# لسد (ل-س-د) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B3%D8%AF
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%B3%D8%AF

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ل - س - د
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 7 sözlük

## Sözlükler (7)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B3%D8%AF/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

لَسَدَ الطلا أُمَّه يَلْسِدُها لَسْداً، أي رضِعها، ولَسَدَ العسلَ أيضاً: لعِقه. وحكى أبو حاتم في كتاب الأبواب: لَسِدَ الطَلا أُمَّهَ بالكسر لَسَداً بالتحريك، مثل لَجِذَ الكلبُ الإناءَ لجَذاً.

##### Türkçe

**لَسَدَ** **الطلا** **أُمَّه** **يَلْسِدُها** **لَسْداً**: yani onu emdi. Ve **لَسَدَ** **العسلَ** da: onu yaladı. Ebû Hâtim, “Kitâbü’l-Ebvâb”da hikâye etti: **لَسِدَ** **الطَلا** **أُمَّهَ** (kesre ile) **لَسَداً** (hareke ile), tıpkı **لَجِذَ** **الكلبُ** **الإناءَ** **لجَذاً** gibi.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B3%D8%AF/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

س د ل
سدل ، لدس ، لسد ، دلس : ( مستعملة ) .
سدل : في حديث عليّ : أنّه خرج فرأى قوماً يُصلُّون قد سَدَلوا ثِيابَهم فقال : كأنهم اليهودُ خَرجوا من فُهْرِهم .
قال أبو عُبَيد : السَّدْل : هو إِسبالُ الرَّجل ثوبَه من غير أن يَضُمّ جانبيه بين يديه ، فإن ضَمَّه فليس بسَدْل ؛ وقد رُوِيتْ فيه الكَراهيةُ عن النبيّ ( صلى الله عليه وسلم )
وقال الليث : شَعرٌ مُنسَدِل ومُنْسَدِر : كثيرٌ طويلٌ قد وقع على الظَّهر .
الأصمعيّ : السُّدول والسُّدُون بالنون واللام : ما جُلِّل به الهَوْدَج من الثّياب .
قال الراجز :
كأنّ ما جُلِّلن بالأُسْدانِ
يانِعَ حُمّاض وأرْجُوانِ
وقال ابن الأعرابيّ : سَوْدَل الرجلُ : إذا طال سَوْدلاه ؛ أي : شارِباه .
وفي حديث عائشة ( أنها سدَلت طرف قناعها على وجهها وهي محرمة ) ، أي : أسبلته .
وفي الحديث ( أنّ النبيّ ( صلى الله عليه وسلم ) قَدِم المدينة وأهلُ الكتابَ يسدِلون أشعارَهم والمشركون يَفْرُقون ؛ فسَدَل النبيُّ ( صلى الله عليه وسلم ) شَعرَه ففَرّقه ، وكان الفَرْقُ آخِرَ الأمرَين ) .
