# لصق (ل-ص-ق) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B5%D9%82
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%B5%D9%82

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ل - ص - ق
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 8 sözlük

## Sözlükler (8)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B5%D9%82/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

القاف والصاد واللام معهما
قلص، صقل، لصق، قصل، لقص مستعملات قلص: قَلصَ الشيء يقْلِصُ قُلوصاً أي انضم إلى أصله.
وفرس مُقًلَّصٌ: طويل القوائم منضم البطن.
وقميص مُقلَّصٌ.
وقَلَّصَتِ الإبل تقليصاً: استمرت في مضيها.
وثوب قالِصٌ، وظل قالِصٌ، وقال:
يطلب في الجندل ظلاً قالصاً
وقَلَّصَ الغدير تقليصاً: ذهب ماؤه إلا قليلاً.
والقَلُوصُ: كل أنثى من الإبل من حين تركب إلى أن تبزل، وسميت لطول قوائمها ولم تجسم بعد.
والقلوصُ: الأنثى من النعام، وهي الضخمة من الحباري أيضاً.
صلق: الصَّلقُ: الصدمة، قال لبيد:
فصَلقنا في مراد صَلقة
والصَّلقُ: صوت أنياب البعير إذا صَلَقهَا وضرب بعضها ببعض، وأصْلَقَتْ أنيابها.
والصَّلقةُ: تصادم الأنياب.
وتَصَلَّقت المرأة عند الطلق: ألقت نفسها مرة ومرة كذا، وكذلك كل ذي ألم إذا تَصَلَّقُ على جنبيه.
وقاع صَلَقٌ: مستديرة ملساء، فإن كان بها شجر فقليل، ويجمع أَصالِقَ، والسين لغة، قال أبو داود:
ترى فـاه إذا أقــب		ل مثل الصَلَقِ الجدب
يصف سعة فم الفرس.
والصِّلائقُ: الخبز الرقيق، قال الشاعر:
تكلفـنـي مـعـيشة آل زيدٍ		ومن لي بالصَّلائِقِ والصِّنابِ
لصق: لَصِقَ يلصَقُ لُصُوقاً، لغة تميم، ولَسِقَ أحسن لقيْسٍ، ولزق لربيعة وهي أقبحها إلا في أشياء نصفها في حدودها.
والمُلصَقُ: الدعي.
قصل: القَصْلُ: قطع الشيء من وسطه أو أسفله قطعاً وحياً.
وسمي قَصيلُ الدابة لسرعة اقتِصالهِ من رخاصته.
وسيف قَصّالٌ أي قطاع ومِقصَلٌ أيضاً.
وما يعزل عن البر إذا نقي ثم لين ثانية فهو قُصالةٌ.
صقل: الصُّقلانِ: القرنان من كل دابة، قال:
من خلفها لاحق الصُّقْلَيْنِ همهيم
والصَّقلُ: الجلاء، وبالسين جائز.
والمِصقَلةُ: التي يصقل بها الصَّيْقَل سيفه.
لقص: لقِصَ الرجل يَلْقَصُ لَقَصاً فهو لَقِصٌ: كثير الكلام سريع إلى الشر.

##### Türkçe

**القاف** ve **الصاد** ve **اللام** onlarla birlikte

**قلص**، **صقل**، **لصق**، **قصل**، **لقص** kullanımdadır. **قلص**: **قَلصَ الشيء يقْلِصُ قُلوصاً** yani aslına doğru toplandı.

Ve **فرس مُقًلَّصٌ**: bacakları uzun, karnı toplanmış.

Ve **قميص مُقلَّصٌ**.

Ve **قَلَّصَتِ الإبل تقليصاً**: gidişlerinde devam ettiler.

Ve **ثوب قالِصٌ** ve **ظل قالِصٌ**; ve dedi ki:
يطلب في الجندل ظلاً قالصاً

Ve **قَلَّصَ الغدير تقليصاً**: suyu, az bir miktar hariç, gitti.

Ve **القَلُوصُ**: develerden her dişi; binildiği zamandan **تبزل** oluncaya kadar; bacaklarının uzunluğu sebebiyle adlandırıldı ve henüz cüsselenmemişti.

Ve **القلوصُ**: devekuşunun dişisi; **الحباري**’den de iri olanıdır.

**صلق**: **الصَّلقُ**: çarpma; Lebîd dedi ki:
فصَلقنا في مراد صَلقة

Ve **الصَّلقُ**: devenin azı dişlerinin sesi; onları **صَلَقهَا** ettiğinde ve bir kısmını bir kısmına vurduğunda; ve **أصْلَقَتْ أنيابها**.

Ve **الصَّلقةُ**: azı dişlerinin çarpışması.

Ve **تَصَلَّقت المرأة عند الطلق**: kendini bir kere bir kere şöyle attı; aynı şekilde her acı sahibi, yanları üzerine **تَصَلَّقُ** ettiğinde.

Ve **وقاع صَلَقٌ**: yuvarlak, pürüzsüz; eğer onda ağaç varsa azdır; ve **أَصالِقَ** diye çoğul yapılır; ve **السين** bir lehçedir; Ebû Dâvûd dedi ki:
ترى فـاه إذا أقــب		ل مثل الصَلَقِ الجدب

Atın ağzının genişliğini vasfeder.

Ve **الصِّلائقُ**: ince ekmek; şair dedi ki:
تكلفـنـي مـعـيشة آل زيدٍ		ومن لي بالصَّلائِقِ والصِّنابِ

**لصق**: **لَصِقَ يلصَقُ لُصُوقاً**; Temîm’in lehçesi; ve **لَسِقَ** Kays için daha iyidir; ve **لزق** Rebîa içindir ve o, en çirkinidir; ancak bazı şeylerde, onların sınırlarında yarısını (kullanır).

Ve **المُلصَقُ**: nesebi iddia edilen (dâî).

**قصل**: **القَصْلُ**: bir şeyi ortasından veya altından, bir defalık kesişle kesmektir.

Ve binek hayvanının **قَصيلُ**’i, yumuşaklığından dolayı onun çabuk kopması sebebiyle adlandırıldı.

Ve **سيف قَصّالٌ** yani kesici; ve **مِقصَلٌ** da.

Ve arpadan ayrılan şey, temizlenip sonra ikinci defa yumuşarsa, o **قُصالةٌ**’dır.

**صقل**: **الصُّقلانِ**: her hayvandan iki boynuz; dedi ki:
من خلفها لاحق الصُّقْلَيْنِ همهيم

Ve **الصَّقلُ**: parlatma; **السين** ile de caizdir.

Ve **المِصقَلةُ**: **الصَّيْقَل**’in kılıcını onunla parlattığı şey.

