# لكث (ل-ك-ث) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D8%AB
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D9%83%D8%AB

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ل - ك - ث
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 6 sözlük

## Sözlükler (6)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D8%AB/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

الكاف والثاء واللام معهما
ك ث ل، ل ك ث، ث ك ل مستعملات كثل: الكَوْثل: فوعل من الكَثْل، وهو مؤخر السفينة، يكون فيه الملاح ومتاعه.
لكث: لَكَثَهُ لَكْثاً: ضربه بيده أو برجله، وهو اللِّكاث، قال:
مدل يعض إذا نالهـن		مراراً، ويدنين فاه لِكاثا
ثكل: الثُّكْلُ: فقدان الحبيب، وأكثر ما يستعمل في فقدان المرأة ولدها.
يقال: ثكلته أمه فهي به ثَكْلَى. وأَثْكَلَتِ المرأة فهي مثكل، لازم لها الثُّكْل، من غير أن يقال: أَثْكَلَتْ ولدها، وأَثكلها الله فهي مُثْكَلَةٌ بولدها، والجميع: مَثاكيل.
والأُثْكُولُ: العرجون بشماريخه.

##### Türkçe

**الكاف** ve **الثاء** ve **اللام** bunlarla birlikte

**ك ث ل**، **ل ك ث**، **ث ك ل** kullanımdadır: **كثل**: **الكَوْثل**: **الكَثْل**’den **فوعل** veznindedir; o, geminin arka kısmıdır; içinde denizci ve eşyası bulunur.

**لكث**: **لَكَثَهُ لَكْثاً**: onu eliyle veya ayağıyla vurdu; bu, **اللِّكاث**’tır; dedi ki:
مدل يعض إذا نالهـن		مراراً، ويدنين فاه **لِكاثا**

**ثكل**: **الثُّكْلُ**: sevgilinin kaybı; daha çok kadının çocuğunu kaybetmesinde kullanılır.
Denir ki: **ثكلته أمه**; o hâlde o, onunla **ثَكْلَى**dır. Ve kadın **أَثْكَلَتِ**; o hâlde o **مثكل**’dir; ona **الثُّكْل** lâzım olmuştur; “**أَثْكَلَتْ ولدها**” denmeksizin. Ve Allah onu **أَثكلها**; o hâlde o, çocuğuyla **مُثْكَلَةٌ**dir; hepsi: **مَثاكيل**.

Ve **الأُثْكُولُ**: salkımlarıyla birlikte hurma salkımı sapıdır.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D8%AB/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ك ث ل
لكث ، ثكل ، كثل
استعمل من وجوهه : لكث ، ثكل ، كثل .
كثل : أَمَّا كثل فأصلُ بناء الكَوْثلِ وهو فَوْعَلٌ .
وقال الليث : الكوْثَلُ : مُؤخّر السفينة ، وفي الكوثَلِ يكون الملاّحونَ وأداتهم ، وأنشد :
حَملْتُ في كوْثَلِها عُوَيفَا
وقال أبو عمرو : المرْنَحةُ : صدرُ السفينةِ ، والدَّوْطِيرَةُ : كوثَلُهَا .
وقال أبو عبيد : الخَيْزرانةُ : السُّكّانُ وهو الكَوْثَلُ . وقال الأعشى :
من الخوف كوثلُها يُلتزمْ
لكث : ( ثعلب عن سلمة عن الفراء ) قال : اللَّكاثِيُّ من الرجالِ : الشديد البَيَاض ، مأخوذٌ من اللُّكاث وهو الحجرُ البَرَّاقُ الأملس يكون في الجِصِّ .
وقال اللحياني : اللكاث ، والنُّكاثُ : داءٌ يَأْخُذُ الإِبلَ وهو شبْه البَثْر يأخذها في أفواهِها :
( عمرو عن أبيه ) : اللُّكَّاثُ : الجَصَّاصون . الصُّناعُ منهم لا التُّجّارُ .
ثكل : قال الليث : يقال : ثَكِلَتْه أُمُّه تثكلهُ ، فهي به ثَكْلى ، وقد أُثكِلَتْ وَلَدهَا فهي
مُثْكلةٌ بولدها ، والجميع : مثاكيلُ .
وقال غيره : امرأةٌ مُثْكِلٌ بغير هاء .
وقال أبو عبيد : الثّكُولُ : المرأةُ الفاقِدُ .
وقال غيره : فَلاَةٌ ثَكُولٌ : مَن سَلَكها فُقِدَ ، وثُكلَ ، ومنه قول الجُمَيح :
إذا ذَاتُ أَهْوَالٍ ثَكُولٌ تَغَوَّلَتْ
بهَا الرُّبْدُ فَوْضَى والنّعَامُ السَّوَارِحُ
وقال الليث : الثُّكْلُ : فِقْدَانُ الحبيب ، وأكثرُ ما يستعمل في فِقدان المرأة زوجَها ، وامرأةٌ ثَكلَى ، ونسوة ثَكالى .
قال ابن السكيت ، قال الأصمعي : الإثكالُ ، والأثْكولُ : الشِّمْراخُ لعِذْق النَّخْل .

