# لحد — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AD%D8%AF/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%AD%D8%AF/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لحد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AD%D8%AF.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: لحد

لَحَدَ
1 لَحَدَ ذ (A) and ↓ الحد (L, K) (tropical:) He, or it, (as an arrow, A) declined, or deviated, from the right course: (A, L, K:) and also he, or it, inclined: you say لَحَدَ اِلَيْهِ, (A, L, K,) aor. لَحَدَ ; (L;) and ↓ الحد (A;) and ↓ التحد; (S, L, K;) he, or it, inclined to him, or it. (A, L, K.) Some read, [in the Kur xvi. 105,] لِسَانُ الَّذِى يَلْحَدُونَ اِلَيْهِ (tropical:) [The tongue of him unto whom they incline]. (S.) ― -b2- فِى الدِّينِ ↓ الحد; (S, A, L, Msb;) and لَحَدَ فِيهِ, (S, L, Msb,) aor. لَحَدَ ; (L;) (tropical:) He deviated, or swerved, from the right way, with respect to religion: (S, A, L:) he impugned religion. (Msb.) ― -b3- فِى الحَرَمِ ↓ الحد (tropical:) He relinquished, or forsook, the right course, with respect to that which he was commanded to do, in the sacred Temple or territory of Mekkeh; (L, K;) and inclined to do wrong, wrongfully, unjustly, or injuriously: (L:) or he did wrong, wrongfully, unjustly, or injuriously, therein; (S, L, K;) and so opposed others: (Fr, L:) or he associated others with God, therein; expl. by أَشْرَكَ بِاللّٰهِ: so in the K and Basáïr; in the latter as on the authority of Zj: or he doubted respecting God, therein: so in the L and other lexicons, as on the authority of Zj: (TA:) or he hoarded up corn in expectation of its becoming dear, therein; (L, K;) a meaning taken from a trad of 'Omar; (L;) but this is merely a kind of wrong-doing: (TA:) or he desecrated it, and violated its sanctity. (Msb.) The origin of the phrase is in the text of the Kur [xx. 26,] وَمَنْ يُرِدْ فِيهِ بِاِلْحَادٍ بِظُلْمٍ, i.e. اِلْحَادًا بِظُلْمٍ, the ب being redundant. (S, L.) -A2- لَحَدَ القَبْرَ, aor. لَحَدَ , (inf. n. لَحْدٌ; L,) and ↓ الحدهُ; (A, L, K;) and لَحَدَ لَهُ لَحْدًا; and له ↓ الحد; (S, Msb;) He made a لَحْد to the grave. (S, A, L, K.) ― -b2- لَحَدَ الْمَيِّتَ, aor. لَحَدَ , inf. n. لَحْدٌ; and ↓ الحدهُ; and لَحَدَ لَهُ; and له ↓ الحد; He made a لَحْد for the corpse: or ↓ الحدهُ has this signification; (L;) and in like manner, لَحَدَ لَه لَحْدًا, and ↓ الحد, he dug a لَحْد for him: (A, Mgh, Msb:) and لَحَدَهُ, he buried him; (L, K;) or put him into a لحد; and so ↓ الحدهُ. (Mgh, Msb.)

لاحدهُ
3 لاحدهُ ذ (assumed tropical:) He behaved towards him in a crooked, or perverse, manner, the latter doing the same. (K, * TA.)

الحد
4 الحد ذ : see 1, throughout. ― -b2- (assumed tropical:) He disputed; altercated; wrangled. (A' Obeyd, L, Msb, K.) ― -b3- الحد بِهِ (assumed tropical:) He brought a reproach upon him, or held him in light estimation, or despised him, (أَزْرَى بِهِ,) and said of him what was false: (K:) or he held his clemency, or forbearance, or intellect, (حِلْم,) in light estimation; or despised it; as also أَلْهَدَ بِهِ. (L.)

التحد اِلَيْهِ
8 التحد اِلَيْهِ ذ (tropical:) He had recourse, or betook himself, to it, or him, for refuge, protection, concealment, covert, or lodging. (A.)

لَحْدٌ
لَحْدٌ ذ (S, A, L, Msb, K) and ↓ لُحْدٌ (S, L, Msb, K) and ↓ لَحَدٌ (El-Basáïr) and ↓ مَلْحُودٌ, (A, L, K,) which last is an epithet wherein the quality of a subst. is predominant, (L,) A trench or an oblong excavation, in the side of a grave; a lateral hollow of a grave; (S, A, L, Msb, K;) which is the place of the corpse; what is called ضَرِيحٌ and ضَرِيحَةٌ is in the middle: (L:) pl. (of the first, Msb) لُحُودٌ and (of the second, Msb) أَلْحَادٌ. (L, Msb, K.) Accord. to some, لحد used in this sense is tropical; from لَحَدَ and أَلْحَدَ signifying “ he inclined, or declined. ” (MF.) [The reverse, however, is the case accord. to the A.] [See an ex. in a verse cited voce شَدِيدٌ.]