قال ابن شميل : المسدَّلُ من الشَّعر . الكثيرُ الطويل ، يقال : سَدَّل شعرَه على عاتقَيه وعُنقِه ، وسَدَله يَسدِله . والسَّدْل : الإرسال ليس بمَعْقُوف ولا مُعقَّد . وشَعرٌ مُنسَدِلٌ ومُنسَدِرٌ .
وقال الفرّاء : سَدَلْتُ السِّترَ وسَدَنْتُه : أرخَيْتُه .
دلس : أبو العباس عن ابن الأعرابي : الدَّلَسُ : السّواد والظلمة . وفلان لا يُدالس ولا يُوالس قال : لا يدالس ولا يظلم ، ولا يوالس : أي : لا يخون لا يُوارِب .
وقال شَمر : المُدالسةُ : إذا باعَك شيئاً فلم يُبَيِّنْهُ لك ، يقال : دلس لي سِلعةَ سَوْء . واندلس الشيء : إذا خفي . ودلّسْتُه فتدلَّس ، وتَدلُّسُه ألا يشعر به .
وقال الليث : يقال : دلّس في البيع وفي كل شيء : إذا لم يبيّن عَيْبَه .
قلت : ومِنْ هذا أُخِذ التدليسُ في الإسناد ، وهو أن يُحدِّث به عن الشيخ الأكبر وقد كان قد رآه ، وإنما سمعه عمن دونه ممن سمعه منه ، وقد فعل ذلك جماعةٌ من الثِّقات . والدُّلْسةُ : الظلمة . وسمعت أعرابيّاً يقول : لامرىء قُرفَ بسوء فيه ، ما لي في هذا الأمر وَلْسٌ ولا دَلْسٌ ، أي : ما لي فيه خِيانة ولا خديعة .
سَلمة عن الفراء قال : الإدلاس : بقايا النَّبت والبَقْل ، واحدها دَلَس ، وقد أدلست الأرض ، وأنشد :
بَدَّلتْنَا من قَهْوَسٍ قِنْعاسَا
ذا صَهَوات يَرْتَع الأَدلاسَا
لدس : ثعلب عن ابن الأعرابي : أَلدَسَتِ الأرضُ إلْداساً : إذا طَلَع فيها النّبات . وناقةٌ لَدِيس رَدِيس : إذا رُميت باللّحم رَمْياً .
وقال الشاعر :
سَدِيسٌ لَدِيسٌ عَيْطَموسٌ شِمِلَّةٌ
تُبارُ إليها المُحصنَاتُ النَّجائبُ
المحصنات النّجائب : اللّواتي أحصنَها صاحبُها أن لا يضربها إلا فحلٌ كريم . وقوله : تبارُ يقول : يُنظَر إليهنّ وإلى سَيْرهنّ بسَيْر هذه الناقةِ ، ويختَبرْن بها وبسيرها . ويقال : لَدّسْتُ الخُفَّ تلدِيساً : إذا نَقَّلْتَه ورَفَعْتَه . ولَدَّسْتُ فِرْسِنَ البعيرِ : إذا أَنْعَلته .
وقال الراجز :
حَرْف عَلاَة ذات خُفَ مِرْدَسِ
دَامِي الأظَلِّ مُنْعلٍ مُلَدَّسِ
لسد : أبو عبيد : لَسَدَ الطَّلَى أمَّه يَلْسِدها : إذا رَضَع جميع ما في ضَرْعها ، رواه أبو عُبيدة عنه . وأَنشَد النّضر :
لا تَجزَعَنَّ على عُلاُلةِ بَكْرةٍ
بسْطٍ يُعارضُها فَصِيلٌ مِلْسَدُ
قال : اللَّسْدُ : الرَّضْع . والمِلسَد : الَّذي يَرضَع أُمَّه من الفُصْلان .

