# لسس — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B3%D8%B3/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%B3%D8%B3/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لسس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B3%D8%B3.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: لسس

اللس: الأكل، قال أبو عبيد: لس يلس لسا، إذا أكل. واللس: اللحس، عن ابن فارس. واللس: نتف الدابة وتناولها الكلأ بمقدم فيها، قال زهير يصف وحشا:
  ثلاث كأقواس السراء ونـاشـط                      قد إخضر من لس الغمير جحافله واللساس، كغراب: أول البقل، وإنما سمي به لأن المال يلسه، وقيل: هو من البقل ما إستمكنت منه الراعية وهو صغار، وهذا يخالف قول أبي حنيفة، فأنه قال: اللساس: البقل ما دام صغيرا لا تستمكن منه الراعية، وذلك لأنها تلسه بألسنتها لسا، قال الراجز، وهو زيد بن تركي:
  يوشك أن توجس في الإيجاس
  في باقل الرمث وفي اللساس
  منها هديم ضـبـع هـواس

  واللسان، كتبان، أو اللسان، كغراب، وإقتصر أبو حنيفة على الأول، وقال: عشبة من الجنبة، لها ورق متفرش، خشنة، كأنها المساحل، كلسان الثور وليست به، يسمو من وسطها قضيب كالذراع طولا، في رأسه نورة كحلاء، وهي دواء من أوجاع ألسنة الناس والإبل من داء يسمى الحارش، وهي بثور تظهر بالألسنة، مثل حب الرمان، وتنفع من الخفقان، وحرارة المعدة، والقلاع، وأدواء الفم، على ما صرح به الأطباء. ولسلسي: ع. ولسيس، كأمير: حصن باليمن، لبني زبيد. واللسلاس واللسلسة، بكسرهما، الثاني عن الأصمعي قال: هو السنام المقطوع، قال: ويقال: سلسلة أيضا، ومثل قول الأصمعي قول أبي عمرو، وقال ابن الأعرابي: هي السلسلة. وسلسل الرجل، إذا أكل السلسلة، وفسرها بالقطعة الطويلة من السنام. وقال ابن الأعرابي: اللسس، بضمتين: الحمالون الحذاق، قال الأزهري: والأصل: النسس. والنس: السوق، فقلبت النون لاما. وألست الأرض: ألدست، أي طلع أول نباتها، واسم ذلك النبات: اللساس. والملسلس: المسلسل، يقال: ثوب ملسلس، أي مسلسل: وكذا متلسلس، وزعم يعقوب أنه بدل. وهو من الثياب: الموشي المخطط، وقال أبو قلابة الطابخي:
  هل ينسين حب القتول مطارد                      وأفل يختضم الفقار ملسلس قال السكري: أراد مسلسل، كأن فيه السلاسل، للفرند، فقلب. ومما يستدرك عليه: ما لسلست طعاما: ما أكلته. وألس الغمير: أمكن أن يلس، قال بعض العرب: وجدنا أرضا ممطورا ما حولها، قد ألس غميرها. وقيل: ألس: خرج زهره، وقال أبو حنيفة رحمه الله تعالى: اللس: أول الرعي. وماء لسلس ولسلاس ولسالس، كسلسل، الأخيرة عن ابن جنى. وقال ابن الأعرابي: يقال للغلام الخفيف الروح النشيط: لسلس وسلسل. وهو يلس لي الأذى، أي يدسه، وهو مجاز.

### Türkçe

**اللس**: yeme. Ebû Ubeyd dedi: **لس يلس لسا**, yediği zaman. Ve **اللس**: yalama; İbn Fâris’ten. Ve **اللس**: binit hayvanının yolup (koparıp) onu (otu) ağzının ön kısmıyla alması; Züheyr bir vahşîyi vasfederek dedi:
  üçü, sırâ yayları gibi ve atılgan                      **الغمير**’in **لس**’inden dolayı onun yanları yeşermiştir

