# لزم — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B2%D9%85/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%B2%D9%85/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لزم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B2%D9%85.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: لزم

لَزِمَهُ
1 لَزِمَهُ ذ It necessarily, or inseparably, belonged, or pertained, or it clave, or adhered, to him, or it; as also لَزِمَ لَهُ: it (disgrace, &c.) attached to him. ― -b2- لَزِمَهُ أَمْرُ فُلَانٍ The management of the affair, or affairs, of such a one was, or became, incumbent, or obligatory, upon him. ― -b3- لَزِمَ شَيْئًا He kept close, clave, clave fast, clung, or held fast, to anything. (S, K, &c.) And hence, He preserved a thing: see قَنِىَ. ― -b4- See 3. ― -b5- لَزمَ الغَرِيمَ, and لَزِمَ بِهِ, and ↓ لَازَمَهُ, He adhered, kept, clave, clung, or held fast, to the debtor. (Msb.) ― -b6- لَزِمَ بَيْتَهُ He kept, or clave, to his house or tent; did not quit it; was not found elsewhere. (Kull, p. 318.) ― -b7- لَزِمَهُ المَالُ The [paying of the] money &c. behoved him, lay on him, was incumbent on him, or obligatory on him. (Msb.)

لَازَمَهُ
3 لَازَمَهُ ذ He kept, confined himself, clave, clung, or held fast, to him, or it: as also ↓ لَزِمَهُ: he held on, or continued, it. See 1.

أَلْزَمَهُ شَيْئًا
4 أَلْزَمَهُ شَيْئًا ذ signifies He necessitated him, or obliged him, to do, and to pay, &c.; or to suffer, or endure, a thing: and hence, said of God, He decreed; or appointed, or ordained, to him a thing. And He made him to cleave to a thing; and he made a thing to cleave to him. See جَدَعَ. ― -b2- أُلْزِمَ شَيْئًا لَا يُفَارِقُهُ [He was made to cleave to a thing, not quitting it]. (K.) ― -b3- أَلْزَمَهُ اللّٰهُ الشَّرَّ May God make evil to cleave to him: or, to attend him constantly: or decree evil to him. ― -b4- أَلْزَمَنَاهُ طَائِرَهُ فِى عُنُقِهِ, (Kur xvii. 14,) We have decreed to him his happiness or his misery, foreseeing that he would be obedient, or disobedient: (AM, in TA, art. طير:) or we have made his works and what is decreed to him to cleave to him like the طَوْق upon his neck. (Bd.) ― -b5- أَلْزَمَهُ البَيِّنَةَ He compelled him, or constrained him, to accept, or admit, the evidence, or proof. (Jel xi. 30.) ― -b6- أَلْزَمَهُ المَالَ He obliged him to pay the money &c. أَلْزَمَهُ العَمَلَ He obliged him to do the deed. (Msb.) ― -b7- أَلْزَمْتُهُ الدَّنْبَ, and الحَقَّ: see زَكَّ. ― -b8- أَلْزِمْ نَعْلَيْكَ قَدَمَيْكَ [Keep thou thy sandals upon thy feet]. (From a trad. in the Jلmi' es- Sagheer.)

اِلْتَزَمَ
8 اِلْتَزَمَ ذ He took upon himself an affair. (KL.) You say, اِلْتَزَمَهُ He took it upon himself; charged himself with it; obliged himself to do it; became, or made himself, answerable for it by an inseparable obligation: see بَآءَ. ― -b2- اِلْتَزَمْتُ بَالمَالِ i. q. أَلْزَمْتُ بِهِ نَفْسِى, and تَكَفَّلْتُ بَهَ, accord. to IAmb, or تَحَمَّلْتُ بِهِ, accord. to AZ; (Msb in art. كفل;) I made myself answerable, responsible or accountable, by an inseparable obligation, for the property: see ضَمِنَ. ― -b3- اِلْتَزَمَ المَالَ, and العَمَلَ, He obliged himself, or took upon himself the obligation, to pay the money &c., and to do the deed. (Msb.) ― -b4- اِلْتَزَمَهُ He kept, or restricted himself, to it; i. e. an action, or usage, &c. ― -b5- And It was, or became, necessary for him, or obligatory upon him, to do it, or pay it, &c.; or to suffer it, or endure it. ― -b6- دَلَفَ لِالْتِزَامِى He hastened to take me by the hand and embrace me: see دَلَفَ. ― -b7- اِلْتِزَامٌ i. q. لُزُومُ مَا لَا يَلْزَمُ: see below.

اِسْتَلْزَمَهُ
10 اِسْتَلْزَمَهُ ذ It necessarily required it or involved it.

لَزُومٌ
لَزُومٌ ذ One who keeps, cleaves, clings, or holds fast, much, or habitually, لِشَىْءٍ to a thing: see an ex. in the Ham, p. 238, line 21.

