# لحج — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AD%D8%AC/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%AD%D8%AC/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لحج](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AD%D8%AC.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: لحج

اللَّحَجُ: من بُثُور العين شِبْهُ اللَّخَصِ إِلا أَنه من تَحْت ومن فوق. واللَّحَجُ: الغَمَصُ. واللُّحْجُ: غارُ العين الذي نَبَتَ عليه الحاجبُ. ولَحِجَتْ عينُه؛ وقال الشمَّاخ:
بِخَوْصاوَيْنِ في لُحْجٍ كَنينِ
واللُّحْجُ: كلُّ ناتٍ من الجَبَل يَنْخَفِضُ ما تحته. واللُّحْجُ: الشيء يكون في الوادي نحو الدَّحْلِ في أَسْفَلِه وفي أَسفل البئر والجبل، كأَنه نَقْبٌ، والجمع من كل ذلك أَلْحاجٌ، لم يكسَّر على غير ذلك. وأَلْحاجُ الوادي: نَواحِيه وأَطْرافُه، واحدها لُحْجٌ، ويقال لِزَوايا البيت: الأَلحاجُ والأَدْحالُ والجوازي
(* قوله «والجوازي» كذا بالأصل
ومثله شرح القاموس.) والحَراسِمُ والأَخْصامُ والأَكْسارُ والمَزْوِيَّاتُ. ولَحْيٌ أَلْحَجُ: مُعْوَجٌّ؛ وقد لَحِجَ لَحَجاً. وقد لَحِجَ بينهم شَرٌّ: نَشِبَ. ولَحِجَ بالمَكانِ: نَشِبَ فيه ولَزِمَه. ولَحِجَ الشيءُ إِذا ضاقَ. والمَلاحِجُ: المضايِقُ. والمَلاحِيجُ: الطُّرُق الضَّيِّقةُ في الجبالِ، وربما سُمِّيت المَحاجمُ مَلاحِجَ. واللَّحْج، مجزومٌ: المَيْلُ. والتَحَجُوا إِلى كذا وكذا: مالُوا. وأَلحَجَهُم إِليه: أَمالَهم؛ وقول رؤبة:
أَو يُلْحِجُ الأَلْسُنَ منها مَلْحَجَا
أَي يقول فينا فتَمِيلُ عن الحسَنِ إِلى القَبيح، ونسبه الأَزهري للعجاج.وتَلَحَّجَ عليه الأَمْرَ ولَحْوَجه: أَظْهَرَ غير ما في نفسِه. ولَحَّجْتُ عليه الخبَر تَلْحيجاً إِذا خَلَطْتَه عليه وأَظْهَرْتَ غيرَ ما في نفسِك، وكذلك لَحْوَجْتُ عليه الخبرَ، وفرق الأَزهريّ بينهما، فقال: لَحْوَجْتُ عليه الخبر: خَلَطْتُه، ولَحَّجَهُ تَلْحيجاً: أَظهر غير ما في نفسه؛ وخِطّةٌ مَلْحُوجَةٌ: مُخَلَّطةٌ عَوْجاءُ.
الجوهري: لَحِجَ السيفُ وغيره، بالكسر، يَلْحَجُ لَحَجاً أَي نَشِبَ في الغِمْدِ فلم يخرج مثل لَصِبَ. وفي حديث عليّ، رضي الله عنه، يوم بدر: فوقع سيفه فَلَحِجَ أَي نَشِبَ فيه. يقال: لَحِجَ في الأَمر يَلْحَجُ إِذا دَخَلَ فيه ونَشِبَ.
ومكان لَحِجٌ أَي ضَيِّقٌ.
والمُلْتَحَجُ: الملْجَأُ مثل المُلْتَحَدِ. وقد التَحَجَه إِلى ذلك الأَمْرِ أَي أَلجأَهُ والْتَحَصَه إِليه. وأَتى فلانٌ فلاناً فلم يجد عنده مَوْئِلاَ ولا مُلْتَحَجاً أَي لم يجد عنده ملجأً؛ وأَنشد: حُبَّ الضَّريكِ تِلادَ المالِ زَرَّمَه
فَقْرٌ، ولم يَتَّخِذْ في الناسِ مُلْتَحَجا
ولَحَجه بالعصا إِذا ضربه بها. ولَحَجَه بعَيْنِه.
ولَحْجٌ: اسم موضع.

