# لذم — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B0%D9%85/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%B0%D9%85/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لذم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B0%D9%85.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: لذم

لَذِمَ بالمكان، بالكسر، لَذْماً وأَلْذَمَ: ثَبَت ولَزِمَه وأَقام. وأَلذَمْتُ فلاناً بفلان إِلذاماً. ورجلٌ لُذَمَةٌ: لازمٌ للبيت، يطرد على هذا بابٌ فيما زعم ابن دريد في كتابه الموسوم بالجمهرة، قال ابن سيده: وهو عندي موقوف.
ويقال للأَرْنب: حُذَمةٌ لُذَمة تَسبق الجَمْع بالأَكَمةِ؛ فحُذَمةٌ: حديدة، وقيل: حُذَمة إِذا عَدَتْ أَسرعت، ولُذَمة: ثابتةُ العَدْو ولازمة له، وقيل: إِتباع. واللُّذَمةُ: اللازم للشيء لا يفارقه. واللُّذُومُ: لُزُومُ الخير أَو الشر. ولَذِمَه الشيءُ: أَعجَبه، وهو في شعر الهذلي. ولَذِمَ بالشيء لذَماً: لَهِجَ به وأَلذَمَه إِيَّاه وبه وأَلهَجَه به؛ وأَنشد:
ثَبْت اللِّقاء في الحروبِ مُلْذَما
وأَنشد أَبو عمرو لأَبي الوَرْد الجعْديّ:
لَذِمْتَ أَبا حَسَّانَ أَنْبارَ مَعْشَرٍ
جَنافَى عليكم، يَطْلُبون الغَوائلا
وأُلْذِمَ به أَي أُولِعَ به، فهو مُلْذَم به. ورجل لَذُومٌ ولَذِمٌ ومِلْذَمٌ: مُولَع بالشيء؛ قال:
قَصْرَ عَزِيز بالأَكالِ مِلْذَمِ
الليث: اللَّذِمُ المُولَع بالشيء، وقد لَذِمَ لذَماً. ويقال للشجاعِ: مِلْذَمٌ لعَلَثِه بالقتال، وللذّئب مِلْذَم لعَلَثِه بالفَرْسِ. ولذِمَ به لَذَماً؛ عَلِقَه؛ وأَما ما أَنشده من قول الشاعر:
زعم ابن سيِّئةِ البنان بأَنَّني
لَذِمٌ لآخُذَ أَرْبَعاً بالأَشْقَرِ
فقد يكون العَلِقَ وعلى العَلِق، استشهد به ابن الأَعرابي، وقد يكون اللَّهِجَ الحَرِيص، والمعنيان مُقتربان.
ويقال: أَلْذِمْ لفلانٍ كَرامتَك أَي أَدِمْها له.
وأُمُّ مِلْذم: كنية الحُمَّى؛ قال ابن الأَثير: بعضهم يقولها بالذال المعجمة.

### Türkçe

**لَذِمَ** mekâna, kesre ile, **لَذْماً** ve **أَلْذَمَ**: sabit oldu ve ona yapıştı; ve ikamet etti. Ve ben falanı falana **إِلذاماً** ile **أَلذَمْتُ**. Ve bir adam **لُذَمَةٌ**: eve devamlı olan; bu üzere bir bâb, İbn Düreyd’in **الجمهرة** diye adlandırılan kitabında zannettiği şey hakkında yürütülür; İbn Sîde dedi: ve o, benim yanımda durdurulmuştur.

Ve tavşana denilir: **حُذَمةٌ لُذَمة**; tümsekte topluluğu geçer; artık **حُذَمةٌ**: keskin; ve denildi: **حُذَمة** koştuğu zaman hızlandı; ve **لُذَمة**: koşuda sabit olan ve ona yapışan; ve denildi: (bu) bir tâbî‘dir. Ve **اللُّذَمةُ**: şeye yapışan, ondan ayrılmayan. Ve **اللُّذُومُ**: hayra yahut şerre yapışma. Ve şey onu **لَذِمَه**: onu beğendi; ve o, Hüzeli’nin şiirindedir. Ve şeye **لَذِمَ** **لذَماً**: ona düşkün oldu; ve onu ona ve onunla **أَلذَمَه** ve onu onunla düşkün kıldı; ve inşad etti:
ثَبْت اللِّقاء في الحروبِ مُلْذَما
Ve Ebû Amr, Ebü’l-Verd el-Ca‘dî için inşad etti:
لَذِمْتَ أَبا حَسَّانَ أَنْبارَ مَعْشَرٍ
جَنافَى عليكم، يَطْلُبون الغَوائلا
Ve onunla **أُلْذِمَ**; yani ona tutuldu; artık o, onunla **مُلْذَم**dır. Ve bir adam **لَذُومٌ** ve **لَذِمٌ** ve **مِلْذَمٌ**: şeye tutkun; dedi ki:
قَصْرَ عَزِيز بالأَكالِ مِلْذَمِ
Leys: **اللَّذِمُ** şeye tutkun olandır; ve gerçekten **لَذِمَ** **لذَماً**. Ve yiğide denilir: **مِلْذَمٌ**; savaşla yapışıklığından dolayı; ve kurda **مِلْذَم**; ata yapışıklığından dolayı. Ve onunla **لذِمَ** **لَذَماً**: ona yapıştı; ve ama şairin sözünden inşad ettiği şey:
زعم ابن سيِّئةِ البنان بأَنَّني
لَذِمٌ لآخُذَ أَرْبَعاً بالأَشْقَرِ
artık (bu) “yapışan” olabilir ve “yapışan üzerine” (de olabilir); onunla İbnü’l-A‘râbî şahit getirdi; ve “düşkün, hırslı” da olabilir; ve iki mânâ birbirine yakındır.

Ve denilir: falana **أَلْذِمْ** kerâmetini; yani onu onun için devam ettir.

Ve **أُمُّ مِلْذم**: hummanın künyesi; İbnü’l-Esîr dedi: bazısı onu **الذال** mu‘ceme ile söyler.