**لقص**: **لقِصَ الرجل يَلْقَصُ لَقَصاً فهو لَقِصٌ**: çok konuşan, şerre çabuk (olan).

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B5%D9%82/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ق ص ل
قلص ، قصل ، صلق ، صقل ، لصق ، لقص .
قلص : قال الليث : قَلَصَ الشيء يَقْلِص قلوصاً إذا انضمّ ، وشَفقةٌ قالِصَةٌ ، وظلٌّ قالِصٌ قد انضمَّ إلى أصله ، وفرسٌ مقلِّصٌ : طويلُ القوائمِ منضم البطنِ ، وقميصٌ مقلِّصٌ ، قال : وقَلَصَتِ الإبلُ تقليصاً إذا استمرتْ في مُضيها .
وقال أعرابيٌّ وهو يحدو بأجماله :
قَلِّصْنَ والْحَقن بدبثا والأَشَلّ
قال : والقَلُوص كل أنثى من الإبل من حين تُركبُ وإن كانت بنتَ لَبونٍ أو حِقّةً إلى أَن تَبْزُلَ ، سميت قلوصاً لِطُولِ قوائمها ولم تجسم بعد ، والقَلُوصُ : الأنثى من النَّعام ، والقَلُوص : الضخمةُ من الحبارَى .
قال أبو منصور : القَلُوص : الفَتيَّةُ من النُّوق بمنزلةِ الفَتاة من النّساءِ ، والعرب تكني عن النساء بالقُلُصِ ، وكتب رجل منَ المسلمينَ إلى عمر بن الخطابِ في شأنِ رجلٍ كان يخالفُ الغزاةَ إلى المُغيباتِ من النساء بهذه الأبيات وكان الرّجل يعرف بجعدة :
ألا أَبلغْ أَبا حَفْصٍ رسولاً
فدًى لك من أخي ثقةٍ إزاري
قَلائِصَنا هداك الله إنّا
شغلنا عنكم زَمنَ الحصارِ
فما قُلُصٌ وجدْن معقَّلات
قفا سلع بمختلف النجار
يعقّلهنْ جَعْدة من سليم
وبئس معقّل الذود الظؤارِ
الحرانيُّ عن ابن السكيت ، يقال : قدْ قلصَ الظلُّ يَقلِصَ قلوصاً ، وقد قلصَ ثوبه يَقلِصُ ، وقد قَلَصَ الماءُ إذا ارتفعَ في البئر فهو ماءٌ قليصٌ وقَلاَّصٌ ، وأنشد :
يا ريّهَا من باردٍ قُلاص
قد جمّ حتى همّ بانقياصِ
وقال امرؤ القيس :
بلائِق حُضْراً ماؤهنّ قَليصُ
قال : وهو قَلَصة البئر ، وجمعها قَلَصاتٌ ، وهو الماء الذي يجمُّ فيها ويرتفع ، قال : وأقْلَصَ البعير إذا ارتفعَ سنامه .
أبو عبيد عن الكسائيّ : إذا كانت الناقة تسمن في الصيفِ وتهزلُ في الشتاء فهي مِقلاصٌ ، وقد أقلصتْ .
قال ابن الأعرابي : ويقال للرجل إذا كان يسمن في الصيفِ مقلاصٌ .
وقال بعض الناس : قَلَصَتِ البئرُ إذا امتلأت إلى أعلاها وقَلَصَتْ إذا نزَحَتْ ، ويقال : قَلَصَ القومُ إذا احتملوا فساروا .
وقال امرؤ القيس :
وقد حانَ مِنَّا رحلةٌ فَقُلُوصُ
ثعلب عن ابن الأعرابي : القَلْصُ : كثرةُ الماءِ وقِلَّتُهُ وهو من الأضداد .
وقال أعرابيٌّ : أتيْتُ ببنونة فما وجدتُ فيها إلا قَلْصَةً من ماءٍ أي قليلاً .
صلق : قال الليث : الصَّلْقُ : الصدمةُ ، والصَّلْقُ : صوت أنيابِ البعير إذا صلقها وضَرَبَ بعضها ببعض وقد صَلَقَتْ أنيابُه .
وقال لبيد :
فَصلَقْنا في مرادٍ صلقةً
وصُداءً ألْحَقَتْهُمْ بالثَّلَل
وأنشد غيره :
أَصْلقَ ناباه صِياحَ العصفور
وقال رؤبة :
أصْلقَ نابِي عِزَّةً وصَلْقَما
وقال الليث : والحامِلُ إذا أخذها الطَّلْقُ فألْقَتْ نفسها على جنبيها مرة كذا ومرة كذا قيل : تَصَلَّقَتْ تَصَلُّقاً ، وكذلك كلُّ ذي أَلمٍ إذا تَصَلَّقَ على جنبيه ، يقال بالصاد .
قال : والقاع الصَّلَقُ يقال بالصادِ والسِّين ، وهي المستديرة الملساءُ وشجرها قليلٌ .
وأنشد للشماخ :
من الأصالِقِ عاري الشَّوْكِ مجرود
أبو منصور : لم أسمع هذا الحرف من العربِ إلا بالسين ، وَسَترَاه مشبعاً في باب السين وَالقاف .
وَقال الليث : الصَّلائق : الخبزُ الرَّقيق .
وفي حديث عمر : ( لَوْ شِئْتُ لدعوتُ بِصلاءٍ وَصِنابٍ وَصلائقِ ) .
قال أبو عبيد : قال أبو عمرو : وَالسَّلائق بالسين كلُّ ما سُلِقَ من البقولِ وَغيرها .
قال : وقال غير أبي عمر : الصلائق بالصاد : الخبز الرَّقيق .
وأنشد لجرير :
تُكلِّفُني معيشة آل زَيْدِ
ومن لي بالصَّلائقِ والصِّنابِ
قال أبو منصور : ذكَرْت في باب الصَّادِ والرَّاءِ قبل هذا الباب ما رُوِي عن أبي عمرو والفراء وابن الأعرابي : أنَّ الصَّرائق بالرَّاءِ : الرقاقُ الوحدةُ صَريقةٌ لم يختَلِفوا فيها فإن صَحَّ الصَّلائقُ بالَّلام فَلِقُرْبِ مَخْرجَي الرَّاءِ واللاّم . وأبو عبيد لم يَرْوِ الصَّلائقَ عن إمامٍ يُعْتَمد .
وقال ابن الأعرابي : صَلَقْتُ الشَّاة صَلْقاً إذا شَويْتُهَا على جَنْبَيْهَا ، فجائزٌ أن يكون عمر أراد بالصَّلائقِ ما شُوي من الشَّاء وغيرها .
وقال الليث : رُوي لا حَلْقَ ولا سَلْقَ ولا حَلْقَ ولا صَلْق بالسِّين والصَّاد يعني رفعَ الصَّوْت ، وقد أصْلَقوا إصْلاقاً ، وأما أبو عبيد فرواه بِالسِّين . ذهب به إلى قول الله : ( ذَهَبَ الْخَوْفُ سَلَقُوكُم ) ( الأحزاب : 19 ) ، وقال الفرّاء : جائز في العربية صلقوكم والقراءة سُنَّة .
وستَرى تفْسِيره في موضِعِه .
لصق : قال الليث : يقال : لَصِقَ الشَّيءُ بالشيءِ يَلْصَقُ لُصُوقاً وهي لُغَةُ تَميمٍ ، وقيسٌ تقول : لَسِقَ ، وربيعةُ تقول : لَزِقَ وهي أقْبَحُهَا إلا في أشياءَ نصفُهَا في حدودها .
قال : والْمُلْصَقُ : الدَّعِيُّ .
وقال غيره : اللَّصُوقُ : دَوَاءٌ يُلْصقُ بالْجُرْح قاله الشافعيُّ . ويقال : ألْصَقَ فلان بِعُرْقوب بَعِيرهِ إذا عَقَرَهُ وربما قالوا ألْصَقَ بساقِهِ ، وقيل لبعض الْعَرب : كيف أنت عند القِرى ، فقال : أُلْصِقُ والله بالنَّاب الْفَانيةِ والْبَكْرِ والضرْع ، وقال الراعي :
فَقُلْتُ له ألْصِقْ بأيْبَسِ ساقها
فإن نُحِرَ الْعرقوب لا يَرْقأ النَّسَا
أراد : ألْصِقِ السَّيف بساقهَا واعْقِرها ، والملْصَقَةُ من النِّساء الضَّيِّقة المتلاحِمَة .
قصل : قال الليث وغيره : الْقَصْلُ : قطعُ الشيءِ من وسطه أو أسفل من ذلك قَطْعاً وَحِيّاً ، وَسُمِّي القَصيلُ الذي تُعْلف الدَّواب قَصيلاً لِسُرْعةِ اقْتصاله من رَخاصَتِهِ ، وَسَيْفٌ قَصَّالٌ قطَّاعٌ ، وقال الراجزُ :
مَعَ اقْتصَال الْقصَرِ الْعَرَادِمِ
أبو عبيد عن الفراء : في الطَّعَام قَصَلٌ وَزُؤانٌ وغَفاً ، وكل هذا مما يخْرَجُ منه فيُرْمى بهِ ، قال : وَالْقِصْلُ : الأحْمَقُ والمرأة قِصلَة .
وقال الليث : وَالْقِصْلُ : الضعيفُ الْفَسْلُ ، والقُصالَةُ : ما يُعْزَلُ من البُرِّ إذا نُقِّي ثم يُدَاس الثَّانيةَ .
صقل : قال الليث : الصُّقْلان : القُرْبان من كلِّ دابَّةٍ .
والصَّقْلُ : الجلاء ، والمِصقلة ، التي يصقل
الصيْقَلُ بها سيفاً ونحوه ، ويقال : جعل فلان فرسه في الصِّقَال ، أي : في الصوانِ والصنعة .
وقال أبو عبيد : فرَسٌ صَقِلٌ : إذا طالتْ صُقْلَتُه وقَصُرَ جَنْبَاه ، وأنشد :
ليسَ بأسْنَى ولا أقْنَى ولا صَقِلْ
ورواه غيره : ولا سَغِل ، قال : والأنْثَى صَقِلَةٌ ، والجمع صِقَالٌ ، وفَرَسٌ طويل الصُّقْلَةِ وهي الطِّفْطِفَةُ ، قال : وما طالتْ صُقْلَةُ فَرَسٍ إلا قَصُرَ جَنْبَاه ، وذلك عَيْبٌ ، ويقال : حمارٌ لاحِقُ الصُّقْليْنِ .
وقال ذو الرُّمةِ :
خَلَّى لها سِرْب أولاهَا وَهَيَّجَها
من خَلْفِهَا لاحِقُ الصُّقْليْنِ همهيمُ
والعرب تُسمي اللّبن الذي قد عَلَتْهُ دُوَايَةٌ رقيقةٌ مَصقول الْكِساء ، يقول أحدهم لصاحِبه إِذا عَرَض عليه لَبناً مُدَوِّياً : هل لك في مَصقولِ الْكِسَاء ، وقال :
فهو إذا ما اهْتَاف أو تَهَيَّفَا
يَنْفِي الدُّوَايَات إذا تَرَشَّفا
من كل مَصقول الْكِساء قد صَفَا
اهْتَاف جاعَ وعطِشَ ، وقال آخر :
فبَات لهُ دون الصَّبَا وهيَ قَرَّة
لِحافٌ ومَصقولُ الْكِسَاء رَقيقُ
أي : باتَ له لباسٌ وَطعامٌ ، وهذا قول الأصمعي .
وقال ابن الأعرابي : أراد بمِصقولِ الْكِساء مِلْحَفةً تحت الْكِساء حَمْراءَ فقيل له إن الأصمعي يقول : أراد به رغْوَةَ اللّبن ، فقال : إنه لمَّا قاله اسْتَحْيا أن يرجِعَ عنه .
وروى ابن الفرج للفراء : فلانٌ في صُقْعٍ خالٍ وصُقْلٍ خالٍ : أي : ناحِيةٍ خاليةٍ .
قال : وسمعْتُ شُجاعاً يقول : صَقَعَهُ بالْعَصَا وَصَقلَهُ ، وصَقَعَ به الأرْض وصَقَلَ به الأرْض أيْ ضربِ به .
وجمع الصيْقل : صياقل وصياقلِه .