##### Türkçe

س د ل
**سدل** ، **لدس** ، **لسد** ، **دلس** : (kullanılan).
**سدل** : Ali’nin hadîsinde: “O, çıktı da bir kavmi namaz kılıyor gördü; elbiselerini **سَدَلوا** etmişlerdi; bunun üzerine dedi ki: Sanki onlar, **فُهْرِهم**’lerinden çıkmış Yahudiler gibidir.”
Ebû Ubeyd dedi: **السَّدْل**: erkeğin, iki yanını ellerinin arasında birleştirmeksizin elbisesini salıvermesidir; eğer onu birleştirirse, **سَدْل** değildir; onda, Nebî’den (sallallahu aleyhi ve sellem) kerâhet rivayet edilmiştir.
Leys dedi: **شَعرٌ مُنسَدِل** ve **مُنْسَدِر**: çok, uzun; sırtın üzerine düşmüş olandır.
Asmaî: **السُّدول** ve **السُّدُون** (nûn ve lâm ile): hevdicin üzerine elbiselerden örtülen şeydir.
Râciz dedi:
Sanki **الأُسْدانِ** ile örtülmüş olan şey,
Olgun **حُمّاض** ve **أرْجُوانِ**’dır.
İbnü’l-A‘râbî dedi: **سَوْدَل** adam: **سَوْدلاه**’ı uzadığı zaman; yani: iki bıyığı.
Âişe’nin hadîsinde (onun, ihramlı iken başörtüsünün ucunu yüzünün üzerine **سدَلت** etmesi): yani, onu **أسبلته** etti.
Hadîste (Nebî’nin (sallallahu aleyhi ve sellem) Medine’ye geldiği; Ehl-i Kitab’ın saçlarını **يسدِلون** ettikleri, müşriklerin ise ayırdıkları; bunun üzerine Nebî’nin (sallallahu aleyhi ve sellem) saçını **سَدَل** edip sonra onu ayırdığı; ve ayırmanın iki işin sonuncusu olduğu).
İbn Şümeyl dedi: **المسدَّلُ** saçtandır: çok, uzun. Denir: saçını iki omzunun ve boynunun üzerine **سَدَّل** etti; ve onu **سَدَله يَسدِله**. Ve **السَّدْل**: salıvermedir; ne kıvrılmıştır ne de düğümlenmiştir. Ve **شَعرٌ مُنسَدِلٌ** ve **مُنسَدِرٌ**.
Ferrâ dedi: **سَدَلْتُ** perdeyi ve **سَدَنْتُه**: onu gevşettim/salıverdim.

