# لكن (ل-ك-ن) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D9%83%D9%86

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

Kur'an'daki karşılığı: Ve ancak

- Harfler: ل - ك - ن
- Kur'an'da: 130 geçiş · 127 ayet · 10 sîga
- 10 sözlük

_Bu bir edat; komşulukları genel ve zayıf anlam taşır._

## Sîgalar (10)

| Sîga | Kalıp | Anlam | Geçiş | Ayet | İlk ayet |
|---|---|---|---|---|---|
| [وَلَكِنْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/siga/%D9%88%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%83%D9%90%D9%86%D9%92.md) | وَلَكِنْ | Ve ancak; Ancak | 57 | 57 | [2:12](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/2:12.md) |
| [وَلَكِنَّ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/siga/%D9%88%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%83%D9%90%D9%86%D9%8E%D9%91.md) | وَلَكِنَّ | Ve ancak; Ancak | 53 | 52 | [2:102](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/2:102.md) |
| [لَكِنِ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/siga/%D9%84%D9%8E%D9%83%D9%90%D9%86%D9%90.md) | لَكِنْ | Ancak | 6 | 6 | [3:198](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/3:198.md) |
| [وَلَكِنِّي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/siga/%D9%88%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%83%D9%90%D9%86%D9%90%D9%91%D9%8A.md) | وَلَكِنِّي | Ve ancak ben | 4 | 4 | [7:61](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/7:61.md) |
| [وَلَكِنَّا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/siga/%D9%88%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%83%D9%90%D9%86%D9%8E%D9%91%D8%A7.md) | وَلَكِنَّا | Ve ancak biz | 3 | 2 | [20:87](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/20:87.md) |
| [وَلَكِنَّكُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/siga/%D9%88%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%83%D9%90%D9%86%D9%8E%D9%91%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | وَلَكِنَّكُمْ | Ancak siz; Ve ancak siz | 2 | 2 | [30:56](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/30:56.md) |
| [وَلَكِنِ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/siga/%D9%88%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%83%D9%90%D9%86%D9%90.md) | وَلَكِنْ | Ve ancak | 2 | 2 | [2:253](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/2:253.md) |
| [لَكِنَّ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/siga/%D9%84%D9%8E%D9%83%D9%90%D9%86%D9%8E%D9%91.md) | لَكِنَّ | Ancak | 1 | 1 | [18:38](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/18:38.md) |
| [وَلَكِنَّهُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/siga/%D9%88%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%83%D9%90%D9%86%D9%8E%D9%91%D9%87%D9%8F.md) | وَلَكِنَّهُ | Ve ancak o | 1 | 1 | [7:176](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/7:176.md) |
| [وَلَكِنَّهُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/siga/%D9%88%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%83%D9%90%D9%86%D9%8E%D9%91%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | وَلَكِنَّهُمْ | Ve ancak onlar | 1 | 1 | [9:56](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/9:56.md) |

