# لطي (ل-ط-ي) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B7%D9%8A
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%B7%D9%8A

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ل - ط - ي
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük
- Bu sayfa şu yazımları da kapsar: لطى

## Sözlükler (3)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B7%D9%8A/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

#### Madde başı: لطى

اللَطاةُ: الجبهة. ودائرةُ اللَطاةِ: التي في وسط جبهة الدابَّة. ويقال: ألقى بلَطاتِهِ، أي بثقله. قال ابن أحمر:
فأَلقى التِهامي منهما بلَطاتِهِوأَحْلَطَ هذا لا أَريمُ مَكانيا
والمِلْطى، على مِفْعَلٍ: السِمْحاق من الشِجاج، وهي التي بينها وبين العظم القِشرة الرقيقة. قال أبو عبيد: وأخبرني الواقديُّ أنَّ السمحاق في لغة أهل الحجاز: المِلْطاءُ. قال أبو عبيد: ويقال لها المِلْطاةُ بالهاء.

##### Türkçe

**اللَطاةُ**: alın. Ve **دائرةُ اللَطاةِ**: binek hayvanının alnının ortasında olan (daire). Ve denilir: **ألقى بلَطاتِهِ**, yani ağırlığıyla (kendini) bıraktı. İbn Ahmer dedi ki:
فأَلقى التِهامي منهما بلَطاتِهِوأَحْلَطَ هذا لا أَريمُ مَكانيا

Ve **المِلْطى**، **مِفْعَلٍ** vezni üzere: yarıklardan olan **السِمْحاق**; o, onunla kemik arasında ince kabuk bulunan (yarık)tır. Ebû Ubeyd dedi ki: Vâkıdî bana haber verdi ki **السمحاق** Hicaz ehlinin dilinde: **المِلْطاءُ**dur. Ebû Ubeyd dedi ki: Ona **المِلْطاةُ** de denilir, **الهاء** ile.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B7%D9%8A/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( ي ( *!اللَّطاةُ : الأَرضُ والموْضِعُ ) ؛ ) وأَنْشَدَ الأزْهرِي لابنِ أَحْمَر :
فأَلْقى التِّهامي منهما *!بلَطاتِهِ
وأَحْلَطَ هذا لا أَعُودُ وَرائِياقال أبو عبيدٍ : أَي أَرْضِه ومَوْضِعِه .
قالَ شمِرٌ : لم يُجِدْ أَبو عبيدٍ في *!لَطاتِهِ ، قالَ : ويقالُ : أَلْقَى *!لَطاتَه إذا قامَ فلم يَبْرَحْ كأَلْقَى أَرْواقَه وجَراميزَه .
( و ) اللَّطاةُ : ( الجَبْهةُ ) . ) يقالُ : بيَّضَ اللَّهُ *!لَطاتَكَ ، أَي جَبْهَتَك ؛ عن ابنِ الأعْرابي ؛ ( أَو وَسَطُها ) يُسْتَعْمل في الفَرَسِ ، ورُبَّما اسْتُعْمِل في الإنْسانِ .
( و ) قال أَبو عَمْرٍ و : واللَّطاةُ ( اللُّصُوصُ يكونونَ بالقُرْبِ منْكَ ) ، فإذا فَقَدْتَ شيئاً قيلَ لكَ : أَتَتّهِمُ

