# لغن (ل-غ-ن) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%BA%D9%86
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%BA%D9%86

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ل - غ - ن
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 6 sözlük

## Sözlükler (6)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%BA%D9%86/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الغين واللام والنون معهما
ن غ ل، ل غ ن مستعملان فقط نغل: النَّغَلُ: الجلد الفاسد في دباغه، ونَغِلَ نَغَلاً.
وجَوْزَة نَغِلةٌ.
والنَّغْلُ: ولد زَنْيةٍ، والجارية نَغْلةٌ، والمصدر النِّغْلةُ.
لغن: اللُّغْنُونُ واللَّغانينُ من نواحي اللَّهاة، مُشرِفٌ على الحَلْقِ.
وإلغانُ النَّباتِ إذا التَفَّ، وبالعَيْنِ أيضا.

##### Türkçe

باب **الغين** و**اللام** و**النون** bunlarla beraber

**ن غ ل**، **ل غ ن** yalnızca kullanılmıştır. **نغل**: **النَّغَلُ**: tabaklanmasında bozulmuş deri; ve **نَغِلَ** **نَغَلاً**.

**وجَوْزَة** **نَغِلةٌ**.

Ve **النَّغْلُ**: zina çocuğu; câriye **نَغْلةٌ**; mastar **النِّغْلةُ**.

**لغن**: **اللُّغْنُونُ** ve **اللَّغانينُ**, **اللَّهاة** taraflarından; **الحَلْقِ** üzerine çıkıntı yapan (şey).

Ve **إلغانُ** **النَّباتِ**: dolandığı zaman; ve **العَيْنِ** ile de (böyledir).

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%BA%D9%86/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

اللُغْنونُ: لغة في اللُغْدودِ، والجمع اللَغانينُ.

##### Türkçe

**اللُغْنونُ**: **اللُغْدودِ** hakkında bir lugattır (başka bir söyleyiştir); çoğulu **اللَغانينُ**dur.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%BA%D9%86/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

غ ل ن
نغل ، لغن
استعمل من وجوهه : نغل لغن .
نغل : قال الليث : النَّغَلُ : فسادُ الأديم في دباغه إذا ترفَّتَ وتَفتَّتَ ، ويقال : لاَ خيرَ في دَبغَةٍ على نَغْلَةٍ ، وَجَوزٌ نَغِلٌ ، قال : والنَّغْلُ : ولدُ زَنْيةٍ ، والْجَارِيَةُ : نَغلَةٌ ، المصدرُ : النِّغْلة .
وقال غيرهُ : نَغِلَ وَجْهُ الأرضِ إذا تَهَشَّم من الْجُدُوبةِ .
وقال الأعشى :
يَوْماً تَراهَا كَشِبهِ أَرْديةِ الخم
سِ ويوماً أديمها نَغِلا
ويقال : نَغُلَ الموْلُودُ يَنْغُلُ نُغُولةً فهو نَغْلٌ .
لغن : أبو عبيد : يقال لِلَحَماتٍ تكون عند اللَّهَوات اللَّغانِينُ ، واحدُها لُغنُون .
وقال غيره : هي الألغانُ أيضاً ، واحدها لُغْنُ .
ويقال : جاء فلانٌ بِلغْنِ غيره ، إذا أنكرتَ ما تَكلم به من اللُّغة ، وفي بعضِ الأخبارِ : إنكَ لتَكلَّمُ بِلُغن ضال مضل .
وقال الليث : يقال : الْغَانَّ : النباتُ فهو ملْغَانٌّ : إذا التفَّ .
وقال أبو خيرة : أرضٌ ملغَانَّةٌ ، والْغينَانُها كثرة كلئها .

##### Türkçe

غ ل ن
**نغل** , **لغن**
Şu vecihlerinden kullanılmıştır: **نغل** **لغن** .

**نغل** : Leys dedi: **النَّغَلُ**: derinin tabaklanmasında, yumuşayıp ufalanınca derinin bozulmasıdır; ve denilir: **نَغْلَةٍ** üzere bir tabaklamada hayır yoktur; ve **وَجَوزٌ نَغِلٌ**; dedi: ve **النَّغْلُ**: zina çocuğudur; ve **الْجَارِيَةُ**: **نَغلَةٌ**’dir; mastar: **النِّغْلة**’dir.

Ve başkası dedi: **نَغِلَ** yerin yüzü, kuraklıktan parçalanınca.

Ve A‘şâ dedi:
Bir gün onu, şarabın tortularına benzer görürsün,
ve bir gün derisi **نَغِلا**.

Ve denilir: **نَغُلَ** doğan (çocuk) **يَنْغُلُ** **نُغُولةً**; o hâlde o **نَغْلٌ**’dür.

**لغن** : Ebû Ubeyd: denilir; **اللَّهَوات** yanında bulunan et parçalarına **اللَّغانِينُ**; onun teki **لُغنُون**’dur.

Ve başkası dedi: onlar **الألغانُ** da(dır); onun teki **لُغْنُ**’dur.

