# لفأ (ل-ف-أ) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%81%D8%A3
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D9%81%D8%A3

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ل - ف - أ
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 7 sözlük
- Bu sayfa şu yazımları da kapsar: لفء

## Sözlükler (7)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%81%D8%A3/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب اللام والفاء و و أ ي ء معهما
ف ل و، ف و ل، و ل ف، ل ي ف، ف ل ي، ف ي ل، ل ف أ، أ ل ف، ف أ ل، أ ف ل مستعملات
فلو:
الفلاة: المفازة، والجميع: الفَلَوات، والفَلا.
والفِلْوُ: الجَحش والمُهْر والجميعُ: الأَفْلاء. وقد فَلَوْناه عن أُمِّه، أي: فَطَمناه.. وافتليناه لأنفسنا، أي: اتّخذناه، وقال:
نقودُ جِيادَهُنَّ ونَفْتَـلـيهـا		ولا نَغذو التُّيوسَ ولا القِهادا
وقال:
مُلْمِعٍ لاعةِ الفُؤاد إلى جَح		شٍ فَلاهُ عنها فبئسَ الفالي
فول:
الفُولُ: حبٌّ يقال له: الباقِلَّى. الواحدةُ: فُولة.
ولف:
الوَلفُ والوِلاف والوَليفُ: ضَرْبٌ من العَدْو، والفِعْلُ: وَلَفَ يَلِفُ وَلْفاً ووِلافاً ووليفا، قال رؤبة: ويومَ رَكضِ الغارةِ الوِلافِ.
ليف:
اللِّيفُ: معروفٌ، والقِطْعةٌ: لفة.
فلي:
الفِلايةُ من فَلْي الرَّأْس، والتَّفلِّي: التَّكَلُّف، وإذا رأيت الحُمُرَ كأنّها تَتَحاكُّ دَفَقاً فإِنّها تتفالَى قال:
ظلّتْ تَفالَى وظَلَّ الجَأْبُ مُكْتئبـاً		كأنّهُ عن سَرارِ الأَرْضِ مَحْجومُ
ويجمع الفِلو: أَفْلاء.
والفالية: خُنْفَساء رَقطاءُ ضَخْمة في الصَّحارَى.. أبو الدُّقَيْش: إنّها سيّدةُ الخَنافِس.
فيل:
الفيلُ: معروفٌ. والتَّفيُّلُ: معالجته، وحافظه: فيّال، وحِرْفتُه: الفِيالة.
والتَّفيُّل أيضاً: زيادة الشّباب، قال: حتّى إذا ما حان من تَفَيُّلهِ وتفيّل رأيُ فلانٍ، أي: أخطأ في فَراسَته.. وفيَّلْتُ رأيه.
والمفايَلَةُ: لُعْبةٌ يلعب بها فتيانُ الأَعراب وصبيانُهم تُسَمَّى الفِيَال، ومَنْ نصبَ الفاءَ جَعَله أسماً، ومن كَسَر الفاء جعله مصدراً، قال:
يَشُقُّ حَبابَ الماءِ حَيْزومُها بها		كما قَسَمَ التُّرْبَ المُفايلُ باليد
لفأ:
اللَّفاءُ، ممدود: التُّرابُ والقُماش على وجه الأرض، قال:
فما أنا بالضَّعيفِ فتَزْدَرِينـى		ولا حظّي اللَّفاءُ ولا الخَسيسُ
ولَفَأَتِ الرِّيحُ السَّحابَ عن وجه السّماء، أي: فرّفته، وكذلك لَفَأتِ التُّرابَ عن وجه الأرض.
ولَفَأتِ اللَّحمَ عن العَظْم بالسِّكِّين، والتْفأْتُه، والقطعةُ منه: لَفأَة، قال في وصف السّحاب: ظلّت رُكاماً والرِّيحُ تَلْفَؤُها
ألف:
أَلْف في العَدَد: عَشْرُ مِئةٍ، والجميعُ: آلاف.. وقد آلَفَتٍ الإبلُ، ممدودة: صارتْ أَلفاً.
والأَلَفانُ: مَصْدرُ أَلِفْتُ الشَّيء فأنا آلَفُهُ من الأُلفة.
والأُلْفَةُ: مَصْدرَ الائْتِلاف.
وإلْفُكَ وأَلِيفُك: الذّي يَأْلَفُك.
وأَوالِفُ الطَّير: التّي قد ألِفَتْ مَكَّة، قال: أوالِفاً مكّةَ من وُرْقِ الحمي وتقول: قد آلَفَتْ هذه الطَّير مَوْضِعَ كذا، وهُنَّ مُؤْلِفاتٌ، أي: لا تَبْرح.
والأَلِفُ والأليف.. كلاهما حَرْفٌ.
وقول الله عزّ وجلّ "لإيلاف قريشٍ"، إنّما جاءت هذه اللاّم، والله أعلم، في لإيلاف قريش على معنى سورة الفيل، إنّما أهلك اللهُ الفيل كي تسلمَ قُريش من شرِّهِم، فيَسْلَمُوا في بلدهم ليؤلِّفهم الله، فهذه اللاّم تلك.
وكلّ شيءٍ ضُمَمْت بَعضَه إلى بعضٍ فقد ألَّفْته تأليفاً.
فال:
الفّأْل: معروفٌ، وقد تفاءلت بكذا، وذلك ضدّ الطِّيرَة.
أفل:
أَفَلَتِ الشَّمْسُ تأفُل أفولاً. وكلّ شيء غاب فقد أَفَلَ، وهو آفل.
وإذا استقرّ اللّقاح في قرار الرَّحِمِ قيل: قد أفل، والآفِل في هذا المعنى: هي التي حَمَلَتْ. ويقولون: لبوءة آفل وآفلة إذا حَمَلَتْ.
والأفيل: الفصيل، والجميع: الإِفالُ، قال: وجاء قريع الشّول قبل إفالها