أَحَداً ؟ فتقولُ : لَقَدْ كانَ حَوْلِي *!لَطاةُ سوءٍ ؛ ولا واحِدَ لها ؛ نقلَهُ أَبو عليَ القالِي .
( *!والمِلْطاةُ ) ، بالكسر : ( السِّمْحاقُ من الشِّجاجِ ) ، وهي التي بَيْنَها وبينَ العَظْمِ القِشْرةُ الرَّقيقَةُ ؛ نقلَهُ الجَوْهرِي عن أَبي عبيدٍ .
وفي المِصْباح : اخْتَلَفُوا في الميمِ فمنهم من يَجْعَلها زائِدَةً ، ومنهم من يَجْعَلها أَصْلِية ويَجْعَل الألِفَ زائِدَة ، فوَزْنها على الزِّيادَةِ مِفْعَلة وعلى الأصالَةِ فِعْلاة ، ولهذا تُذْكَر في البابَيْن .
( *!كالمَلَطِيَّةِ ) ، كذا في النسخِ ، وفي التكْمِلَةِ : *!المُلْطِيَةُ *!المَلْطاءُ ، عن ابنِ الأعْرابي ، وضَبَطَه كمُحْسِنَةٍ .
وفي الحديثِ : ( أنَّ *!المِلْطَى بدَمِها ) ، قالَ أَبو عبيدٍ : مَعْناه أنَّه حينَ يُشَجّ صاحِبُها يُؤْخَذُ مِقْدارُها تلْكَ الساعَةِ ثم يُقْضَى فيها بالقصاصِ أَو الأَرشِ لا يُنْظَر إلى ما يَحدُث فيها بعدَ ذلكَ مِن زِيادَةٍ أَو نُقْصان ، قالَ : هذا قولُ أَهْلِ الحِجازِ وليسَ بقَوْل أَهْلِ العِرَاق .
( *!ولَطَى ، كسَعَى ) ، وفي التَّكملةِ عن شِمرٍ : *!لَطِي *!يَلْطَى : إذا ( لَزِقَ بالأرضِ ) فلم يَكَدْ يَبْرَح ، هكذا رَواهُ بِلا هَمْزٍ ؛ وقد تقدَّمَ ذلكَ في الهَمْزةِ ؛ ومنه قولُ الشمَّاخ :
فَوافَقَهنَّ أَطْلَسُ عامِرِيُّ
لطى بصَفائحٍ مُتَسانِداتِأَرادَ : الصَّيادَ أَي لَزِقَ بالأرضِ .
( *!ولَطِيَني ، كرَضِيَني : أَثْقَلَني ) ، ويكونُ ذلكَ إذا حملَهُ ما لا يطِيقُ .
( *!ولَطِيتُه بذلكَ : ظَنَنْتُ عنْدَه ذلك ) .
( قالَ ابنُ القطَّاع : *!لَطِيتُه بمالٍ كثيراً *!لَطْياً أَزْنَنْته .

( *!وتَلَطَّى على العدُوِّ : انْتَظَرَ غِرَّتَهُمْ ، أَو كان له عندَهم طَلِبَةٌ فأَخَذَ من مالِهِم شيئاً فسَبَقَ به ) .
( وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!المِلْطاءُ : كمِحْرابٍ : لُغَة في *!المِلْطى بالقَصْر في لُغَةِ الحِجازِ ؛ نقلَهُ الجَوْهرِي عن أَبي عبيدٍ عن الوَاقِدِي .
*!واللَّطاةُ : الثِّقَلُ ، جَمْعُه *!اللَّطَى ؛ ومنه : أَلْقى عليه *!لَطاتَه ، أَي ثِقَلَه ؛ وقيلَ : أي نَفْسَه .
وقالَ أَبو عَمْرو : *!لَطاتُه مَتاعُه وما معه ويقالُ في الأحْمَق : مِن رَطاتِه لا يَعْرِفُ قَطاتَه من لَطاتِه ، أَي مُقدَّمَه مِن مُؤَخَّرِه ، أَوْ أَعْلاهُ مِن أَسْفَلِه .
ولَطا : مَوْضِعٌ في شِعْرٍ ، عن نَصْر .
وفي الحديثِ : بالَ فمَسَح ذَكَره *!بلِطًى ؛ قالَ ابنُ الأثير : هو قَلْبُ لِيَطٍ جَمْع لِيطَةٍ ، كما قيلَ في جَمْعِ فُوقةٍ فُوَقٌ ، ثم قُلِبَت فقيلَ فُقاً ، والمُرادُ به هنا ما قشرَ من وَجْهِ الأرضِ مِن المدرِ .
*!والمِلْطَى كمِنْبَرٍ : لُغَةٌ في المِلْطاةِ ؛ نقلَهُ الجَوْهرِي .