##### Türkçe

ك ث ل
**لكث** ، **ثكل** ، **كثل**
Şu vechlerinden kullanılmıştır: **لكث** ، **ثكل** ، **كثل** .

**كثل** : **أَمَّا كثل** ise, onun aslı **الكَوْثلِ** binasının aslıdır; o da **فَوْعَلٌ**’dır.
Leys dedi: **الكوْثَلُ**: geminin kıçı; ve **الكوثَلِ**’de denizciler ve aletleri bulunur. Ve şu beyti okudu:
حَملْتُ في **كوْثَلِها** عُوَيفَا
Ebû Amr dedi: **المرْنَحةُ**: geminin başı; **الدَّوْطِيرَةُ** ise onun **كوثَلُهَا**’sıdır.
Ebû Ubeyd dedi: **الخَيْزرانةُ**: dümen; o da **الكَوْثَلُ**’dur. A‘şâ dedi:
من الخوف **كوثلُها** يُلتزمْ

**لكث** : (Sa‘leme’den, Ferrâ’dan, Sa‘leb) dedi ki: erkeklerden **اللَّكاثِيُّ**: şiddetli beyaz (olan); **اللُّكاث**’tan alınmıştır; o, alçı içinde bulunan parlak, kaygan taştır.
Lihyânî dedi: **اللكاث** ve **النُّكاثُ**: develeri tutan bir hastalıktır; ağızlarında onları tutan, kabarcığa benzer bir şeydir:
(Amr, babasından): **اللُّكَّاثُ**: alçıcılar; onlardan zanaatkârlar, tüccarlar değil.

**ثكل** : Leys dedi: denir ki: **ثَكِلَتْه أُمُّه** onu **تثكلهُ**; o, onunla **ثَكْلى**’dır; ve onun çocuğu **أُثكِلَتْ** olmuştur; o hâlde o, çocuğuyla **مُثْكلةٌ**’dir; çoğulu: **مثاكيلُ**.
Başkası dedi: **امرأةٌ مُثْكِلٌ** (ه’siz).
Ebû Ubeyd dedi: **الثّكُولُ**: yitiren kadın.
Başkası dedi: **فَلاَةٌ ثَكُولٌ**: ona giren kimse yitirilir ve **ثُكلَ** olur; Cümeyh’in sözü bundandır:
إذا ذَاتُ أَهْوَالٍ **ثَكُولٌ** تَغَوَّلَتْ
بهَا الرُّبْدُ فَوْضَى والنّعَامُ السَّوَارِحُ
Leys dedi: **الثُّكْلُ**: sevgilinin yitirilmesi; daha çok kadının kocasını yitirmesinde kullanılır; **امرأةٌ ثَكلَى** ve **نسوة ثَكالى**.
İbnü’s-Sikkît dedi, Asma‘î dedi: **الإثكالُ** ve **الأثْكولُ**: hurma salkımının dalı için **الشِّمْراخُ**.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D8%AB/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

