# لذم — Mekâyîsü'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B0%D9%85/sozluk/mekayis
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%B0%D9%85/entries/mekayis

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لذم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B0%D9%85.md)
- Mekâyîsü'l-Luğa: İbn Fâris · 11. yy

## Madde başı: لذم

(باب اللام والذال وما يثلثهما)
(لذع)  اللام والذال والعين يدلُّ على أصلٍ واحد، وهو الإحراق والحرارة. من ذلك اللَّذْع: لَذْع النار، وهو إحراقها الشَّيء، ويستعار ذلك فيقال: لذَعْتُه بلسانِي، إذا آذَيتَه أذىً يسيراً. ومنه قولهم جاء فلانٌ يتلذَّع، أي يتلفَّت يميناً وشِمالاً، كأنَّ شيئاً يقلِقُه ويُحرِقه.
ومن الباب اللوذَعِيُّ: الظَّريف، أي كأنَّه من حركته وكَيْسِه يُلْذَع. والتذَعت القَرْحة: فاحت([1])، لأنَّها تَلْتذِع وتلذَعُ صاحبَها.
(لذم)  اللام والذال والميم كلمةٌ تدلُّ على ملازمة شيءٍ لشيء. يقال لذِمْتُ الرّجل لَذْماً: لزمته. والمُلْذَمُ([2]): الرّجل المُولَع بالشَّيء. قال الهذليّ([3]):
--------------ـــ
([1]) فاحت: انتشرت، أو نفحت بالدم، وفي المجمل: "تاحت"، تحريف.
([2]) بضم الميم وفتحها.
([3]) المجمل: "وهو في شعر الهذلي". وانظر ديوان الهذليين (6: 228).

ـ

### Türkçe

(لام ve **ذال** ve ikisini üçleyen(ler) bâbı)

(**لذع**)  **اللام** ve **الذال** ve **العين**, tek bir asla delâlet eder; o da yakma ve hararettir. Bundan **اللَّذْع**: ateşin **لَذْع**’ı; o, onun bir şeyi yakmasıdır. Bu, ödünç alınır da şöyle denir: “Onu dilimle **لذَعْتُه**”, ona az bir eziyetle eziyet ettiğim zaman. Ondandır onların sözü: “Falan geldi **يتلذَّع** hâlinde”; yani sağa ve sola dönüp bakıyor; sanki onu tedirgin eden ve onu yakan bir şey varmış gibi.

Bâbdandır **اللوذَعِيُّ**: zarif; yani sanki o, hareketinden ve kurnazlığından dolayı “yakılır”. Ve **التذَعت** yara: koktu([1]); çünkü o, “yanar” ve sahibini “yakar”.

(**لذم**)  **اللام** ve **الذال** ve **الميم**, bir şeyin bir şeye bitişik kalmasına delâlet eden bir kelimedir. Denir: “Erkeği **لذِمْتُ** **لَذْماً**”: ona yapıştım. Ve **المُلْذَمُ**([2]): şeye düşkün olan erkek. Hüzeli([3]) dedi:
--------------ـــ
([1]) Koktu: yayıldı; yahut kanla koku saldı; ve el-Mücmel’de: “**تاحت**”, tahrif.

([2]) **الميم**’in zammesiyle ve fethasıyla.

([3]) el-Mücmel: “Ve o, Hüzeli’nin şiirindedir.” Ve Hüzelîler divanına bak (6: 228).

ـ