##### Türkçe

باب **اللام** ve **الفاء** ve **و** ve **أ** ve **ي** ve **ء** onlarla birlikte

**ف ل و**، **ف و ل**، **و ل ف**، **ل ي ف**، **ف ل ي**، **ف ي ل**، **ل ف أ**، **أ ل ف**، **ف أ ل**، **أ ف ل** kullanımlardır.

**فلو**:
**الفلاة**: çöl (ıssız yer), ve hepsi: **الفَلَوات** ve **الفَلا**.
Ve **الفِلْوُ**: sıpa ve tay; ve hepsi: **الأَفْلاء**. Ve onu annesinden **فَلَوْناه**; yani: onu sütten kestik.. Ve onu kendimiz için **افتليناه**; yani: onu edindik; ve dedi ki:
نقودُ جِيادَهُنَّ ونَفْتَـلـيهـا		ولا نَغذو التُّيوسَ ولا القِهادا
Ve dedi ki:
مُلْمِعٍ لاعةِ الفُؤاد إلى جَح		شٍ فَلاهُ عنها فبئسَ الفالي

**فول**:
**الفُولُ**: bir tane; ona **الباقِلَّى** denir. Tekili: **فُولة**.

**ولف**:
**الوَلفُ** ve **الوِلاف** ve **الوَليفُ**: koşmanın bir türü; fiil: **وَلَفَ يَلِفُ** **وَلْفاً** ve **وِلافاً** ve **ووليفا**; Rü’be dedi ki: ويومَ رَكضِ الغارةِ الوِلافِ.

**ليف**:
**اللِّيفُ**: bilinen (lif); parçası: **لفة**.

**فلي**:
**الفِلايةُ**: başın **فَلْي**’inden; ve **التَّفلِّي**: zorlama. Ve eşekleri sanki sürtüşerek akıtıyorlar gibi gördüğünde, muhakkak ki onlar **تتفالَى** ederler; dedi ki:
ظلّتْ تَفالَى وظَلَّ الجَأْبُ مُكْتئبـاً		كأنّهُ عن سَرارِ الأَرْضِ مَحْجومُ
Ve **الفِلو**’nun çoğulu: **أَفْلاء**.
Ve **الفالية**: çöllerde (bulunan) benekli, iri bir bokböceği.. Ebû’d-Dukayş: “Muhakkak ki o, bokböceklerinin hanımefendisidir.”