Ve denilir: falan kimse başkasının **بِلغْنِ**’i ile geldi; dil bakımından söylediğini yadırgadığın zaman. Ve bazı haberlerde: “Şüphesiz sen, sapmış saptırıcı birinin **بِلُغن**’i ile konuşuyorsun.”

Ve Leys dedi: denilir: **الْغَانَّ**: bitkidir; o hâlde o **ملْغَانٌّ**’dır: sarılıp dolaştığı zaman.

Ve Ebû Hayra dedi: **أرضٌ ملغَانَّةٌ**; ve onun **الْغينَانُ**’ı, otunun çokluğudur.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%BA%D9%86/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

اللُّغْنُ: الوَتَرة التي عند باطن الأُذن إِذا اسْتَقاءَ الإِنسانُ تَمَدَّدَتْ، وقيل: هي ناحية من اللَّهاةِ مُشْرِفَة على الحَلْق، والجمع أَلغانٌ، وهو اللُّغْنُون. أَبو عبيد: النَّغانِغ لَحمات تكون عند اللَّهَوات، واحدها نُغْنُغ، وهي اللَّغانينُ، واحدها لُغْنُون، واللَّغانِين: لحم بين النُّكْفَتين واللسانِ من باطن، ويقال لها من ظاهرٍ لَغادِيدُ ووَدَجٌ ولُغْنُونٌ. ويقال: جِئتَ بلُغْنِ غيرك إِذا أَنكَرتَ ما تَكلَّمَ به من اللغة. وفي بعض الأَخبار: إِنك لتتَكَلَّمُ بلُغْنِ ضالٍّ مُضِلٍّ. وفي الحديث( ) (قوله «وفي الحديث إلخ» عبارة التكملة: وفي الاحاديث التي لا طرق لها ان إلخ اهـ. ولغن ضال فيها بالإضافة لكن في نسختين من النهاية تنوين لغن): أَن رجلاً قال لفلان إِنك لتُفْتي بلُغْنِ ضالٍّ مُضِلٍّ؛ اللُّغْنُ: ما تعَلَّقَ من لحم اللَّحْيَيْن، وجمعه لَغانينُ كلُغْدٍ ولَغاديد. وأَرض مُلْغَانَّة، والْغِينانُها كثرة كَلَئِها. واللُّغْنُون أَيضاً: الخَيْشُوم؛ عن ابن الأَعرابي.
والغانَّ النَّبتُ: طال والتَفَّ، فهو مُلْغانٌّ.
ولَغَنَّ: لغة في لَعَلَّ، وبعض بني تميم يقول: لَغَنَّكَ بمعنى لَعَلَّك؛ قال الفرزدق:
قِفَا يا صاحِبَيَّ بنا لَغَنَّا
نرَى العَرَصاتِ، أَو أَثرَ الخِيامِ
(* قوله «قفا يا صاحبي إلخ» مثله في الصحاح، قال الصاغاني الرواية: ألستم عائدين بنا لغنا وزاد: اللغن بفتح فسكون شرّة الشباب).
واللُّغْنُونُ: لغة في اللُّغْدُودِ، والجمع اللَّغانين.

##### Türkçe

**اللُّغْنُ**: insan kusunca, iç kulağın iç tarafında bulunan ve uzayan kiriş; ve denildi ki: boğaza doğru çıkıntı yapan, küçük dilin bir tarafıdır; çoğulu **أَلغانٌ**’dır; o da **اللُّغْنُون**’dur. Ebû Ubeyd: **النَّغانِغ** küçük dillerin yanında bulunan et parçalarıdır; onun teki **نُغْنُغ**’dur; bunlar **اللَّغانينُ**’dir; onun teki **لُغْنُون**’dur. Ve **اللَّغانِين**: iç taraftan, iki çene kökü ile dil arasında bulunan ettir; dış taraftan ona **لَغادِيدُ** ve **وَدَجٌ** ve **لُغْنُونٌ** denir. Ve denilir: birinin dilden konuştuğunu inkâr ettiğin zaman “başkasının **لُغْنِ**’i ile geldin.” Bazı haberlerde: “Şüphesiz sen sapmış, saptıran birinin **لُغْنِ**’i ile konuşuyorsun.” Hadiste( ) (onun “Ve hadiste ilh.” sözü, tekmilenin ibaresidir: Yolu olmayan hadislerde ‘şüphesiz ilh.’ vardır, dedi. Ve onda **لغن** sapmışın izafetle gelmiştir; fakat nihayenin iki nüshasında **لغن**’in tenvini vardır): bir adam falana dedi ki: “Şüphesiz sen sapmış, saptıran birinin **لُغْنِ**’i ile fetva veriyorsun”; **اللُّغْنُ**: iki çenenin etinden sarkan şeydir; onun çoğulu **لَغانينُ**’dir; **لُغْدٍ** ve **لَغاديد** gibi. Ve **أَرض مُلْغَانَّة**: onun **الْغِينانُها**’sı, otunun çokluğudur. Ve **اللُّغْنُون** ayrıca: burun içi (hıyşûm)’dur; İbnü’l-A‘râbî’den.

