# لدس — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AF%D8%B3/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%AF%D8%B3/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لدس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AF%D8%B3.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: لدس

لَدَسَه بيدِه لَدْساً: ضَرَبَه بها، ولَدَسَه بالحجر: ضَّرَبه أَو رَماه، وبه سُمِّي الرجل مُلادِساً. وبنو مُلادِس: حَيّ. وناقة لَدِيسٌ: رُمِيت باللحم، وقيل: اللَّدِيسُ الكثير اللحم؛ عن كراع. الصحاح: اللَّدِيسُ الناقة الكثيرة اللحم مثل اللَّكِيك والدَّخِيس. وأَلْدَسَت الأَرض إِلدَاساً: أَطْلَعَت شيئاً من النبات؛ قال ابن سيده: أَراه مقلوباً عن أَدْلَسَت. وناقة لدِيس رَدِيس إِذا رميت باللحم رمياً؛ قال الشاعر:
سَدِيسٌ لَدِيسٌ عَيْطَمُوسٌ شِمِلَّةٌ،
تُبارُ إِليها المُحْصَنات النَّجائِبُ
المُحْصَنات النَّجائبُ: اللّواتي أَحْصَنَها صاحِبُها أَسن لا يَضْرِبَها إِلاّ فَحْل كَرِيم، وقوله تُبارُ أَي يُنْظرُ إِليهنّ وإِلى سَيْرِهنَّ بسَيْر هذه الناقة يُختَبَرْن بسَيرها.
ويقال: لَدَّسْتُ الخُفَّ تَلدِيساً إِذا ثَقَّلْتَه ورَقَعْتَه. يقال: خُفٌّ مُلَدِّسُ كما يقال ثَوْب مُلَدَّم ومُرَدَّم. ولَدَّسْت فِرْسِنَ البعير تَلْديساً إِذا أَنْعَلْتَه؛ وقال الراجز:
حَرْف عَلاة ذات خُفٍّ مِرْدَسِ،
دامِي الأَظَلِّ مُنْعَلٍ مُلَدَّسِ
والمِلْدَس: لغة في المِلْطَس، وهو حجر ضخم يُدَقُّ به النَّوَى، وربما شبّه به الفحل الشديد الوطء، والجمع المَلادِس.

### Türkçe

**لَدَسَه** eliyle **لَدْساً**: onu onunla vurdu; ve **لَدَسَه** taşla: onu vurdu yahut attı; ve bununla adam **مُلادِساً** diye adlandırıldı. Ve **بنو مُلادِس**: bir kabile. Ve **ناقة لَدِيسٌ**: etle atılmıştır; ve denildi ki: **اللَّدِيسُ** çok etli olandır; **كراع**’dan. **الصحاح**: **اللَّدِيسُ** çok etli deve, **اللَّكِيك** ve **الدَّخِيس** gibi.

Ve yer **أَلْدَسَت** **إِلدَاساً**: bitkiden bir şey çıkardı; **ابن سيده** dedi ki: onu **أَدْلَسَت**’ten çevrilmiş (kalb edilmiş) görüyorum. Ve **ناقة لدِيس رَدِيس**: etle atılmışsa, atılma bakımından; şair dedi ki:
سَدِيسٌ لَدِيسٌ عَيْطَمُوسٌ شِمِلَّةٌ،
تُبارُ إِليها المُحْصَنات النَّجائِبُ

**المُحْصَنات النَّجائبُ**: sahibi onları, ancak soylu bir aygırdan başka birinin vurmayacağı şekilde korumuş olanlar; ve onun sözü **تُبارُ** yani onlara ve yürüyüşlerine, bu devenin yürüyüşüyle bakılır; onun yürüyüşüyle sınanırlar.

Ve denilir: **لَدَّسْتُ الخُفَّ تَلدِيساً**: onu ağırlaştırdığım ve yamadığım zaman. Denilir: **خُفٌّ مُلَدِّسُ**, tıpkı **ثَوْب مُلَدَّم** ve **مُرَدَّم** denildiği gibi. Ve **لَدَّسْت فِرْسِنَ البعير تَلْديساً**: onu naladığım zaman; ve recez şairi dedi ki:
حَرْف عَلاة ذات خُفٍّ مِرْدَسِ،
دامِي الأَظَلِّ مُنْعَلٍ مُلَدَّسِ

Ve **المِلْدَس**: **المِلْطَس**’ta bir lugattır; o, çekirdeğin onunla dövüldüğü iri bir taştır; bazen şiddetli basışlı erkek deve ona benzetilir; çoğulu **المَلادِس**.