**دلس** : Ebû’l-Abbâs, İbnü’l-A‘râbî’den: **الدَّلَسُ**: siyahlık ve karanlıktır. “Falan **يُدالس** etmez ve **يُوالس** etmez” dedi: **يُدالس** etmez ve zulmetmez; ve **يُوالس** etmez: yani, hıyanet etmez; **يُوارِب** etmez.
Şemr dedi: **المُدالسةُ**: sana bir şey sattığı zaman, onu sana açıklamamasıdır. Denir: Bana kötü bir malı **دلس** etti. Ve şey **اندلس** oldu: gizlendiği zaman. Ve onu **دلّسْتُ** ettim de o **تدلَّس** oldu; ve onun **تَدلُّسُه**’u: onunla farkına varmamasıdır.
Leys dedi: Denir: satışta ve her şeyde **دلّس** etti: ayıbını açıklamadığı zaman.
Dedim: Bundan, isnadda **التدليسُ** alınmıştır; o da, onu daha büyük şeyhten rivayet etmesidir; hâlbuki onu görmüş idi; ancak onu, ondan işitmiş olan, ondan aşağı birinden işitmiştir; bunu, sika kimselerden bir cemaat yapmıştır. Ve **الدُّلْسةُ**: karanlıktır. Ve bir bedevîyi şöyle derken işittim: “Kendisi hakkında kötülükle itham olunan bir kimse için: Bu işte benim için ne **وَلْسٌ** vardır ne de **دَلْسٌ**”; yani: onda benim için ne hıyanet vardır ne de aldatma.
Selâme, Ferrâ’dan dedi: **الإدلاس**: bitki ve sebzenin kalıntılarıdır; onun teki **دَلَس**’tir. Ve yer **أدلست** oldu. Ve şu beyit okundu:
Bize **قَهْوَسٍ**’dan **قِنْعاسَا**’ya çevirdi,
**صَهَوات** sahibi; **الأَدلاسَا**’yı otlar.

**لدس** : Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: Yer **أَلدَسَت** **إلْداساً**: içinde bitki çıktığı zaman. Ve **ناقةٌ لَدِيس رَدِيس**: etle atılıp atılıp (beslenip) atıldığı zaman.
Şair dedi:
**سَدِيسٌ لَدِيسٌ عَيْطَموسٌ شِمِلَّةٌ**
Ona, korunmuş soylu dişi develer koşar.
**المحصنات النّجائب**: sahibinin, onu ancak soylu bir erkek deveye vurdurmak üzere koruduğu dişiler. Ve onun sözü: **تبارُ** der: onlara ve yürüyüşlerine, bu devenin yürüyüşüyle bakılır; onunla ve yürüyüşüyle sınanırlar. Ve denir: **لَدّسْتُ الخُفَّ تلدِيساً**: onu naklettim ve kaldırdım (yükselttim) zaman. Ve **لَدَّسْتُ فِرْسِنَ البعيرِ**: onu nalladığım zaman.
Râciz dedi:
**حَرْف عَلاَة ذات خُفَ مِرْدَسِ**
Kanlı toynaklı; nallanmış; **مُلَدَّسِ**.

