# لزب — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B2%D8%A8/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%B2%D8%A8/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لزب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B2%D8%A8.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: لزب

اللزوب: اللصوق، يقال: لزب الطين، يلزب، لزوبا ؛ ولزب لصق وصلب وفي حديث علي، رضي الله عنه:  ولاطها بالبلة حتى لزبت  أي: لصقت، ولزمت، وطين لازب: أي لازق. والثبوت. واللازب: الثابت. قال الفراء: اللازب، واللاتب، واللاصق واحد. والقحط، والسنة الشديدة. من المجاز: صار الأمر ضربة لازب، أي: لازما، شديدا، ثابتا والعرب تقول: ليس هذا بضربة لازب ولازم، يبدلون الباء ميما لتقارب المخارج. قال أبو بكر: معنى قولهم: ما هذا بضربة لازب، أي: ما هذا بواجب لازم، أي: ما هذا بضربة سيف لازب ، وهو مثل وصار الشيء ضربة لازب، أي: لازما، هذه اللغة الجيدة، وقد قالوها بالميم، والأول أفصح قال النابغة:
  ولا يحسبون الخير لا شر بعـده                      ولا يحسبون الشر ضربة لازب ولازم: لغية: قال كثير، فأبدل:
  فما ورق الدنيا بباق لأهلـه                      ولا شدة البلوى بضربة لازم واللزب، بالفتح: الضيق. وعيش لزب: ضيق. وبالكسر: الطريق الضيق. وككتف: القليل، يقال: ماء لزب، ج لزاب.
 اللزبة: الشدة ،ج لزب بكسر ففتح، حكاه ابن جني. وسنة لزبة: شديدة، ويقال: أصابتهم لزبة: يعني شدة السنة، وهي القحط. يجمع أيضا على لزبات بالتسكين، على أنها صفة، ولزبات بالتحريك على أنها اسم، قال ربيعة بن مقروم:
  يهينون في الحق أموالهـم                      إذا اللزبات انتحين المسيما ولزب الشيء، ككرم، يلزب، لزبا، ولزوبا: دخل بعضه في بعض. لزب الطين: لزق وصلب، كلزب بالفتح. والملزاب: البخيل جدا ، وهو الشديد البخل وأنشد أبو عمرو :
  لا يفرحون إذا ما نضخة وقعت                      وهم كرام إذا اشتد المـلازيب ولزبته العقرب، لزبا: لسبته، وزنا ومعنى، عن كراع. رجل عزب لزب إتباع، قال ابن بزرج: ومثله امرأة عزبة لزبة.

### Türkçe

**اللزوب**: yapışma; denilir: **لزب الطين**, **يلزب**, **لزوبا**; ve **لزب** yapıştı ve sertleşti. Ali’nin hadîsinde, رضي الله عنه: “...ve onu ıslaklıkla sıvadı, ta ki **لزبت**” yani: yapıştı, tutundu. Ve **طين لازب**: yani yapışkan. Ve sebat. Ve **اللازب**: sabit olan. el-Ferrâ dedi: **اللازب** ile **اللاتب** ve **اللاصق** birdir. Ve kıtlık, ve şiddetli yıl.

Mecazdan: iş **ضربة لازب** oldu, yani: gerekli, şiddetli, sabit; Araplar der: bu **بضربة لازب** ve **لازم** değildir; mahreçlerin yakınlığından dolayı **الباء**’yı **ميما** yaparlar. Ebû Bekir dedi: onların “bu **بضربة لازب** değildir” sözünün manası: bu, gerekli bir zorunluluk değildir; yani: bu, **ضربة سيف لازب** değildir; ve o bir meseldir. Ve şey **ضربة لازب** oldu, yani: gerekli; bu iyi dildir; onu **ميم** ile de söylemişlerdir; birincisi daha fasîhtir. en-Nâbiga dedi:
  Ve hayrı ondan sonra ne şer (olarak) sayarlar,
  Ve şerri **ضربة لازب** (ve) **لازم** sayarlar.

Ve **لازم**: bir lehçe; Kesîr dedi, böylece değiştirdi:
  Dünya yaprağı ehli için kalıcı değildir,
  Ve belânın şiddeti **بضربة لازم** değildir.

Ve **اللزب** fetha ile: darlık. **عيش لزب**: dar. Kesra ile: dar yol. Ve **ككتف** gibi: az; denilir: **ماء لزب**; çoğulu **لزاب**.

**اللزبة**: şiddet; çoğulu **لزب** (kesra sonra fetha ile); bunu İbn Cinnî nakletti. Ve **سنة لزبة**: şiddetli; ve denilir: onları **لزبة** isabet etti: yani yılın şiddeti; ve o kıtlıktır. Sıfat olduğuna göre sükûn ile **لزبات** üzerine de cem‘ olunur; isim olduğuna göre hareke ile **لزبات** (üzerine) de. Rabî‘a b. Makrûm dedi:
  Hakta mallarını hor görürler,
  **اللزبات** damgalanacak yeri hedeflediğinde.

Ve **لزب الشيء** ( **كرم** gibi), **يلزب**, **لزبا**, **لزوبا**: bir kısmı bir kısmının içine girdi. **لزب الطين**: yapıştı ve sertleşti; fetha ile **كلزب** gibi. Ve **الملزاب**: çok cimri; o, cimriliği şiddetli olandır. Ebû ‘Amr inşâd etti:
  Bir sıçrama düştüğünde sevinmezler,
  Ve **المـلازيب** şiddetlendiğinde onlar kerîmdirler.

Ve akrep onu **لزبته**, **لزبا**: onu **لسبته**; vezin ve mana bakımından; Kurâ‘dan. **رجل عزب لزب**: itbâ‘; İbn Bezrec dedi: ve bunun benzeri **امرأة عزبة لزبة**.
