# لصص — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B5%D8%B5/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%B5%D8%B5/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لصص](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B5%D8%B5.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: لصص

اللِّصُّ: السارقُ معروف؛ قال:
إِن يأْتِني لِصٌّ، فإِنِّي لِصُّ،
أَطْلَسُ مثلُ الذئب، إِذ يَعُسُّ
جمع بين الصاد والسين وهذا هو الإِكْفاء، ومصدره اللُّصُوصِيَّة والتَّلَصُّصُ، ولِصٌّ بَيِّنُ اللَّصُوصِيّة واللُّصُوصِيّة، وهو يَتلَصّصُ. واللُّصّ: كاللِّصّ، بالضم لغة فيه، وأَما سيبويه فلا يعرف إِلا لِصّاً، بالكسر، وجمعهما جميعاً لِصَاصٌ ولُصُوصٌ، وفي التهذيب: وأَلْصَاصٌ، وليس له بناء من أَبنية أَدنى العدد. قال ابن دريد: لِصٌّ ولَصٌّ ولُصٌّ ولِصْتٌ ولَصْتٌ، وجمع لَصٍّ لُصُوصٌ، وجمعُ لِصّ لُصُوصٌ ولِصَصةٌ مثل قرود وقِرَدةٍ، وجمع اللُّصّ لُصُوصٌ، مثل خُصٍّ وخُصوص. والمَلَصّة: اسمٌ للجمع؛ حكاه ابن جني، والأُنثى لَصَّةٌ، والجمع لَصّاتٌ ولَصائِصُ، الأَخيرة نادرة. واللَّصْتُ: لغة في اللِّصِّ، أَبدلوا من صادِه تاءً وغَيّروا بناء الكلمة لما حدث فيها من البدل، وقيل: هي لغة؛ قال اللحياني: وهي لغة طيء وبعض الأَنصار، وجمعه لُصوتٌ، وقد قيل فيه: لِصْتٌ، فكسروا اللام فيه مع البدل، والاسم اللُّصوصِيّة واللَّصُوصِيّة. الكسائي: هو لَصٌّ بيَّن اللَّصوصِيّة، وفعلت ذلك به خَصُوصِيّة، وحَرُورِيّ بيِّن الحَرُورِيّة. وأَرض مَلَصّة: ذاتُ لُصوصٍ.
واللصَصُ: تقارُب ما بين الأَضراس حتى لا ترى بينها خَلَلاً، ورجل أَلَصُّ وامرأَة لَصّاء، وقد لَصَّ وفيه لَصَصٌ. واللَّصَصُ: تقارُب القائمتين والفخذين. الأَصمعي: رجل أَلَصُّ وامرأَة لصّاءُ إِذا كانا ملتزقي الفخذين ليس بينهما فُرْجة. واللَّصَصُ: تَداني أَعلى الركبتين، وقيل: هو اجتماع أَعلى المنكبين يكادان يمسانِ أُذُنيه، وهو أَلَصّ، وقيل: هو تقارب الكتفين، ويقال للزنجي أَلَصُّ الأَلْيَتين. وقال أَبو عبيدة: اللَّصَصُ في مَرْفِقَي الفرس أَن تنْضَمّا إِلى زَوْره وتَلْصَقا به، قال: ويستحبّ اللَّصَصُ في مرفقي الفرس.
ولَصّصَ بُنيانَه: كَرَصَّصَ؛ قال رؤبة:
لَصّصَ مِن بُنْيانِه المُلَصِّصُ
والتَّلْصيص في البنيان: لغة في التَّرْصِيصِ.
وامرأَة لَصّاء: رَتْقاء. ولَصْلَصَ الوتِدَ وغيرَه: حركه لِيَنْزِعَه، وكذلك السنان من الرمح والضرس.

### Türkçe

**اللِّصُّ**: hırsız; bilinen. Dedi ki:
“Eğer bana bir **لِصٌّ** gelirse, şüphesiz ben **لِصُّ**’um,
kurt gibi tüysüz, gece devriye gezerken.”