##### Türkçe

: ( **اللَّطاةُ** : yer ve mevki ) ؛ ) ve Ezherî, İbn Ahmer’e ait olarak inşad etti:
فأَلْقى التِّهامي منهما **بلَطاتِهِ**
وأَحْلَطَ هذا لا أَعُودُ وَرائِيا
Ebû Ubeyd dedi ki: yani onun yeri ve mevkii.
Şemir dedi ki: Ebû Ubeyd **لَطاتِهِ** hakkında isabet etmedi; dedi ki: ve denilir: **أَلْقَى لَطاتَه**; kalktığı zaman ayrılmayıp (yerinden) durduğunda; tıpkı **أَلْقَى أَرْواقَه** ve **جَراميزَه** (denildiği) gibi.

( ve ) **اللَّطاةُ** : ( alın ) . ) denilir: Allah **لَطاتَكَ**’ı beyaz etsin; yani alnını; İbnü’l-A‘râbî’den; ( yahut onun ortası ); atta kullanılır, bazen insanda da kullanılmıştır.

( ve ) Ebû Amr da dedi ki: ve **اللَّطاةُ** ( sana yakın yerde bulunan hırsızlar )dır; bir şeyi kaybettiğinde sana: birini suçluyor musun? denilir; sen de: etrafımda mutlaka **لَطاةُ سوءٍ** vardı, dersin; onun tekili yoktur; bunu Ebû Ali el-Kâlî nakletti.

( **والمِلْطاةُ** ) , kesre ile: ( yarıklardan olan **السِّمْحاقُ** )tır; o, onunla kemik arasındaki ince kabuğun bulunduğu (yarık)tır; Cevherî bunu Ebû Ubeyd’den nakletti.

Ve **المِصْباح**’ta: mîm hakkında ihtilaf ettiler; onlardan kimi onu زائد (ek) kılar, kimi onu aslî kılar ve elifi زائد kılar; böylece onun vezni, ziyadelik üzere **مِفْعَلة** ve asıllık üzere **فِعْلاة**’dır; bu sebeple iki bapta zikredilir.

( **كالمَلَطِيَّةِ** ) , nüshalarda böyle; **التكْمِلَة**’de: **المُلْطِيَةُ** **المَلْطاءُ**; İbnü’l-A‘râbî’den; ve onu **مُحْسِنَةٍ** gibi ضبط etti.

Hadiste: ( **أنَّ المِلْطَى بدَمِها** ) ; Ebû Ubeyd dedi ki: manası, sahibi yaralandığı zaman o anda onun miktarı alınır, sonra onda kısas yahut diyet hükmü verilir; bundan sonra onda meydana gelecek artışa yahut eksilmeye bakılmaz; dedi ki: bu Hicaz ehlinin sözüdür, Irak ehlinin sözü değildir.

( **ولَطَى ، كسَعَى** ) , ve **التكملة**’de Şemir’den: **لَطِي يَلْطَى** : ( yere yapıştı ) ise, neredeyse ayrılmadı; onu hemzesiz böyle rivayet etti; hemzede bunun öncesi geçti; bundan da Şemmâh’ın sözü:
فَوافَقَهنَّ أَطْلَسُ عامِرِيُّ
لطى بصَفائحٍ مُتَسانِداتِ
Muradı: avcı; yani yere yapıştı.

( **ولَطِيَني ، كرَضِيَني : أَثْقَلَني** ) , bu, ona gücünün yetmediği şeyi yüklediği zaman olur.

( **ولَطِيتُه بذلكَ : ظَنَنْتُ عنْدَه ذلك** ) .