### Türkçe

**اللَّحَجُ**: gözün çıbanlarından, **اللَّخَصِ** benzeri; ancak o, alttan ve üsttendir. Ve **اللَّحَجُ**: **الغَمَصُ**. Ve **اللُّحْجُ**: göz çukuru; üzerine kaşın bittiği (yer). Ve “**لَحِجَتْ** onun gözü”; ve **الشمَّاخ** dedi ki:
بِخَوْصاوَيْنِ في **لُحْجٍ** كَنينِ

Ve **اللُّحْجُ**: dağdan her yükselen (çıkıntı); altındaki şey alçalır. Ve **اللُّحْجُ**: vadide, alt tarafında **الدَّحْلِ**e doğru olan şey; ve kuyunun ve dağın en alt kısmında; sanki o bir **نَقْبٌ**dur; bütün bunların cem‘i **أَلْحاجٌ**dır; bunun dışında başka bir şeye göre kırılmamıştır.

Ve **أَلْحاجُ الوادي**: onun yanları ve uçlarıdır; onun teki **لُحْجٌ**dur. Ve evin köşelerine: **الأَلحاجُ** ve **الأَدْحالُ** ve **الجوازي** denir
(* “**والجوازي**” sözü: asılda böyle; ve onun benzeri **شرح القاموس**.) ve **الحَراسِمُ** ve **الأَخْصامُ** ve **الأَكْسارُ** ve **المَزْوِيَّاتُ**.

Ve **لَحْيٌ أَلْحَجُ**: eğri; ve gerçekten **لَحِجَ** **لَحَجاً**. Ve gerçekten aralarında bir şer **لَحِجَ**: yapıştı (tutundu). Ve **لَحِجَ** mekânda: onda yapıştı ve ona yapışıp kaldı. Ve şey **لَحِجَ**: daraldığı zaman. Ve **المَلاحِجُ**: dar geçitlerdir. Ve **المَلاحِيجُ**: dağlardaki dar yollar; ve bazen **المَحاجمُ** **مَلاحِجَ** diye adlandırılmıştır. Ve **اللَّحْج** (cezmli): meyildir. Ve “**التَحَجُوا** şuna şuna”: meylettiler. Ve “**أَلحَجَهُم** ona”: onları meylettirdi; ve **رؤبة**’nin sözü:
أَو يُلْحِجُ الأَلْسُنَ منها مَلْحَجَا
yani: hakkımızda söyler de, güzelden çirkine meyleder; ve onu **الأَزهري** **العجاج**’a nispet etti. Ve “iş ona karşı **تَلَحَّجَ**” ve “onu **لَحْوَجه**”: nefsinde olanın dışında olanı ortaya koydu. Ve “haberi ona karşı **لَحَّجْتُ** **تَلْحيجاً**”: onu ona karıştırdığım ve nefsimde olanın dışında olanı ortaya koyduğum zaman; ve aynı şekilde “haberi ona karşı **لَحْوَجْتُ**”; ve **الأَزهريّ** ikisi arasında ayırım yaptı, şöyle dedi: “haberi ona karşı **لَحْوَجْتُ**: onu karıştırdım; ve onu **لَحَّجَهُ** **تَلْحيجاً**: nefsinde olanın dışında olanı ortaya koydu.” Ve **خِطّةٌ مَلْحُوجَةٌ**: karıştırılmış, eğri.

**الجوهري**: kılıç ve başkası **لَحِجَ**, kesre ile, **يَلْحَجُ** **لَحَجاً**; yani kına yapıştı da çıkmadı; **لَصِبَ** gibi. Ve Ali’nin, Allah ondan razı olsun, Bedir günü hadîsinde: “kılıcı düştü de **فَلَحِجَ**”; yani ona yapıştı. Denir ki: “işte **لَحِجَ** **يَلْحَجُ**”: ona girdiği ve yapıştığı zaman.

Ve **مكان لَحِجٌ**: yani dar.

Ve **المُلْتَحَجُ**: sığınak; **المُلْتَحَدِ** gibi. Ve gerçekten onu o işe **التَحَجَه**: yani onu sığındırdı ve ona **الْتَحَصَه**. Ve falan, falana geldi de onun yanında ne bir **مَوْئِلاَ** ne de bir **مُلْتَحَجاً** buldu; yani onun yanında bir sığınak bulmadı; ve inşad etti:
حُبَّ الضَّريكِ تِلادَ المالِ زَرَّمَه
فَقْرٌ، ولم يَتَّخِذْ في الناسِ مُلْتَحَجا

Ve “onu sopayla **لَحَجه**”: onunla ona vurduğu zaman. Ve “onu gözüyle **لَحَجَه**”.

Ve **لَحْجٌ**: bir yer adıdır.
