# لزن — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B2%D9%86/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%B2%D9%86/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لزن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B2%D9%86.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: لزن

: ( لَزِنَ القَوْمُ ، كنَصَرَ وفَرِحَ ، لَزْناً ولَزَناً ) ، فيه لفٌّ ونَشْرٌ مُرَتَّب ، اجْتَمَعُوا على البِئْرِ للاسْتِقاءِ حتى ضاقَتْ بهم .
( وتَلازَنُوا : تَزَاحَمُوا .
( ومَشْرَبٌ لَزْنٌ ) ، بالفتْحِ ، ( ولَزِنٌ ) ، ككَتِفٍ ، ( ومَلْزُونٌ ) : ) أَي ( مُزْدَحَمٌ

عليه ) ؛ ) عن ابنِ الأَعْرابيِّ وأَنْشَدَ ابنُ الأعْرابيِّ :
في مَشْرَبٍ لا كَدِرٍ ولا لَزِنْ ( ولَيْلَةٌ لَزِنَةٌ ) ، كفَرِحَةٍ ، ( ولَزْنَةٌ ) ، بالفتْحِ ( وتُكْسَرُ ) : ) أَي ( ضَيِّقَةٌ ) مِن جُوعٍ أَو مِن خَوْفٍ ، ( أَو بارِدَةٌ ) ؛ ) عن ابنِ الأعْرابيِّ .
( و ) اللِّزْنَةُ : ( هي السَّنَةُ الشَّديدَةُ الضَّيِّقَةُ .
( و ) أَيْضاً : ( الشِّدَّةُ والضِّيقُ ، ج لَزْنٌ ) ، بالفَتْحِ ، هكذا في النسخِ والصَّوابُ كعِنَبٍ ومِثْلُه حَلْقَة وحِلَق وفَلْكَة وفِلَك ؛ قالَ الأَعْشى :
ويُقْبِلُ ذو البَثِّ والرَّاغِبونَ في لَيْلةٍ هي إحْدَى اللَّزَنْأَي إحْدَى لَيالِي اللِّزَنِ ؛ ورَوَاهُ ابنُ الأَعْرابيِّ ، بفتْحِ اللامِ ، وقد قيلَ في الواحِدِ لَزْنَة بالكسْرِ أَيْضاً ، وهي الشِّدَّةُ ، فأَمَّا إذا وصَفْت بها فقُلْت : لَيْلَةٌ لَزْنَةٌ فبالفتْحِ لا غَيْرِ .
( والزَّمانُ الأَلْزَنُ : الشَّديدُ الكَلِبُ ) ؛ ) نَقَلَهُ الزَّمَخْشرِيُّ ، رَحِمَه اللَّهُ تعالى .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
أَصابَهُم لَزْنٌ مِن العَيْشِ : أَي ضِيقٌ لا يُنالُ إلاَّ بمَشَقَّةٍ .
ويقُولُونَ في الدُّعاءِ على الإنْسانِ : ما لَهُ سُقِيَ في لَزْنٍ ضاحٍ أَي في ضِيقٍ مع حَرِّ الشمْسِ .
( (

### Türkçe

: ( **لَزِنَ القَوْمُ** ، كنَصَرَ وفَرِحَ ، **لَزْناً** و**لَزَناً** ) ، onda tertipli bir sarma ve yayma vardır; su çekmek için kuyu başında toplandılar da onlarla daraldı.
( Ve **تَلازَنُوا** : sıkıştılar/izdiham ettiler.
( Ve **مَشْرَبٌ لَزْنٌ** ) ، fetih ile, ( ve **لَزِنٌ** ) ، ككَتِفٍ, ( ve **مَلْزُونٌ** ) : yani ( **مُزْدَحَمٌ عليه** ) ؛ ) İbnü’l-A‘râbî’den; ve İbnü’l-A‘râbî inşad etti:
في مَشْرَبٍ لا كَدِرٍ ولا لَزِنْ ( Ve **لَيْلَةٌ لَزِنَةٌ** ) ، كفَرِحَةٍ, ( ve **لَزْنَةٌ** ) ، fetih ile ( ve kırılır ) : yani ( dar ) açlıktan yahut korkudan, ( yahut soğuk ) ؛ ) İbnü’l-A‘râbî’den.
( Ve ) **اللِّزْنَةُ** : ( o, şiddetli dar yıl/senedir.
( Ve ) ayrıca: ( şiddet ve darlık, c **لَزْنٌ** ) ، fetih ile; nüshalarda böyledir; doğrusu عِنَب gibi(dir); ve benzeri: حَلْقَة ve حِلَق ve فَلْكَة ve فِلَك; el-A‘şâ dedi:
ويُقْبِلُ ذو البَثِّ والرَّاغِبونَ في لَيْلةٍ هي إحْدَى اللَّزَنْ yani اللِّزَن gecelerinden biri; ve onu İbnü’l-A‘râbî, lâmın fethiyle rivayet etti; tekilde لَزْنَة’nin kesr ile de (geldiği) söylenmiştir; o, şiddettir. Ama onunla vasfettiğinde, “**لَيْلَةٌ لَزْنَةٌ**” dediğinde, yalnız feth iledir, başka değil.
( Ve **الزَّمانُ الأَلْزَنُ** : şiddetli, çok kıtlık olan ) ؛ ) onu Zemahşerî, Allah Teâlâ ona rahmet etsin, nakletti.
Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır:
Onlara yaşayıştan **لَزْنٌ** isabet etti: yani ancak meşakkatle elde olunan bir darlık.
Ve insan üzerine bedduada derler: “ما لَهُ سُقِيَ في لَزْنٍ ضاحٍ” yani güneşin sıcağıyla beraber bir darlık içinde.
( (