**والغانَّ النَّبتُ**: uzadı ve dolaştı; o hâlde o **مُلْغانٌّ**’dır.

**ولَغَنَّ**: **لَعَلَّ** hakkında bir lugattır; Temîm oğullarından bazıları **لَغَنَّكَ** der, **لَعَلَّك** mânâsında; Ferazdak dedi ki:
قِفَا يا صاحِبَيَّ بنا لَغَنَّا
نرَى العَرَصاتِ، أَو أَثرَ الخِيامِ
(* onun “قفا يا صاحبي ilh.” sözü: Sıhâh’ta da bunun benzeridir; Sâgânî dedi: rivayet “ألستم عائدين بنا لغنا”dır; ve şunu ekledi: **اللغن** fetha ile sonra sükûn ile, gençliğin şerridir).

**واللُّغْنُونُ**: **اللُّغْدُودِ** hakkında bir lugattır; çoğulu **اللَّغانين**’dir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%BA%D9%86/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( اللَّغْنُ : شِرَّةُ الشَّبابِ .
( وبالضَّمِّ : الوَتَرَةُ ) التي ( عند باطِنِ الأُذُنِ ) إذا اسْتَقاءَ الإنْسَانُ تَمَدَّدَتْ .
وقيلَ : هي ناحِيَةٌ مِن اللَّهاةِ مُشْرِفَةٌ على الحَلْقِ ؛ والجَمْعُ أَلْغانٌ .
( و ) اللُّغْنُ : ( اللُّغْدُودُ ) ، وهو لَحْمٌ بينَ النَّكْفَتَيْنِ واللِّسانِ من باطِنٍ ، ( كاللُّغْنُونِ ) ، بالضَّمِّ ، والجَمْعُ اللَّغانِينُ ، ( وهو الخَيْشُومُ أَيْضاً ) ؛ ) عن ابنِ الأَعْرابيِّ .
( و ) يقالُ : ( جِئْتَ بلُغْنِ غيرِكَ إذا أَنْكَرْتَ ما تَكَلَّمَ به من اللُّغَةِ .
( و ) لَغَنَّ : لُغَةٌ في لَعَلَّ ، وبعضُ تَمِيمٍ يقولُ : ( لَغَنَّكَ ) بمعْنَى ( لَعَلَّكَ ) ؛ ) قالَ الفَرَزْدَقُ :
قِفا يا صاحِبَيَّ بنا لَغَنَّانَرَى العَرصاتِ أَو أَثَرَ الخِيامِ ( والْغانَّ النَّبْتُ الْغِيناناً : الْتَفَّ وطالَ ) ، فهو مُلْغانٌّ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
أَرضٌ مُلْغَانَةٌ ، أَي كثيرَةُ الكَلأ .

##### Türkçe

: (**اللَّغْنُ**: gençliğin şirresi.
(Ve zamme ile: **الوَتَرَةُ**) ki (kulağın iç tarafının yanında)dır; insan kustukta uzar.
Ve denildi: o, boğaza nazır olan küçük dilin bir tarafıdır; çoğulu **أَلْغانٌ**’dır.
(Ve) **اللُّغْنُ**: (**اللُّغْدُودُ**), o da iç taraftan, iki çene köşesi ile dil arasında olan ettir; (zamme ile **اللُّغْنُونِ** gibi); çoğulu **اللَّغانِينُ**’dir; (ve o, **الخَيْشُومُ** da(dır)); İbnü’l-A‘râbî’den.
(Ve) denir: (başkasının **لُغْنِ**’i ile geldin; yani dilden söylediği şeyi inkâr ettiğin zaman.
(Ve) **لَغَنَّ**: **لَعَلَّ** hakkında bir lugattır; Temîm’in bir kısmı ( **لَغَنَّكَ** ) der, ( **لَعَلَّكَ** ) mânâsında;) el-Ferezdak dedi:
Durun ey iki arkadaşım, bizimle **لَغَنَّا** görelim avluları yahut çadırların izini. (Ve **الْغانَّ** bitkisi **الْغِيناناً**: dolaştı ve uzadı), artık o **مُلْغانٌّ**’dır.
Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır:
**مُلْغَانَةٌ** bir yer; yani otu çok olan.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%BA%D9%86/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

لُغْنُونٌ
لُغْنُونٌ ذ The sides, or adjacent parts, (النَوَاحِى) of the لَهَاة, impending (مُشْرِفَة) over the حَلْق [or throat]; as also لَغَانِينٌ: (JK:) see غُنْدُبَةٌ, and لُغْدٌ.

لُغْنُونَةٌ
لُغْنُونَةٌ ذ : see غُنْدُبَةٌ.

##### Türkçe

لُغْنُونٌ
**لُغْنُونٌ** **ذ**: **لَهَاة**’nin yanları yahut bitişik kısımları (**النَوَاحِى**); **حَلْق** [yahut boğaz] üzerine sarkmış (**مُشْرِفَة**) olarak; ve ayrıca **لَغَانِينٌ**: (JK:) **غُنْدُبَةٌ**’ye ve **لُغْدٌ**’e bak.

لُغْنُونَةٌ
**لُغْنُونَةٌ** **ذ**: **غُنْدُبَةٌ**’ye bak.