**فيل**:
**الفيلُ**: bilinen (fil). Ve **التَّفيُّلُ**: onunla uğraşmak; onun bakıcısı: **فيّال**; ve mesleği: **الفِيالة**.
Ve **التَّفيُّل** ayrıca: gençliğin artmasıdır; dedi ki: حتّى إذا ما حان من تَفَيُّلهِ Ve “falancanın görüşü **تفيّل** etti”; yani: firasetinde hata etti.. Ve ben onun görüşünü **وفيَّلْتُ**.
Ve **المفايَلَةُ**: bedevilerin delikanlılarının ve çocuklarının oynadığı bir oyundur; **الفِيَال** diye adlandırılır. Fâ’yı nasbeden onu isim yapar; fâ’yı kesreleyen onu mastar yapar; dedi ki:
يَشُقُّ حَبابَ الماءِ حَيْزومُها بها		كما قَسَمَ التُّرْبَ المُفايلُ باليد

**لفأ**:
**اللَّفاءُ** (medli): yer yüzünün üzerindeki toprak ve kumaş; dedi ki:
فما أنا بالضَّعيفِ فتَزْدَرِينـى		ولا حظّي اللَّفاءُ ولا الخَسيسُ
Ve rüzgâr bulutu göğün yüzünden **لَفَأَتِ**; yani: onu dağıttı; ve aynı şekilde toprağı yerin yüzünden **لَفَأتِ**.
Ve eti kemikten bıçakla **لَفَأتِ**; ve ben onu **التْفأْتُه**; ve ondan parça: **لَفأَة**; bulutu vasfederken dedi ki: ظلّت رُكاماً والرِّيحُ تَلْفَؤُها

**ألف**:
Sayıda **أَلْف**: on yüzdür; ve hepsi: **آلاف**.. Ve develer **آلَفَتٍ** (medli): bin oldu.
Ve **الأَلَفانُ**: “şeyi ülfetten dolayı **أَلِفْتُ**; ben onu **آلَفُهُ**”un mastarıdır.
Ve **الأُلْفَةُ**: **الائْتِلاف**’ın mastarıdır.
Ve senin **إلْفُكَ**’ın ve senin **أَلِيفُك**’in: seni ülfet eden kimsedir.
Ve kuşların **أَوالِفُ**’i: Mekke’ye ülfet etmiş olanlardır; dedi ki: أوالِفاً مكّةَ من وُرْقِ الحمي Ve dersin ki: “Bu kuş şu yer’e **آلَفَتْ**”; ve onlar **مُؤْلِفاتٌ**tır; yani: ayrılmazlar.
Ve **الأَلِفُ** ve **الأليف**.. ikisi de bir harftir.
Ve Aziz ve Celil olan Allah’ın sözü: “لإيلاف قريشٍ”; bu **اللام** ancak geldi—Allah daha iyi bilir—“لإيلاف قريش”te, Fil sûresinin manası üzere: Allah fili ancak helâk etti ki Kureyş onların şerrinden selâmette olsun; böylece beldelerinde selâmette olsunlar ki Allah onları ülfet ettirsin; işte bu **اللام** odur.
Ve her şey ki onun bir kısmını bir kısmına kattın, muhakkak onu **ألَّفْته** **تأليفاً** ile.

**فال**:
**الفّأْل**: bilinen (fal); ve ben bununla **تفاءلت**; ve bu, **الطِّيرَة**’nin zıddıdır.

**أفل**:
Güneş **أَفَلَتِ**; **تأفُل** **أفولاً**. Ve her şey ki kayboldu, muhakkak **أَفَلَ**; ve o **آفل**’dir.
Ve döl rahmin kararında yerleştiğinde: “**قد أفل**” denir; ve bu manada **الآفِل**: hamile kalan (dişi)dir. Ve derler ki: **لبوءة آفل وآفلة** hamile kaldığında.
Ve **الأفيل**: sütten kesilmiş yavru; ve hepsi: **الإِفالُ**; dedi ki: وجاء قريع الشّول قبل إفالها

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%81%D8%A3/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

لَفَأتُ العودَ: قَشَرْتُهُ. ويقال لَفَأَتِ الريحُ السَحابَ عن وجه السماء. ولَفَاْتُ اللحمَ عن العظمِ: جَلَفْتُهُ عنه وقَشَرْتُه. واللَفِئَةُ: البَضْعَةُ التي لا عَظمَ فيها نحو النَحْطَةِ والهَبْرَةِ والوَذْرَةِ. ولَفَأَهُ: بالعصا: ضربه بها.