## Mücavir kökler — 224 mücavir (504 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.

1. [كثر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AB%D8%B1.md) — 36 ortak ayet · G² 124 · Kesr(sin ile) kırık demektir
2. [أله](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%87.md) — 84 ortak ayet · G² 71 · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir
3. [أنس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D8%B3.md) — 34 ortak ayet · G² 67 · Ok tan yayın iç tarafna üns, dış tarafına vahş denemektedir
4. [علم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%84%D9%85.md) — 48 ortak ayet · G² 59 · Dağın sivri noktası demektir
5. [شيأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%8A%D8%A3.md) — 28 ortak ayet · G² 29 · Şey
6. [نفس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D8%B3.md) — 18 ortak ayet · G² 20 · Dibağlamada kullanılan palamut, meşenin bir meyvesidir
7. [كون](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%88%D9%86.md) — 44 ortak ayet · G² 19 · Kevn, tepe demektir
8. [رسل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%84.md) — 22 ortak ayet · G² 16 · Saçak demektir
9. [ظلم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D9%84%D9%85.md) — 17 ortak ayet · G² 15 · Zalimler
10. [أمن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%85%D9%86.md) — 30 ortak ayet · G² 15 · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir
11. [بلو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%84%D9%88.md) — 7 ortak ayet · G² 15 · Biley taşı
12. [ذو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%88.md) — 9 ortak ayet · G² 12 · Sahip
13. [شكر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%83%D8%B1.md) — 7 ortak ayet · G² 12 · Sütle dolu memedir
14. [سلي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%8A.md) — 2 ortak ayet · G² 12 · Ve bıldırcın
15. [فضل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B6%D9%84.md) — 8 ortak ayet · G² 12 · Fadl Deriden yapılan gömlektir
16. [حلف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%84%D9%81.md) — 3 ortak ayet · G² 10 · Hilye süs demektir
17. [منن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%86%D9%86.md) — 4 ortak ayet · G² 10 · “Mülle” içi dolu kapatılmış torba, “imla” içine koymak…
18. [قلب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%84%D8%A8.md) — 10 ortak ayet · G² 10 · Ayak basıldığında toprakta çıkan kalıptır
19. [وعد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B9%D8%AF.md) — 9 ortak ayet · G² 10 · “Va’id” yağmur bulutu demektir
20. [وقت](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%82%D8%AA.md) — 3 ortak ayet · G² 10 · Belli zamanlarda buluşulan yer, buluşma zamanı demektir
21. [أتي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AA%D9%8A.md) — 20 ortak ayet · G² 9 · Etve çardağa doğru suyu getiren kanaldır
22. [جلو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%84%D9%88.md) — 2 ortak ayet · G² 9 · Belirdi
23. [قوم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%88%D9%85.md) — 23 ortak ayet · G² 9 · Hayvanların ön ayaklarına denir
24. [أمر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%85%D8%B1.md) — 12 ortak ayet · G² 9 · Murar acı bir ağacın adıdır
25. [نزل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B2%D9%84.md) — 13 ortak ayet · G² 9 · “Nezle” konaklama yeri demektir
26. [جيأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%8A%D8%A3.md) — 13 ortak ayet · G² 9 · Ceyee yağmur sularının toplanıp biriktiği yerdir
27. [ريب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%8A%D8%A8.md) — 4 ortak ayet · G² 8 · “Ravb” kesik süt, “reyb” ise kesilip kesilmediği belli…
28. [كره](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B1%D9%87.md) — 4 ortak ayet · G² 8 · Hoşlanmadı
29. [عقد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%82%D8%AF.md) — 2 ortak ayet · G² 7 · Düğüm demektir
30. [حلم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%84%D9%85.md) — 3 ortak ayet · G² 7 · Halim meme ucu demektir
31. [رقب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%82%D8%A8.md) — 3 ortak ayet · G² 7 · Rekabe Boyun demektir
32. [أمم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%85%D9%85.md) — 7 ortak ayet · G² 7 · Emam ön demektir
33. [ليس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%8A%D8%B3.md) — 6 ortak ayet · G² 7 · Bu kelime “late”den dönüşmüştür
34. [خلف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D9%81.md) — 7 ortak ayet · G² 6 · Half : Ense demektir
35. [جهل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%87%D9%84.md) — 3 ortak ayet · G² 6 · Cehl fokurdayıp kaynayan kazan demektir
36. [وضع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B6%D8%B9.md) — 3 ortak ayet · G² 6 · Koyar
37. [وحد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AD%D8%AF.md) — 8 ortak ayet · G² 6 · وَحْدَهُ kelimesi aslında منفرداً anlamındadır ve marifeye…
38. [قصص](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B5%D8%B5.md) — 3 ortak ayet · G² 6 · Anlatırız
39. [سفه](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%81%D9%87.md) — 2 ortak ayet · G² 6 · Sefih : “Sefh” dağ eteği demektir
40. [غمم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%85%D9%85.md) — 2 ortak ayet · G² 6 · Yol, işaret bulunmayan yer
41. [لغو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%BA%D9%88.md) — 2 ortak ayet · G² 6 · Reğev, köpüktür
42. [مدين](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86.md) — 2 ortak ayet · G² 6 · Medyen
43. [طيب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%8A%D8%A8.md) — 4 ortak ayet · G² 6 · İyi
44. [كلم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%84%D9%85.md) — 5 ortak ayet · G² 6 · Kelime
45. [تبع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%A8%D8%B9.md) — 8 ortak ayet · G² 5 · İnek yavrusu, dana demektir
46. [جبي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%A8%D9%8A.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · Onu seçti
47. [حنف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%86%D9%81.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · Hanif eğildiği zaman kırılmayan yaş çalıdır
48. [سفر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%81%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · “Sufur” süpürgedir
49. [طمأن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%85%D8%A3%D9%86.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · Huzur bulan
50. [مسح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%AD.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · Mesih
51. [هود](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%88%D8%AF.md) — 3 ortak ayet · G² 5 · “Hidayet”in değişik söylenişidir
52. [برر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%B1.md) — 3 ortak ayet · G² 5 · Berr kara, burr buğday demektir
53. [أبو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%A8%D9%88.md) — 6 ortak ayet · G² 5 · Bab kapı demektir
54. [دين](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%8A%D9%86.md) — 6 ortak ayet · G² 5 · Dane, inek yavrusuna denir
55. [حقق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%82%D9%82.md) — 11 ortak ayet · G² 5 · Hokka, devlere yemin dağıtıldığı kaptır
56. [خزن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B2%D9%86.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · Hazen : Depo demektir
57. [فري](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D9%8A.md) — 4 ortak ayet · G² 5 · Ferv “Ferre”ye bak
58. [ثوي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%88%D9%8A.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · Saye develerin ahırı demektir
59. [وزر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B2%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · Kemiksiz et parçası demektir
60. [بصر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B5%D8%B1.md) — 7 ortak ayet · G² 5 · Basar çevresiyle birlikte göz, ayn ise gözbebeği…