##### Türkçe

ق ص ل
**قلص** ، **قصل** ، **صلق** ، **صقل** ، **لصق** ، **لقص** .

**قلص** : **الليث** dedi: **قَلَصَ** şey **يَقْلِص** **قلوصاً**; toplandığı/zıddına çekildiği zaman. Ve **شَفقةٌ قالِصَةٌ**; ve **ظلٌّ قالِصٌ**: aslına doğru toplanmış olan (gölge). Ve **فرسٌ مقلِّصٌ**: bacakları uzun, karnı toplanmış (at). Ve **قميصٌ مقلِّصٌ**. Dedi: ve **قَلَصَتِ الإبلُ تقليصاً**; gidişlerinde sürüp gittikleri zaman.

Ve bir bedevî, develerini sürerken dedi:
قَلِّصْنَ والْحَقن بدبثا والأَشَلّ

Dedi: ve **القَلُوص**: bineğe vurulduğu zamandan itibaren, **بنتَ لَبونٍ** yahut **حِقّةً** olsa bile, **تَبْزُلَ** oluncaya kadar develerden her dişi. Uzun bacaklı olduğu ve henüz irileşmediği için **قلوصاً** diye adlandırıldı. Ve **القَلُوصُ**: devekuşunun dişisi. Ve **القَلُوص**: **الحبارَى**’dan iri olan.

**أبو منصور** dedi: **القَلُوص**: dişi develerden genç olan; kadınlardan genç kızın konumu gibidir. Ve Araplar kadınlardan kinaye olarak **القُلُصِ** derler. Ve Müslümanlardan bir adam, **جعدة** diye bilinen bir adamın, gazaya çıkanlara muhalefet edip kadınların gizli kalanlarına gittiği hususunda, bu beyitlerle **عمر بن الخطابِ**’a yazdı:
ألا أَبلغْ أَبا حَفْصٍ رسولاً
فدًى لك من أخي ثقةٍ إزاري
قَلائِصَنا هداك الله إنّا
شغلنا عنكم زَمنَ الحصارِ
فما قُلُصٌ وجدْن معقَّلات
قفا سلع بمختلف النجار
يعقّلهنْ جَعْدة من سليم
وبئس معقّل الذود الظؤارِ

**الحرانيُّ**’nin **ابن السكيت**’ten rivayeti: denir ki: **قدْ قلصَ الظلُّ يَقلِصَ قلوصاً**; ve **قد قلصَ ثوبه يَقلِصُ**; ve **قد قَلَصَ الماءُ**: kuyu içinde yükseldiği zaman; o, **ماءٌ قليصٌ** ve **قَلاَّصٌ**tur. Ve şu şiir okundu:
يا ريّهَا من باردٍ قُلاص
قد جمّ حتى همّ بانقياصِ

Ve **امرؤ القيس** dedi:
بلائِق حُضْراً ماؤهنّ قَليصُ

Dedi: o, **قَلَصة البئر**’dir; çoğulu **قَلَصاتٌ**. O, içinde toplanıp yükselen sudur. Dedi: ve **أقْلَصَ البعير**: hörgücü yükseldiği zaman.

