# لحج — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AD%D8%AC/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%AD%D8%AC/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لحج](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AD%D8%AC.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: لحج

لحج السيف  وغيره  كفرح  يلحج لحجا:  نشب في الغمد  فلم يخرج، مثل لصب. وفي حديث علي رضي الله عنه، يوم بدر:  فوقع سيفه فلحج  أي نشب فيه. يقال: لحج في الأمر يلحج، إذا دخل فيه ونشب. وكذا لحج بينهم شر، إذا نشب. ولحج بالمكان: لزمه.  ومكان لحج، ككتف: ضيق  من لحج الشيء، إذا ضاق. منه  الملاحج  : وهي  المضايق  . والملاحيج: الطرق الضيقة في الجبال، وربما سميت المحاجم ملاحج. اللحج، بالسكون: الميل. ومن ذلك  الملحج  ، للذي يلتجأ إليه. قال رؤبة:
  أو يلحج الألسن منها ملحجا أي يقول فينا، فتميل عن الحسن إلى القبيح. أتى فلان فلانا فلم يجد عنده موئلا ولا ملتحجا. قال الأصمعي:  الملتحج: الملجأ  ، مثل الملتحد. وقد التحجه إلى ذلك الأمر، أي ألجأه والتحصه إليه.  ولحجه  بالعصا  كمنعه: ضربه  بها. لحجه  بعينه  : إذا  أصابه بها. و  يقال: لحج  إليه  ، أي  مال   وألحجه إليه  : أماله. التحج إليه: مال. و  التحجه: ألجأه  والتحصه إليه.  ولحج  ، بفتح فسكون  : د، بعدن أبين، سمي بلحج بن وائل بن  الغوث بن  قطن  بن عريب بن زهير بن أيمن بن الهميسع بن حمير بن سبإ؛ قاله ابن الأثير. منه علي بن زياد الكناني، روى الحروف عن موسى بن طارق عن نافع، وعنه المفضل بن محمد الجندي؛ ذكره أبو عمر. اللجج  بالضم: زاوية البيت. وكفة العين  وهي غارها  ووقبتها -  ويفتح  -  الذي نبت عليه الحاجب. وقال الشماخ:
  بخوصاوين في لحج كنين اللحج: كل ناتئ من الجبل ينخفض ما تحته. واللحج: الشيء يكون في الوادي مثل  الدحل  في أسفله، وفي أسفل البئر والجبل، كأنه نقب.  ج  أي الجمع من كل ذلك  ألحاج  ، لم يكسر على غير ذلك. وفي اللسان: ألحاج الوادي: نواحيه وأطرافه، واحدها لحج. ويقال لزوايا البيت الألحاج والأدحال والجوازي والحراسم والأخصام والأكسار  والمزويات  اللحج  بالتحريك  : من بثور العين، شبه اللخص إلا أنه من تحت ومن فوق. واللحج:  الغمص  . وقد لخجت عينه.  ولحوج عليه الخبر لحوجة، ولحجه تلحيجا: خلطه  عليه  فأظهر  -وفي بعض النسخ بالواو-  غير ما في نفسه  . وفرق الأزهري بينهما فقال: لحوجت عليه الخبر خلطته. ولحجه تلحيجا: أظهر غير ما في نفسه. من زيادات المصنف:  بيع أو يمين م فيها لحيجاء  ، بالتصغير،  أي ما فيها مثنوية  أي استثناء. ومما يستدرك عليه: لحي ألحج: معوج. وقد لحج لحجا. وتلحج عليه الأمر: مثل لحوجه. والملاحج: المحاجم. وخطة  ملحوجة: مخلطة  عوجاء. وفي الأساس: لحج الخاتم في الإصبع: واستلحج الباب. وقفل مستلحج لم ينفتح.

