# لفظ — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%81%D8%B8/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D9%81%D8%B8/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لفظ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%81%D8%B8.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: لفظ

باب الظّاء والّلام والفاء معهما
ظ ل ف، ل ف ظ يستعملان فقط
ظلف:
الظِّلْفُ: ظِلْفُ البَقَرة وما أَشْبَهَها مما يَجْتَرُّ، وهو ظُفْرُها.
غير أن عمرو بن معد يكرب قال اضطِراراً.
وخَيْلي تَطَأْكُم بأظلافِها
أي بحَوافرها.
والأُظْلُوفةُ: أرضٌ ذاتُ حِجارةٍ حِدادٍ إذا كانت خِلْقةُ تلكَ الأرضِ جَمَلاً، وجمعُه أظاليف.
ومكانٌ ظليفٌ خَشِنٌ فيه رمُلٌ كثيرٌ.
والظِّلْفةُ: طَرَفُ حِنْوِ القَتَب وحِنْوِ الإِكاف وأشباه ذلك ممّا يلي الأرضُ من جَوانِبها.
وظَلَفْتُه عن هذا الأمر ظَلْفاً إذا طَمِعَ في شيءٍ لا يَجْمُل به فكَفَفْتُه، قال:
لقد أظلِفُ النفسَ عن مَطعَمٍ		إذا ما تهـافَـتَ ذِبّـانُـهُ
والظَّليفُ: الذليلُ السيِّءُ الحال في معيشته.
وذهَبَ به مَجّاناً وظَليفاً إذا أخَذَه بغير ثَمَنٍ، وأنشَدَ:
أيأكُلُها ابن وَعْلةَ في ظَليفٍ		وبأمَنُ هَيْثَمٌ وابنا سِـنـانِ
لفظ:
اللَّفْظُ: الكلام ما يُلفَظُ بشيءٍ اِلاّ حُفِظَ عليه.
واللَّفْظُ: أن تَرمِيَ بشيءٍ كانَ في فيكَ، والفعلُ لَفَظَ يَلْفِظُ لَفْظاً.
والأرض تَلْفِظُ الميِّتَ أي ترمي به، البَحْرُ يَلفِظُ الشَّيْءَ يرمي به إلى الساحِلِ، والدُّنيا لافِظةٌ تَرمي بمَن فيها إلى الآخِرة.
وفي المَثَّل: أسْخَى م لافِظةٍ يعني الدِّيكَ.
ولَفَظَ فلانٌ: ماتَ.
كلُّ طائرٍ يَزُقُ فَرْخَه فهو لافِظُهُ

### Türkçe

باب **الظّاء** والّلام والفاء معهما
**ظ ل ف**، **ل ف ظ** kullanılırlar yalnızca

**ظلف**:
**الظِّلْفُ**: geviş getirenlerden inek ve onun benzeri şeyin **ظِلْفُ**’udur; o, onun tırnağıdır.
Ancak Amr b. Ma‘dîkerib zorunluluktan söyledi.
Ve atlarım sizi **بأظلافِها** ile çiğner
yani, toynaklarıyla.
Ve **الأُظْلُوفةُ**: keskin taşlara sahip bir yer; o yerin yaratılışı sert olduğunda; onun çoğulu **أظاليف**’tir.
Ve **ظليفٌ** bir mekân: pürüzlü; içinde çok kum vardır.
Ve **الظِّلْفةُ**: **حِنْوِ القَتَب**’in ve **حِنْوِ الإِكاف**’ın ve bunun benzerlerinin, yanlarından yere bitişik olan kısmının ucu.
Ve “onu bu işten **ظَلْفاً** ile **ظَلَفْتُه**”: bir şeye, kendisine yakışmayan biçimde tamah ettiğinde, onu engelledim; dedi ki:
لقد أظلِفُ النفسَ عن مَطعَمٍ		إذا ما تهـافَـتَ ذِبّـانُـهُ
Ve **الظَّليفُ**: geçiminde hâli kötü olan zelil.
Ve “onu bedelsiz ve **ظَليفاً** götürdü”: onu bir bedel olmaksızın aldığında; ve inşad etti:
أيأكُلُها ابن وَعْلةَ في ظَليفٍ		وبأمَنُ هَيْثَمٌ وابنا سِـنـانِ

**لفظ**:
**اللَّفْظُ**: söz; bir şeyle telaffuz edilen konuşma; ancak onun üzerine korunmuş olur.
Ve **اللَّفْظُ**: ağzında olan bir şeyi atmandır; fiil: **لَفَظَ يَلْفِظُ لَفْظاً**.
Ve yer ölüyü **تَلْفِظُ**: yani onu atar; deniz şeyi **يَلفِظُ**: onu sahile atar; dünya **لافِظةٌ**’dir: içinde olanı âhirete atar.
Ve meselde: **أسْخَى م لافِظةٍ**; yani horozu.
Ve “falanca **لَفَظَ**”: öldü.
Her kuş ki yavrusunu **يَزُقُ** eder, o onun **لافِظُهُ**’dur.
