# لعع — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B9%D8%B9/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%B9%D8%B9/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لعع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B9%D8%B9.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: لعع

امرأة لَعَّةٌ: ملِيحةٌ عفِيفةٌ، وقيل: خفيفة تُغازِلُكَ ولا تُمَكِّنكَ، وقال اللحياني: هي الملِيحةُ التي تُدِيمُ نَظَرَك إِليها من جَمالِها. ورجل لَعَّاعة: يَتَكَلَّف الأَلْحانَ من غير صواب، وفي المحكم: بلا صوْتٍ.
واللُّعاعةُ: الهِنْدِبَاءُ. واللُّعاعُ: أَوَّل النَّبْتِ؛ وقال اللحياني: أَكثر ما يقال ذلك في البُهْمَى، وقيل: هو بقل ناعم في أَوَّلِ ما يَبْدُو رقِيقٌ ثم يَغْلُظ، واحدته لُعاعةٌ. ويقال: في بلد بني فان لُعاعةٌ حسَنةٌ ونعاعة حسنة، وهو نبت ناعِمٌ في أَوَّلِ ما ينبت؛ ومنه قيل في الحديث: إِنما الدنيا لُعاعةٌ، يعني أَنَّ الدنيا كالنبات الأَخضرِ قَليل البقاء؛ ومنه قولهم: ما بقي في الدنيا إِلاَّ لُعاعةٌ أَي بقِيَّةٌ يسيرة؛ ومنه الحديث: أَوجَدْتُم يا معاشِرَ الأَنْصارِ من لُعاعةٍ من الدنيا تأَلَّفْتُ بها قوماً ليُسْلِمُوا ووَكَلْتُكم إِلى إِسْلامِكم؛ وقال سويد بن كراع ووصف ثوراً وكلاباً:
رَعَى غيرَ مَذْعُورٍ بِهِنّ، وراقَه
لُعاعٌ تَهاداهُ الدَّكادِكُ واعِدُ
راقَه: أَعْجَبَه. واعِدٌ: يُرْجَى منه خَيْرٌ وتمامُ نباتٍ، وقيل: اللُّعاعةُ كل نبات ليِّن من أَحْرارِ البُقُولِ فيها ماءٌ كثير لَزِجٌ، ويقال له النُّعاعةُ أَيضاً؛ قال ابن مقبل:
كادَ اللُّعاعُ من الحَوْذانِ يَسْحَطُها،
ورِجْرِجٌ بين لَحْييَها خَناطِيلُ
قال ابن بري: يَسْحَطُها يَذْبَحُها أَي كادت هذه البقرة تَغَصُّ بما لا يُغَصُّ به لحُزْنها على ولدها حين أَكله الذئب، وبقي لُعابُها بين لَحْيَيْها خَناطِيلَ أَي قِطَعاً متفرِّقة. واللُّعاعةُ أَيضاً: بَقْلةٌ من تمر الحشيش تؤْكل.
وألعَّتِ الأَرضُ تُلِعُّ إِلْعاعاً: أَنبتت اللُّعاعَ.
وتَلَعَّى اللُّعاعَ: أَكَله وهو من مُحَوَّلِ التضعيف، يقال: خرجنا نَتَلَعّى أَي نأْكل اللُّعاعَ، كان في الأَصل نتلَعَّعُ مكرر العينات فقلبت إِحداها ياء كما قالوا تَظَنَّيْتُ من الظَّنِّ، ويقال: عسَلٌ مُتَلَعِّعٌ ومُتَلَعٍّ مثله، والأَصل مُتَلَعِّعٌ وهو الذي إِذا رَفَعْتَه امتدَّ معك فلم ينقطع للزوجته. وفي الأَرض لُعاعةٌ من كَلإٍ: للشيءِ الرقيق. قال أَبو عمرو: واللُّعاعةُ الكَلأُ الخفيف، رُعِيَ أَو لم يُرْعَ. اللُّعاعةُ: ما بقي في السقاء. وفي الإِناءِ لُعاعةٌ أَي جَرْعةٌ من الشراب. ولُعاعةُ الإِناء: صَفْوتُه. وقال اللحياني: بَقِيَ في الإِناءِ لُعاعةٌ أَي قليل. ولُعاعُ الشمس: السرابُ، والأَكثر لُعابُ الشمس.
واللَّعْلَع: السرابُ، واللَّعْلَعةُ: بَصِيصُه. والتلَعْلُعْ: التَّلأْلُؤْ.
ولَعْلَع عظْمَه ولَحْمَه لَعْلَعةً: كَسره فتكسَّر، وتَلَعْلَع هو: تكسر؛ قال رؤْبة:
ومَنْ هَمَزْنا رأْسَه تَلَعْلَعا
وتَلَعْلَعَ من الجُوعِ والعطش: تَضَوَّر. وتَلَعْلَعَ الكلب: دلَعَ لسانَه عطَشاً. وتَلَعْلَعَ الرجُل: ضَعُفَ. واللَّعْلاعُ: الجبانُ. واللَّعْلَعُ: الذئب؛ عن ابن الأَعرابي؛ وأَنشد:
واللَّعْلَعُ المُهْتَبِلُ العَسُوسُ
ولَعْلَعٌ: موضع؛ قال:
فَصَدَّهُم عن لَعْلَعٍ وبارِقِ
ضَرْبٌ يُشِيطُهم على الخَنادِقِ
وقيل: هو جبل كانت به وقْعة. وفي الحديث: ما أَقامَتْ لَعْلَعُ، فسره ابن الأَثير فقال: هو جبل وأَنثه لأَنه جعله اسماً للبقعة التي حول الجبل؛ وقال حميد بن ثور:
لقد ذاقَ مِنَّا عامِرٌ يومَ لَعْلَعٍ
حُساماً، إِذا ما هُزّ بالكَفِّ صَمَّما
وقيل: هو ماءٌ بالبادية معروف.
واللَّعِيعةُ: خبز الجاوَرْسِ.
ولَعْ لَعْ: زجر؛ حكاه يعقوب في المقلوب.