( İbnü’l-Kattâ‘ dedi ki: **لَطِيتُه بمالٍ كثيراً لَطْياً** : onu zan altında bıraktım.

( **وتَلَطَّى على العدُوِّ** : onların gafletini bekledi; yahut onların yanında bir talebi vardı da mallarından bir şey alıp onunla öne geçti ) .

( Ve ona istidrâk olunanlardandır:
**المِلْطاءُ** : **كمِحْرابٍ**: Hicaz lügatinde kısaltma ile **المِلْطى**’da bir lügattir; Cevherî bunu Ebû Ubeyd’den, o da Vâkıdî’den nakletti.
**واللَّطاةُ** : ağırlık; onun çoğulu **اللَّطَى**; bundan: **أَلْقى عليه لَطاتَه**; yani onun ağırlığını; ve denildi: yani kendisini.
Ebû Amr dedi ki: **لَطاتُه** onun eşyası ve yanındaki şeydir; ve ahmak hakkında denilir: **مِن رَطاتِه لا يَعْرِفُ قَطاتَه من لَطاتِه**; yani onun önünü arkasından, yahut üstünü altından bilmez.
Ve **لَطا**: şiirde bir yerdir; Nasr’dan.
Hadiste: bevletti de zekeri **بلِطًى** ile sildi; İbnü’l-Esîr dedi ki: o, **لِيَطٍ**’ın kalbidir; **لِيطَةٍ**’nin cem‘i; tıpkı **فُوقةٍ**’nin cem‘inde **فُوَقٌ** denilip sonra kalb edilerek **فُقاً** denildiği gibi; burada murad, yer yüzünden soyulan çamur parçasıdır.
**والمِلْطَى كمِنْبَرٍ** : **المِلْطاةِ**’de bir lügattir; Cevherî nakletti. )

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B7%D9%8A/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

لَطَى
لَطَى I ( n. ac. لَطْي 1 )
a.  [ Bi ], Stopped in.

b.  [ coll. ],  see supra.

لَطِيَ
لَطِيَ A ( n. ac. لَطِىٍ [ 4 ] )
a.  [ Bi ], Suspected.

تَلَطَّيَ
تَلَطَّيَ V ,
a.  Sought covert.

b.  [ 'Ala ], Watched, played the spy on.

لَطْوَة
لَطْوَة [ 1t ]
a.  [ coll. ], Shelter, covert.

لَطَاة
لَطَاة [ 4tA ],
a.  Forehead.

مَلْطًى
مَلْطًى [ 17 ]
a.  [ coll. ],  see 1t .

لَا طِيَة
لَا طِيَة [ 21t ],
a.  Bishop's veil.

دَائِرَة اللَّطَاة
دَائِرَة اللَّطَاة
a.  [ coll. ], Blaze ( on a horse's forehead ).

##### Türkçe

لَطَى
**لَطَى** I (mastar: **لَطْي** 1)
a. [ **بِ** ], İçinde durdu.

b. [ topluluk ], yukarıya bak.

لَطِيَ
**لَطِيَ** A (mastar: **لَطِىٍ** [4])
a. [ **بِ** ], Şüphelenildi.

تَلَطَّيَ
**تَلَطَّيَ** V,
a. Gizlice sığınak aradı.

b. [ **عَلَى** ], Gözetledi, üzerine casusluk yaptı.

لَطْوَة
**لَطْوَة** [1t]
a. [ topluluk ], Siper, sığınak.

لَطَاة
**لَطَاة** [4tA],
a. Alın.

مَلْطًى
**مَلْطًى** [17]
a. [ topluluk ], 1t’ye bak.

لَا طِيَة
**لَا طِيَة** [21t],
a. Piskopos örtüsü.

دَائِرَة اللَّطَاة
**دَائِرَة اللَّطَاة**
a. [ topluluk ], Alın akıtması (atın alnındaki).
