّةٌ مِلْجَاذٌ
دَابَّةٌ مِلْجَاذٌ ذ A beast of carriage that takes the leguminous herbage with the fore part of its mouth, (K,) and the extremities of its teeth. (TA.)

نبْتٌ مَجْلُوذٌ
نبْتٌ مَجْلُوذٌ ذ A plant which the teeth cannot crop, by reason of its shortness, and which the camels therefore pluck with the fore part of the mouth. (L.)

##### Türkçe

لَجَذَ
1 **لَجَذَ** ذ , (L, K,) muzâri‘ **لَجُذَ** , (K,) mastar ismi **لَجْذٌ**; (L, K;) ve **لَجِذَ**, muzâri‘ **لَجَذَ** ; (K;) O, (L, K) yiyecek yedi. (L.) ― -b2- O (bir hayvan) otlamaya başladı. (L, K.) ― -b3- O (bir hayvan) ot yedi: (L:) hayvanlar otu yediğinde şöyle dersin: **لُجِذَ الكَلَأُ**: (S, L:) yahut onu dilinin ucu ile yedi, (L, K,) o (ot) dişleriyle almasına imkân vermeyen türden olmak üzere: (L:) As’a göre, **لَجَذَهُ** şu manadadır: **لَسَّهُ** [onu ağzının ön kısmıyla kopardı]. (S, L.) ― -b4- O yaladı: bu manada mastar ismi **لَجْذٌ** ve **لَجَذٌ**’dur: (K:) şöyle dersin: **لَجِذَ الكَلْبُ الاِنَآءَ**, mastar ismi **لَجْذٌ** ve **لَجَذٌ**, köpek kabı (AHát, S, K) içinden yaladı: (L:) [J der ki,] onu Kitáb el-Abwáb’dan işittirmeksizin yazdım: (S:) ve **لَجِذَ الكَلْبُ** köpek dilini bir kaba soktu ve şapırdatarak içti; bunun gibi **لَجِدَ** ve **لَجِنَ**. (AA, L.) ― -b5- O az aldı. (L, K.) ― -b6- O, bir kere verilmiş olduktan sonra sıkça istedi: (K:) **لَجَذَنِى**, muzâri‘ **لَجُذَ** , mastar ismi **لَجْذٌ**, şu manaya gelir: ben ona verdikten sonra benden istedi ve bunu çokça yaptı: (S:) yahut benden istedikten ve ben ona verdikten sonra benden istedi: (AZ, L:) yahut benden istedi ve bunu çokça yaptı, benden istemiş ve ben ona vermiş olduktan sonra. (As, L.) ― -b7- O kışkırttı; tahrik etti; heyecana getirdi. (K.)

لِجَاذٌ
**لِجَاذٌ** ذ Tutkal; eş anlamlısı **غِرَآءٌ** [Freytag’ın bunun için **اِغْرَآءٌ** okumuş görünmesiyle]. (K.)

دَابَّةٌ مِلْجَاذٌ
**دَابَّةٌ مِلْجَاذٌ** ذ Baklagilsi otu ağzının ön kısmıyla, (K,) ve dişlerinin uçlarıyla alan binek hayvanı. (TA.)

نبْتٌ مَجْلُوذٌ
**نبْتٌ مَجْلُوذٌ** ذ Kısalığı sebebiyle dişlerin koparamadığı ve bu yüzden develerin ağzın ön kısmıyla kopardığı bir bitki. (L.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AC%D8%B0/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

لَجَذَ
لَجَذَ U ( n. ac. لَجْذ 1 ),
a.  Ate; grazed, browsed ( animal ).

b.  Licked out ( a vessel ).

c.  Took little.

d.  Importuned.

e.  Instigated; incited.

لَجِذَ
لَجِذَ A ( n. ac. لَجْذ 1 ),
a.  see supra (a) .

b.  ( n. ac. لَجْذ 1 ,  لَجَذ 4 ),  see supra (b) .

لِجَاْذ
لِجَاْذ 23 ,
a.  Glue.

مِلْجَاْذ
مِلْجَاْذ 45 ,
a.  Nibbling; nibbler.

##### Türkçe

لَجَذَ
**لَجَذَ** U (mast. isim **لَجْذ** 1),
a. Yedi; otladı, otlayıp gezindi (hayvan).

b. (Bir kabı) yalayıp boşalttı.

c. Az aldı.

d. Israrla istedi.

e. Kışkırttı; tahrik etti.

لَجِذَ
**لَجِذَ** A (mast. isim **لَجْذ** 1),
a. Yukarıya bak (a).

b. (mast. isim **لَجْذ** 1, **لَجَذ** 4), yukarıya bak (b).

لِجَاْذ
**لِجَاْذ** 23,
a. Tutkal.

مِلْجَاْذ
**مِلْجَاْذ** 45,
a. Kemirme; kemiren.