Ve **اللساس** ( **غراب** gibi): baklanın ilki; ancak onunla adlandırıldı, çünkü mal (hayvan sürüsü) onu **يلسه** (diliyle alır/yalar). Ve denildi ki: o, bakldan, çobanın ondan (otlamaya) güç yetirebildiği şeydir; ve o küçüktür. Bu, Ebû Hanîfe’nin sözünü muhalefet eder; çünkü o dedi: **اللساس**: bakl, küçük kaldığı müddetçe, çoban ondan (otlamaya) güç yetiremez; çünkü onu dilleriyle **لسا** olarak **تلسه** (yalar/alır). Râciz dedi—o, Zeyd b. Turkî’dir:
  yakındır ki **الإيجاس** içinde **توجس** edesin
  **الرمث**’in baklında ve **اللساس**’ta
  ondan, yırtıcı bir sırtlanın yıprattığı (şey)

Ve **اللسان** ( **كتبان** gibi) yahut **اللسان** ( **غراب** gibi); Ebû Hanîfe birincisiyle yetindi ve dedi: **الجنبة**’den bir ottur; onun yayılmış yaprakları vardır, pürüzlüdür; sanki o, **المساحل** gibidir; öküzün dili gibi, fakat o değildir. Ortasından, uzunlukça bir arşın gibi bir çubuk yükselir; onun başında kara bir çiçek vardır. O, insanların ve develerin dillerinin ağrılarından, **الحارش** denilen bir hastalıktan (olan ağrılardan) bir ilaçtır; o, dillerde görünen kabarcıklardır; nar tanesi gibi. Ve çarpıntıdan, midenin hararetinden, **القلاع**’dan ve ağız hastalıklarından fayda verir; tabiplerin açıkça belirttiği üzere. Ve **لسلسي**: ع. Ve **لسيس** ( **أمير** gibi): Yemen’de, Benî Zübeyd’e ait bir hisar. Ve **اللسلاس** ve **اللسلسة**, ikisinin de kesresiyle; ikincisi Asma‘î’dendir; dedi: o, kesilmiş hörgüçtür. Dedi: **سلسلة** de denir. Asma‘î’nin sözü gibi Ebû ‘Amr’un sözü de (böyledir). İbnü’l-A‘râbî dedi: o, **السلسلة**’dir. Ve **سلسل** adam, **السلسلة**’yi yediği zaman; onu, hörgüçten uzun parça ile tefsir etti. İbnü’l-A‘râbî dedi: **اللسس**, iki damme ile: mahir hamallar. Ezherî dedi: asıl: **النسس**. Ve **النس**: sevk etmek; böylece **النون** **لام**’a çevrildi. Ve **ألست الأرض**: **ألدست**; yani onun ilk bitkisi çıktı; o bitkinin adı: **اللساس**. Ve **الملسلس**: **المسلسل**; denir: **ثوب ملسلس**; yani **مسلسل**. Ve yine **متلسلس**; Ya‘kûb onun بدل olduğunu iddia etti. Ve o, elbiselerden: nakışlı çizgili olandır. Ebû Kilâbe et-Tâbihî dedi:
  **القتول**’ün sevgisini bir kovalamaca unutturur mu                      ve **أفل** **الفقار**’ı **ملسلس** olarak kemirir

Sukkerî dedi: **مسلسل**’i kastetti; sanki onda zincirler varmış gibi; **الفرند** için; böylece çevirdi. Ve onun üzerine istidrâk edilenlerdendir: **ما لسلست طعاما**: onu yemedim. Ve **ألس الغمير**: **يلس** edebildi (yiyebildi/yabildi). Bazı Araplar dedi: etrafı yağmurlu bir yer bulduk; onun **غمير**’i **قد ألس**. Ve denildi ki: **ألس**: onun çiçeği çıktı. Ebû Hanîfe—Allah Teâlâ ona rahmet etsin—dedi: **اللس**: otlamanın ilki. Ve **ماء لسلس** ve **لسلاس** ve **لسالس** ( **سلسل** gibi); sonuncusu İbn Cinnî’dendir. İbnü’l-A‘râbî dedi: ruhu hafif, canlı, atılgan oğlana denir: **لسلس** ve **سلسل**. Ve o, bana eziyeti **يلس** eder; yani onu gizler/sokar; ve o mecazdır.