اللَفاءُ: الخسيس من الشيء. وكلُّ شيءٍ يسير حقيرٍ فهو لَفاءٌ. وقال:
وما أنا بالضَعيف فتظلمونـي		ولا حَظِّي اللَفاءُ ولا الخَسيسُ
يقال: رضيَ فلانٌ من الوفا باللَفاءِ، أي من حقِّه الوافر بالقليل. وتقول منه: لَفَّاهُ حقَّه، أي بَخَسه. وألْفَيْتُ الشيء: وجدتُه. وتَلافَيتُه: تداركته.

##### Türkçe

**لَفَأتُ** **العودَ**: Onu soydum. Ve denilir: **لَفَأَتِ** rüzgâr, bulutu göğün yüzünden uzaklaştırdı. Ve **لَفَاْتُ** eti kemikten: onu ondan sıyırdım ve soydum. Ve **اللَفِئَةُ**: içinde kemik bulunmayan parça; **النَحْطَةِ** ve **الهَبْرَةِ** ve **الوَذْرَةِ** gibi. Ve **لَفَأَهُ**: sopayla: onu onunla dövdü.

**اللَفاءُ**: şeyin aşağılık olanı. Ve her az, değersiz şey, o **لَفاءٌ**dur. Ve dedi ki:
وما أنا بالضَعيف فتظلمونـي		ولا حَظِّي اللَفاءُ ولا الخَسيسُ
Denilir: falan kimse vefadan **باللَفاءِ** ile razı oldu; yani bol hakkından az ile. Ve ondan dersin: **لَفَّاهُ** hakkını; yani onu eksiltti. Ve **ألْفَيْتُ** şeyi: onu buldum. Ve **تَلافَيتُه**: onu telafi ettim.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%81%D8%A3/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ل ف أ
‏"‏ رضي من الوفاء باللّفاء ‏"‏‏:‏ وهو ما على وجه الأرض من القماش والتراب وهو‏:‏ من لفأه حقه إذا انتقصه‏.‏

##### Türkçe

ل ف أ
“ **رضي من الوفاء باللّفاء** ”: O, yerin yüzü üzerinde bulunan kumaş ve topraktır; ve o: hakkını eksilttiği zaman, onun hakkından **لفأه**’dendir.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%81%D8%A3/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

لَفَأَت الريحُ السَّحابَ عن الماءِ، والترابَ عن وجه الأَرض، تَلْفَؤُه لَفْأً: فَرَّقَتْه وسَفَرَتْه. ولَفَأَ اللحمَ عن العظم يَلْفَؤُه لَفْأً ولَفاً، والْتَفَأَه كلاهما: قَشَرَه وجَلَفَه عنه، والقِطْعةُ منه لَفِيئَةٌ(1) (1 قوله «لفيئة» كذا في المحكم وفي الصحاح لفئة بدون ياء.) نحو النَّحْضة والهَبْرةِ والوذْرةِ، وكلُّ بَضْعةٍ لا عظم فيها لَفِيئةٌ، والجمع لَفِيءٌ، وجمع اللَّفِيئةِ من اللحم لَفايا مثل خَطِيئةٍ وخَطايا. وفي الحديث: رَضِيتُ مِن الوَفاءِ باللَّفاء. قال ابن الأَثير: الوفاء التمام، واللَّفاء النُّقصان، واشتقاقه من لَفَأْتُ العظم إِذا أَخذْتَ بعض لحمه عنه، واسم تلك اللَّحْمة لَفِيئة.
ولَفَأَ العُودَ يَلْفَؤُه لَفْأً: قَشَرَه. ولَفَأَه بالعَصا لَفْأً: ضرَبَه بها. ولَفَأَه: رَدَّه. واللَّفَاءُ: التُّراب والقُماش على وجه الأَرض. واللَّفَاءُ: الشيءُ القَلِيلُ. واللَّفَاءُ: دون الحَقِّ. ويقال: أرْضَ مِن الوَفاءِ باللَّفَاءِ أَي بدون الحَقّ. قال أَبو زبيد: فما أَنا بالضَّعِيف، فَتَزْدَرِيني، *  ولا حَظِّي اللَّفَاءُ، ولا الخَسِيسُ ويقال: فلان لا يَرْضَى باللَّفاءِ من الوَفاءِ أَي لا يَرْضى بدون وَفاء حَقِّه. وأَنشد الفرّاءُ:
أَظَنَّتْ بَنُو جَحْوانَ أَنَّك آكِلٌ  *  كِباشي، وقاضِيَّ اللَّفاءَ فَقابِلُهْ؟ قال أَبو الهيثم يقال: لفَأْتُ الرجلَ إِذا نَقَصْتَه حَقَّه وأَعطَيْتَه دون الوَفاء. يقال: رَضِيَ من الوَفاءِ باللَّفاءِ. التهذيب: ولَفَأَه حَقَّه إِذا أَعْطاه أَقَلَّ مِن حقِّه. قال أَبو سعيد: قال أَبو تراب: أَحْسَبُ هذا الحرف من الأَضداد.

