# لكد — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D8%AF/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D9%83%D8%AF/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لكد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D8%AF.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: لكد

لكد عليه الوسخ كفرح: لزمه ولصق به، قاله الأصمعي، وقال غيره: لكد الشيء بفيه لكدا إذا أكل شيئا لزجا فلزق بفيه من جوهره أو لونه، وفي حديث عطاء إذا كان حول الجرح قيح ولكد فأتبعه بصوفة فيها ماء فاغسله. يقال: لكد الدم بالجلد، إذا لصق. لكده لكدا، كنصره: ضربه بيده أو دفعه، والعامضة تقول: لكده، برجله. الملكد، كمنبر: شبه مدق يدق به. والألكد: اللئيم الملصق بقومه. وفي اللسان: بالقوم، وأنشد الليث: يناسب أقواما ليحسب فيهم ويترك أصلا كان من جذم ألكدا لكاد، ككتان: اسم رجل، رجل لكد: نكد، ككتف وهو اللحز العسير، قال صخر الغي:
  والله لو أسمعت مقالتهـا                      شيخا من الترب رأسه لبد
  لفاتح البيع يوم رؤيتـهـا                      كان قبل انبياعـه لـكـد والملاكد: من إذا مشى في القيد نازعه القيد خطاه، فهو يعالجه، ويقال: إن فلانا يلاكد الغل ليلته، أي يعالجه، قال أسامة الهذلي يصف راميا:
  فمد ذراعيه وأجنأ صلـبـه                      وفرجها عطفى مرير ملاكد ملاكد اسم رجل. عن الأصميع. تلكده تلكدا: اعتنقه. تلكد فلان: غلظ لحمه واكتنز. تلكد الشيء: لزم بعضه بعضا. ومما يستدرك عليه: التكده: لزمه فلم يفارقه. وعوتب رجل من طييء في امرأته فقال إذا التكدت بما يسرني لم أبال أن ألتكد بما يسوءها، حكاه ابن سيده عن ابن الأعرابي. ورأيت فلانا ملاكدا، أي ملازما. ولكد شعره، إذا تلبد. ولكدة، بالضم: اسم رجل، وهو الذي تقدم في لغد.

### Türkçe

**لكد** onun üzerinde pislik, **كفرح** gibi: ona yapıştı ve ona tutundu; bunu الأصمعي söyledi. Başkası da dedi ki: **لكد** şeyi ağzında **لكدا** (yapar), eğer yapışkan bir şey yerse, onun cevherinden yahut renginden dolayı ağzına yapışır. عطاء hadîsinde: “Eğer yaranın çevresinde irin varsa ve **لكد** (olmuşsa), onu içinde su bulunan bir yün parçasıyla takip et; sonra onu yıka.” Denir ki: **لكد** kan deriye; yani yapıştı.

Onu **لكده** **لكدا** (yaptı), **كنصره** gibi: onu eliyle vurdu yahut itti; عامضة ise der ki: onu **لكده**, ayağıyla.

**الملكد**, **كمنبر** gibi: onunla dövülen bir tokmağa benzer.

**الألكد**: kavmine yapışık olan alçak.

**اللسان**’da: “kavme” (şeklinde). Ve الليث şu beyti okudu:
يناسب أقواما ليحسب فيهم ويترك أصلا كان من جذم **ألكدا**

**لكاد**, **ككتان** gibi: bir adamın adı.

**رجل لكد**: **نكد**; **ككتف** gibi; o, zor olan **اللحز**’dır. صخر الغي dedi ki:
  والله لو أسمعت مقالتهـا                      شيخا من الترب رأسه لبد
  لفاتح البيع يوم رؤيتـهـا                      كان قبل انبياعـه **لـكـد**

**الملاكد**: yürüdüğünde bağ içinde, bağ onun adımlarını çekiştiren kimse; o da onu tedavi eder (uğraşır). Ve denir ki: “Şüphesiz falan kimse geceleyin bağı **يلاكد** eder”; yani onunla uğraşır. أسامة الهذلي bir okçuyu vasfederek dedi ki:
  فمد ذراعيه وأجنأ صلـبـه                      وفرجها عطفى مرير **ملاكد**

**ملاكد**: bir adamın adı. الأصميع’den.

**تلكده** **تلكدا**: onu kucakladı.

**تلكد** falan: eti kalınlaştı ve dolgunlaştı.

**تلكد** şey: onun bir kısmı bir kısmına yapıştı.

Ve onun üzerine istidrâk edilenlerdendir: **التكده**: ona yapıştı da ondan ayrılmadı.

طييء’den bir adam, karısı hakkında azarlanmıştı da dedi ki: “Ne zaman ki **التكدت** (kendimi) beni sevindiren şeye, onun hoşlanmadığı şeye **ألتكد** etmeme aldırmam.” Bunu İbn Sîdeh, İbnü’l-A‘râbî’den nakletti.

“Falanı **ملاكدا** gördüm”; yani ملازم (yapışık/ayrılmayan).

Ve **لكد** saçını; eğer keçeleştiyse.

Ve **لكدة**, zamme ile: bir adamın adı; o, **لغد** maddesinde geçen kimsedir.