Devamı (JSON): https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D9%83%D9%86/neighbours?offset=60&limit=50

## Kök analizi

### Kök tanımı ve çekirdek özet

| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | لكن |
| Yapı | Edat ve üçlü kök |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | بل, [إلا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D8%A7.md), [غير](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%B1.md) |
| Zıt Kök | كذلك |
| Çekirdek Özet 1 | Sözün akışına müdahale ederek yanlış anlama veya yanılgıyı gideren duraksama ve araya girme |
| Çekirdek Özet 2 | Önceki sözün uyandırdığı zannı tashih etme, peşin hükmü kırma ve hakikati netleştirme |
| Çekirdek Özet 3 | Düşüncede yanılsamayı önleyen, zihinsel dengeyi ve istisnaî hakikati kuran düzeltme mekanizması |
| Kritik Hata Riski | İstidrak edatını basit bir bağlaç sayarak önceki yargıyı bütünüyle iptal ettiği yanılgısına düşmek |

### Biliteral analiz

| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| لك | Temas etme, duraklama ve engelle karşılaşma; [لكم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%85.md) kökünde vuruşla durdurma ve [لكد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D8%AF.md) kökünde yapışıp kalma örneklerinde görülen sınırlandırma hareketi | ن | Beliren duraksama ve engeli, söz akışında kalıcı bir düzeltme, telafi ve süreklilik bildiren bir sınırlamaya dönüştürmüştür |

### Piktografik analiz

| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ل | çoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlama | Sözü veya muhatabın algısını belirli bir istikamete çevirme ve yöneltme |
| ك | avuç içi; kavrama, eğme, kaplama | Zihindeki önceki algıyı kavrama, sınırlandırma ve avuç içine alarak tutma |
| ن | filiz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılık | Düzeltilen yeni anlamın sürekliliğini, akışını ve canlı biçimde devamını sağlama |
| لكن | değnekle yöneltip kavrayarak sürdürme | Önceki sözün doğurduğu akışı yönlendirip sınırlayarak yeni ve doğru bir mecrada devam ettirme hareketi |

### Tarihsel ve erken kullanım

| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Dildeki tutukluk, konuşanın diline acemilik karışması sebebiyle söz akışında duraksama ve yabancılaşma olması |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Züheyr b. Ebî Sülmâ'nın beytinde geçen yer adı şahidinde görüldüğü üzere sözlüklerin kaydettiği erken kullanımlar: ولا لُكانٌ إِلى وادي الغِمارِ، ولا / شَرْقيُّ سَلمى، ولا فيْدٌ ولا رِهَمُ |
| Erken Arapça kullanım | Cümleler arasında önceki yargının uyandırdığı zannı gidermek, sözü tashih ve telafi etmek üzere istidrak edatı olarak kullanılması |

Kaynak: Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn.

### Sami etimolojik katman

Arapça bünyesinde hem dildeki tutukluğu bildiren bir fiil kökü hem de cümleler arası tashih işlevi gören bir istidrak edatı olarak yer alan لكن lafzı, karşılaştırmalı Sami dillerinde parçacık morfolojisi bakımından incelenmiştir. Klasik dilbilimcilerin bir kısmı bu edatın olumsuzluk veya tahkik bildiren edatsal unsurların birleşimiyle oluştuğunu ileri sürerken, genel Sami morfolojisindeki benzer yapılar sınırlama ve karşıtlık bağlamında gelişmiştir. Süryanice ve İbranice gibi akraba dillerde doğrudan üçlü bir fiil kökünden ziyade, önceki önermeyi sınırlayan ve ardından gelen hükmü teyit eden edatsal ve sentaktik kalıplarla paralellik gösterir.

Güven: Muhtemel

Kaynak: Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisān al-ʿArab.

