# لطم — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B7%D9%85/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%B7%D9%85/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لطم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B7%D9%85.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: لطم

ل ط م
لطمته لطماً وهو الضرب على الوجه ببسط الكف وخدّ ملطمٌ‏:‏ لطم كثيراً‏.‏
وفاحت اللطيمة واللطائم وكأن فاهاً لطيمة تاجر وهي وعاء العطر وقيل غيره‏.‏
ولاطمه لطاماً‏.‏
وفي مثل ‏"‏ من السباب يهيج اللطام ‏"‏ وتلاطموا والتطموا‏.‏
ولطم الصّقر الصيد‏.‏
قال أبو النجم‏:‏ قد جاء منقضاً قبيل النّجم بأحجن الكلوب أقنى الخطم ينتزع الأرواح قبل اللطم ومن المجاز‏:‏ التطمت الأمواج وتلاطمت‏.‏
وهو ملطوم عن شقّ الغبار‏:‏ مردود عن السّبق‏:‏ ومنه‏:‏ اللطيم‏:‏ التاسع من خيل السباق وفرس لطيم‏:‏ بأحد خدّيه بياض كأنه لطم بلطمة بياضٍ‏.‏
ورجلٌ ملطّمٌ‏:‏ لئيم مدفّع عن المكارم‏.‏
وفرس أسيل الملطّم وهو الخدّ‏.‏
قال زهير‏:‏ كخنساء سفعاء الملاطم حرّة مشافرها مزؤدة أم فرقد وعن الأصمعيّ‏:‏ غلام يتيم‏:‏ مات أبوه ولطيم‏:‏ مات أبواه‏.‏
وأنشد‏:‏ لا تكهرنّ لطيماً ما حييت ولا تجفه فإنّ لطيم القوم مرحوم وعن أبي زيد‏:‏ ما أدري أيّ من لطمها بخفٍّ أنت أي أيُّ الناس أنت والخفُّ‏:‏ خفّ البعير أي من سافر عليها‏.‏
ولاطم البطان الحقب إذا اضطرب حتى تلاقيه من هزال البعير‏.‏
قال أبو النجم‏:‏ لم تأته العيس حتى كدت أتركها ولاطم الصقر في أحشائها الحقبا كأن ما بين جنبيه ومنكبه من جوزة ومقطّ القنب ملطوم بترس أعجم لم تنحر مسامره مما تخيّر في أوطانها الرّوم وقال الجعدي‏:‏ كأن مقط شراسيفه إلى طرف القنب فالمنقب لطمن بترس شديد الصفا - ق من خشب الجوز لم يثقب

### Türkçe

ل ط م
**لطمته** onu **لطماً** (tokatlama) ile tokatladım; o, avuç içini açarak yüze vurmaktır. **خدّ ملطمٌ**: çok tokatlanmış.
**وفاحت اللطيمة واللطائم**; sanki **فاهاً لطيمة تاجر**; o, güzel koku kabıdır; ve başkası denildi.
**ولاطمه لطاماً**.
Ve şu meselde: "Sövgüden **اللطام** (tokatlaşma) coşar." Ve **تلاطموا** ve **التطموا**.
**ولطم الصّقر الصيد**: doğan avı vurdu.
Ebû’n-Necm dedi: Yıldızdan az önce, kancalı pençelerle, burun ucu eğri, ağız-burun kısmı çıkık olarak dalış yaparak geldi; tokatlamadan önce canları çekip alır. Ve mecazdandır: **التطمت الأمواج** ve **تلاطمت**: dalgalar çarpıştı.
Ve o, tozun yarığından **ملطوم**dur: yarışta geri çevrilmiş. Ve ondandır: **اللطيم**: yarış atlarından dokuzuncu. Ve **فرس لطيم**: iki yanağından birinde, sanki bir beyazlık tokadıyla tokatlanmış gibi bir beyazlık bulunan.
Ve **رجلٌ ملطّمٌ**: alçak, erdemlerden itilip kakılmış.
Ve **فرس أسيل الملطّم**; o, yanaktır.
Züheyr dedi: Özgür, dudakları torbalanmış, **الملاطم**ı (yanakları) esmer bir yaban ineği gibi, ey Furkad’ın anası. El-Asma‘î’den: **غلام يتيم**: babası ölmüş; ve **لطيم**: anne-babası ölmüş.
Ve şu şiir okundu: Yaşadığın sürece bir **لطيماً** (anne-babası ölmüş kimseyi) sakın azarlama ve onu kaba davranışla karşılamayasın; çünkü kavmin **لطيم**i merhamet olunandır. Ebû Zeyd’den: Onu bir **خفٍّ** ile hanginiz tokatladı, bilmiyorum; sen, sen kimsin; ve **الخفُّ**: devenin ayağı; yani onun üzerinde kim yolculuk etti.
Ve **لاطم البطان الحقب**: devenin zayıflığından dolayı ona (yani **الحقب**a) değinceye kadar çalkalanıp durduğunda, karın kuşağı **الحقب**a vurdu.
Ebû’n-Necm dedi: **العيس** ona gelmedi; neredeyse onu bırakacaktım; ve doğan onun içlerinde **الحقبا**ya vurdu. Sanki iki böğrü ile omzu arasındaki şey, bir ceviz ve kenevirin kesilmiş parçası gibidir; **ملطوم**dur; çivileri çakılmamış, Acem bir kalkanla; yurtlarında Rûm’un seçtiğinden. El-Ca‘dî dedi: Sanki kaburgalarının kesilmiş parçası, kenevirin ucuna, deliciye kadar; sert, düz yüzlü bir kalkanla tokatlanmışlardır; ceviz ağacından; delinmemiştir.
