# لصت — Mekâyîsü'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B5%D8%AA/sozluk/mekayis
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%B5%D8%AA/entries/mekayis

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لصت](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B5%D8%AA.md)
- Mekâyîsü'l-Luğa: İbn Fâris · 11. yy

## Madde başı: لصت

(باب اللام والصاد وما يثلثهما)
(لصغ) اللام والصاد والغين ليس بشيء. على أنّهم يقولون لصَِغ الجِلد(1): يَبس على العَظْم عَجَفاً(2).‏
(لصف) اللام والصاد والفاء كلمةٌ تدل على يُبْس وبريق. يقال: لصِفَ جلدُه لصَفاً، إذا لَزِق ويَبِس. ولَصَف يَلصُف، إذا بَرَق. وممَّا ليس من هذا اللَّصَفُ: شيءٌ ينبت في أصول الكَبَرِ، كأنّه خِيار، ولَصَافِ: جبلٌ.‏
(لصق) اللام والصاد والقاف أصلٌ صحيح يدلُّ على ملازمةِ الشَّيء للشيء. يقال لَصِق به يَلصَق لُصُوقاً(3). والمُلصق: الدّعِيّ. وفلان بِلصْقِ الحائط وبِلزْقه(4). واللَّصَق في البعير كاللَّسَق، وقد فسَّرناه في بيت رؤبة.‏
(لصب) اللام والصاد والباء أصلٌ صحيح يدلُّ على ضيقٍ وتضايق. فاللِّصْب: مَضِيقُ الوادي. ويقال لَصِبَ الجلدُ باللَّحمِ يَلْصَب، إذا لَزِق به. وفلان لَحِزٌ لَصِبٌ: لا يكادُ يعطِي شيئاً. ولَصِب الخاتَم في الإصبع: ضِدُّ قَلِقَ. ويقال إنَّ اللواصب: الآبار الضيِّقة البعيدة القَعْر. قال كثيِّر:‏
لواصب قد أصبحت وانطَوَتْ *** وقد طَوَّل الحيّ عنها لَبَاثا(5)‏
(لصت) اللام والصاد والتاء. يقولون: اللَّصْتُ: اللِّصّ.‏
--------------ـــ
(1) ضبط في اللسان والقاموس: "كمع". وفي المجمل بكسر الصاد.‏
(2) في الأصل: "عجيفاً"، صوابه من اللسان.‏
(3) في الأصل: "لصقا"، صوابه في اللسان. وأما اللصق بالتحريك، فهو مثل اللسق، وقد تقدم ذكره.‏
(4) أي بجنبه. وفي الأصل: "يلصق الحائط ويلزقه"، تحريف.‏
(5) اللباث، بالفتح: اللبث والمكث.‏

ـ

### Türkçe

(لام ve صاد ve onların üçüncüsü olan harflerin bâbı)

(**لصغ**) **اللام** ve **الصاد** ve **الغين** bir şey değildir. Şu var ki onlar **لصَِغ الجِلد**(1) derler: kemik üzerinde zayıflıktan(2) kurudu.

(**لصف**) **اللام** ve **الصاد** ve **الفاء**, kuruluk ve parlaklığa delâlet eden bir kelimedir. Denir ki: **لصِفَ جلدُه لصَفاً**, yapışıp kuruduğu zaman. Ve **لَصَف يَلصُف**, parladığı zaman. Ve bundan olmayan **اللَّصَفُ**: **الكَبَرِ** köklerinde biten bir şeydir; sanki hıyar gibidir. Ve **لَصَافِ**: bir dağdır.

(**لصق**) **اللام** ve **الصاد** ve **القاف**, bir şeyin bir şeye bitişik kalmasına delâlet eden sahih bir asıldır. Denir ki: **لَصِق به يَلصَق لُصُوقاً**(3). Ve **المُلصق**: nesebi uydurulan (dâ‘î)dir. Ve falan kimse **بِلصْقِ الحائط وبِلزْقه**(4) (durur). Ve devede **اللَّصَق**, **اللَّسَق** gibidir; onu Rü’be’nin beytinde açıklamıştık.

(**لصب**) **اللام** ve **الصاد** ve **الباء**, darlığa ve sıkışmaya delâlet eden sahih bir asıldır. O hâlde **اللِّصْب**: vadinin dar geçididir. Ve denir ki: **لَصِبَ الجلدُ باللَّحمِ يَلْصَب**, ona yapıştığı zaman. Ve falan kimse **لَحِزٌ لَصِبٌ**dur: neredeyse hiçbir şey vermez. Ve yüzüğün parmakta **لَصِب** olması: **قَلِقَ**’ın zıddıdır. Ve denir ki **اللواصب**: dibi uzak, dar kuyulardır. Kesîr dedi ki:
لواصب قد أصبحت وانطَوَتْ *** وقد طَوَّل الحيّ عنها لَبَاثا(5)

(**لصت**) **اللام** ve **الصاد** ve **التاء**. Derler ki: **اللَّصْتُ**: **اللِّصّ**.

--------------ـــ
(1) Lisân ve Kâmûs’ta ضبط: “كمع”. Ve el-Mücmel’de **الصاد**’ın kesresiyle.
(2) Asılda: “عجيفاً”; doğrusu Lisân’dandır.
(3) Asılda: “لصقا”; doğrusu Lisân’dadır. أما harekeli **اللصق** ise, **اللسق** gibidir; onun zikri daha önce geçti.
(4) Yani yanında. Asılda: “يلصق الحائط ويلزقه”; tahriftir.
(5) **اللباث**, fetha ile: **اللبث** ve **المكث**.