اللَّكَثُ: الوسَخُ من اللبن يجمُدُ على حرف الإِناءِ، فتأْخذه بيدك.
ولكَثَه لكْثاً ولِكاثاً: ضربه بيده أَو رجله؛ قال كثير عزة: مُدِلٌّ يَعَضُّ، إِذا نالهُنَّ
مِراراً، ويُدْنِينَ فاهُ لِكاثا
وقال ابن الأَعرابي: اللَّكْثُ واللِّكاث الضرب، ولم يخض يداً ولا رجلاً؛ وقال كراع: اللُّكاث الضرب، بالضم، واللُّكاثَةُ أَيضا: داءٌ يأْخذ الغنم في أَشداقها وشفاهها، وهو مثل القُرح، وذلك في أَول ما تكدِمُ النبتَ، وهو قصير، صغير الفرع. اللحياني: اللُّكاث والنُّكاثُ داءٌ يأْخذ الإِبل، وهو شبه البَثْر يأخذها في أَفواهها.
ثعلب عن سلمة عن الفراء: اللُّكاثيُّ الرجل الشديد البياض، مأْخوذ من اللُّكاث، وهو الحجر البَرَّاقُ الأَملس، ويكون في الجِصِّ. عمرو عن أَبيه: اللُّكَّاثُ الجصَّاصُون، والصُّنَّاع منهم لا التجار.

##### Türkçe

**اللَّكَثُ**: kabın kenarı üzerinde donup katılaşan sütten olan pisliktir; onu elinle alırsın.

Ve onu **لَكَثَه** **لَكْثاً** ve **لِكاثاً**: onu eliyle yahut ayağıyla vurdu; Kesîr ‘Azze dedi ki:
Müdlil (nazlanan) ısırır; onlara
defalarca eriştiği zaman; ve ağzını **لِكاثا** olarak yaklaştırırlar

İbnü’l-A‘râbî dedi ki: **اللَّكْثُ** ve **اللِّكاث** vuruştur; ne el ne de ayakla (olduğunu) açıklamadı; Kurâ‘ dedi ki: **اللُّكاث** vuruştur, damme ile; ve **اللُّكاثَةُ** da: koyunların yanaklarında ve dudaklarında tutan bir hastalıktır; o, yara gibidir; bu, bitkiyi ilk kez yediği sıradadır; ve o (bitki) kısadır, dalı küçük(tür). el-Lihyânî: **اللُّكاث** ve **النُّكاثُ** develeri tutan bir hastalıktır; ağızlarında onları tutan kabarcık benzeri bir şeydir.

Sa‘leb, Seleme’den, o da el-Ferrâ’dan: **اللُّكاثيُّ** çok şiddetli beyazlığa sahip adamdır; **اللُّكاث**tan alınmıştır; o, parlak, pürüzsüz taştır; ve alçıda bulunur. ‘Amr, babasından: **اللُّكَّاثُ** alçıcılar(dır); ve onlardan olan zanaatkârlar, tüccarlar değil.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D8%AB/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

اللكث  أهمله الجوهري، وقال ابن الأعرابي: هو  الضرب  ، ولم يخص يدا ولا رجلا، كاللكاث، بالكسر. وقال كراع: اللكاث: الضرب، بالضم. وقال غيره: لكثه لكثا ولكاثا: ضربه بيده أو رجله. قال كثير عزة:
  مدل يعض إذا نالهن                      مرارا يدنين فاه لكاثا

   ولكثته: جهدته وحملت عليه  في سقى أو دؤوب.  واللكث بالتحريك: داء للإبل شبه البثر  يأخذها  في أفواهها، كاللكاث  والنكاث  كغراب  ، قاله اللحياني. والفعل منه  لكث، كفرح  . وفي اللسان: اللكاثة: داء يأخذ الغنم في أشداقها وشفاهها، وهو مثل القرح، وذلك في أول ما تكدم النبت وهو قصير صغير الفرع. روى ثعلب عن سلمة عن الفراء:  اللكاث، كغراب: الحجر البراق  الأملس يكون  في الجص  . منه  اللكاثى:  الرجل  الشديد البياض  . عن عمرو، عن أبيه: اللكاث  كرمان: صناع الجص  لا التجار فيه. اللكث: الوسخ من اللبن يجمد على حرف الإناء، فتأخذه بيدك. وقد  لكث الوسخ به  وعليه  كفرح: لصق  . يقال:  ناقة لكثة  إذا كانت،  سمينة  .