**لسد** : Ebû Ubeyd: **لَسَدَ** oğlak, anasını **يَلْسِدها**: memesindeki her şeyi emdiği zaman; bunu Ebû Ubeyde ondan rivayet etti. Ve Nadr şu beyiti okudu:
Bir devenin **عُلاُلةِ**’si üzerine asla sızlanma,
Ona karşı duran, anasını emen bir yavru: **مِلْسَدُ**.
Dedi: **اللَّسْدُ**: emmedir. Ve **المِلسَد**: oğlaklardan, anasını emen olandır.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B3%D8%AF/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب اللام والسين وما يثلثهما)
(لسع)  اللام والسين والعين كلمةٌ واحدة. يقال: لَسَعتْه الحيّةُ تَلْسَعُه لَسْعاً. ويستعار فيقال: لسَعَه بلسانِه.
(لسم)  اللام والسين والميم ليس بأصلٍ. يقولون في باب الإبدال، ألْسَمْتُ الرّجُل الحُجّة: ألزَمْتُه إيّاها. وألسَمْتُه الطّريقَ: ألزمتُه إيّاه.
(لسن)  اللام والسين والنون أصلٌ صحيح واحد، يدلُّ على طول لطيفٍ غير بائن، في عضوٍ أو غيره. من ذلك اللِّسان، معروف، وهو مذكّر والجمع أَلْسُنٌ، فإذا كثر فهي الألسنة. ويقال لَسَنْتُه، إذا أخَذْتَه بلسانك. قال طرفة:
وإذَا تَلسُنُني ألسُنُها *** إنَّني لستُ بموهون غُمُر([1])وقد يعبَّر بالرِّسالة عن اللسان فيؤنّث حينئذٍ. قال:
إنِّي أتَتنِي لسانٌ لا أُسَرُّ بها *** من عَلْوَ لا عجبٌ فيها ولا سَخَرُ([2])واللَّسَنُ: جَودة اللِّسان والفَصاحة. واللِّسْن: اللُّغَة، يقال. لكلِّ قومٍ لِسْنٌ أي لغة. وقرأ ناسٌ: ﴿وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إلاَّ بِلِسْنِ قَوْمِهِ([3])﴾ [إبراهيم 4].  ونعلٌ مُلَسَّنَةٌ: على صورة اللِّسان. قال كثير:
لهم أُزُرٌ حُمر الحواشِي يَطَوْنَها *** بأقْدامِهِمْ في الحَضْرميِّ الملَسَّنِ([4])ويقولون: المَلْسُون: الكذَّاب. وهذا مشتقٌّ من اللِّسان، لأنَّه إذا عُرِفَ بذلك لُسِنَ، أي تكلَّمت فيه الألسِنة، كما قال:
* وإذا تلسُنُني ألسُنُها *
و(التَّلسِين): أن يُعِيرَ الرّجلُ [الرجُلَ([5])] فصيلاً لتدِرّ عليه ناقتُه، فإذا دَرَّت نُحِّيَ الفصيلُ. ومعناه أنَّه ذاق اللَّبنَ بِلسانه*. وقدَمٌ مُلَسَّنَةٌ، إذا كانت فيها لَطافةٌ وطُولٌ يسير.
(لسب)  اللام والسين والباء أصلٌ يدلُّ على إصابةِ شيءٍ لشيء بحِدّة. يقال: لَسَبَتْه العقربُ. ولَسِبْتُ العسلَ، إذا لَعِقْتَه. والقياس واحد، وفرِّق بينهما بالحركات. قال أبو زيد: لَسَبَه أسواطاً: ضربه. ويقولون، وهو من غير هذا. إنَّ اللَّسْبَ: الجَمْع([6]). ويقال لَسِب بالشَّيء، إذا لَزِق، وهو من الكلمة الأولى.
(لسد)  اللام والسين والدال. يقولون: لَسَِدَ العَسلَ: لَعِقَه.
(لسق([7])) اللام والسين والقاف ليس أصلاً، وأصله الصاد. يقال اللَّسَق: اللَّوَى([8]). وإذا التزقت الرِّئة بالجَنْب قيل لَسِقَ لَسَقاً. والأصل لصق.
قال رؤبة:
* وبَلَّ بَردُ الماءِ أعضادَ اللّسَقْ([9]) *
--------------ـــ
([1]) الرواية المشهورة: بموهون فقر". الديوان 65 واللسان (لسن، وهن، فقر).
([2]) البيت لأعشى باهلة في جمهرة أشعار العرب 135 والخزانة (1: 92) والمواهب الفتحية  (2: 19)، واللسان (لسن، سخر).
([3]) هذه قراءة أبي السمال، وأبي الجوزاء، وأبي عمران الجوني، وقرأ أبو رجاء وأبو المتوكل والجحدري: "بلسن" بضم اللام والسين: جمع لسان. وقرئ أيضاً "بلسن" بالضم وسكون اللام. تفسير أبي حيان (5: 405).
([4]) أنشده في اللسان (لسن).
([5]) التكملة من المجمل.
([6]) وكذا في المجمل ولم يرد هذا  المعنى في اللسان ولا في القاموس.
([7]) كذا وردت هذه المادة، وحقها أن تكون بعد مادة (لسع) كما في المجمل، ولكني أبقيتها في موضعها محافظة على أرقام صفحات الأصل.
([8]) اللوى: وجع في الجوف.
([9]) ديوان رؤبة 108 واللسان (لسق). وفي الديوان: (اللزق).