لُحْدٌ
لُحْدٌ ذ and لَحَدٌ: see لَحْدٌ.

لَاحِدٌ
لَاحِدٌ ذ : see مَلْحُودٌ.

مُلْحِدٌ
مُلْحِدٌ ذ act. part. n. of 4, q. v.: (tropical:) One who deviates, or swerves, from the truth, and introduces into it that which does not belong to it: (ISk, L:) an impugner of religion: (Msb in art. رندق;) pl. مُلْحِدُونَ (Msb) [and مَلَاحِذَةٌ]. Some apply the appellation of المُلْحِدُونَ especially to the Bátinees (البَاطِنِيَّة), who assert that the Kur-án has an outward sense and an inward, the latter differing from the former, and known to them; by which doctrine they have perverted the law. (Msb.)

مُلْحَدٌ
مُلْحَدٌ ذ : see مَلْحُودٌ.

مَلْحُودٌ
مَلْحُودٌ ذ (A, K) and ↓ مُلْحَدٌ, (S, A,) or مَلْحُودٌ لَهُ and لَهُ ↓ مُلْحَدٌ, (L,) and ↓ لَاحِدٌ, (K,) A grave having a لَحْد made to it. (S, A, L, K.) ― -b2- See لَحْدٌ.

مُلْتَحَدٌ
مُلْتَحَدٌ ذ (tropical:) A place to which one has recourse for refuge, protection, concealment, covert, or lodging: a place of refuge; an asylum: (S, Msb, K:) so called because one turns aside to it. (S.)

### Türkçe

لَحَدَ
1 **لَحَدَ** ذ (A) ve ↓ **الحد** (L, K) (mecazen:) O, yahut o (bir ok gibi, A) doğru yoldan saptı, yahut ayrıldı: (A, L, K:) ve ayrıca o, yahut o, meyletti: **لَحَدَ اِلَيْهِ** dersin, (A, L, K,) muzârîsi **لَحَدَ**; (L;) ve ↓ **الحد** (A;) ve ↓ **التحد**; (S, L, K;) o, yahut o, ona, yahut ona meyletti. (A, L, K.) Bazıları, [Kur’ân xvi. 105’te,] **لِسَانُ الَّذِى يَلْحَدُونَ اِلَيْهِ** (mecazen:) [kendisine meylettikleri kimsenin dili] diye okur. (S.) ― -b2- **فِى الدِّينِ** ↓ **الحد**; (S, A, L, Msb;) ve **لَحَدَ فِيهِ**, (S, L, Msb,) muzârîsi **لَحَدَ**; (L;) (mecazen:) din hususunda doğru yoldan saptı, yahut kaydı: (S, A, L:) dine dil uzattı. (Msb.) ― -b3- **فِى الحَرَمِ** ↓ **الحد** (mecazen:) Mekke’nin hareminde yahut bölgesinde, kendisine emrolunan şeye dair doğru yolu terk etti, yahut bıraktı; (L, K;) ve yanlış yapmaya meyletti, haksızca, zulmen, yahut zarar verici olarak: (L:) yahut orada yanlış yaptı, haksızca, zulmen, yahut zarar verici olarak; (S, L, K;) ve böylece başkalarına karşı çıktı: (Fr, L:) yahut orada Allah’a ortak koştu; **أَشْرَكَ بِاللّٰهِ** ile açıklanmıştır: K’da ve Basâ’ir’de böyledir; ikincisinde Zj’den rivayetle: yahut orada Allah hakkında şüphe etti: L’de ve diğer sözlüklerde Zj’den rivayetle böyledir: (TA:) yahut orada, pahalanmasını bekleyerek tahıl biriktirdi; (L, K;) ‘Ömer’den bir rivayetten alınmış bir mânâdır; (L;) fakat bu, sadece bir tür yanlış yapmadır: (TA:) yahut onu saygısızlığa uğrattı ve hürmetini çiğnedi. (Msb.) İbarenin aslı Kur’ân metnindedir [xx. 26,] **وَمَنْ يُرِدْ فِيهِ بِاِلْحَادٍ بِظُلْمٍ**, yani **اِلْحَادًا بِظُلْمٍ**, **ب** ziyadedir. (S, L.) -A2- **لَحَدَ القَبْرَ**, muzârîsi **لَحَدَ**, (mastarı **لَحْدٌ**; L,) ve ↓ **الحدهُ**; (A, L, K;) ve **لَحَدَ لَهُ لَحْدًا**; ve له ↓ **الحد**; (S, Msb;) kabre bir **لَحْد** yaptı. (S, A, L, K.) ― -b2- **لَحَدَ الْمَيِّتَ**, muzârîsi **لَحَدَ**, mastarı **لَحْدٌ**; ve ↓ **الحدهُ**; ve **لَحَدَ لَهُ**; ve له ↓ **الحد**; ölünün için bir **لَحْد** yaptı: yahut ↓ **الحدهُ** bu mânâdadır; (L;) ve aynı şekilde, **لَحَدَ لَه لَحْدًا**, ve ↓ **الحد**, onun için bir **لَحْد** kazdı: (A, Mgh, Msb:) ve **لَحَدَهُ**, onu gömdü; (L, K;) yahut onu bir **لحد** içine koydu; ve böylece ↓ **الحدهُ**. (Mgh, Msb.)

