# لقح — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%82%D8%AD/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D9%82%D8%AD/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لقح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%82%D8%AD.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: لقح

ألْقَحَ الفحلُ الناقةَ، والريحُ السحابَ. ورياحٌ لَواقِحُ، ولا يقال مَلاقِحُ. وهو من النوادر. وقد قيل: الأضل فيه مُلْقِحَةٌ ولكنها لا تُلْقِحُ إلا وهي في نفسها لاقِحٌ، كأن الرياح لَقِحَتْ بخيرٍ، فإذا أنشأت السحابَ وفيها خيرٌ وصلَ ذلك إليه. ولَقِحَتِ الناقةُ بالكسر لَقَحاً ولَقاحاً بالفتح فهي لاقِحٌ. واللَقاحُ أيضاً: ما تُلْقَحُ به النخلة. ويقال أيضاً: حَيٌّ لَقاحٌ، للذين لا يدينون للملوك، أو لم يُصِبْهُم في الجاهلية سِباءٌ. واللِقاحُ بالكسر: الإبلُ بأعيانها، الواحدة لَقوحٌ، وهي الحلوب. قال أبو عمرو: إذا نُتِجَتْ فهي لَقوحُ شهرين أو ثلاثةً، ثم هي لَبونٌ بعد ذلك. وقولهم: لِقاحانِ أسودان، كما قالوا قَطيعان، لأنهم يقولون: لِقاحٌ واحدةٌ، كما يقولون: قطيعٌ واحد، وإبلٌ واحد. واللِقْحَةُ: اللَقوحُ؛ والجمع لِقَحٌ. وتَلْقيحُ النخل معروف. يقال: لَقَّحوا نخلَهم، وألْقَحوا نخلهم. وقد لُقِّحَتِ النخيل. ويقال في النخلة الواحدة: لُقِحَتْ. الفراء: تَلَقَّحَتِ الناقة، إذا أرَتْ أنها لاقِحٌ ولا تكون كذلك. والمَلاقِحُ: الفحول، الواحد مُلْقِحٌ. والمَلاقِحُ أيضاً: الإناث التي في بطونها أولادها، الواحدة مُلْقَحَة بفتح القاف. والمَلاقيحُ: ما في بطون النوق من الأجنّة، الواحدة مَلْقوحة، من قولهم لُقِحَتْ.

### Türkçe

**ألْقَحَ** erkek deve dişi deveyi dölledi; rüzgâr da bulutu (dölledi). Ve rüzgârlar **لَواقِحُ**tur; **مَلاقِحُ** denilmez. Bu, nadirlerdendir. Ve denilmiştir ki: bunda asıl olan **مُلْقِحَةٌ**dur; fakat o, ancak kendi nefsinde **لاقِحٌ** iken dölleyebilir; sanki rüzgârlar bir hayır ile **لَقِحَتْ**; bulutu meydana getirdiğinde ve onda bir hayır bulunduğunda, o (hayır) ona ulaşır.

Ve dişi deve, kesre ile **لَقِحَتِ**; **لَقَحاً** ve fetha ile **لَقاحاً** (olur); o hâlde o **لاقِحٌ**tır. Ve **اللَقاحُ** ayrıca: hurma ağacının dölletildiği şeydir. Ve ayrıca denilir: **حَيٌّ لَقاحٌ**; krallara boyun eğmeyenler için, yahut cahiliyede onlara bir **سِباءٌ** isabet etmemiş olanlar için.

Ve kesre ile **اللِقاحُ**: develer, bizzat kendileridir; teki **لَقوحٌ**dur; o, süt veren devedir. Ebû Amr dedi: Doğurduğu zaman iki ay veya üç ay **لَقوحُ**dur; sonra bundan sonra **لَبونٌ**dur.

Ve onların sözü: **لِقاحانِ** siyah (iki **لِقاحانِ**), tıpkı **قَطيعان** dedikleri gibi; çünkü onlar “bir **لِقاحٌ**” derler; tıpkı “bir **قَطيعٌ**” ve “bir **إبلٌ**” dedikleri gibi.

Ve **اللِقْحَةُ**: **اللَقوحُ**tur; çoğulu **لِقَحٌ**tır. Ve hurma ağaçlarını **تَلْقيحُ** bilinir. Denilir: “Onlar hurmalarını **لَقَّحوا**” ve “hurmalarını **ألْقَحوا**.” Ve hurma ağaçları **لُقِّحَتِ**. Ve tek bir hurma ağacı hakkında denilir: **لُقِحَتْ**.

Ferrâ: Dişi deve **تَلَقَّحَتِ**, eğer **لاقِحٌ** olduğunu gösterirse; hâlbuki öyle olmaz.

Ve **المَلاقِحُ**: erkek develerdir; teki **مُلْقِحٌ**tır. Ve **المَلاقِحُ** ayrıca: karınlarında yavruları bulunan dişilerdir; teki, kāfın fethasıyla **مُلْقَحَة**dir. Ve **المَلاقيحُ**: dişi develerin karınlarındaki ceninlerdir; teki **مَلْقوحة**dur; “**لُقِحَتْ**” sözlerinden (gelir).
