# لغن — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%BA%D9%86/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D8%BA%D9%86/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لغن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%BA%D9%86.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: لغن

اللُّغْنُ: الوَتَرة التي عند باطن الأُذن إِذا اسْتَقاءَ الإِنسانُ تَمَدَّدَتْ، وقيل: هي ناحية من اللَّهاةِ مُشْرِفَة على الحَلْق، والجمع أَلغانٌ، وهو اللُّغْنُون. أَبو عبيد: النَّغانِغ لَحمات تكون عند اللَّهَوات، واحدها نُغْنُغ، وهي اللَّغانينُ، واحدها لُغْنُون، واللَّغانِين: لحم بين النُّكْفَتين واللسانِ من باطن، ويقال لها من ظاهرٍ لَغادِيدُ ووَدَجٌ ولُغْنُونٌ. ويقال: جِئتَ بلُغْنِ غيرك إِذا أَنكَرتَ ما تَكلَّمَ به من اللغة. وفي بعض الأَخبار: إِنك لتتَكَلَّمُ بلُغْنِ ضالٍّ مُضِلٍّ. وفي الحديث( ) (قوله «وفي الحديث إلخ» عبارة التكملة: وفي الاحاديث التي لا طرق لها ان إلخ اهـ. ولغن ضال فيها بالإضافة لكن في نسختين من النهاية تنوين لغن): أَن رجلاً قال لفلان إِنك لتُفْتي بلُغْنِ ضالٍّ مُضِلٍّ؛ اللُّغْنُ: ما تعَلَّقَ من لحم اللَّحْيَيْن، وجمعه لَغانينُ كلُغْدٍ ولَغاديد. وأَرض مُلْغَانَّة، والْغِينانُها كثرة كَلَئِها. واللُّغْنُون أَيضاً: الخَيْشُوم؛ عن ابن الأَعرابي.
والغانَّ النَّبتُ: طال والتَفَّ، فهو مُلْغانٌّ.
ولَغَنَّ: لغة في لَعَلَّ، وبعض بني تميم يقول: لَغَنَّكَ بمعنى لَعَلَّك؛ قال الفرزدق:
قِفَا يا صاحِبَيَّ بنا لَغَنَّا
نرَى العَرَصاتِ، أَو أَثرَ الخِيامِ
(* قوله «قفا يا صاحبي إلخ» مثله في الصحاح، قال الصاغاني الرواية: ألستم عائدين بنا لغنا وزاد: اللغن بفتح فسكون شرّة الشباب).
واللُّغْنُونُ: لغة في اللُّغْدُودِ، والجمع اللَّغانين.

### Türkçe

**اللُّغْنُ**: insan kusunca, iç kulağın iç tarafında bulunan ve uzayan kiriş; ve denildi ki: boğaza doğru çıkıntı yapan, küçük dilin bir tarafıdır; çoğulu **أَلغانٌ**’dır; o da **اللُّغْنُون**’dur. Ebû Ubeyd: **النَّغانِغ** küçük dillerin yanında bulunan et parçalarıdır; onun teki **نُغْنُغ**’dur; bunlar **اللَّغانينُ**’dir; onun teki **لُغْنُون**’dur. Ve **اللَّغانِين**: iç taraftan, iki çene kökü ile dil arasında bulunan ettir; dış taraftan ona **لَغادِيدُ** ve **وَدَجٌ** ve **لُغْنُونٌ** denir. Ve denilir: birinin dilden konuştuğunu inkâr ettiğin zaman “başkasının **لُغْنِ**’i ile geldin.” Bazı haberlerde: “Şüphesiz sen sapmış, saptıran birinin **لُغْنِ**’i ile konuşuyorsun.” Hadiste( ) (onun “Ve hadiste ilh.” sözü, tekmilenin ibaresidir: Yolu olmayan hadislerde ‘şüphesiz ilh.’ vardır, dedi. Ve onda **لغن** sapmışın izafetle gelmiştir; fakat nihayenin iki nüshasında **لغن**’in tenvini vardır): bir adam falana dedi ki: “Şüphesiz sen sapmış, saptıran birinin **لُغْنِ**’i ile fetva veriyorsun”; **اللُّغْنُ**: iki çenenin etinden sarkan şeydir; onun çoğulu **لَغانينُ**’dir; **لُغْدٍ** ve **لَغاديد** gibi. Ve **أَرض مُلْغَانَّة**: onun **الْغِينانُها**’sı, otunun çokluğudur. Ve **اللُّغْنُون** ayrıca: burun içi (hıyşûm)’dur; İbnü’l-A‘râbî’den.

**والغانَّ النَّبتُ**: uzadı ve dolaştı; o hâlde o **مُلْغانٌّ**’dır.

**ولَغَنَّ**: **لَعَلَّ** hakkında bir lugattır; Temîm oğullarından bazıları **لَغَنَّكَ** der, **لَعَلَّك** mânâsında; Ferazdak dedi ki:
قِفَا يا صاحِبَيَّ بنا لَغَنَّا
نرَى العَرَصاتِ، أَو أَثرَ الخِيامِ
(* onun “قفا يا صاحبي ilh.” sözü: Sıhâh’ta da bunun benzeridir; Sâgânî dedi: rivayet “ألستم عائدين بنا لغنا”dır; ve şunu ekledi: **اللغن** fetha ile sonra sükûn ile, gençliğin şerridir).

**واللُّغْنُونُ**: **اللُّغْدُودِ** hakkında bir lugattır; çoğulu **اللَّغانين**’dir.