##### Türkçe

**اللكث**: Cevherî onu ihmal etti. İbnü’l-A‘râbî dedi ki: O, **الضرب**’dır; ne eli ne de ayağı tahsis etti; kesre ile **اللكاث** gibi. Kurâ‘ dedi ki: **اللكاث**: zamme ile **الضرب**’dır. Başkası dedi ki: **لكثه لكثا ولكاثا**: onu eliyle veya ayağıyla vurdu. Kesîr ‘Azze dedi ki:
  Nazlı, onlara eriştiğinde ısırır;                      defalarca, ağzını **لكاثا** olarak yaklaştırırlar

Ve **ولكثته**: onu yordum ve üzerine yük bindirdim; sulamada veya sürekli çalışmada. Hareke ile **اللكث**: develer için, ağızlarında onları tutan, kabarcığa benzer bir hastalıktır; **اللكاث** ve **النكاث** gibi; **كغراب**; bunu Lihyânî söyledi. Ondan fiil **لكث**’tir; **كفرح**. Ve Lisân’da: **اللكاثة**: koyunları yanaklarında ve dudaklarında tutan bir hastalıktır; o, yara gibidir; bu da, bitkinin ilk ezildiği zamanda olur; o kısa, küçük dallıdır. Sa‘leb, Selame’den, Ferrâ’dan rivayet etti: **اللكاث**، **كغراب**: parlak, kaygan taş; alçıda bulunur. Ondan **اللكاثى**: çok beyaz olan adam. Amr’dan, babasından: **اللكاث**، **كرمان**: alçı ustalarıdır; onda tüccarlar değil. **اللكث**: kabın kenarında donan sütten olan kirdir; onu elinle alırsın. Ve kir onunla ve onun üzerinde **لكث** etti; **كفرح**: yapıştı. Denir ki: **ناقة لكثة**; eğer (o) semiz ise.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D8%AB/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

لَكَثَ
1 لَكَثَ ذ , [aor. لَكُثَ ,] inf. n. لَكْثٌ (and لِكَاثٌ, IAar), He struck, or smote; (K;) accord. to IAar, who does not particularize the hand, nor the foot: (TA:) or, with his hand, or his foot, accord. to some: (TA:) or, with [perhaps a mistake for upon] the mouth. (Kr.) [See also لكد.] ― -b2- لَكَتَهُ, [aor. لَكُثَ ,] He overburdened him. (K.) ― -b3- لَكِثَ, aor. لَكَثَ , [inf. n. لَكَثٌ,] He (a camel) was affected with the disorder called لَكَثٌ, or لُكَاثٌ. (K.) ― -b4- لَكِثَ بِهِ, aor. لَكَثَ , It (dirt [see لَكْثٌ]) adhered to it; (K;) i. e., to the vessel. (TA.) [See also لَكِدَ and لَكِعَ.]

لَكْثٌ
لَكْثٌ ذ The dirt of milk, which congeals upon the edge of the vessel, and is removed with the hand. (TA.)

لَكَثٌ
لَكَثٌ ذ and ↓ لُكَاثٌ (as also نُكَاثٌ, TA,) A disorder in the mouths of camels, resembling pustules. (Lh, K.) ― -b2- ↓ لُكَاثَةٌ, A disorder that attacks sheep or goats in the sides of the mouth and in the lips, resembling an ulcer; happening on their first cropping plants when they are short, with small branches. (L.)

نَاقَةٌ لَكِثَةٌ
نَاقَةٌ لَكِثَةٌ ذ A fat she-camel. (K.)

لُكَاثٌ
لُكَاثٌ ذ A shining stone in gypsum. (Fr, K.) -A2- See لَكَثٌ.

لُكَاثَةٌ
لُكَاثَةٌ ذ : see لَكَثٌ.

لُكَّاثٌ
لُكَّاثٌ ذ [pl. of لَاكِثٌ?] Preparers of gypsum: (K:) not those who traffick therein. (TA.)

لُكَاثِىٌّ
لُكَاثِىٌّ ذ A man (TA) very white: (K:) from لُكَاثٌ as signifying a shining stone in gypsum. (TA.)

