# لعط — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B9%D8%B7/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%B9%D8%B7/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لعط](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B9%D8%B7.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: لعط

لعطه، كمنعه: كواه في عرض العنق، ومنه الحديث:  أنه عاد البراء بن معرور وأخذته الذبحة، فأمر من لعطه بالنار  أي كواه في عنقه. ولعط فلان: أسرع.
 وقال أبو حنيفة: لعطت الإبل لعطا، والتعطت: لم تبعد في مرعاها، ورعت حول البيوت.
 ولعط فلانا بحقه: اتقاه به، نقله الصاغاني، أي لواه ومطله.

  ولعطه بسهم لعطا: حشأه به، عن ابن عباد. ولعطه بعين: أصابه، هذا مجاز.
 واللعطة: بالضم: الاسم منه. واللعطة أيضا: العلطة، وهي سواد تخطه المرأة في وجهها لتتزين به، كما سبق. واللعطة: سفعة في وجه الصقر. نقله الجوهري. واللعطة: سواد بعرض عنق الشاة، وهي لعطاء، نقله الجوهري عن أبي زيد. ويقال: شاة لعطاء: بيضاء عرض العنق، ونعجة لعطاء، وهي التي بعرض عنقها لعطة سوداء، وسائرها أبيض.
 واللعطة: خط بسواد أو صفرة تخطه المرأة في خدها، وهي العلطة أشار إليه المصنف قريبا، فهو تكرار. والألعاط: خطوط تخطها الحبش في وجوهها، الواحد لعط، بالفتح وحبشي ملعوط، من ذلك.
 وأسامة بن لعط، بالضم: هذيل، وفيه يقول أبو جندب الهذلي لبني نفاثة:
  أين الفتى أسامة بن لعـط                      هلا تقوم أنت أو ذو الإبط وقد تقدم في أ ب ط.
 ومر فلان لاعطا، أي: مر معارضا إلى جنب حائط أو جبل، وذلك الموضع من الحائط والجبل لعط، بالضم، قاله ابن شميل، يقال: خذ اللعط يا فلان.
 والملعط، كمقعد: كل مكان يلعط نباته، أي يلحس من المراعي، نقله ابن عباد. أو الملعط: المرعى القريب، إنما يكون حول البيوت، والجمع: الملاعط، نقله الأزهري، يقال: إبل فلان تلعط بالملاعط، أي ترعى قريبا من البيوت. وأنشد شمر:
  ما راعني إلا جناح هابطا
  على البيوت قوطه العلابطا
  ذات فضول تلعط الملاعطا ولعوط، كجرول: اسم. ومما يستدرك عليه: لعط الرمل، بالضم: إبطه، والجمع ألعاط.
 والتعطت الإبل. كلعطت، عن أبي حنيفة: وألعط الرجل: مشى في لعط الجبل، وهو أصله، عن ابن الأعرابي. ولعطه بأبيات: هجاه بها، وهو مجاز، كما في الأساس.
 ولعاط، كغراب: موضع. والملعطة، بالفتح: قرية بشرقية مصر.

### Türkçe

**لعطه**، **كمنعه**: Onu boynun enine kısmında dağladı; bundan hadis: “O, **البراء بن معرور**’u ziyaret etti; onu boğaz hastalığı yakalamıştı; bunun üzerine onu ateşle **لعطه** eden kimseye emretti”; yani onu boynunda dağladı. Ve **لعط** falan: hızlandı.
Ve **أبو حنيفة** dedi: Develer **لعطت** **لعطا**; ve **التعطت**: otlağında uzaklaşmadı, evlerin çevresinde otladı.
Ve **لعط** falanı hakkıyla: onunla sakındı; **الصاغاني** nakletti; yani onu büktü ve oyaladı.

Ve onu bir okla **لعطا** **لعطه**: onu onunla doldurdu; **ابن عباد**’dan. Ve onu bir gözle **لعطه**: ona isabet etti; bu mecazdır.
Ve **اللعطة**: (ضم ile) ondan olan isimdir. Ve **اللعطة** ayrıca: **العلطة**’dır; o, kadının onunla süslenmek için yüzüne çizdiği siyahlıktır; daha önce geçtiği gibi. Ve **اللعطة**: şahinin yüzünde bir karalıktır. **الجوهري** nakletti. Ve **اللعطة**: koyunun boynunun enine kısmında bir siyahlıktır; o **لعطاء**’dır; **الجوهري** **أبو زيد**’den nakletti. Ve denir: **شاة لعطاء**: boynun enine kısmı beyaz; ve **نعجة لعطاء**; o, boynunun enine kısmında siyah bir **لعطة** bulunan, geri kalanı beyaz olandır.
Ve **اللعطة**: kadının yanağına çizdiği siyahlık veya sarılıkla bir çizgidir; o **العلطة**’dır; musannif az önce ona işaret etti; o hâlde bu tekrardır. Ve **الألعاط**: Habeşlerin yüzlerinde çizdikleri çizgilerdir; teki **لعط** (فتح ile); ve Habeşli **ملعوط**; bundan (türetilmiştir).
Ve **أسامة بن لعط** (ضم ile): **هذيل**’dir; ve onun hakkında **أبو جندب الهذلي** **بني نفاثة**’ye der ki:
  Nerede delikanlı **أسامة بن لعـط**
  Sen yahut koltuk altı sahibi kalksan ya; ve **أ ب ط**’da daha önce geçti.
Ve falan **لاعا** geçti; yani bir duvarın veya dağın yanına doğru enlemesine geçti; ve duvarın ve dağın o yeri **لعط** (ضم ile)’dır; **ابن شميل** söyledi; denir: Ey falan, **اللعط**’ı al.
Ve **الملعط**، **كمقعد**: bitkisi **يلعط** olan her yer; yani otlaklardan yalanır; **ابن عباد** nakletti. Yahut **الملعط**: yakın otlaktır; ancak evlerin çevresinde olur; çoğulu: **الملاعط**; **الأزهري** nakletti; denir: falanın develeri **بالملاعط** **تلعط**; yani evlere yakın otlar. Ve **شمر** inşad etti:
  Beni ürküten ancak bir kanat oldu, alçalarak
  Evlerin üzerine; onun gücü **العلابط**’ı
  Fazlalık sahibi; **الملاعط**’ı **تلعط** eder. Ve **لعوط**، **كجرول**: bir isimdir. Ve ona istidrâk edilenlerdendir: **لعط الرمل** (ضم ile): onun koltuk altıdır; çoğulu **ألعاط**.
Ve develer **التعطت**. **كلعطت**; **أبو حنيفة**’den: ve adam **ألعط**: dağın **لعط**’ında yürüdü; o onun aslıdır; **ابن الأعرابي**’den. Ve onu beyitlerle **لعطه**: onunla onu hicvetti; o mecazdır; **الأساس**’ta olduğu gibi.
Ve **لعاط**، **كغراب**: bir yerdir. Ve **الملعطة** (فتح ile): Mısır’ın doğusunda bir köydür.