**أبو عبيد**’in **الكسائيّ**’den rivayeti: dişi deve yazın semirip kışın zayıflarsa o **مِقلاصٌ**tur; ve **قد أقلصتْ**.

**ابن الأعرابي** dedi: erkeğe de, yazın semiren olursa, **مقلاصٌ** denir.

Bazı insanlar dedi: **قَلَصَتِ البئرُ**: en üstüne kadar dolduğu zaman; ve **قَلَصَتْ**: suyu çekildiği zaman. Ve denir ki: **قَلَصَ القومُ**: yüklenip yürüdükleri zaman.

Ve **امرؤ القيس** dedi:
وقد حانَ مِنَّا رحلةٌ فَقُلُوصُ

**ثعلب**’ın **ابن الأعرابي**’den rivayeti: **القَلْصُ**: suyun çokluğu ve azlığıdır; o, zıt anlamlılardandır.

Ve bir bedevî dedi: **بنونة**’ya geldim de onda sudan ancak bir **قَلْصَةً** buldum; yani az.

**صلق** : **الليث** dedi: **الصَّلْقُ**: çarpma/darbe. Ve **الصَّلْقُ**: devenin azı dişlerinin sesi; onları **صلقها** edip birbirine vurduğu zaman; ve **قد صَلَقَتْ أنيابُه**.

Ve **لبيد** dedi:
فَصلَقْنا في مرادٍ صلقةً
وصُداءً ألْحَقَتْهُمْ بالثَّلَل

Ve başkası şu şiiri okudu:
أَصْلقَ ناباه صِياحَ العصفور

Ve **رؤبة** dedi:
أصْلقَ نابِي عِزَّةً وصَلْقَما

Ve **الليث** dedi: gebe (kadın) **الطَّلْقُ** onu tuttuğunda, bir kere şöyle bir kere böyle iki yanına kendini attığında, **تَصَلَّقَتْ تَصَلُّقاً** denir; aynı şekilde her acı sahibi, iki yanı üzerine **تَصَلَّقَ** ettiği zaman; **بالصاد** ile denir.

Dedi: ve **القاع الصَّلَقُ**; **بالصادِ** ve **السِّين** ile denir; o, yuvarlak, düz (yer)dir; ağacı azdır.

Ve **الشماخ**’a ait olarak okundu:
من الأصالِقِ عاري الشَّوْكِ مجرود

**أبو منصور**: bu harfi Araplardan **بالسين** dışında işitmedim; onu **باب السين وَالقاف**’ta doyurulmuş olarak göreceksin.

Ve **الليث** dedi: **الصَّلائق**: ince ekmektir.

Ve **عمر** hadîsinde: ( لَوْ شِئْتُ لدعوتُ بِصلاءٍ وَصِنابٍ وَصلائقِ ) .

**أبو عبيد** dedi: **أبو عمرو** dedi: **السَّلائق** (sin ile), sebzelerden ve başkalarından **سُلِقَ** edilen her şeydir.

Dedi: **أبو عمر** dışındakiler dedi: **الصلائق** (sad ile): ince ekmektir.

Ve **جرير**’e ait olarak okundu:
تُكلِّفُني معيشة آل زَيْدِ
ومن لي بالصَّلائقِ والصِّنابِ

**أبو منصور** dedi: bu babdan önce **باب الصَّادِ والرَّاءِ**’da, **أبي عمرو** ve **الفراء** ve **ابن الأعرابي**’den rivayet olunanı zikrettim: **الصَّرائق** (ra ile): ince yufkalar; tekili **صَريقةٌ**; bunda ihtilaf etmediler. Eğer **الصَّلائقُ** (lam ile) sahih olursa, **الرَّاءِ** ile **اللاّم**’ın mahreçlerinin yakınlığındandır. Ve **أبو عبيد** **الصَّلائقَ**’ı, kendisine dayanılan bir imamdan rivayet etmedi.

Ve **ابن الأعرابي** dedi: **صَلَقْتُ الشَّاة صَلْقاً**: onu iki yanı üzerine kızarttığım zaman. Öyleyse caizdir ki **عمر** **الصَّلائقِ** ile koyundan ve başkasından kızartılmış olanı kastetmiş olsun.

Ve **الليث** dedi: **لا حَلْقَ ولا سَلْقَ ولا حَلْقَ ولا صَلْق** ( **بالسِّين** ve **الصَّاد** ile) rivayet olundu; yani sesi yükseltmek. Ve **قد أصْلَقوا إصْلاقاً**. Amma **أبو عبيد** onu **بِالسِّين** ile rivayet etti. Onu Allah’ın sözüne götürdü: ( ذَهَبَ الْخَوْفُ سَلَقُوكُم ) ( الأحزاب : 19 ) ve **الفرّاء** dedi: Arapçada **صلقوكم** caizdir; kıraat ise sünnettir.

Onun tefsirini yerinde göreceksin.

**لصق** : **الليث** dedi: denir ki: **لَصِقَ** şey şeye **يَلْصَقُ لُصُوقاً**; bu **تَميمٍ**’in lügatidir. **قيسٌ**: **لَسِقَ** der. **ربيعةُ**: **لَزِقَ** der; bu, en çirkini olmakla beraber, bazı şeylerde—yarısı kendi sınırlarında—(böyledir).

Dedi: ve **الْمُلْصَقُ**: **الدَّعِيُّ** (nesebi iddia edilen).

Başkası dedi: **اللَّصُوقُ**: yaraya yapıştırılan ilaçtır; bunu **الشافعيُّ** söyledi. Ve denir ki: falan, devesinin aşil/kirişine **ألْصَقَ** etti; onu kestiği zaman; bazen **ألْصَقَ بساقِهِ** dediler. Ve Araplardan birine: ikram yanında nasılsın? denildi; o da dedi: Allah’a yemin olsun ki, yaşlı dişle, genç deveyle ve memeyle **أُلْصِقُ** ederim. Ve **الراعي** dedi:
فَقُلْتُ له ألْصِقْ بأيْبَسِ ساقها
فإن نُحِرَ الْعرقوب لا يَرْقأ النَّسَا

Muradı: kılıcı onun bacağına **ألْصِقِ** et ve onu kes. Ve kadınlardan **الملْصَقَةُ**: dar, birbirine bitişik olan.

