# لطط — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B7%D8%B7/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%B7%D8%B7/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لطط](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B7%D8%B7.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: لطط

لَطَّ بالأمر يَلُطُّ لَطًّا: لزِمه. ولَطَطْتُ الشيءَ: ألصقته. ولَطَطْتُ حَقَّخُ، إذا جحدته. وربَّما قالوا: تَلَطَّيْتُ حقَّه، لأنَّهم كرهما اجتماع ثلاث طاءات، فأبدلوا من الطاء الأخيرة ياءً، كما قالوا من اللَعاعِ تَلَعَّيْتُ. وألَطَّهُ عليَّ، أي أعانه أو حَمَله على أن يَلطَّ حقِّي. يقال: مالك تعينه على لَطَطِه. ولَطَّ السِتْرَ، أي أرخاه. وكلُّ شيءٍ سَتَرتَهُ فقد لَطَطْتَهُ. قال الأعشى:
ولقد ساءها البياضُ فَلَطَّتْبحِجابٍ من دُونِنا مَصْدوفِ
ولَطَّتِ الناقةُ بذنَبها، إذا جعلته بين فخذَيها. وتُرْسٌ مَلْطوطٌ، أي منكبٌّ على وجهه. قال ساعدة بن جُؤَيَّة:
صَبَّ اللهيفُ لها السُبُوبَ بطَغْيَةٍتُنْبي العُقابَ كما يُلَطُّ المِجْنَـبُ
واللَطُّ: قلادةٌ. يقال: رأيت في عنقها لَطًّا حَسَناً، وكَرْماً حَسَناً، وعِقْداً حَسَناً، كلُّه بمعنًى، والجمع لِطاطٌ. وأَلَطَّ، أي اشتدَّ في الأمر والخصومة. والأَلَطُّ: الذي سقطت أسنانه، أو تأكَّلتْ وبقيتْ أصولها. يقال: رجلٌ أَلَطُّ بيِّن اللَّطَطِ. ومنه قيل للعجوز لِطْلِطٌ، وللناقة المسنَّة لِطْلِطٌ، إذا سقطتْ أسنانها. والمِلْطاطُ: رَحى البِزْرِ. ومِلْطاطُ البعيرِ: حَرْفٌ في وَسَط رأسه. والمِلْطاطُ أيضاً: حافةُ الوادي وشَفيره، وساحلُ البحر. قال رؤبة:
نحن جَمَعْنا الناسَ بالمِلْطاطِ
قال الأصمعيّ: يعني ساحل البحر.

### Türkçe

**لَطَّ** işte **يَلُطُّ** **لَطًّا**: ona yapıştı (ona bağlı kaldı). Ve “**لَطَطْتُ** şeyi”: onu yapıştırdım. Ve “**لَطَطْتُ** hakkını”: onu inkâr ettiğim zaman (böyledir). Ve bazen derler: “**تَلَطَّيْتُ** hakkını”; çünkü onlar üç **طاء**’ın bir araya gelmesini çirkin gördüler; bu yüzden son **طاء**’dan bir **ياء**’a bedel yaptılar; nitekim **اللَعاع**’dan “**تَلَعَّيْتُ**” dedikleri gibi. Ve “**أَلَطَّهُ** bana”: yani ona yardım etti yahut onu, benim hakkımı **يَلطَّ** etmeye (inkâr etmeye) taşıdı/zorladı. Denir: “Sana ne oluyor da onu, onun **لَطَط**’ı üzerine yardım ediyorsun?” Ve “**لَطَّ** perdeyi”: yani onu salıverdi. Ve örttüğün her şey, muhakkak onu **لَطَطْتَهُ** (örtmüş oldun). A‘şâ dedi ki:
ولقد ساءها البياضُ فَلَطَّتْبحِجابٍ من دُونِنا مَصْدوفِ

Ve “**لَطَّتِ** dişi deve kuyruğuyla”: onu iki uyluğu arasına koyduğu zaman (böyledir). Ve “**تُرْسٌ مَلْطوطٌ**”: yani yüzü üzerine devrilmiş. Sâ‘ide b. Cüeyye dedi ki:
صَبَّ اللهيفُ لها السُبُوبَ بطَغْيَةٍتُنْبي العُقابَ كما يُلَطُّ المِجْنَـبُ

Ve **اللَطُّ**: gerdanlık. Denir: “Onun boynunda güzel bir **لَطًّا** gördüm; ve güzel bir **كَرْماً** ve güzel bir **عِقْداً**”; hepsi bir mânâdadır; çoğulu **لِطاطٌ**’dur. Ve “**أَلَطَّ**”: yani işte ve çekişmede şiddetlendi. Ve **الأَلَطُّ**: dişleri düşmüş olan; yahut aşınıp da kökleri kalmış olan. Denir: “Açık **اللَّطَط**’ı bulunan bir **رجلٌ أَلَطُّ**.” Bundan dolayı yaşlı kadına **لِطْلِطٌ** denildi; ve yaşlı dişi deveye **لِطْلِطٌ** (denildi); dişleri düştüğü zaman. Ve **المِلْطاطُ**: tohum değirmeni. Ve **مِلْطاطُ البعيرِ**: başının ortasında bir kenar/çıkıntı. Ve **المِلْطاطُ** ayrıca: vadinin kenarı ve dudağı; ve denizin sahili. Ru’be dedi ki:
نحن جَمَعْنا الناسَ بالمِلْطاطِ

Asma‘î dedi ki: yani denizin sahili.
