# لفظ — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%81%D8%B8/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D9%81%D8%B8/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لفظ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%81%D8%B8.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: لفظ

لَفَظْتُ الشيءَ من فمي ألْفِظُهُ لَفْظاً: رميته، وذلك الشيء لُفاظَةٌ. قال امرؤ القيس يصف حماراً:
يُوارِدُ مجهولاتِ كلِّ خَـمـيلَةٍ		يَمُجُّ لُفاظَ البَقْلِ في كل مَشْرَبِ
ولَفَظْتُ بالكلام وتَلَفَّظْتُ به، أي تَكَلَّمْتُ به. واللفْظُ: واحدُ الألفاظِ، وهو في الأصل مصدرٌ. وقولهم: "أسْمَحُ من لافِظَةٍ"، يقال هي العنزُ، لأنها تُشلى للحلب وهي تجترُّ، فتَلْفِظُ بِجِرَّتِها وتُقْبِلُ فرحاً منها بالحلب. ويقال: هي التي تَزُقُّ فرخَها من الطير لأنها تُخرِج ما في حوصلتها وتُطعمه. قال الشاعر:
تَجودُ فَتُجْزِلُ قبل السُؤالِوكَفُّكَ أسْمَحُ من لافِظَهْ
ويقال: هي الرحى، ويقال: هو الديك، ويقال: هو البحرُ لأنه يَلْفِظُ بالعنبر والجواهر، والهاء فيه للمبالغة.

### Türkçe

**لَفَظْتُ** şeyi ağzımdan **ألْفِظُهُ** **لَفْظاً**: onu attım; ve o şey **لُفاظَةٌ**dur. İmru’ul-Kays bir eşeği vasfederek dedi:
يُوارِدُ مجهولاتِ كلِّ خَـمـيلَةٍ		يَمُجُّ **لُفاظَ** البَقْلِ في كل مَشْرَبِ

Ve **لَفَظْتُ** söz ile ve onunla **تَلَفَّظْتُ**; yani onunla konuştum. Ve **اللفْظُ**: **الألفاظِ**ın biridir; ve o aslında bir mastardır. Ve onların sözü: “**أسْمَحُ من لافِظَةٍ**”; denilir ki o keçidir; çünkü o sağım için kaldırılırken geviş getirir; böylece gevişiyle **تَلْفِظُ** eder ve sağımdan dolayı sevinçle yönelir. Ve denilir ki: o, kuştan yavrusunu **تَزُقُّ** eden dişidir; çünkü kursağında olanı çıkarır ve onu yedirir. Şair dedi:
تَجودُ فَتُجْزِلُ قبل السُؤالِوكَفُّكَ **أسْمَحُ من لافِظَهْ**

Ve denilir ki: o değirmendir; ve denilir ki: o horozdur; ve denilir ki: o denizdir; çünkü o amber ve cevherlerle **يَلْفِظُ** eder; ve ondaki **الهاء** mübalağa içindir.