**قصل** : **الليث** ve başkası dedi: **الْقَصْلُ**: şeyin ortasından yahut ondan daha aşağıdan, hızlı bir kesişle kesmektir. Ve binek hayvanlarına yedirilen **القَصيلُ**, yumuşaklığından dolayı çabucak koparılıp kesildiği için **قَصيلاً** diye adlandırıldı. Ve **سَيْفٌ قَصَّالٌ**: kesici. Ve **الراجزُ** dedi:
مَعَ اقْتصَال الْقصَرِ الْعَرَادِمِ

**أبو عبيد**’in **الفراء**’dan rivayeti: yemekte **قَصَلٌ** ve **زُؤانٌ** ve **غَفاً** vardır; bunların hepsi, ondan çıkarılıp atılan şeylerdendir. Dedi: ve **الْقِصْلُ**: ahmaktır; kadın da **قِصلَة**.

Ve **الليث** dedi: ve **الْقِصْلُ**: zayıf, aşağı (kimse). Ve **القُصالَةُ**: buğday temizlenince ondan ayrılan, sonra ikinci defa dövülen şey.

**صقل** : **الليث** dedi: **الصُّقْلان**: her binek hayvandan iki yakın (yan). Ve **الصَّقْلُ**: parlatma/cilâ. Ve **المِصقلة**: onunla kılıç ve benzeri parlatılan şey; ve denir ki: falan, atını **الصِّقَال** içine koydu; yani çakmaktaşı ve işçilik içine.

Ve **أبو عبيد** dedi: **فرَسٌ صَقِلٌ**: **صُقْلَتُه** uzayıp iki yanı kısaldığı zaman. Ve şu şiiri okudu:
ليسَ بأسْنَى ولا أقْنَى ولا صَقِلْ

Başkası onu şöyle rivayet etti: **ولا سَغِل**. Dedi: dişisi **صَقِلَةٌ**; çoğulu **صِقَالٌ**. Ve **فَرَسٌ طويل الصُّقْلَةِ**; o, **الطِّفْطِفَةُ**’dir. Dedi: bir atın **صُقْلَتُه** uzamadı ki iki yanı kısalmış olmasın; bu ise ayıptır. Ve denir ki: **حمارٌ لاحِقُ الصُّقْليْنِ**.

Ve **ذو الرُّمةِ** dedi:
خَلَّى لها سِرْب أولاهَا وَهَيَّجَها
من خَلْفِهَا لاحِقُ الصُّقْليْنِ همهيمُ

Ve Araplar, üzerinde ince bir tabaka yükselmiş olan süte **مَصقول الْكِساء** derler; birisi, kendisine tabakalı bir süt arz ettiğinde arkadaşına der ki: **مَصقولِ الْكِسَاء**’dan ister misin? Ve dedi:
فهو إذا ما اهْتَاف أو تَهَيَّفَا
يَنْفِي الدُّوَايَات إذا تَرَشَّفا
من كل مَصقول الْكِساء قد صَفَا

**اهْتَاف**: acıktı ve susadı. Ve bir başkası dedi:
فبَات لهُ دون الصَّبَا وهيَ قَرَّة
لِحافٌ ومَصقولُ الْكِسَاء رَقيقُ

Yani: ona bir giysi ve bir yiyecek ile geceledi; bu, **الأصمعي**’nin sözüdür.

Ve **ابن الأعرابي** dedi: **مِصقولِ الْكِساء** ile, **الْكِساء** altında kırmızı bir örtüyü kastetti; ona: **الأصمعي** bununla sütün köpüğünü kastetti diyor, denilince; dedi ki: onu söylediğinde, ondan dönmeye utandı.

Ve **ابن الفرج** **الفراء**’dan rivayet etti: falan, boş bir **صُقْعٍ**’da ve boş bir **صُقْلٍ**’dedir; yani boş bir yörede.

Dedi: ve **شُجاعاً**’ı işittim, şöyle diyordu: onu sopayla **صَقَعَهُ** ve **صَقلَهُ**; ve onu yere **صَقَعَ** ve onu yere **صَقَلَ**; yani onunla vurdu.

Ve **الصيْقل**’in çoğulu: **صياقل** ve **صياقلِه**.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B5%D9%82/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب اللام والصاد وما يثلثهما)
(لصغ) اللام والصاد والغين ليس بشيء. على أنّهم يقولون لصَِغ الجِلد(1): يَبس على العَظْم عَجَفاً(2).‏
(لصف) اللام والصاد والفاء كلمةٌ تدل على يُبْس وبريق. يقال: لصِفَ جلدُه لصَفاً، إذا لَزِق ويَبِس. ولَصَف يَلصُف، إذا بَرَق. وممَّا ليس من هذا اللَّصَفُ: شيءٌ ينبت في أصول الكَبَرِ، كأنّه خِيار، ولَصَافِ: جبلٌ.‏
(لصق) اللام والصاد والقاف أصلٌ صحيح يدلُّ على ملازمةِ الشَّيء للشيء. يقال لَصِق به يَلصَق لُصُوقاً(3). والمُلصق: الدّعِيّ. وفلان بِلصْقِ الحائط وبِلزْقه(4). واللَّصَق في البعير كاللَّسَق، وقد فسَّرناه في بيت رؤبة.‏
(لصب) اللام والصاد والباء أصلٌ صحيح يدلُّ على ضيقٍ وتضايق. فاللِّصْب: مَضِيقُ الوادي. ويقال لَصِبَ الجلدُ باللَّحمِ يَلْصَب، إذا لَزِق به. وفلان لَحِزٌ لَصِبٌ: لا يكادُ يعطِي شيئاً. ولَصِب الخاتَم في الإصبع: ضِدُّ قَلِقَ. ويقال إنَّ اللواصب: الآبار الضيِّقة البعيدة القَعْر. قال كثيِّر:‏
لواصب قد أصبحت وانطَوَتْ *** وقد طَوَّل الحيّ عنها لَبَاثا(5)‏
(لصت) اللام والصاد والتاء. يقولون: اللَّصْتُ: اللِّصّ.‏
--------------ـــ
(1) ضبط في اللسان والقاموس: "كمع". وفي المجمل بكسر الصاد.‏
(2) في الأصل: "عجيفاً"، صوابه من اللسان.‏
(3) في الأصل: "لصقا"، صوابه في اللسان. وأما اللصق بالتحريك، فهو مثل اللسق، وقد تقدم ذكره.‏
(4) أي بجنبه. وفي الأصل: "يلصق الحائط ويلزقه"، تحريف.‏
(5) اللباث، بالفتح: اللبث والمكث.‏

ـ

##### Türkçe

(لام ve صاد ve ikisini üçleyenlerin bâbı)
(**لصغ**) **اللام** ve **الصاد** ve **الغين** bir şey değildir. Şu var ki onlar **لصَِغ الجِلد** derler: kemik üzerinde kurudu, zayıflık sebebiyle.

(**لصف**) **اللام** ve **الصاد** ve **الفاء**; kuruluk ve parlaklığa delâlet eden bir kelimedir. Denir: **لصِفَ جلدُه لصَفاً**; yapışıp kuruduğu zaman. Ve **لَصَف يَلصُف**; parladığı zaman. Ve bundan olmayan **اللَّصَفُ**: **الكَبَرِ** köklerinde biten bir şeydir; sanki hıyar gibidir. Ve **لَصَافِ**: bir dağdır.

