# لصق — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B5%D9%82/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%B5%D9%82/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لصق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B5%D9%82.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: لصق

لَصِقَ به يَلْصَق لُصُوقاً: وهي لغة تميم، وقيس تقول لَسق بالسين، وربيعة تقول لَزَق، وهي أَقبحها إلا في أَشياء نصفها في حدودها. والتَصَقَ وأَلْصَقَ غيره، وفي لِصْقُه ولَصِيقُه. واللَّصُوق: دواء يلصق بالجرح، وقد قاله الشافعي. ويقال: أَلْصَقَ فلان بِعُرْقوب بعيره إذا عقره، وربما قالوا أَلْصَقَ بساق بعيره، وقيل لبعض العرب: كيف أنت عند القِرَى؟ فقال: أُلْصِق والله بالنَّاب الفانية والبَكْر والضَّرْع؛ قال الراعي: فقلتُ له: أَلْصِقْ بأيْبَس ساقِها،
فإن نُحِرَ العُرْقُوبُ لا يَرقأ النَّسَا
(* قوله «فان نحر» كذا بالأصل، وفي الأساس فان يجبر).
أَراد أَلْصِق السيف بساقها واعقِرْها، وهذا ذكره ابن الأَثير في النهاية عن قيس بن عاصم، قال له رسول الله، صلى الله عليه وسلم: فكيف أَنت عند القِرَى؟ قال: أُلْصِقُ بالناب الفانية والضَّرْع الصغير الضعيف؛ أراد أَنه يُلْصِقُ بها السيف فيعرقبها للضيافة. والمُلْصَقُ: الدعيّ. وفي حديث حاطب: إني كنت امرأً مُلْصَقاً في قريش؛ المُلْصَقُ: هو الرجل المقيم في الحي وليس منهم بنسب. ويقال: اشتر لي لحماً وأَلْصِقْ بالماعز أَي اجعل اعتمادك عليها؛ قال ابن مقبل:
وتُلْصِقُ بالكُومِ الجِلادِ، وقد رَغَتْ
أَجِنَّتُها، ولم تُنَضِّح لها حَمْلا
وحرف الإلصاق: الباء، سماها النحويون بذلك لأَنها تُلْصِقُ ما قبلها بما بعدها كقولك مررت بزيد؛ قال ابن جني: إذا قلت أمسكت زيداً فقد يمكن أن تكون باشرته نفسه، وقد يمكن أن تكون منعته من التصرف من غير مباشرة له، فإذا قلت أَمسكت بزيد فقد أَعلمتَ أنك باشرته وأَلْصَقْت محلّ قدرك أو ما اتصل بمحل قدرك به، فقد صح إذاً معنى الإلْصَاق.
والملصقة من النساء: الضيقة.
واللُّصَيْقَى، مخففة الصاد: عُشْبة؛ عن كراع لم يُحَلِّها.

### Türkçe

**لَصِقَ** ona **يَلْصَق** **لُصُوقاً**: Bu, Temîm’in dilidir; Kays ise **لَسق** (س ile) der; Rebîa **لَزَق** der; bu, onların en çirkini/çirkin olanıdır; ancak sınırları içinde yarısını saydığımız bazı şeylerde (böyle değildir).

Ve **التَصَقَ** ve başkasını **أَلْصَقَ**; ve onun **لِصْقُه**’u ve **لَصِيقُه**’u vardır. Ve **اللَّصُوق**: yaraya yapışan bir ilaçtır; bunu Şâfiî söylemiştir. Ve denir ki: Bir kimse, devesinin aşil/kirişine vurup onu sakatladığında, “Falanca devesinin aşiline **أَلْصَقَ** etti”; bazen de “devesinin bacağına **أَلْصَقَ** etti” derler. Ve bazı Araplara: “Sen ikram/konuk ağırlama yanında nasılsın?” denildi; o da dedi ki: “Vallahi, yaşlı dişi deveye, genç deveye ve memeye **أُلْصِق** ederim”; çoban dedi ki:

“Ben de ona dedim: Onun bacağının en kuru yerine **أَلْصِقْ** et,
çünkü aşil kesilirse, **النَّسَا** kanı durmaz.”

(* “فان نحر” sözü: asılda böyle; ve el-Esâs’ta: “فان يجبر”.)

İstediği şudur: Kılıcı onun bacağına **أَلْصِقْ** et ve onu sakatla; bunu İbnü’l-Esîr, en-Nihâye’de Kays b. Âsım’dan zikretmiştir: Resûlullah, sallallahu aleyhi ve sellem, ona dedi: “Peki sen ikram/konuk ağırlama yanında nasılsın?” O dedi ki: “Yaşlı dişi deveye ve küçük zayıf memeye **أُلْصِقُ** ederim”; istediği şudur: Misafirlik için kılıcı ona yapıştırır da onun aşilini keser. Ve **المُلْصَقُ**: nesebi iddia edilen (dâî). Ve Hâtıb hadîsinde: “Ben, Kureyş içinde **مُلْصَقاً** bir adam idim”; **المُلْصَقُ**: O, mahallede oturan fakat nesepçe onlardan olmayan adamdır. Ve denir ki: “Bana et satın al ve keçiye **أَلْصِقْ** et”; yani ona dayan/ona güven; İbn Mukbil dedi ki:

“Ve derileri hörgüçlü develere **تُلْصِقُ** edersin; hâlbuki o böğürmüştür;
ceninleri (içindekiler) böğürmüştür; ve ona bir yük (süt) akıtmamıştır.”

Ve **حرف الإلصاق**: **الباء**’dır; nahivciler onu bununla adlandırdılar; çünkü o, öncesindekini sonrasındakine yapıştırır; senin “Zeyd’e uğradım” sözün gibi. İbn Cinnî dedi ki: “Eğer ‘Zeyd’i tuttum’ dersen, bizzat kendisine dokunmuş olman mümkün olur; ve ona dokunmaksızın onu tasarruftan alıkoymuş olman da mümkün olur. Fakat ‘Zeyd’e **ب** ile tuttum’ dersen, ona dokunduğunu ve kudretinin mahallini yahut kudretinin mahalline bitişik olan şeyi ona yapıştırdığını bildirmiş olursun; böylece **الإلْصَاق** manası o hâlde sahih olur.”

Ve kadınlardan **الملصقة**: dar (sıkı) olandır.

Ve **اللُّصَيْقَى** (ص hafifletilmiş): bir ottur; Kurâ‘dan; onu açıklamamıştır.