### Türkçe

**لحج** kılıç ve başkası, **فرح** gibi, **يلحج** **لحجا**: kına saplandı da çıkmadı; **لصب** gibi. Ali رضي الله عنه’nin Bedir günü hadîsinde: “Kılıcı düştü de **فلحج**” yani onda saplandı. Denir: **لحج في الأمر يلحج**; içine girdiği ve saplandığı zaman. Yine: aralarında bir şer **لحج**; saplandığı zaman. Ve **لحج بالمكان**: ona yapıştı (orayı bırakmadı). Ve **مكان لحج**، **كتف** gibi: dardır; **لحج الشيء**’den (yani) şey daraldığı zaman. Ondandır **الملاحج**: ve onlar **المضايق**’tir. Ve **الملاحيج**: dağlardaki dar yollardır; bazen **المحاجم**’e **ملاحج** adı verilmiştir. **اللحج**, sükûn ile: meyildir. Ondandır **الملحج**, kendisine sığınılan şey için. Rü’be dedi:
“أو يلحج الألسن منها ملحجا” yani bizim hakkımızda söyler de, dilden (sözden) güzellikten çirkinliğe doğru meyleder. Falan, falana geldi de onun yanında ne bir sığınak ne de bir **ملتحجا** buldu. Asmaî dedi: **الملتحج**: sığınaktır; **الملتحد** gibi. Ve onu o işe **التحجه** ettim; yani onu zorladım ve ona doğru **التحصه** ettim. Ve **لحجه بالعصا**، **منعه** gibi: onu onunla dövdü. **لحجه بعينه**: onunla ona isabet ettirdiği zaman. Ve denir: **لحج إليه**; yani meyletti. Ve **ألحجه إليه**: onu ona meylettirdi. **التحج إليه**: meyletti. Ve **التحجه**: onu zorladı ve ona doğru **التحصه** etti. Ve **لحج**، fetha sonra sükûn ile: Aden–Ebyen’den bir beldedir; **لحج بن وائل بن الغوث بن قطن بن عريب بن زهير بن أيمن بن الهميسع بن حمير بن سبإ** ile adlandırılmıştır; bunu İbnü’l-Esîr söyledi. Ondandır Ali b. Ziyâd el-Kinânî; harfleri Mûsâ b. Târik’ten, o da Nâfi‘den rivayet etti; ondan da el-Mufaddal b. Muhammed el-Cündî (rivayet etti); onu Ebû Ömer zikretti. **اللجج** damme ile: evin köşesidir. Ve gözün kenarı; o, onun mağarası ve çukuru (oyukluğu)dur – ve fetha da yapılır – kaşın üzerinde bittiği şey. Şemmâh dedi:
“بخوصاوين في لحج كنين” **اللحج**: dağdan her çıkıntıdır ki altı alçalır. Ve **اللحج**: vadide bulunan bir şeydir; alt tarafındaki **الدحل** gibi; ve kuyunun ve dağın alt tarafında; sanki bir deliktir. **ج** yani bütün bunların cem‘i: **ألحاج**; bunun dışında bir kırılmaya (çoğula) kırılmamıştır. Ve **اللسان**’da: **ألحاج الوادي**: onun yanları ve uçlarıdır; tekili **لحج**’dir. Ve evin köşelerine **الألحاج** ve **الأدحال** ve **الجوازي** ve **الحراسم** ve **الأخصام** ve **الأكسار** ve **المزويات** denir. **اللحج** tahrîk ile: göz çıbanlarındandır; **اللخص**’a benzetilmiştir; ancak o alttan ve üsttendir. Ve **اللحج**: **الغمص**’tır. Ve onun gözü **لخجت** oldu. Ve **لحوج عليه الخبر لحوجة**; ve onu **لحجه تلحيجا**: haberi ona karıştırdı da – bazı nüshalarda vav ile – içindekinden başka bir şeyi ortaya koydu. Ezherî ikisi arasında fark koydu da dedi: **لحوجت عليه الخبر**: onu karıştırdım. Ve **لحجه تلحيجا**: içindekinden başka bir şeyi ortaya koydu. Musannifin ziyadelerindendir: **بيع أو يمين م فيها لحيجاء**، tasğîr ile; yani onda ikililik yoktur; yani istisna yoktur. Ve ona istidrâk olunanlardandır: **لحي ألحج**: eğri. Ve **لحج لحجا** olmuştur. Ve iş ona **تلحج** etti: **لحوجه** gibi. Ve **الملاحج**: **المحاجم**’dir. Ve **خطة ملحوجة**: karıştırılmış, eğri (bir)dir. Ve **الأساس**’ta: yüzük parmakta **لحج** etti: ve kapı **استلحج** etti. Ve **قفل مستلحج**: açılmadı.