لُزُومُ مَا لَا يَلْزَمُ
لُزُومُ مَا لَا يَلْزَمُ ذ The imposing upon one's self what is not indispensable; or adhering to a mode of construction that is not necessarily to be followed: as in the following instance in the خُطْبَة of the Kلmoos: وَبَلَغُوا مِنَ الْمَقَاصِدِ قَاصِيَتَهَا وَمَلَكُوا مِنَ المَحَاسِنِ نَاصِيَتَهَا.

لَازِمٌ
لَازِمٌ ذ Keeping, keeping close, cleaving, &c.; tenacious: and pertinacious. ― -b2- لَازِمٌ A thing inseparable from another thing: pl. لَوَازِمُ. (TA.) Such as cleaves fast; inseparable: as an epthet. ― -b3- اِسْمٌ لَازِمٌ: see جَمْعٌ, as signifying “ a plural. ” ― -b4- لَوَازِمُ Necessary, or inseparable, adjuncts, accompaniments, consequences, or results.

أَلْزَمُ
أَلْزَمُ ذ as syn. with أَقْنَى in the prov. خَلَاؤُكَ أَقْنَى لِحَيَائِكَ means Most preservative: see that prov. in art. خلو, and see قَنِىَ الحَيَآءَ, and لَزِمَ شَيْئًا.

### Türkçe

**لَزِمَهُ**
1 **لَزِمَهُ** ذ Zorunlu olarak yahut ayrılmaz biçimde ona ait oldu, yahut ona taalluk etti, yahut ona yapıştı yahut ona tutundu; ve yine **لَزِمَ لَهُ**: o (rezillik vb.) ona yapıştı. ― -b2- **لَزِمَهُ أَمْرُ فُلَانٍ** Şu kimsenin işinin yahut işlerinin idaresi ona vacip oldu yahut vacip hâle geldi. ― -b3- **لَزِمَ شَيْئًا** Herhangi bir şeye yakın durdu, yapıştı, sıkıca yapıştı, tutundu yahut sıkıca tuttu. (S, K, vb.) Ve bundan dolayı, Bir şeyi muhafaza etti: bk. **قَنِىَ**. ― -b4- Bk. 3. ― -b5- **لَزمَ الغَرِيمَ**, ve **لَزِمَ بِهِ**, ve ↓ **لَازَمَهُ**, Borçluya yapıştı, yakın durdu, yapışıp kaldı, tutundu yahut sıkıca tuttu. (Msb.) ― -b6- **لَزِمَ بَيْتَهُ** Evine yahut çadırına bağlı kaldı yahut yapıştı; ondan ayrılmadı; başka yerde bulunmadı. (Kull, s. 318.) ― -b7- **لَزِمَهُ المَالُ** Parayı vb. [ödemek] ona gerekti, onun üzerine düştü, ona vacip oldu yahut ona zorunlu oldu. (Msb.)

**لَازَمَهُ**
3 **لَازَمَهُ** ذ Ona yahut ona (şeye) bağlı kaldı, kendini ona hapsetti, yapıştı, tutundu yahut sıkıca tuttu: ve yine ↓ **لَزِمَهُ**: ona tutundu yahut onu sürdürdü. Bk. 1.

**أَلْزَمَهُ شَيْئًا**
4 **أَلْزَمَهُ شَيْئًا** ذ Ona bir şeyi yapmayı ve ödemeyi vb. zorunlu kıldı yahut mecbur etti; yahut bir şeye katlanmayı yahut tahammül etmeyi (zorunlu kıldı): ve bundan dolayı, Allah hakkında söylenir: ona bir şeyi hükmetti; yahut tayin etti, yahut takdir etti. Ve onu bir şeye yapışır kıldı; ve bir şeyi ona yapışır kıldı. Bk. **جَدَعَ**. ― -b2- **أُلْزِمَ شَيْئًا لَا يُفَارِقُهُ** [O, ondan ayrılmayarak bir şeye yapıştırıldı]. (K.) ― -b3- **أَلْزَمَهُ اللّٰهُ الشَّرَّ** Allah ona kötülüğü yapıştırsın: yahut onu sürekli olarak ona refakat ettirsin: yahut ona kötülüğü hükmetsin. ― -b4- **أَلْزَمَنَاهُ طَائِرَهُ فِى عُنُقِهِ**, (Kur xvii. 14,) Ona itaatkâr yahut asi olacağını önceden görerek, onun saadetini yahut bedbahtlığını hükmettik: (AM, TA’da, md. **طير**:) yahut onun amellerini ve ona hükmedileni, boynundaki **طَوْق** gibi ona yapışır kıldık. (Bd.) ― -b5- **أَلْزَمَهُ البَيِّنَةَ** Onu delili yahut ispatı kabul etmeye yahut ikrar etmeye zorladı yahut mecbur etti. (Jel xi. 30.) ― -b6- **أَلْزَمَهُ المَالَ** Onu parayı vb. ödemeye mecbur etti. **أَلْزَمَهُ العَمَلَ** Onu işi yapmaya mecbur etti. (Msb.) ― -b7- **أَلْزَمْتُهُ الدَّنْبَ**, ve **الحَقَّ**: bk. **زَكَّ**. ― -b8- **أَلْزِمْ نَعْلَيْكَ قَدَمَيْكَ** [Sen sandaletlerini ayaklarının üzerinde tut]. (Jلmi' es- Sagheer’de bir hadisten.)