**الصاد** ile **السين**’i bir araya getirdi; bu, **الإِكْفاء**’dır; bunun mastarı **اللُّصُوصِيَّة** ve **التَّلَصُّصُ**’tur. Ve **لِصٌّ** açık **اللَّصُوصِيّة** ve **اللُّصُوصِيّة** sahibidir; o, **يَتلَصّصُ** eder.
Ve **اللُّصّ**: **اللِّصّ** gibi; zamme ile, onda bir dildir. Ama Sîbeveyh, kesre ile **لِصّاً**’dan başkasını bilmez. Ve ikisinin ikisinin de çoğulu **لِصَاصٌ** ve **لُصُوصٌ**’dur. Ve **التهذيب**’de: ve **أَلْصَاصٌ**; ve onun, en az sayı kalıplarından bir kalıbı yoktur. İbn Düreyd dedi: **لِصٌّ** ve **لَصٌّ** ve **لُصٌّ** ve **لِصْتٌ** ve **لَصْتٌ**; ve **لَصٍّ**’ın çoğulu **لُصُوصٌ**’dur; ve **لِصّ**’ın çoğulu **لُصُوصٌ** ve **لِصَصةٌ**’dır; **قرود** ve **قِرَدةٍ** gibi. Ve **اللُّصّ**’un çoğulu **لُصُوصٌ**’dur; **خُصٍّ** ve **خُصوص** gibi. Ve **المَلَصّة**: topluluk için bir isimdir; onu İbn Cinnî nakletti. Dişisi **لَصَّةٌ**’dir; çoğulu **لَصّاتٌ** ve **لَصائِصُ**’tur; sonuncusu nadirdir. Ve **اللَّصْتُ**: **اللِّصِّ**’te bir dildir; **صاد**’ından bir **تاء**’yı بدل ettiler ve onda meydana gelen بدل sebebiyle kelimenin yapısını değiştirdiler; ve denildi ki: o bir dildir. **اللحياني** dedi: o, **طيء**’in ve bazı **الأَنصار**’ın dilidir. Ve onun çoğulu **لُصوتٌ**’tur. Ve onda şöyle de denilmiştir: **لِصْتٌ**; onda, بدل ile birlikte **اللام**’ı kesrelediler. Ve isim **اللُّصوصِيّة** ve **اللَّصُوصِيّة**’dir. **الكسائي**: o, açık **اللَّصوصِيّة** sahibi bir **لَصٌّ**’dır; ve ben ona bunu **خَصُوصِيّة** olarak yaptım; ve açık **الحَرُورِيّة** sahibi **حَرُورِيّ**. Ve **أَرض مَلَصّة**: **لُصوصٍ** sahibi.

Ve **اللصَصُ**: azı dişleri arasındaki şeyin yakınlığıdır; aralarında bir boşluk görmeyinceye kadar. Ve bir erkek **أَلَصُّ**, bir kadın **لَصّاء**; ve **لَصَّ** etti ve onda **لَصَصٌ** vardır. Ve **اللَّصَصُ**: iki bacağın ve iki uyluğun yakınlığıdır. **الأَصمعي**: bir erkek **أَلَصُّ** ve bir kadın **لصّاءُ**, eğer uylukları yapışık ise, aralarında bir açıklık yoksa. Ve **اللَّصَصُ**: iki dizin üst kısmının birbirine yaklaşmasıdır. Ve denildi ki: o, iki omuzun üst kısmının toplanmasıdır; neredeyse kulaklarına değeceklerdir; o, **أَلَصّ**’tur. Ve denildi ki: o, iki omzun yakınlığıdır. Ve zenciye **أَلَصُّ الأَلْيَتين** denir. Ve Ebû Ubeyde dedi: atın dirseklerinde **اللَّصَصُ**, onların göğsüne doğru birleşmesi ve ona yapışmasıdır. Dedi ki: atın dirseklerinde **اللَّصَصُ** müstehaptır.

Ve **لَصّصَ** onun binasını: **كَرَصَّصَ** gibi; Rü’be dedi:
“**لَصّصَ** onun binasından **المُلَصِّصُ**.”

Ve binada **التَّلْصيص**: **التَّرْصِيصِ**’te bir dildir.

Ve bir kadın **لَصّاء**: **رَتْقاء**. Ve **لَصْلَصَ** kazığı ve başkasını: onu, söküp çıkarmak için hareket ettirdi; ve aynı şekilde mızraktan **السنان**’ı ve azı dişini.