### Türkçe

**امرأة لَعَّةٌ**: güzel, iffetli; ve denildi: hafif (meşrep), seninle cilveleşir de seni mümkün kılmaz; ve اللحياني dedi: o, güzelliğinden dolayı bakışını ona devam ettiren güzel (kadın)dır. Ve **رجل لَعَّاعة**: doğru olmaksızın nağmeleri zorla yapar; ve **المحكم**’de: ses olmaksızın.

Ve **اللُّعاعةُ**: hindibâ. Ve **اللُّعاعُ**: bitkinin ilki; ve اللحياني dedi: bunun en çok söylendiği **البُهْمَى** hakkındadır; ve denildi: o, ilk belirdiğinde ince, sonra kalınlaşan yumuşak bir ottur; onun bir tanesi **لُعاعةٌ**’dır. Ve denilir: بني فان beldesinde güzel bir **لُعاعةٌ** ve güzel bir **نعاعة** vardır; ve o, ilk bittiğinde yumuşak bir bitkidir; bundan dolayı hadiste denildi: “Şüphesiz dünya ancak **لُعاعةٌ**’dır”, yani dünya, kalışı az olan yeşil bitki gibidir; ve bundan onların sözü: “Dünyada ancak **لُعاعةٌ** kaldı” yani az bir bakiye kaldı; ve bundan hadis: “Ey Ensar topluluğu, dünyadan bir **لُعاعةٍ** sebebiyle mi (içinizde) buldunuz ki onunla bir kavmi İslâm’a girmeleri için ülfet ettim ve sizi İslâmınıza havale ettim”; ve سويد بن كراع dedi ve bir boğayı ve köpekleri vasfetti:

رَعَى غيرَ مَذْعُورٍ بِهِنّ، وراقَه
لُعاعٌ تَهاداهُ الدَّكادِكُ واعِدُ

**راقَه**: onu beğendirdi. **واعِدٌ**: kendisinden hayır ve bitkinin tamamlanması umulan; ve denildi: **اللُّعاعةُ** suyu çok, yapışkan, **أَحْرارِ البُقُولِ**’den her yumuşak bitkidir; ve ona **النُّعاعةُ** da denilir; ابن مقبل dedi:

كادَ اللُّعاعُ من الحَوْذانِ يَسْحَطُها،
ورِجْرِجٌ بين لَحْييَها خَناطِيلُ

İbn بري dedi: **يَسْحَطُها** onu boğazlar, yani bu inek, kurdun yavrusunu yemesi üzerine yavrusuna olan hüznünden, boğazlanmayacak şeyle boğulacak gibi oldu; ve salyası iki çenesi arasında **خَناطِيلَ** yani dağınık parçalar olarak kaldı. Ve **اللُّعاعةُ** ayrıca: otun taze hurmasından yenilen bir ottur.