##### Türkçe

**لَفَأَت** rüzgâr bulutu sudan, toprağı da yerin yüzünden **تَلْفَؤُه** **لَفْأً**: onu dağıttı ve onu açığa çıkardı. Ve eti kemikten **لَفَأَ** eder, onu **يَلْفَؤُه لَفْأً** ve **لَفاً**; ve onu **الْتَفَأَه**; ikisi de: onu soydu ve onu ondan sıyırdı; ve ondan olan parça **لَفِيئَةٌ**(1)

(1 “**لفيئة**” sözü: böylece **المحكم**’de ve **الصحاح**’ta; **لفئة** (yâ’sız) olarak.)

**النَّحْضة** ve **الهَبْرةِ** ve **الوذْرةِ** gibi; ve içinde kemik olmayan her et parçası **لَفِيئةٌ**’dir; çoğulu **لَفِيءٌ**’dür; ve etten olan **اللَّفِيئةِ**’nin çoğulu **لَفايا**’dır; **خَطِيئةٍ** ve **خَطايا** gibi. Ve hadiste: “**رَضِيتُ مِن الوَفاءِ باللَّفاء**.” İbnü’l-Esîr dedi: **الوفاء** tamamlıktır, **اللَّفاء** eksikliktir; onun اشتقاقı, kemiği **لَفَأْتُ** ettiğim zaman, yani onun üzerinden etinin bir kısmını aldığım zamandandır; ve o et parçasının adı **لَفِيئة**’dir.

Ve çubuğu **لَفَأَ** eder, onu **يَلْفَؤُه لَفْأً**: onu soydu. Ve onu değnekle **لَفْأً** **لَفَأَه**: onunla ona vurdu. Ve onu **لَفَأَه**: onu geri çevirdi.

Ve **اللَّفَاءُ**: yerin yüzündeki toprak ve kumaş (örtü). Ve **اللَّفَاءُ**: az şey. Ve **اللَّفَاءُ**: hakkın altı. Ve denilir: **أرْضَ مِن الوَفاءِ باللَّفَاءِ**; yani hakkın altında. Ebû Zübeyd dedi:
فما أَنا بالضَّعِيف، فَتَزْدَرِيني، *  ولا حَظِّي اللَّفَاءُ، ولا الخَسِيسُ

Ve denilir: falan, vefadan **باللَّفاءِ**’a razı olmaz; yani hakkının vefasının altında olana razı olmaz. Ferrâ’ şu beyti okudu:
أَظَنَّتْ بَنُو جَحْوانَ أَنَّك آكِلٌ  *  كِباشي، وقاضِيَّ اللَّفاءَ فَقابِلُهْ؟

Ebû’l-Heysem dedi: denilir: adamı **لفَأْتُ** ettim; hakkını eksilttiğim ve ona vefanın altında verdiğim zaman. Denilir: vefadan **باللَّفاءِ**’a razı oldu. **التهذيب**: ve onun hakkını **ولَفَأَه**; ona hakkından daha az verdiği zaman. Ebû Saîd dedi: Ebû Turâb dedi: sanırım bu harf **الأَضداد**’dandır.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%81%D8%A3/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