ـ

##### Türkçe

(لام ve سين ve onların üçüncüsü olanların bâbı)
(**لسع**)  **اللام** ve **السين** ve **العين** tek bir kelimedir. Denir: yılan onu soktu; onu sokar; sokma olarak. Ödünç alınır da denir: onu diliyle soktu.
(**لسم**)  **اللام** ve **السين** ve **الميم** aslî bir kök değildir. İbdâl bâbında derler: erkeğe delili **ألْسَمْتُ**: onu ona **ألزَمْتُ**. Ve ona yolu **ألسَمْتُ**: onu ona ilzâm ettim.
(**لسن**)  **اللام** ve **السين** ve **النون** tek sahih bir asıldır; bir uzuvda veya başkasında, belirgin olmayan latif bir uzunluğa delâlet eder. Bundan **اللِّسان** (dil) vardır; mâlûmdur; o müzekkerdir; cem‘i **أَلْسُنٌ**dur; çoğalınca **الألسنة** olur. Ve denir: onu **لَسَنْتُه**; yani onu dilinle aldığın zaman. Tarafe dedi:
وإذَا تَلسُنُني ألسُنُها *** إنَّني لستُ بموهون غُمُر([1])
Ve bazen **الرِّسالة** ile **اللسان**dan ibare edilir de o vakit müennes kılınır. Dedi:
إنِّي أتَتنِي لسانٌ لا أُسَرُّ بها *** من عَلْوَ لا عجبٌ فيها ولا سَخَرُ([2])
Ve **اللَّسَنُ**: dilin iyiliği ve fesahat. Ve **اللِّسْن**: lügat; denir. Her kavmin bir **لِسْنٌ**u vardır; yani bir lügat. Bir topluluk okudu: ﴿وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إلاَّ بِلِسْنِ قَوْمِهِ([3])﴾ [İbrâhîm 4].  Ve **نعلٌ مُلَسَّنَةٌ**: dil sûreti üzere. Kesîr dedi:
لهم أُزُرٌ حُمر الحواشِي يَطَوْنَها *** بأقْدامِهِمْ في الحَضْرميِّ الملَسَّنِ([4])
Ve derler: **المَلْسُون**: yalancı. Bu, **اللِّسان**dan türetilmiştir; çünkü o bununla bilindiğinde **لُسِنَ**; yani diller onun hakkında konuştu; nitekim dedi:
* وإذا تلسُنُني ألسُنُها *
Ve (**التَّلسِين**): adamın, [adamı([5])] devesinin sütü onun için aksın diye ona bir yavru deve ödünç vermesidir; süt akınca yavru deve uzaklaştırılır. Mânâsı: sütü diliyle tatmış olmasıdır*. Ve **قدَمٌ مُلَسَّنَةٌ**: onda bir incelik ve az bir uzunluk olduğu zaman.
(**لسب**)  **اللام** ve **السين** ve **الباء** bir asıldır; bir şeyin bir şeye keskinlikle isabet etmesine delâlet eder. Denir: akrep onu soktu. Ve balı **لَسِبْتُ**; yani onu yaladığın zaman. Kıyas birdir; ikisi harekelerle ayrıldı. Ebû Zeyd dedi: onu kamçılarla **لَسَبَه**: onu dövdü. Ve derler—bu, bundan değildir—şüphesiz **اللَّسْبَ**: toplama([6]). Ve denir: şey ile **لَسِب**; yani yapıştığı zaman; o, birinci kelimedendir.
(**لسد**)  **اللام** ve **السين** ve **الدال**. Derler: balı **لَسَِدَ**: onu yaladı.
(**لسق([7])**) **اللام** ve **السين** ve **القاف** aslî değildir; aslı **الصاد**dır. Denir: **اللَّسَق**: **اللَّوَى**([8]). Ve akciğer böğre yapıştığında **لَسِقَ لَسَقاً** denir. Asıl **لصق**tır.
Rü’be dedi:
* وبَلَّ بَردُ الماءِ أعضادَ اللّسَقْ([9]) *
--------------ـــ
([1]) Meşhur rivayet: “bimoohen faqr”. Dîvân 65 ve Lisân (**لسن**), (**وهن**), (**فقر**).
([2]) Beyit, Cemheretü Eş‘âri’l-‘Arab 135’te ve el-Hizâne (1: 92) ve el-Mevâhibü’l-Fethiyye (2: 19) ve Lisân (**لسن**), (**سخر**)da A‘şâ Bahile’nindir.
([3]) Bu, Ebü’s-Semmâl, Ebü’l-Cevzâ ve Ebû ‘İmrân el-Cevnî’nin kıraatidir; Ebû Recâ, Ebü’l-Mütevekkil ve el-Cahderî: “**بلسن**” **اللام** ve **السين**in dammesiyle okudular: **لسان**ın cem‘i. Yine “**بلسن**” damme ile ve **اللام**ın sükûnu ile de okunmuştur. Tefsîrü Ebî Hayyân (5: 405).
([4]) Onu Lisân (**لسن**)da inşâd etti.
([5]) Tekmile, el-Mücmel’dendir.
([6]) Böylece el-Mücmel’dedir; bu mânâ Lisân’da da Kâmûs’ta da gelmemiştir.
([7]) Bu madde böyle vârid olmuştur; hakkı, el-Mücmel’de olduğu gibi (**لسع**) maddesinden sonra olmasıdır; fakat aslın sayfa numaralarını muhafaza için onu yerinde bıraktım.
([8]) **اللوى**: karın içindeki ağrı.
([9]) Dîvân Rü’be 108 ve Lisân (**لسق**). Dîvân’da: (**اللزق**).