(**لصق**) **اللام** ve **الصاد** ve **القاف**; bir şeyin bir şeye bitişik kalmasına delâlet eden sahih bir asıldır. Denir: **لَصِق به يَلصَق لُصُوقاً**. Ve **المُلصق**: **الدّعِيّ**. Ve falan kimse **بِلصْقِ الحائط** ve **بِلزْقه**(4). Ve deve hakkında **اللَّصَق** **كاللَّسَق** gibidir; onu **بيت رؤبة**’de açıklamıştık.

(**لصب**) **اللام** ve **الصاد** ve **الباء**; darlığa ve sıkışmaya delâlet eden sahih bir asıldır. Şu hâlde **اللِّصْب**: vadinin dar geçididir. Ve denir: **لَصِبَ الجلدُ باللَّحمِ يَلْصَب**; ona yapıştığı zaman. Ve falan kimse **لَحِزٌ لَصِبٌ**: neredeyse hiçbir şey vermez. Ve **لَصِب الخاتَم في الإصبع**: **قَلِقَ**’ın zıddıdır. Ve denir ki **اللواصب**: dibi uzak, dar kuyulardır. **كثيِّر** dedi ki:

**لواصب قد أصبحت وانطَوَتْ** *** **وقد طَوَّل الحيّ عنها لَبَاثا**(5)

(**لصت**) **اللام** ve **الصاد** ve **التاء**. Derler: **اللَّصْتُ**: **اللِّصّ**.

--------------ـــ
(1) **اللسان** ve **القاموس**’ta ضبط: “**كمع**”. **المجمل**’de **الصاد**’ın kesresiyle.
(2) Asılda: “**عجيفاً**”; doğrusu **اللسان**’dandır.
(3) Asılda: “**لصقا**”; doğrusu **اللسان**’dadır. أما harekeli **اللصق** ise, **اللسق** gibidir; onun zikri daha önce geçti.
(4) Yani yanında. Asılda: “**يلصق الحائط ويلزقه**”, tahriftir.
(5) **اللباث**, fetha ile: **اللبث** ve **المكث**.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B5%D9%82/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ل ص ق
لصق به والتصق وألصقته به وهو جارٌ لصيق وملاصق وهو بلصق الحائط‏.‏
وداوي الجراحة باللّصوق واللاصوق وهو دواء يلصق به الجرح‏.‏
ومن المجاز‏:‏ فلان ملصقٌ ولصيق‏:‏ دعيّ‏.‏
وألصقَ بناقته‏:‏ عرقبها‏.‏
ونزلت بفلان فما ألصق بشيء‏.‏
وقيل لأعرابيّ‏:‏ كيف أنت عند القرى فقال‏:‏ ألصق والله بالناب الفانية والبكر الضرع‏.‏
قال الراعي‏:‏ فقلت له ألصق بأيبس ساقها فإن يجبر العرقوب لا يرقأ النّسا وقال ابن مقبل‏:‏ ويلصق بالكوم الجلاد وقد رغت أجنتها ولم تنضّج بها حملاً لم تجاوز به وقت الولاد‏.‏

##### Türkçe

ل ص ق
**لصق** onunla yapıştı ve **التصق** ve onu onunla yapıştırdım; ve o, yapışık komşudur ve bitişik; ve o, duvarın yapışığı iledir.

Ve yarayı **اللّصوق** ve **اللاصوق** ile tedavi etti; ve o, onunla yara yapışan bir ilaçtır.

Mecazdan: Falan **ملصقٌ** ve **لصيق**: uydurma (nesebi sonradan eklenmiş)dir.

Ve **ألصقَ** devesine: onun aşilini kesti.

Ve falana indim de, hiçbir şeye yapışmadı.

Ve bir bedevîye denildi: “İkram yanında nasılsın?” dedi ki: “**ألصق** (daha yapışık)ım, vallahi, yok olan azı dişine ve memeli genç deveye.”

Çoban dedi ki: “Ona dedim: ‘Onun bacağının en kurusuna yapış; çünkü aşil iyileşirse, **النّسا** (siyatik damarı) durmaz.’” Ve İbn Mukbil dedi ki: “Ve sertlik, hörgüçlü develere yapışır; ceninleri böğürmüştür, onda bir yük olgunlaşmamıştır; onunla doğum vaktini aşmamış (bir yük).”

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B5%D9%82/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

لَصِقَ به يَلْصَق لُصُوقاً: وهي لغة تميم، وقيس تقول لَسق بالسين، وربيعة تقول لَزَق، وهي أَقبحها إلا في أَشياء نصفها في حدودها. والتَصَقَ وأَلْصَقَ غيره، وفي لِصْقُه ولَصِيقُه. واللَّصُوق: دواء يلصق بالجرح، وقد قاله الشافعي. ويقال: أَلْصَقَ فلان بِعُرْقوب بعيره إذا عقره، وربما قالوا أَلْصَقَ بساق بعيره، وقيل لبعض العرب: كيف أنت عند القِرَى؟ فقال: أُلْصِق والله بالنَّاب الفانية والبَكْر والضَّرْع؛ قال الراعي: فقلتُ له: أَلْصِقْ بأيْبَس ساقِها،
فإن نُحِرَ العُرْقُوبُ لا يَرقأ النَّسَا
(* قوله «فان نحر» كذا بالأصل، وفي الأساس فان يجبر).
أَراد أَلْصِق السيف بساقها واعقِرْها، وهذا ذكره ابن الأَثير في النهاية عن قيس بن عاصم، قال له رسول الله، صلى الله عليه وسلم: فكيف أَنت عند القِرَى؟ قال: أُلْصِقُ بالناب الفانية والضَّرْع الصغير الضعيف؛ أراد أَنه يُلْصِقُ بها السيف فيعرقبها للضيافة. والمُلْصَقُ: الدعيّ. وفي حديث حاطب: إني كنت امرأً مُلْصَقاً في قريش؛ المُلْصَقُ: هو الرجل المقيم في الحي وليس منهم بنسب. ويقال: اشتر لي لحماً وأَلْصِقْ بالماعز أَي اجعل اعتمادك عليها؛ قال ابن مقبل:
وتُلْصِقُ بالكُومِ الجِلادِ، وقد رَغَتْ
أَجِنَّتُها، ولم تُنَضِّح لها حَمْلا
وحرف الإلصاق: الباء، سماها النحويون بذلك لأَنها تُلْصِقُ ما قبلها بما بعدها كقولك مررت بزيد؛ قال ابن جني: إذا قلت أمسكت زيداً فقد يمكن أن تكون باشرته نفسه، وقد يمكن أن تكون منعته من التصرف من غير مباشرة له، فإذا قلت أَمسكت بزيد فقد أَعلمتَ أنك باشرته وأَلْصَقْت محلّ قدرك أو ما اتصل بمحل قدرك به، فقد صح إذاً معنى الإلْصَاق.
والملصقة من النساء: الضيقة.
واللُّصَيْقَى، مخففة الصاد: عُشْبة؛ عن كراع لم يُحَلِّها.

