# لطأ — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B7%D8%A3/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%B7%D8%A3/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لطأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B7%D8%A3.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: لطأ

لطأ بالأرض، كمنع يلطأ ولطئ بالكسر مثل فرح يلطأ: لصق بها لطأ بفتح فسكون مصدر الأول ولطوءا كقعود، يقال: رأيت فلانا لاطئا بالأرض، ورأيت الذئب لاطئا للسرقة. ولطأت بالأرض ولطئت أي لزقت. واللطأ محركة: الذئب، والصياد قال الشماخ:
  فوافقهن أطلس عامري                      لطا بصفائح متساندات
  أراد لطأ، يعني الصياد، أي لزق بالأرض، فترك الهمزة. وفي حديث ابن إدريس لطئ لساني فقل عن ذكر الله، أي يبس فكبر عليه فلم يستطع تحريكه. وفي حديث نافع بن جبير: إذا ذكر عبد مناف فالطه، هو من لطئ بالأرض فحذف الهمزة ثم أتبعها هاء السكت، يريد: إذا ذكر فالتصقوا في الأرض ولا تعدوا أنفسكم وكونوا كالتراب، وروى: فالطئوا. وأكمة لاطئة: لازقة. ولطأه بالعصا لطأ إذا ضربه في أي موضع كان، أو هو أي اللطء خاص بالظهر كما قيل، والظاهر أن العصا مثال، فمثلها كل مثقل ومحدد. واللاطئة من الشجاج: السمحاق والسمحاق عندهم الملطأ بالقصر والملطأة والملطأ: قشرة رقيقة بين عظم الرأس ولحمه، قاله ابن الأثير، ومثله في لسان العرب، ونقله ملا علي في ناموسه، وقد تحامل عليه شيخنا هنا من غير موجب سبب، عفا الله عنهما. واللاطئة أيضا: خراج بالضم يخرج بالإنسان لا يكاد يبرأ منه، أو هي من لسع الطأة بالضم دويبة سبق ذكرها، جعله المصنف وجها آخر وهما واحد، ففي لسان العرب بعد لا يبرأ منه: ويزعمون أنها من لسع الثطأة. واللاطئة أيضا: قلنسوة صغيرة تلطأ بالرأس، يقال: تقلس باللاطئة، كذا في الأساس.

### Türkçe

**لطأ** yerde, **منع** gibi: **يلطأ**; ve **لطئ** kesre ile, **فرح** gibi: **يلطأ**: ona yapıştı. **لطأ** (fetha sonra sükûn ile) birincinin mastarıdır; ve **لطوءا** da **قعود** gibi. Denilir: “Falancayı yerde **لاطئا** gördüm”; ve “Kurdu hırsızlık için **لاطئا** gördüm.” Ve “Yerde **لطأت** ve **لطئت**” yani yapıştım. Ve **اللطأ** (harekeli): kurt ve avcı. **الشماخ** dedi ki:
  “Onlara **أطلس** **عامري** rastladı                      birbirine dayalı levhalara **لطا** ile”
**لطأ**yı kastetti; yani avcı; yani yere yapıştı; böylece hemzeyi terk etti. Ve İbn İdrîs’in hadisinde: “**لطئ** dilim, Allah’ı anmaktan geri kaldı”; yani kurudu, ona ağır geldi, onu hareket ettirmeye güç yetiremedi. Ve Nâfi‘ b. Cübeyr’in hadisinde: “**عبد مناف** anılırsa, **فالطه**”; o, “yerde **لطئ**”dendir; hemzeyi hazfetti, sonra ona **هاء السكت**i tâbi kıldı; muradı: “Anılırsa yere yapışın ve kendinizi aşmayın ve toprak gibi olun.” Ve şöyle rivayet edildi: “**فالطئوا**.” Ve **أكمة لاطئة**: yapışık. Ve “Onu değnekle **لطأه** **لطأ**” eğer onu herhangi bir yerde vurduysa; yahut o, yani **اللطء**, söylendiği üzere sırta mahsustur; ve zahir olan, değneğin bir misal olduğudur; onun benzeri her ağırlaştırıcı ve sivriltici (alet) gibidir. Ve yaralardan **اللاطئة**: **السمحاق**tır; ve **السمحاق** onların yanında kısaltma ile **الملطأ** ve **الملطأة** ve **الملطأ**dır: baş kemiği ile eti arasında ince bir kabuk; bunu İbnü’l-Esîr söyledi; ve bunun benzeri **لسان العرب**’dadır; ve bunu Molla Ali kendi **ناموس**’unda nakletti; ve şeyhimiz burada, sebep gerektiren bir neden olmaksızın ona yüklenmiştir; Allah ikisini de affetsin. Ve **اللاطئة** ayrıca: damme ile **خراج**; insanda çıkan, ondan neredeyse iyileşmeyen; yahut o, damme ile **الطأة**nın sokmasındandır; daha önce zikri geçmiş bir küçük canlı; musannif onu başka bir vecih kıldı, hâlbuki ikisi birdir; zira **لسان العرب**’da “ondan iyileşmez”den sonra: “ve onun **الثطأة**nın sokmasından olduğunu sanırlar” (denir). Ve **اللاطئة** ayrıca: başa yapışan küçük bir külah; denilir: “**اللاطئة** ile külah giydi”; **الأساس**’ta böyledir.