لاحدهُ
3 **لاحدهُ** ذ (farzedilen mecazen:) Ona karşı eğri, yahut ters bir tarzda davrandı; öteki de aynı şeyi yaparak. (K, * TA.)

الحد
4 **الحد** ذ : 1’e bak, baştan sona. ― -b2- (farzedilen mecazen:) Tartıştı; çekişti; ağız kavgası etti. (A' Obeyd, L, Msb, K.) ― -b3- **الحد بِهِ** (farzedilen mecazen:) Ona bir ayıp getirdi, yahut onu hafife aldı, yahut onu küçümsedi, (**أَزْرَى بِهِ,**) ve onun hakkında yalan olanı söyledi: (K:) yahut onun yumuşaklığını, yahut tahammülünü, yahut aklını, (**حِلْم,**) hafife aldı; yahut onu küçümsedi; bunun gibi **أَلْهَدَ بِهِ** de. (L.)

التحد اِلَيْهِ
8 **التحد اِلَيْهِ** ذ (mecazen:) Sığınmak, korunmak, gizlenmek, örtünmek, yahut barınmak için ona, yahut ona başvurdu, yahut yöneldi. (A.)

لَحْدٌ
**لَحْدٌ** ذ (S, A, L, Msb, K) ve ↓ **لُحْدٌ** (S, L, Msb, K) ve ↓ **لَحَدٌ** (El-Basâ’ir) ve ↓ **مَلْحُودٌ**, (A, L, K,) ki bu sonuncusu, bir ismin niteliğinin baskın olduğu bir sıfattır, (L,) bir kabrin yan tarafında bir hendek yahut uzunlamasına bir oyuk; bir kabrin yan boşluğu; (S, A, L, Msb, K;) ki bu, ölünün yeridir; **ضَرِيحٌ** ve **ضَرِيحَةٌ** denilen şey ortadadır: (L:) çoğulu (birincinin, Msb) **لُحُودٌ** ve (ikincinin, Msb) **أَلْحَادٌ**. (L, Msb, K.) Bazılarına göre, bu mânâda **لحد** mecazdır; **لَحَدَ** ve **أَلْحَدَ** “meyletti, yahut saptı” mânâsından. (MF.) [Bunun tersi ise A’ya göre böyledir.] [**شَدِيدٌ** maddesinde zikredilen bir beyitte bir örneğe bak.]

لُحْدٌ
**لُحْدٌ** ذ ve **لَحَدٌ**: **لَحْدٌ**’e bak.

لَاحِدٌ
**لَاحِدٌ** ذ : **مَلْحُودٌ**’a bak.

مُلْحِدٌ
**مُلْحِدٌ** ذ 4’ün ism-i fâilidir, ona bak: (mecazen:) haktan sapan, yahut kayan, ve ona ait olmayan şeyi onun içine sokan kimse: (ISk, L:) dine dil uzatan: (Msb, **رندق** maddesinde;) çoğulu **مُلْحِدُونَ** (Msb) [ve **مَلَاحِذَةٌ**]. Bazıları **المُلْحِدُونَ** adını özellikle Bâtınîlere (**البَاطِنِيَّة**) uygular; onlar Kur’ân’ın bir zâhir mânâsı ve bir bâtın mânâsı olduğunu, ikincisinin birinciden farklı olup kendilerince bilindiğini iddia ederler; bu öğretiyle şeriatı bozmuşlardır. (Msb.)

مُلْحَدٌ
**مُلْحَدٌ** ذ : **مَلْحُودٌ**’a bak.

مَلْحُودٌ
**مَلْحُودٌ** ذ (A, K) ve ↓ **مُلْحَدٌ**, (S, A,) yahut **مَلْحُودٌ لَهُ** ve لَهُ ↓ **مُلْحَدٌ**, (L,) ve ↓ **لَاحِدٌ**, (K,) kendisine bir **لَحْد** yapılmış kabir. (S, A, L, K.) ― -b2- **لَحْدٌ**’e bak.

مُلْتَحَدٌ
**مُلْتَحَدٌ** ذ (mecazen:) sığınmak, korunmak, gizlenmek, örtünmek, yahut barınmak için başvurulan yer: sığınak; melce: (S, Msb, K:) ona böyle ad verilmiştir; çünkü kişi ona doğru yan çevirir. (S.)
