# لغف — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%BA%D9%81/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%BA%D9%81/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لغف](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%BA%D9%81.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: لغف

اللغيف كأمير أهمله الجوهري، وقال أبو عمرو: هو من يأكل مع اللصوص ويشرب، ويحفظ ثيابهم، ولا يسرق معهم والجمع لغفاء يقال: في بني فلان لغفاء. وقال أبو الهيثم: اللغيف: خاصة الرجل مأخوذ من اللغف وهو لقم الإدام، كما سيأتي. وقال ابن السكيت: يقال: فلان لغيف فلان، وخلصانه، ودخله وسجيره ج: لغفاء قال أبو جزام:
  فلا تنحط على لغفاء دجوا                      فليس مفيئهم أمر النحيط دجوا: أي ذهبوا، والأمر: الكثرة. وقال أبو الهيثم: لغف الإدام، كفرح: إذا لقمه وأنشد:
  يلصق باللين ويلغف الأدم وقال ابن عباد: اللغف، واللغيفة: العصيدة. والإلغاف: الإلعاف: وهو تحديد البصر. والإلغاف: الإسراع في السير. وقال ابن عباد: الإلغاف: قبح المعاملة والجور. قال: والإلغاف: التلقيم يقال: ألغفني لغفة: أي لقمني لقمة. والتلغف: التلعف وهو تحديد النظر. ولاغفه ملاغفة: صادق وخالله. ولاغف المرأة: إذا قبلها نقله الصاغاني. واللغفة، بالضم: اللقمة ومنه قولهم: ألغفني لغفة من شيء، كأنه أراد أطعمني. وألغف الرجل: صار لغيفا للصوص: أي معهم. أو الملغفة كمحسنة، وفي بعض النسخ بالفتح: القوم يكونون لصوصا، لا حمية لهم نقله ابن عباد.
 ومما يستدرك عليه: اللغيفة كل شيء رخو، عن ابن عباد ولغف بعينه لغفا: لحظ بها متتابعا عن ابن عباد أيضا. ولغف ما في الإناء لغفا: لعقه. وتلغف الشيء: إذا أسرع أكله بكفه من غير مضغ. ولغفت الإناء لغفا، ولغفته لغفا: لعقته. ولغف لغفا: جار. وألغف على الرجل: أكثر من الكلام القبيح. واللغيف: الذي يسرق اللغة من الكتب. وفي نوادر الأعراب: دلغت الطعام وذلغته، أي: أكلته، ومثله اللغف.

### Türkçe

**اللغيف** (emîr gibi): el-Cevherî onu ihmal etti. Ebû Amr dedi: O, hırsızlarla birlikte yiyip içen, onların elbiselerini koruyan, onlarla birlikte çalmayan kimsedir; çoğulu **لغفاء**’dır; “Falan oğullarında **لغفاء** vardır” denir. Ebû’l-Heysem dedi: **اللغيف**: adamın hususîsi (yakını)dır; **اللغف**’tan alınmıştır; o da katığın lokmalarıdır; ileride geleceği üzere. İbnü’s-Sikkît dedi: “Falan, falanın **لغيف**’idir, ve onun hâlisleri, ve içi (içerden olanı) ve komşusudur” denir; çoğulu: **لغفاء**. Ebû Cezâm dedi:
  “Öyleyse **لغفاء** üzerine ‘**دجوا**’ olarak inme;
  çünkü onların sığındığı yer, ‘**النحيط**’ işi değildir.”
**دجوا**: yani gittiler; **الأمر**: çokluktur. Ebû’l-Heysem dedi: **لغف الإدام** (sevinmek gibi): onu lokma yaptıysa; ve şu şiiri okudu:
  “Yumuşağa yapışır ve katığı **يلغف** eder.”
İbn Abbâd dedi: **اللغف** ve **اللغيفة**: **العصيدة**’dir. **الإلغاف**: **الإلعاف**’tır; o da bakışı keskinleştirmektir. **الإلغاف**: yürüyüşte acele etmektir. İbn Abbâd dedi: **الإلغاف**: muamelenin çirkinliği ve zulümdür. Dedi: ve **الإلغاف**: lokma yedirmektir; “Bana **لغفة** ile **ألغفني**” denir: yani bana bir lokma lokma yedirdi. **التلغف**: **التلعف**’tır; o da bakışı keskinleştirmektir. “Onu **ملاغفة** ile **لاغفه** etti”: doğruluk gösterdi ve onunla dostluk kurdu. “Kadını **لاغف** etti”: onu öptüyse; es-Sâgânî onu nakletti. **اللغفة** (ötre ile): lokmadır; ondan, “Bana bir şeyden bir **لغفة** ile **ألغفني**” sözleri; sanki “Beni doyurdu” demek istedi. “Adam **ألغف** etti”: hırsızlara **لغيف** oldu: yani onlarla (birlikte) oldu. Veya **الملغفة** (muhsine gibi); bazı nüshalarda fetha ile: hamiyetleri olmayan, hırsız olan kavim; İbn Abbâd onu nakletti.

Ve onun üzerine istidrâk edilenlerdendir: **اللغيفة** her yumuşak şeydir; İbn Abbâd’dan. Ve “Gözüyle **لغف** etti, **لغفا**”: onunla peş peşe baktı; yine İbn Abbâd’dan. Ve “Kapta olanı **لغف** etti, **لغفا**”: onu yaladı. Ve “Şeyi **تلغف** etti”: çiğnemeksizin, avucuyla onu yemekte acele ettiyse. Ve “Kabı **لغفت** ettim, **لغفا**; ve onu **لغفته** ettim, **لغفا**”: onu yaladım. Ve “**لغف** etti, **لغفا**”: haksızlık etti. Ve “Adamın üzerine **ألغف** etti”: çirkin sözden çoğalttı. Ve **اللغيف**: kitaplardan **اللغة**’yı çalan kimsedir. Ve **نوادر الأعراب**’da: “Yemeği **دلغت** ettim ve onu **ذلغته** ettim”: yani onu yedim; bunun benzeri **اللغف**’tur.