لفأه أي العود أو اللحم عن العظم كمنعه لفأ بالسكون ولفاء كسحاب، وفي بعض النسخ بالتحريك: قشره وكشطه عنه كالتفأه، والقطعة منه لفئة نحو الهبرة والوذرة، وكل بضعة لا عظم فيها لفئة، والجمع لفأ وجمع اللفيئة من اللحم لفايا، كخطيئة وخطايا. ولفأه بالعصا: ضربه بها ولفأه: رده وصرفه عما أراده وأيضا: عدله بها عن وجهه، يقال: لفأت الإبل، أي عدلت بها عن وجهها. ولفأه: اغتابه كأنه قشره، فهو مجاز. وفي التهذيب: لفأه حقه ولكأه، إذا أعطاه حقه كله، أو لفأه إذا أعطاه أقل من حقه قاله أبو سعيد. وفي العباب: قال أبو تراب: أحسب هذا الحرف من الأضداد، فحينئذ أو في كلام المؤلف ليست للتنويع. ولفئ كفرح: بقي، وألفأه: أبقاه. نقله الصاغاني. واللفاء، كسحاب: النقصان، وفي الحديث  رضيت من الوفاء باللفاء  ، قال ابن الأثير: الوفاء: التمام، واللفاء: النقصان، واشتقاقه من لفأت العظم إذا أخذت بعض لحمه عنه، والتراب، والقماش على وجه الأرض والشيء القليل، ودون الحق ويقال: ارض من الوفاء باللفاء، أي بدون الحق. قال أبو زبيد:
  فما أنا بالضعيف فتزدرينـي                      ولا حظي اللفاء ولا الخسيس ويقال: فلان لا يرضى باللفاء من الوفاء، أي لا يرضى بدون وفاء حقه، أنشد الفراء:
  أظنت بنو جحوان أنك آكـل                      كباشي وقاضي اللفاء فقابله قال أبو الهيثم: يقال: لفأت الرجل، إذا نقصته حقه وأعطيته دون الوفاء، يقال: رضي من الوفاء باللفاء، وأورده الجوهري في الناقص، وهذا موضعه كما أشار إليه الصاغاني، وذهل المصنف أن يقول: ووهم الجوهري، على عادته، فتأمل.

##### Türkçe

**لفأه**: yani, kemiğin üzerinden odunu veya eti, **كمنعه** **لفأ** (sükûn ile) ve **لفاء** **كسحاب**; ve bazı nüshalarda hareke ile: onu soydu ve ondan kazıdı, **كالتفأه** gibi. Ve ondan olan parça **لفئة**’dir; **الهبرة** ve **الوذرة** gibi. Ve içinde kemik olmayan her parça et **لفئة**’dir. Çoğulu **لفأ**’dır; etten olan **اللفيئة**’nin çoğulu **لفايا**’dır; **خطيئة** ve **خطايا** gibi. Ve **لفأه بالعصا**: onu onunla (değnekle) vurdu. Ve **لفأه**: onu geri çevirdi ve onu istediği şeyden döndürdü ve ayrıca: onunla onu yüzünden çevirdi; denilir ki: **لفأت الإبل**; yani, onunla (develeri) yönlerinden çevirdim. Ve **لفأه**: onu gıybet etti; sanki onu soymuş gibidir; o hâlde bu mecazdır. Ve **التهذيب**’de: **لفأه حقه** ve **لكأه**; ona hakkının tamamını verdiği zaman; yahut **لفأه**: ona hakkından daha az verdiği zaman; bunu Ebû Saîd söylemiştir. Ve **العباب**’da: Ebû Turâb dedi: “Ben bu harfin zıt anlamlılardan olduğunu sanıyorum”; o hâlde, yahut müellifin sözünde, çeşitlendirme için değildir. Ve **لفئ كفرح**: kaldı. Ve **ألفأه**: onu bıraktı. Bunu Sâgânî nakletti. Ve **اللفاء** **كسحاب**: eksilme(=noksanlık)tır. Ve hadiste: “**رضيت من الوفاء باللفاء**”. İbnü’l-Esîr dedi: **الوفاء**: tamlık; **اللفاء**: eksilme(=noksanlık). Ve onun türeyişi, **لفأت العظم** (kemiği) dediğin zaman, onun üzerinden etinin bir kısmını aldığın zamandandır. Ve toprak, ve yer yüzü üzerindeki bez parçası, ve az şey, ve haktan aşağı olan. Ve denilir: **ارض من الوفاء باللفاء**; yani, haksız olarak. Ebû Zübeyd dedi:
  Ben zayıf değilim ki beni hor göresin                      ve benim payım **اللفاء** da değildir, ne de aşağılık olan.
Ve denilir: filân, **اللفاء**’ya **الوفاء**’dan razı olmaz; yani, hakkının vefasından aşağı olana razı olmaz. Ferrâ’ şöyle inşâd etti:
  Benû Cuhvân, senin yiyici olduğunu mu sandı                      benim koçlarımı; ve **اللفاء**’yı yerine getiren; sonra onu karşıladı.
Ebû’l-Heysem dedi: denilir ki: **لفأت الرجل**; onun hakkını eksilttiğin ve ona **الوفاء**’dan aşağı verdiğin zaman. Denilir: **رضي من الوفاء باللفاء**. Ve Cevherî onu “eksik olan”da zikretti; ve burası onun yeridir, Sâgânî’nin işaret ettiği gibi. Ve musannif, âdeti üzere, “ve Cevherî yanıldı” demeyi unuttu; öyleyse düşün.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%81%D8%A3/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