##### Türkçe

لَكَثَ
1 **لَكَثَ** ذ , [muzâri‘ **لَكُثَ** ,] mastar ismi **لَكْثٌ** (ve **لِكَاثٌ**, IAar), O vurdu, yahut çarptı; (K;) IAar’a göre, ki o eli de ayağı da tahsis etmez: (TA:) yahut, bazılarına göre, eliyle yahut ayağıyla: (TA:) yahut, [muhtemelen “üzerine” için bir hata olarak] ağız ile. (Kr.) [Ayrıca **لكد**’ye de bak.] ― -b2- **لَكَتَهُ**, [muzâri‘ **لَكُثَ** ,] Ona aşırı yük yükledi. (K.) ― -b3- **لَكِثَ**, muzâri‘ **لَكَثَ** , [mastar ismi **لَكَثٌ**,] O (bir deve) **لَكَثٌ** yahut **لُكَاثٌ** denilen hastalıktan etkilendi. (K.) ― -b4- **لَكِثَ بِهِ**, muzâri‘ **لَكَثَ** , O (kir [bk. **لَكْثٌ**]) ona yapıştı; (K;) yani, kaba. (TA.) [Ayrıca **لَكِدَ** ve **لَكِعَ**’a da bak.]

لَكْثٌ
**لَكْثٌ** ذ Sütün kiri; kabın kenarı üzerinde pıhtılaşır ve el ile giderilir. (TA.)

لَكَثٌ
**لَكَثٌ** ذ ve ↓ **لُكَاثٌ** (aynı zamanda **نُكَاثٌ**, TA,) Develerin ağızlarında, çıbanlara benzeyen bir hastalık. (Lh, K.) ― -b2- ↓ **لُكَاثَةٌ**, Koyunlara yahut keçilere ağzın yanlarında ve dudaklarda musallat olan, ülser benzeri bir hastalık; bitkileri ilk otlayışlarında, kısa olduklarında, küçük dallı iken meydana gelir. (L.)

نَاقَةٌ لَكِثَةٌ
**نَاقَةٌ لَكِثَةٌ** ذ Şişman bir dişi deve. (K.)

لُكَاثٌ
**لُكَاثٌ** ذ Alçıtaşı içinde parlak bir taş. (Fr, K.) -A2- **لَكَثٌ**’e bak.

لُكَاثَةٌ
**لُكَاثَةٌ** ذ : **لَكَثٌ**’e bak.

لُكَّاثٌ
**لُكَّاثٌ** ذ [**لَاكِثٌ**’in çoğulu mu?] Alçı hazırlayıcıları: (K:) onda ticaret yapanlar değil. (TA.)

لُكَاثِىٌّ
**لُكَاثِىٌّ** ذ Çok beyaz bir adam (TA): (K:) alçıtaşı içinde parlak bir taş mânasında olan **لُكَاثٌ**’tan. (TA.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D8%AB/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

لَكَثَ
لَكَثَ U ( n. ac. لَكْث 1 ),
a.  Struck.

b.  Overburdened.

لَكِثَ
لَكِثَ A ( n. ac. لَكَث 4 ),
a.  Had an ulcerous mouth ( camel ).

b.  [ Bi ], Adhered to-

لَكْث
لَكْث 1 ,
a.  Dirt.

لَكَث
لَكَث 4 ,
a.  Ulcers, mouthsores.

لَكِثَة
لَكِثَة 5t ,
a.  Fat ( camel ).

لُكَاْث
لُكَاْث 24 ,
a.  see 4 .

b.  Glistening stone.

لُكَاْثَة
لُكَاْثَة 24t ,
a.  see 4 .

لُكَاْثِيّ
لُكَاْثِيّ 24yi ,
a.  White.

لُكَّاْث
لُكَّاْث 29 ,
a.  Plasterers.

##### Türkçe

لَكَثَ
**لَكَثَ** U (n. ac. **لَكْث** 1),
a. Vurdu.

b. Aşırı yükledi.

لَكِثَ
**لَكِثَ** A (n. ac. **لَكَث** 4),
a. (Deve) ülserli bir ağza sahip oldu.

b. [Bi], -e yapıştı-

لَكْث
**لَكْث** 1,
a. Kir.

لَكَث
**لَكَث** 4,
a. Ülserler, ağız yaraları.

لَكِثَة
**لَكِثَة** 5t,
a. Şişman (deve).

لُكَاْث
**لُكَاْث** 24,
a. 4’e bak.

b. Parıldayan taş.

لُكَاْثَة
**لُكَاْثَة** 24t,
a. 4’e bak.

لُكَاْثِيّ
**لُكَاْثِيّ** 24yi,
a. Beyaz.

لُكَّاْث
**لُكَّاْث** 29,
a. Sıvacılar.