ـ

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B3%D8%AF/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

لَسَدَ الطلَى أُمه يَلْسِدُها ويَلْسَدُها لَسْداً: رضعها، مثال كَسَرَ يَكْسِرُ كَسْراً. وحكى أَبو خالد في كتاب الأَبواب: لَسِدَ الطلى أُمه، بالكسر، لَسَداً، بالتحريك، مثل لَجِذَ الكلبُ الإِناءَ لَجَذاً؛ وقيل: لسدها رضع جميع ما في ضرعها؛ وأَنشد النضر:
لا تَجْزَعَنَّ على عُلالةِ بَكْرَةٍ
نَسْطٍ، يُعارِضُها فَصِيلٌ مِلْسَدُ
قال: اللَّسْدُ الرضْع. والمِلْسَدُ: الذي يَرْضَعُ من الفُصلانِ. ولَسَد العَسَلَ: لَعِقَه. ولَسَدت الوحشيَّةُ ولَدَها: لَعِقَتْه. ولَسَدَ الكلبُ الإِناءَ ولَسِدَه يَلْسِدُه لَسْداً: لَعِقَه. وكل لَحْسٍ: لَسْد.

##### Türkçe

**لَسَدَ** **الطلَى** annesini **يَلْسِدُها** ve **يَلْسَدُها** **لَسْداً**: onu emdi; örnek: **كَسَرَ يَكْسِرُ كَسْراً**. Ve Ebû Hâlid, **كتاب الأَبواب**’da nakletti: **لَسِدَ الطلى أُمه**; kesre ile; **لَسَداً**; hareke ile; **لَجِذَ الكلبُ الإِناءَ لَجَذاً** gibi. Ve denildi ki: **لسدها** onun memesindeki şeyin tamamını emdi; ve en-Nadr inşâd etti:

لا تَجْزَعَنَّ على عُلالةِ بَكْرَةٍ
نَسْطٍ، يُعارِضُها فَصِيلٌ مِلْسَدُ

Dedi: **اللَّسْدُ** emmedir. Ve **المِلْسَدُ**: sütten kesilmiş yavrulardan emen kimsedir.

Ve **لَسَد العَسَلَ**: onu yaladı. Ve **ولَسَدت الوحشيَّةُ ولَدَها**: onu yaladı. Ve **لَسَدَ الكلبُ الإِناءَ** ve **لَسِدَه يَلْسِدُه لَسْداً**: onu yaladı. Ve her **لَحْسٍ**: **لَسْد**.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B3%D8%AF/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

لسيد الطلى أمه كفرح لسدا. بالتحريك: رضعها، حكاه أبو خالد في كتاب الأبواب، مثل لجذ الكلب الإناء لجذا كذا في اللسان، والذي في كتاب الأفعال لابن القطاع لسد، أي بالكسر لسدا، في الطلى، إذا رضع، انتهى. والمشهور فيه لسدها يلسدها من حد ضرب، صرح به غير واحد من الأئمة، فكان ينبغي تقديمها، لكونها الفصحى. وقيل: لسدها رضع ما في ضرعها كله، وعبارة الأفعال: رضع جميع لبنها ولسد الكلب الإناء: لحسه، وقال ابن القطاع، ولش الإنسان: لحس ما في الإناء ولسدت العسل: لعقته وكل لحس لسد ولسدت الوحشية ولدها: لعقته وفصيل ملسد، كمنبر: كثير اللسد، بفتح فسكون، وبالتحريك أيضا، أي الرضع، وأنشد النضر:
  لا تجزعن على علالة بكرة                      بسط يعرضها فصيل ملسد والملسد: الذي يرضع من الفصلان كذا في اللسان.

##### Türkçe

**لسيد**: **الطلى** annesi onu **كفرح** **لسدا** yaptı. Hareke ile: onu emdi; bunu Ebû Hâlid “Kitâbü’l-Ebvâb”da hikâye etti; “köpeğin kabı **لجذا** yalaması” gibi; “Lisân”da böyledir. İbnü’l-Kattâ‘ın “Kitâbü’l-Ef‘âl”inde olan ise **لسد**’dir; yani kesre ile **لسدا**; **الطلى** hakkında, emdiği zaman; bitti. Ve onda meşhur olan **لسدها يلسدها**’dır, **حد ضرب** babından; bunu imamların birden fazlası açıkça belirtmiştir; böylece onu öne almak gerekirdi; fasih olan olması sebebiyle. Ve denildi: **لسدها** onun memesindeki şeyin hepsini emdi. “Ef‘âl”in ibaresi: onun bütün sütünü emdi. Ve **لسد** köpek kabı: onu yaladı. İbnü’l-Kattâ‘ dedi: ve **لش** insan: kaptaki şeyi yaladı. Ve **لسدت** balı: onu yaladım. Ve her **لحس** **لسد**’dir. Ve **لسدت** vahşî (dişi) yavrusunu: onu yaladı. Ve **فصيل ملسد**; **كمنبر**: **اللسد**’i çok olan; fetha sonra sükûn ile; ve hareke ile de; yani emen. Nadr şu beyti okudu:
  لا تجزعن على علالة بكرة                      بسط يعرضها فصيل ملسد