##### Türkçe

**لَصِقَ** ona **يَلْصَق** **لُصُوقاً**: Bu, Temîm’in dilidir; Kays ise **لَسق** (س ile) der; Rebîa **لَزَق** der; bu, onların en çirkini/çirkin olanıdır; ancak sınırları içinde yarısını saydığımız bazı şeylerde (böyle değildir).

Ve **التَصَقَ** ve başkasını **أَلْصَقَ**; ve onun **لِصْقُه**’u ve **لَصِيقُه**’u vardır. Ve **اللَّصُوق**: yaraya yapışan bir ilaçtır; bunu Şâfiî söylemiştir. Ve denir ki: Bir kimse, devesinin aşil/kirişine vurup onu sakatladığında, “Falanca devesinin aşiline **أَلْصَقَ** etti”; bazen de “devesinin bacağına **أَلْصَقَ** etti” derler. Ve bazı Araplara: “Sen ikram/konuk ağırlama yanında nasılsın?” denildi; o da dedi ki: “Vallahi, yaşlı dişi deveye, genç deveye ve memeye **أُلْصِق** ederim”; çoban dedi ki:

“Ben de ona dedim: Onun bacağının en kuru yerine **أَلْصِقْ** et,
çünkü aşil kesilirse, **النَّسَا** kanı durmaz.”

(* “فان نحر” sözü: asılda böyle; ve el-Esâs’ta: “فان يجبر”.)

İstediği şudur: Kılıcı onun bacağına **أَلْصِقْ** et ve onu sakatla; bunu İbnü’l-Esîr, en-Nihâye’de Kays b. Âsım’dan zikretmiştir: Resûlullah, sallallahu aleyhi ve sellem, ona dedi: “Peki sen ikram/konuk ağırlama yanında nasılsın?” O dedi ki: “Yaşlı dişi deveye ve küçük zayıf memeye **أُلْصِقُ** ederim”; istediği şudur: Misafirlik için kılıcı ona yapıştırır da onun aşilini keser. Ve **المُلْصَقُ**: nesebi iddia edilen (dâî). Ve Hâtıb hadîsinde: “Ben, Kureyş içinde **مُلْصَقاً** bir adam idim”; **المُلْصَقُ**: O, mahallede oturan fakat nesepçe onlardan olmayan adamdır. Ve denir ki: “Bana et satın al ve keçiye **أَلْصِقْ** et”; yani ona dayan/ona güven; İbn Mukbil dedi ki:

“Ve derileri hörgüçlü develere **تُلْصِقُ** edersin; hâlbuki o böğürmüştür;
ceninleri (içindekiler) böğürmüştür; ve ona bir yük (süt) akıtmamıştır.”

Ve **حرف الإلصاق**: **الباء**’dır; nahivciler onu bununla adlandırdılar; çünkü o, öncesindekini sonrasındakine yapıştırır; senin “Zeyd’e uğradım” sözün gibi. İbn Cinnî dedi ki: “Eğer ‘Zeyd’i tuttum’ dersen, bizzat kendisine dokunmuş olman mümkün olur; ve ona dokunmaksızın onu tasarruftan alıkoymuş olman da mümkün olur. Fakat ‘Zeyd’e **ب** ile tuttum’ dersen, ona dokunduğunu ve kudretinin mahallini yahut kudretinin mahalline bitişik olan şeyi ona yapıştırdığını bildirmiş olursun; böylece **الإلْصَاق** manası o hâlde sahih olur.”

Ve kadınlardan **الملصقة**: dar (sıkı) olandır.

Ve **اللُّصَيْقَى** (ص hafifletilmiş): bir ottur; Kurâ‘dan; onu açıklamamıştır.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B5%D9%82/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الملصقة، كمكرمة: المرأة الضيقة المتلاحمة. ومن المجاز: ألصق فلان بعرقوب بعيره، أو ألصق بساقه أي: ساق بعيره: إذا عقره يقال: نزلت بفلان فما ألصق بشيء. وقيل لبعض العرب: كيف أنت عند القرى? فقال: ألصق والله بالناب الفانية والبكر الضرع، قال الراعي:
  فقلت له ألصق بأيبس ساقـهـا                      فإن يجبر العرقوب لا يرقأ النسا أراد ألصق السيف بساقها وأعقرها، وهكذا ذكره ابن الأثير في النهاية عن قيس بن عاصم. قال له رسول الله صلى الله عليه وسلم: فكيف أنت عند القرى? فقال: ألصق... إلخ. ومما يستدرك عليه: لصق به يلصق لصوقا، وهي لغة تميم. وقيس تقول: لسق بالسين. وربيعة تقول: لزق بالزاي، وهي أقبحها إلا في أشياء. والعجب من المصنف قد أورده استطرادا في لسق، وأغفله هنا، وهذا محله، وكأنه قلد الصاغاني في اقتصاره على اللغتين المذكورتين، وهما: الملصقة، وألصق بعرقوب بعيره. غير أنه تخلص بقوله في أول التركيب ما ذكرناه في تركيب ل ز ق فهو لغة في هذا التركيب فتأمل. واللصوق: دواء يلصق بالجرح، هكذا ذكره الشافعي رضي الله عنه. والملصق: الدعي. وفي قول حاطب: إني كنت امرأ ملصقا في قريش. قيل: هو المقيم في الحي، وليس منهم بنسب. ويقال: اشتر لي لحما وألصق بالماعز أي: اجعل اعتمادك عليها. قال ابن مقبل:
  وتلصق بالكوم الجلاد، وقد رغت                      أجنتها ولم تنضح لهـا حـمـلا

  وحرف الإلصاق: الباء، سماها النحويون بذلك لأنها تلصق ما قبلها بما بعدها، كقولك: مررت بزيد. قال ابن جني: إذا قلت أمسكت زيدا، فقد أعلمت أنك باشرته نفسه، وقد يمكن أن يكون منعته من التصرف من غير مباشرة له، فإذا قلت: أمسكت بزيد، فقد أعلمت أنك باشرته وألصقت محل قدرك، أو ما اتصل بمحل قدرك به، فقد صح إذن معنى الإلصاق. واللصيقى، مخففة الصاد: عشبة، عن كراع، لم يحلها. قلت: وقد سبق بيانها في ل ز ق وروي عن أبي زيد تشديد الصاد. ورجل لصيق، كأمير: دعي، وهو مجاز.