لَفَأَ
1 لَفَأَ ذ , aor. لَفَاَ , inf. n. لَفْءٌ and لَفَآءٌ; and ↓ التفأ; He stripped off, or peeled off, (K,) meat from a bone. (AZ, S.) ― -b2- لَفَأَتِ الرِّيحُ السَّحَابَ عَنْ وَجْهِ السَّمَآءِ (assumed tropical:) [The wind stripped off the clouds from the face of the sky]. (S.) ― -b3- لَفَأَ, inf. n. لَفْءٌ, He peeled a bone (TA) or a stick. (S.) ― -b4- لَفَأَ He beat (S, K) with a staff or stick. (S.) ― -b5- He turned a person back, or away, from his purpose. (K.) ― -b6- لَفَأَ i. q. اِغْتَابَ; (assumed tropical:) He traduced a person behind his back, or in his absence, but saying of him what was true. (K.) Thought to be tropical, from the same verb signifying “ he peeled. ” (TA.) -A2- لَفِىءَ, aor. لَفَاَ , He, or it remained, or endured. (K.) -A3- لَفَأَهُ حَقَّهُ He gave him the whole of what was due to him: (like لَكَأَهُ: T:) or لفأه signifies he gave him less than his due. (K.) Accord. to Aboo-Turab, the verb is used in these two contr. senses. (TA.)

الفأ
4 الفأ ذ He caused to remain, or endure. (K.)

8 اِلْتَفَاَ see 1.

لَفَآءٌ
لَفَآءٌ ذ Deficiency: (IAth:) رَضِيتُ مِنَ الوَفَآءِ بِاللَّفَآءِ [I was content with a deficiency instead of full payment]: from a trad. (TA.) ― -b2- Less than what is just, or right. (K.) ― -b3- A little thing; a little. (K.) ― -b4- Dust; earth. (K.) ― -b5- Small bits of rubbish on the ground. (TA.)

لَفِيْئَةٌ
لَفِيْئَةٌ ذ A piece of meat stripped off, or peeled off, from a bone: (TA:) a piece of meat in which is no bone: (S:) pl. لَفِىْءٌ [but this is rather a coll. gen. n., or it is doubtful] and لَفَايَا. (TA.)

##### Türkçe

لَفَأَ
1 **لَفَأَ** ذ , muzâri‘ **لَفَاَ** , mastar ismi **لَفْءٌ** ve **لَفَآءٌ**; ve ↓ **التفأ**; O, bir kemikten eti sıyırdı, yahut soydu. (K,) (AZ, S.) ― -b2- **لَفَأَتِ الرِّيحُ السَّحَابَ عَنْ وَجْهِ السَّمَآءِ** (mecaz olduğu varsayılarak:) [Rüzgâr, göğün yüzünden bulutları sıyırdı]. (S.) ― -b3- **لَفَأَ**, mastar ismi **لَفْءٌ**, O, bir kemiği (TA) yahut bir çubuğu soydu. (S.) ― -b4- **لَفَأَ** O, bir değnek yahut çubuk ile dövdü. (S, K) (S.) ― -b5- O, bir kimseyi maksadından geri çevirdi, yahut uzaklaştırdı. (K.) ― -b6- **لَفَأَ** **اِغْتَابَ** ile aynı anlamdadır; (mecaz olduğu varsayılarak:) O, bir kimseyi arkasından, yahut yokluğunda, onun hakkında doğru olanı söyleyerek çekiştirdi. (K.) “O soydu” anlamına gelen aynı fiilden mecaz olduğu düşünülür. (TA.)