Ve **الملسد**: sütten kesilmiş yavrulardan emen kimse; “Lisân”da böyledir.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B3%D8%AF/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

لَسَدَ
1 لَسَدَ ذ , aor. لَسِدَ , (S, M, K,) and لَسُدَ , (M,) inf. n. لَسْدٌ; (S;) and لَسِدَ, aor. لَسَدَ , (S, K,) inf. n. لَسَدٌ; (S;) the latter mentioned by AHلt, (S,) or Aboo-Khلlid, (L,) in the Kitلb el-Abwلb, (S, L,) but the former is the more chaste, (TA,) It (a lamb or kid, K, or the young one of a clovenhoofed animal, S, M,) sucked its mother: (S, M, L:) or sucked her so as to exhaust all that was in the udder. (M, L, K.) ― -b2- Also, both verbs, He (a dog) licked a vessel: (M, K:) or he (a man) licked what was in the vessel. (IKtt.) ― -b3- Also, the former, He licked honey: (S:) and anything. (M.) You say لَسَدَتِ الوَحْشِيَّةُ وَلَدَهَا The female wild animal licked her young one. (M.)

مِلْسَدٌ
مِلْسَدٌ ذ A young camel that sucks: (L:) or that sucks much. (K.)

##### Türkçe

لَسَدَ
1 **لَسَدَ** ذ , muzâri‘ **لَسِدَ** , (S, M, K,) ve **لَسُدَ** , (M,) mastar ismi **لَسْدٌ**; (S;) ve **لَسِدَ**, muzâri‘ **لَسَدَ** , (S, K,) mastar ismi **لَسَدٌ**; (S;) ikincisi AHلt tarafından zikredilmiştir, (S,) yahut Aboo-Khلlid tarafından, (L,) Kitلb el-Abwلb’da, (S, L,) fakat birincisi daha fasîhtir, (TA,) O (bir kuzu veya oğlak, K, yahut çift tırnaklı bir hayvanın yavrusu, S, M,) anasını emdi: (S, M, L:) yahut memede olanın hepsini tüketinceye kadar onu emdi. (M, L, K.) ― -b2- Yine, her iki fiil de, O (bir köpek) bir kabı yaladı: (M, K:) yahut o (bir adam) kapta olan şeyi yaladı. (IKtt.) ― -b3- Yine, birincisi, O balı yaladı: (S:) ve herhangi bir şeyi. (M.) Sen **لَسَدَتِ الوَحْشِيَّةُ وَلَدَهَا** dersin: Dişi vahşi hayvan yavrusunu yaladı. (M.)

مِلْسَدٌ
**مِلْسَدٌ** ذ Emən genç deve: (L:) yahut çok emen. (K.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B3%D8%AF/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

لَسَدَ
لَسَدَ I ,  U ( n. ac. لَسْد 1 ) لَسِدَ A ( n. ac. لَسَد 4 )
a.  Suched dry; licked.

مِلْسَد
مِلْسَد 20 ,
a.  Sucking.

##### Türkçe

لَسَدَ
**لَسَدَ** I, U (mastarı **لَسْد** 1) **لَسِدَ** A (mastarı **لَسَد** 4)
a. Böyle kuru oldu; yaladı.

مِلْسَد
**مِلْسَد** 20,
a. Emme.