##### Türkçe

**الملصقة**، **كمكرمة**: dar, bitişik (birbirine yapışık) kadın. Ve mecazdan: “Falanca, devesinin topuğuna yapıştırdı” yahut “bacağına yapıştırdı” yani: devesinin bacağına; onu kestiği zaman; denir ki: “Falancaya indim de hiçbir şeye yapışmadı.” Ve bazı Araplara denildi: “Sen, ikram (misafir ağırlama) yanında nasılsın?” O da dedi ki: “Vallahi, tükenmiş azı dişine ve memeli genç deveye en yapışık (olanım).” **الراعي** dedi ki:
  “Ona dedim ki: Onun en kuru bacağına yapış;
  çünkü topuk iyileşirse, **النسا** (sinir) durmaz.”
“Onun bacağına kılıcı yapıştırayım ve onu keseyim” demek istedi; ve İbnü’l-Esîr bunu **النهاية**’de Kays b. Âsım’dan şöyle zikretti. Resûlullah صلى الله عليه وسلم ona dedi ki: “Peki sen, ikram yanında nasılsın?” O da dedi ki: “En yapışık...” ilh. Ve ona ilâve edilip telâfi edileceklerdendir: **لصق به يلصق لصوقا**; bu, Temîm’in dilidir. Ve Kays, **لسق**’u **بالسين** ile söyler. Ve Rebîa, **لزق**’u **بالزاي** ile söyler; ve o, onların en çirkini (kaba olanı)dır, ancak bazı şeylerde (böyledir). Ve musanniften şaşılır: onu **لسق**’ta istitrâden (arasöz kabilinden) zikretmiş, burada ise onu ihmal etmiştir; hâlbuki burası onun yeridir. Sanki Sâgânî’yi, zikredilen iki dile iktisarı hususunda taklit etmiştir; ve onlar şunlardır: **الملصقة** ve “devesinin topuğuna yapıştırdı.” Ancak o, terkibin başında, **ل ز ق** terkibinde zikrettiğimizi söylemesiyle sıyrıldı; zira o, bu terkibde bir dildir; öyleyse düşün. Ve **اللصوق**: yaraya yapıştırılan ilaç; Şâfiî رضي الله عنه bunu böyle zikretti. Ve **الملصق**: nesebi iddia edilen (sonradan katılmış) kimse. Ve Hâtıb’ın sözünde: “Ben, Kureyş içinde **ملصقا** bir adam idim.” Denildi ki: O, mahallede ikamet eden, fakat nesepçe onlardan olmayan kimsedir. Ve denilir: “Bana et satın al ve keçiye **ألصق**” yani: ona dayanışını (itimat edişini) yap. İbn Mukbil dedi ki:
  “Ve yığılı (develere) yapışır, yiğit; hâlbuki böğürmüştür
  ceninleri; ve ona bir yük akıtmamıştır.”

Ve **حرف الإلصاق**: **الباء**’dır; nahivciler onu bununla adlandırdılar; çünkü o, öncesindekini sonrasındakine yapıştırır; senin sözün gibi: “Zeyd’e uğradım.” İbn Cinnî dedi ki: “**أمسكت زيدا** dediğin zaman, onun bizzat kendisine temas ettiğini bildirmiş olursun; hâlbuki ona temas etmeksizin onu tasarruftan men etmiş olman mümkün olabilir. Fakat **أمسكت بزيد** dediğin zaman, ona temas ettiğini ve kudret mahallini, yahut kudret mahalline bitişik olan şeyi ona yapıştırdığını bildirmiş olursun; böylece **الإلصاق** manası o hâlde sahih olmuştur.” Ve **اللصيقى**، **مخففة الصاد**: bir ottur; Kurâ‘dan; onu açıklamadı. Dedim ki: Onun beyanı **ل ز ق**’ta geçmişti; ve Ebû Zeyd’den **تشديد الصاد** rivayet olundu. Ve **رجل لصيق**، **كأمير**: nesebi iddia edilen (sonradan katılmış) kimse; ve o, mecazdır.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B5%D9%82/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

لَاصَقَهُ
3 لَاصَقَهُ ذ He associated with him.

لَصِيقٌ
لَصِيقٌ ذ An associate; an adherent.

مُلْصَقٌ
مُلْصَقٌ ذ i. q. دَعِىٌّ (TA;) as also ↓ مُلَصَّقٌ (TA in art. لسق) and مُلَسَّقٌ: (K, and TA in that art.:) or [a consociated alien;] one residing among a tribe of which he is not a member by lineage. (TA.)

مُلَصَّقٌ
مُلَصَّقٌ ذ : see مُلْصَقٌ.

##### Türkçe

**لَاصَقَهُ**
3 **لَاصَقَهُ** ذ Onunla ilişki kurdu.

**لَصِيقٌ**
**لَصِيقٌ** ذ Bir yoldaş; bir bağlı.

**مُلْصَقٌ**
**مُلْصَقٌ** ذ yani **دَعِىٌّ** (TA;) ve ayrıca aşağıdaki **مُلَصَّقٌ** (TA, **لسق** maddesinde) ve **مُلَسَّقٌ**: (K ve TA, o maddede:) yahut [birlikte-yaşayan yabancı;] soy bakımından mensubu olmadığı bir kabile arasında ikamet eden kimse. (TA.)

**مُلَصَّقٌ**
**مُلَصَّقٌ** ذ : bk. **مُلْصَقٌ**.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B5%D9%82/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

لَصِقَ
لَصِقَ A ( n. ac. لَصْق 1 ,  لُصُوْق 27 )
a.  [ Bi ], Stuck, adhered to; was attached, devoted to.

لَاْصَقَ
لَاْصَقَ III ,
a.  Clung to.

أَلْصَقَ
أَلْصَقَ IV
a.  [ acc. &  Bi ], Joined, fastened, stuck, glued to.

اِلْتَصَقَ
اِلْتَصَقَ VIII ,
a.  see I .

لِصْق
لِصْق 2 ,
a.  side.

b.  Constant companion, bosom-friend.

لَصِيْق
لَصِيْق 25 ,
a.  see 2 .

أَلْصَقَ
N. Ag. .
a.  III, Joined, stuck.

b.  Neighbouring, adjacent.

N. P. أَلْصَقَ IV ,
a.  Joined, stuck.

b.  Allied; ally.

c.  Adopted son.

مُلَاصَقَة
مُلَاصَقَة [ N. Ac. لَاْصَقَ III ( لِصْق 2 )],
a.  Adherence; adhesion.

b.  Contiguity, nearness.

##### Türkçe

**لَصِقَ**
**لَصِقَ** A ( n. ac. **لَصْق** 1 , **لُصُوْق** 27 )
a. [ Bi ], Yapıştı, tutundu; ilişti, bağlandı, adandı.

**لَاْصَقَ**
**لَاْصَقَ** III ,
a. Yapıştı, tutundu.

**أَلْصَقَ**
**أَلْصَقَ** IV
a. [ acc. & Bi ], Birleştirdi, sabitledi, yapıştırdı, tutkalladı.

**اِلْتَصَقَ**
**اِلْتَصَقَ** VIII ,
a. I’e bak.

**لِصْق**
**لِصْق** 2 ,
a. Yan, taraf.

b. Sürekli yoldaş, bağırdaş-dost.

**لَصِيْق**
**لَصِيْق** 25 ,
a. 2’ye bak.

**أَلْصَقَ**
N. Ag. .
a. III, birleştiren, yapıştıran.

b. Komşu olan, bitişik.

N. P. **أَلْصَقَ** IV ,
a. Birleştirilmiş, yapıştırılmış.

b. Müttefik; müttefik kimse.

c. Evlat edinilmiş oğul.

**مُلَاصَقَة**
**مُلَاصَقَة** [ N. Ac. **لَاْصَقَ** III ( **لِصْق** 2 )],
a. Yapışma; yapışıklık.

b. Bitişiklik, yakınlık.