**اِلْتَزَمَ**
8 **اِلْتَزَمَ** ذ Bir işi üzerine aldı. (KL.) Şöyle dersin, **اِلْتَزَمَهُ** Onu üzerine aldı; onunla kendini yükümlü kıldı; onu yapmaya kendini mecbur etti; ayrılmaz bir yükümlülükle onun için mesul oldu yahut kendini mesul kıldı: bk. **بَآءَ**. ― -b2- **اِلْتَزَمْتُ بَالمَالِ** yani **أَلْزَمْتُ بِهِ نَفْسِى**, ve **تَكَفَّلْتُ بَهَ**, IAmb’a göre; yahut **تَحَمَّلْتُ بِهِ**, AZ’ye göre; (Msb, md. **كفل**;) mal için ayrılmaz bir yükümlülükle kendimi mesul, sorumlu yahut hesap verir kıldım: bk. **ضَمِنَ**. ― -b3- **اِلْتَزَمَ المَالَ**, ve **العَمَلَ**, Parayı vb. ödemeyi ve işi yapmayı kendine mecbur kıldı yahut yükümlülüğünü üzerine aldı. (Msb.) ― -b4- **اِلْتَزَمَهُ** Ona bağlı kaldı yahut kendini ona sınırladı; yani bir fiile yahut âdete vb. ― -b5- Ve onu yapmak yahut onu ödemek vb. ona gerekli oldu yahut ona vacip oldu; yahut ona katlanmak yahut tahammül etmek (gerekli oldu). ― -b6- **دَلَفَ لِالْتِزَامِى** Elimden tutup beni kucaklamaya koştu: bk. **دَلَفَ**. ― -b7- **اِلْتِزَامٌ** yani **لُزُومُ مَا لَا يَلْزَمُ**: aşağıya bk.

**اِسْتَلْزَمَهُ**
10 **اِسْتَلْزَمَهُ** ذ Onu zorunlu olarak gerektirdi yahut onu tazammun etti.

**لَزُومٌ**
**لَزُومٌ** ذ Bir şeye, **لِشَىْءٍ**, çokça yahut alışkanlıkla bağlı kalan, yapışan, tutunan yahut sıkıca tutan kimse: Ham’da, s. 238, satır 21’de bir örneğe bk.

**لُزُومُ مَا لَا يَلْزَمُ**
**لُزُومُ مَا لَا يَلْزَمُ** ذ Zaruri olmayan şeyi kişinin kendi üzerine yüklemesi; yahut zorunlu olarak izlenmesi gerekmeyen bir inşa tarzına bağlı kalması: Kلmoos’un **خُطْبَة**’sindeki şu örnekte olduğu gibi: **وَبَلَغُوا مِنَ الْمَقَاصِدِ قَاصِيَتَهَا وَمَلَكُوا مِنَ المَحَاسِنِ نَاصِيَتَهَا**.

**لَازِمٌ**
**لَازِمٌ** ذ Bağlı kalan, yakın duran, yapışan vb.; sıkı tutan: ve inatçı. ― -b2- **لَازِمٌ** Bir başka şeyden ayrılmaz olan bir şey: çoğulu **لَوَازِمُ**. (TA.) Sıkıca yapışan; ayrılmaz: bir sıfat olarak. ― -b3- **اِسْمٌ لَازِمٌ**: “bir çoğul” manasında olmak üzere bk. **جَمْعٌ**. ― -b4- **لَوَازِمُ** Gerekli yahut ayrılmaz ekler, refakatler, sonuçlar yahut neticeler.

**أَلْزَمُ**
**أَلْزَمُ** ذ darb-ı meselde **أَقْنَى** ile eşanlamlı olarak: **خَلَاؤُكَ أَقْنَى لِحَيَائِكَ** “En çok muhafaza edici” demektir: o darb-ı meseli md. **خلو**’da gör; ve **قَنِىَ الحَيَآءَ**’ya ve **لَزِمَ شَيْئًا**’ya bk.
