# لحز — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AD%D8%B2/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%AD%D8%B2/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لحز](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AD%D8%B2.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: لحز

اللحز، بالحاء المهملة، كالمنع. وجد هذا الحرف في بعض أصول القاموس بالحمرة، والصواب كتبه بالسواد؛ فإنه موجود في الصحاح ومعناه الإلحاح، وبه فسر بيت رؤبة:
  يعطيك منه الجود قبل اللحز هكذا في اللسان، والصواب:
  يعفيك منه الجود قبل الحز وقبله:
  فامدح كريم المنتمى والحجز اللحز، ككتف، مثل اللبن واللبن، والكتف والكتف، والنمر والنمر: البخيل، وقيل: هو الضيق الخلق الشحيح النفس، الذي لا يكاد يعطي شيئا، فإن أعطى فقليل. وقد لحز، كفرح، لحزا، وتلحز تلحزا، قال الشاعر:
  ترى اللحز الشحيح إذا أمرت                      عليه لما له فيه مـهـينـا وقال رؤبة يمدح أبان بن الوليد البجلي:
  إذا أقل الخير كل لحـز                      فذاك بخال أروز الأرز والملاحز: المضايق، قال اللحياني: طريق لحز، بالكسر، أي ضيق. والتلحز: التأخر، نقله الصاغاني. قال الليث: التلحز: تحلب فيك من أكل رمانة حامضة أو إجاصة؛ شهوة لذلك. وليس في نص الليث حامضة. التلحز: تشمير الثياب لقتال أو سفر. وفي التكملة: اللحيزاء، كغبيراء: الذخيرة. في اللسان: تلاحزوا في القول، إذا تعاوصوا. هكذا في النسخ وفي بعض الأصول: تعارضوا، ويؤيده قولهم: تلاحزوا: تعارضوا الكلام بينهم، وفي أخرى: تقارضوا، من ذلك: تلاحز الصبيان، إذا ناقلوا بالقوافي الشعرية. وشجر متلاحز: متضايق داخل بعضه في بعض.

### Türkçe

**اللحز**، ihmâl edilmiş **الحاء** ile; **المنع** gibi. Bu harf, **القاموس**’un bazı asıllarında kırmızıyla bulunmuştur; doğrusu onu siyahla yazmaktır; çünkü o **الصحاح**’ta mevcuttur ve mânası **الإلحاح**’tır; onunla Rü’be’nin beyti tefsir edilmiştir:
  “Sana ondan cömertlik, **اللحز**’den önce verir” — **اللسان**’da böyledir; doğrusu:
  “Sana ondan cömertlik, **الحز**’den önce bağışlar” ve ondan önce:
  “Nesebi soylu ve **الحجز** olan kerîmi öv.”

**اللحز**، **كتف** gibi; **اللبن** ve **اللبن** gibi, ve **الكتف** ve **الكتف** gibi, ve **النمر** ve **النمر** gibi: cimri. Ve denildi ki: O, huyu dar, nefsi cimri olandır; neredeyse hiçbir şey vermez; verirse de azdır. Ve **لحز** etti, **فرح** gibi, **لحزا**; ve **تلحز** etti, **تلحزا**; şair dedi ki:
  “**اللحز** cimriyi görürsün; emrettiğinde,                      onda, onda olan malı için, aşağılık (bir hâl) üzere.”

Ve Rü’be, Eban b. el-Velîd el-Becelî’yi överek dedi ki:
  “Hayır azaldığında her **لحز** (ortaya çıkar);                      işte o, **بخال** (bir cimrilik)tir; **أروز الأرز** ve **الملاحز**.”

**الملاحز**: darlıklar. el-Lihyânî dedi ki: **طريق لحز**, kesre ile; yani dar.

**التلحز**: geri kalma; es-Sâgânî onu nakletti.

el-Leys dedi ki: **التلحز**: sende, ekşi bir nar veya bir armut yemekten (doğan) bir **تحلب**; buna bir iştihadır. el-Leys’in nassında “ekşi” yoktur.

**التلحز**: savaş veya yolculuk için elbiseleri toplamak.

**التكملة**’de: **اللحيزاء**، **غبيراء** gibi: azık.

**اللسان**’da: **تلاحزوا في القول**، birbirleriyle çekiştiklerinde. Nüshalarda böyledir; bazı asıllarda: **تعارضوا**; ve onların sözü bunu destekler: **تلاحزوا**: aralarında sözü **تعارضوا** ettiler. Ve bir başkasında: **تقارضوا**. Bundan: **تلاحز الصبيان**، çocuklar kafiyeli şiirlerle birbirlerine karşılık verdiklerinde.

**وشجر متلاحز**: darlaşmış; bir kısmı bir kısmının içine girmiş.