Ve **ألعَّتِ الأَرضُ تُلِعُّ إِلْعاعاً**: **اللُّعاعَ** bitirdi.

Ve **تَلَعَّى اللُّعاعَ**: onu yedi; ve o, şeddeli (teضعيفli)den çevrilmiş (muhavvel)dir; denilir: خرجنا **نَتَلَعّى** yani **اللُّعاعَ** yeriz; aslında **نتلَعَّعُ** idi, gözlerin tekrarı (مكرر العينات) idi de onlardan biri, **تَظَنَّيْتُ**’i **الظَّنِّ**’den (türetmeleri) gibi, yâ’ya çevrildi. Ve denilir: **عسَلٌ مُتَلَعِّعٌ** ve onun gibi **مُتَلَعٍّ**; aslında **مُتَلَعِّعٌ**’dır; o, onu kaldırdığında seninle birlikte uzayıp yapışkanlığından dolayı kopmayan (bal)dır. Ve yerde ottan bir **لُعاعةٌ** vardır: ince şey için. Ebû عمرو dedi: ve **اللُّعاعةُ** hafif ottur; otlatılmış olsun yahut otlatılmamış olsun. **اللُّعاعةُ**: kırbada kalan şey. Ve kapta bir **لُعاعةٌ** vardır, yani içkiden bir yudum. Ve **لُعاعةُ الإِناء**: onun duru kısmı. Ve اللحياني dedi: kapta bir **لُعاعةٌ** kaldı, yani az. Ve **لُعاعُ الشمس**: serap; ve daha çoğu **لُعابُ الشمس**’tır.

Ve **اللَّعْلَع**: serap; ve **اللَّعْلَعةُ**: onun parıltısı. Ve **التلَعْلُعْ**: parıldama.

Ve **لَعْلَع عظْمَه ولَحْمَه لَعْلَعةً**: onu kırdı da kırıldı; ve o, **تَلَعْلَع**: kırıldı; رؤْبة dedi:

ومَنْ هَمَزْنا رأْسَه تَلَعْلَعا

Ve **تَلَعْلَعَ** açlıktan ve susuzluktan: kıvrandı. Ve **تَلَعْلَعَ الكلب**: susuzluktan dilini sarkıttı. Ve **تَلَعْلَعَ الرجُل**: zayıfladı. Ve **اللَّعْلاعُ**: korkak. Ve **اللَّعْلَعُ**: kurt; ابن الأَعرابي’den; ve şu beyit okundu:

واللَّعْلَعُ المُهْتَبِلُ العَسُوسُ

Ve **لَعْلَعٌ**: bir yer; dedi ki:

فَصَدَّهُم عن لَعْلَعٍ وبارِقِ
ضَرْبٌ يُشِيطُهم على الخَنادِقِ

Ve denildi: o, üzerinde bir vuku‘a bulunan bir dağdır. Ve hadiste: “**ما أَقامَتْ لَعْلَعُ**”; onu İbn الأَثير açıkladı ve dedi: o bir dağdır; ve onu müennes yaptı, çünkü onu dağın etrafındaki bölgenin adı kıldı; ve حميد بن ثور dedi:

لقد ذاقَ مِنَّا عامِرٌ يومَ لَعْلَعٍ
حُساماً، إِذا ما هُزّ بالكَفِّ صَمَّما

Ve denildi: o, çölde bilinen bir sudur.

Ve **اللَّعِيعةُ**: **الجاوَرْسِ** ekmeği.

Ve **لَعْ لَعْ**: azarlama (hayvan sürme sesi); يعقوب onu **المقلوب**’da nakletti.