-A2- **لَفِىءَ**, muzâri‘ **لَفَاَ** , O, yahut o (şey) kaldı, yahut devam etti. (K.)

-A3- **لَفَأَهُ حَقَّهُ** O, ona, kendisine borçlu olunanın tamamını verdi: ( **لَكَأَهُ** gibi: T:) yahut **لفأه** şu anlama gelir: ona, hakkından daha azını verdi. (K.) Ebû-Turâb’a göre fiil bu iki zıt manada kullanılır. (TA.)

الفأ
4 **الفأ** ذ O, (bir şeyi) kalıcı kıldı, yahut devam ettirdi. (K.)

8 **اِلْتَفَاَ** bkz. 1.

لَفَآءٌ
**لَفَآءٌ** ذ Eksiklik: (IAth:) **رَضِيتُ مِنَ الوَفَآءِ بِاللَّفَآءِ** [Tam ödeme yerine bir eksiklikle razı oldum]: bir hadisten. (TA.) ― -b2- Adil olanın, yahut doğru olanın daha azı. (K.) ― -b3- Küçük bir şey; azıcık. (K.) ― -b4- Toz; toprak. (K.) ― -b5- Yerdeki küçük çöp kırıntıları. (TA.)

لَفِيْئَةٌ
**لَفِيْئَةٌ** ذ Bir kemikten sıyrılmış, yahut soyulmuş bir et parçası: (TA:) içinde kemik bulunmayan bir et parçası: (S:) çoğulu **لَفِىْءٌ** [fakat bu daha ziyade bir cins-isim topluluğudur, yahut şüphelidir] ve **لَفَايَا**. (TA.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%81%D8%A3/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

#### Madde başı: لفء

لَفَأَ
لَفَأَ A ( n. ac. لَفْء [ 1 ] ,  لَفَآء [ 22 ] ),
a.  Stripped; peeled.

b.  Scattered, cleared away ( the clouds : wind ).

c.  [ acc. &  Bi ], Struck with.

d.  Turned away.

e.  Traduced.

f.  Paid ( a debt to ).

لَفِىَ
lafiY^a A ( n. ac. لَفَأ 4 ),
a.  Remained.

أَلْفَأَ
أَلْفَأَ IV ,
a.  Caused to remain; preserved.

اِلْتَفَأَ
اِلْتَفَأَ VIII ,
a.  see I (a) .

لَفَآء
لَفَآء [ 22 ],
a.  Remainder; trifle; a little.

b.  Deficiency; partial payment.

c.  Dust, earth; rubbish.

لَفِيْئَة
لَفِيْئَة [ 25t ] , ( pl. لَفِيْء [ 25 ] &
a.  لَفَايَا ), Piece of meat.

##### Türkçe

**لَفَأَ**
**لَفَأَ** A (mastarı: **لَفْء** [ 1 ], **لَفَآء** [ 22 ]),
a. Soydu; kabuğunu soydu.

b. Dağıttı, savurdu; giderdi (bulutları: rüzgâr).

c. [mef‘ûl alır ve **بِ** ile], vurdu.

d. Yüz çevirdi.

e. Kötüledi.

f. Ödedi (bir borcu -e).

**لَفِىَ**
**لَفِىَ** A (mastarı: **لَفَأ** 4),
a. Kaldı.

**أَلْفَأَ**
**أَلْفَأَ** IV,
a. Kalmasına sebep oldu; muhafaza etti.

**اِلْتَفَأَ**
**اِلْتَفَأَ** VIII,
a. I (a)’ya bak.

**لَفَآء**
**لَفَآء** [ 22 ],
a. Artık; önemsiz şey; biraz.

b. Eksiklik; kısmi ödeme.

c. Toz, toprak; süprüntü.

**لَفِيْئَة**
**لَفِيْئَة** [ 25t ], (çoğulu: **لَفِيْء** [ 25 ] &
a. **لَفَايَا**), Et parçası.
