# لسن — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B3%D9%86/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%B3%D9%86/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لسن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B3%D9%86.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: لسن

باب السين واللام والنون معهما
ل س ن، ن س ل يستعملان فقط
لسن:
اللِّسانُ: ما يَنُصِقُ، يُذَكَّر ويُؤَنَّث، والأَلسُن بيان التأنيث في عدده، والألسِنةُ في التذكير.
ولَسَنَ فلانٌ فلاناً يَلُسُنُه أي أخَذَه بلسانه، وقال طَرَفة:
وإذا تَلسُنُني أَلْسُـنُـهـا		انَّني لستُ بمَوْهُونٍ فَقِرُ
ورجلٌ لَسِنٌ: بَيِّنُ اللَّسَنِ.
وشيءٌ مُلَسَّنٌ: جَعَلَ طَرَفَه كطَرَف اللِّسان.
ولُسِنَ الرجُلُ أي قُطِعَ طَرَفُ لسانِه فهو مَلْسُونٌ.
واللِّسانُ: الكلامُ من قوله -عزَّ وجلَّ-: "وما أرسَلْنا من رَسُولٍ إلاّ بلسانِ قومِهِ".
نسل:
النَّسْلُ: الوَلَدُ لتناسُلِ بعضِه بعد بعضٍ.
والنَّسَلانُ: مِشيَةُ الذِّئب إذا أعنَقَ وأسْرَعَ، والماشي يَنْسِلُ أي يُسرِع نَسَلاناً.
وقولهُ تعالى: "إلى ربِّهم يَنسِلون"، أي يُهَوْوِلونَ ويُسرِعون.
وأما ينسُلُ نُسُولاً فخروج الشيء من الشيء وسُقوطُه كنَسيلِ شَعر الدّابَّةِ إذا نَسَلَ فسَقَطَ قِطَعاً قطعاً، والقِطعَةُ: نُسالَتُه.
وكذلك نُسالُ الطُيرِ وهو ما تحاتَّ من أرياشِها.
ونَسَلَ الشيء إذا مَضَى، قال في اهتِزاز الرُّمحِ:
عَسَلانُ الذِّئب أمسَى قارباً		بَرَدَ الليلُ عليه فنَـسَـل
وقال أبو دُواد في نُسال الطَّيْر:
من الطَّيْر مُخِتلفٌ لَونُه		يحُطُّ نُسالاً ويُبقى نُسالا
وعلى المعنى قول امرئ القيس: فسُلِّي ثِيابي من ثِيابك تَنْسُلِ

### Türkçe

باب **السين** ve**اللام** ve**النون** onlarla birlikte

**ل س ن**، **ن س ل** yalnızca kullanılırlar

**لسن**:
**اللِّسانُ**: konuşan şey; müzekker kılınır ve müennes kılınır; **الأَلسُن** onun sayısında müennesliğin beyanıdır, **الألسِنةُ** ise müzekkerliktedir.
Ve falan, falanı **لَسَنَ** eder, onu **يَلُسُنُه**; yani onu diliyle aldı. Ve **طَرَفة** dedi:
وإذا تَلسُنُني أَلْسُـنُـهـا		انَّني لستُ بمَوْهُونٍ فَقِرُ
Ve **لَسِنٌ** bir adam: **اللَّسَنِ**i açık olan.
Ve **مُلَسَّنٌ** bir şey: ucunu, **اللِّسان**ın ucu gibi yaptı.
Ve adam **لُسِنَ**; yani dilinin ucu kesildi; o hâlde o **مَلْسُونٌ**dur.
Ve **اللِّسانُ**: söz; onun sözü olan -azze ve celle-: "Ve biz hiçbir resul göndermedik, ancak kavminin **بلسانِ**ı ile".

**نسل**:
**النَّسْلُ**: çocuk; onun bir kısmının bir kısmından sonra üremesi sebebiyle.
Ve **النَّسَلانُ**: kurtun, koşup hızlandığı zaman yürüyüşü; ve yürüyen **يَنْسِلُ**; yani **نَسَلاناً** hızlanır.
Ve O’nun sözü, yüce: "إلى ربِّهم يَنسِلون"; yani acele ederler ve hızlanırlar.
Ama **ينسُلُ** **نُسُولاً** ise, şeyin şeyden çıkması ve düşmesi; binek hayvanının kılının **نَسيلِ**i gibi: **نَسَلَ** olduğu zaman, parça parça düştü; ve parça: onun **نُسالَتُه**sidir.
Ve yine **نُسالُ الطُيرِ**; o da onun tüylerinden dökülen şeydir.
Ve şey **نَسَلَ** ettiğinde; yani geçti. Mızrağın sallanmasında dedi:
عَسَلانُ الذِّئب أمسَى قارباً		بَرَدَ الليلُ عليه فنَـسَـل
Ve **أبو دُواد** kuşun **نُسال**ı hakkında dedi:
من الطَّيْر مُخِتلفٌ لَونُه		يحُطُّ نُسالاً ويُبقى نُسالا
Ve mana üzere **امرئ القيس**’in sözü: فسُلِّي ثِيابي من ثِيابك تَنْسُلِ
