# لحز — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AD%D8%B2/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%AD%D8%B2/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لحز](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AD%D8%B2.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: لحز

اللَّحِزُ: الضَّيِّقُ الشَّحيح النفْس الذي لا يكاد يعطي شيئاً، فإِن أَعطى فقليل، وقد لَحِزَ
(* قوله« وقد لحز إلخ» اللحز، بسكون الحاء،
بمعنى الالحاح من باب منع. واللحز، محركة، بمعنى الشح من باب فرح كما في القاموس ) لَحزاً وتَلَحَّزَ؛ وأَنشد:
تَرَى اللَّحِزَ الشَّحِيحَ، إِذا أُمِرَّتْ
عليه، لماله فيها مهِينا
وطريق لَحِزٌ: ضَيِّق بخيل؛ عن اللحياني. واللَّحِزُ: البخيل الضَّيق الخُلُق. والمَلاحِزُ: المَضايِقُ.
وتَلاحَزَ القومُ: تعارضوا الكلامَ بينهم. ويقال: رجل لِحْزٌ، بكسر اللام وإِسكان الحاء، ولَحِزٌ، بفتح اللام وكسر الحاء، أَي بخيل. وتَلاحَزَ القومُ في القول إِذا تعارضوا. وشجر مُتَلاحِزٌ أَي متضايق، دخل بعضه في بعض. وقال ابن الأَعرابي: رجل لَحِزٌ ولِحْزٌ؛ ويروى بيت رؤبة: يُعْطِيك منه الجُود قبل اللَّحْزِ
أَي قبل أَن يستغلق ويشتد؛ وفي هذه القصيدة:
إِذا أَقَلَّ الخَيْرَ كلُّ لِحْزِ
أَي كل لِحْزٍ شحيح. والتَّلَحُّزُ: تَحَلُّبُ فيك من أَكل رُمَّانة أَو إِجَّاصَةٍ شَهْوَةً لذلك.

### Türkçe

**اللَّحِزُ**: dar, nefsi cimri olan, neredeyse hiçbir şey vermeyen;
şayet verirse, azdır; ve **لَحِزَ**
(* “**وقد لحز إلخ**” sözü: **اللحز** (ح harfinin sükûnu ile), **الالحاح** (ısrar) mânâsınadır, **منع** bâbındandır. **واللحز** (harekeli), **الشح** (cimrilik) mânâsınadır, **فرح** bâbındandır; **القاموس**’ta olduğu gibi) **لَحزاً** ve **تَلَحَّزَ**; ve inşad etti:
تَرَى اللَّحِزَ الشَّحِيحَ، إِذا أُمِرَّتْ
عليه، لماله فيها مهِينا

Ve **طريق لَحِزٌ**: dar, cimri; **اللحياني**’den. Ve **اللَّحِزُ**: cimri, huyu dar olan. Ve **المَلاحِزُ**: darlıklar.

Ve **تَلاحَزَ القومُ**: aralarında sözü birbirine karşıt kıldılar. Ve denilir: **رجل لِحْزٌ** (ل harfinin kesri ve ح harfinin sükûnu ile) ve **لَحِزٌ** (ل harfinin fethi ve ح harfinin kesri ile), yani cimri. Ve **تَلاحَزَ القومُ في القول**: birbirine karşıt oldukları zaman. Ve **شجر مُتَلاحِزٌ**: yani birbirine darlaşmış; bir kısmı bir kısmının içine girmiş. Ve **ابن الأَعرابي** dedi: **رجل لَحِزٌ** ve **لِحْزٌ**; ve **رؤبة**’nin beyti rivayet olunur:
يُعْطِيك منه الجُود قبل اللَّحْزِ

Yani: kapanıp katılaşmadan önce; ve bu kasidede:
إِذا أَقَلَّ الخَيْرَ كلُّ لِحْزِ

Yani her **لِحْزٍ** cimri. Ve **التَّلَحُّزُ**: bir nar yahut bir armudu ona iştah ile yemenden dolayı sende bir toplanma (büzülme) olmasıdır.