### Etimolojik analiz

| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Dildeki tutukluk ve takılma anlamından söz akışındaki düzeltme ve istidrak işlevine geçiş | Söz akışında bir kesinti ve yeniden yöneliş ilişkisi | Güçlü |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Süryanice ve İbranicede karşıtlık veya sonuç bildiren edatsal yapılarla işlevsel benzerlik | Ortak işlevsel edat gelişimi ve sentaktik paralellik | Muhtemel |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı |

Kaynak: Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

### Kardeş kökler

| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| لكن | Anlamlı | İstidrak ve dilde tutukluk | Sözün akışını düzeltme ve dildeki acemilik | Hedef kök |
| لنك | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı |
| [كلن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%84%D9%86.md) | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı |
| كنل | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı |
| [نلك](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%84%D9%83.md) | Anlamlı | Ağaç türü | Meyvesi sarı alıç olan bir ağaç | Kitābü'l-ʿAyn'da kayıtlıdır, Kur'an'da geçmez |
| [نكل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%83%D9%84.md) | Anlamlı | Bağlamak, engellemek, caydırmak | Cezalandırma yoluyla başkalarını engelleme ve geri durdurma | Çekirdeğin sınırlandırma ve durdurma boyutuyla akrabadır |

### Komşu kökler ve zıt kök

| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| لكن | Merkez | İstidrak ve tashih | Önceki ifadenin doğurabileceği yanlış zannı giderip yeni bir gerçeği kurma | Söz akışında sınırlama ve tashih |
| بل | Komşu | İdrâb ve vazgeçme | Önceki sözden tamamen dönerek veya onu hükümsüz kılarak yeni hükme geçme | Önceki yargıyı hükümsüz bırakabilme farkı |
| [إلا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D8%A7.md) | Komşu | İstisna | Genel bir hükümden belirli bir unsuru veya fertleri hariç tutma | Cümle düzleminde değil fert düzeyinde hariç tutma |
| [غير](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%B1.md) | Komşu | Başkalık ve sınır | Bir şeyin zıddı veya gayrısı olduğunu belirterek ayrıştırma | Nitelik ve aidiyet farkını bildirme |
| كذلك | Zıt | Aynılık ve süreklilik | Önceki durumu tashih etmeksizin aynen onaylama ve benzetme | İstidrakın aksine akışı kesmeden aynı doğrultuda sürdürme |

### Başka dillerde anlam karşılıkları

| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | لكن | Ancak, fakat, lakin | İstidrak edatıdır; önceki sözün yanlış anlaşılmasını önler | Kesin |
| Latince | sed, attamen | Fakat, ancak, yine de | Önceki ifadenin kapsamını sınırlar ve karşıt doğruyu verir | Güçlü |
| İngilizce | but, however | Ancak, fakat, ne var ki | İstidrak ve tezat ilişkisini karşılar, tahkik boyutunu tam yansıtmayabilir | Güçlü |
| Almanca | aber, jedoch | Ama, fakat, yine de | Cümleler arası tashih ve sınırlamayı bildirir | Güçlü |
| Fransızca | mais, cependant | Fakat, ancak, bununla birlikte | Karşıtlık ve tahkik nüanslarını taşır | Güçlü |

Kaynak: Lane's Lexicon, Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch.

### Vücûh ve nezâir

| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| وَلَكِنْ | Zannı tashih ve telafi | İnsanların yanlış kuruntularını veya iddialarını reddedip hakikati bildirme bağlamı; örnek Bakara [2:12](https://lisan.digital/tr/ayet/2:12.md), A‘râf [7:187](https://lisan.digital/tr/ayet/7:187.md), Kasas [28:46](https://lisan.digital/tr/ayet/28:46.md) |
| لَكِنِ | İstidrak ve hakikatin ikrarı | Müminlerin durumunu kâfirlerden ayıran veya Allah'ın şahitliğini teyit eden bağlam; örnek Âl-i İmrân [3:198](https://lisan.digital/tr/ayet/3:198.md), Nisâ [4:166](https://lisan.digital/tr/ayet/4:166.md), Kehf [18:38](https://lisan.digital/tr/ayet/18:38.md) |
| وَلَكِنَّ (Zamirle bitişen sîgalar) | Tahkik ile birlikte tashih | Peygamberlerin tebliğdeki durumunu veya insanların gafletini vurgulayan bağlam; örnek A‘râf [7:61](https://lisan.digital/tr/ayet/7:61.md), Hûd [11:29](https://lisan.digital/tr/ayet/11:29.md), Ahkāf [46:23](https://lisan.digital/tr/ayet/46:23.md) |

### Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | İlahî fiil ve insan iradesi | İlahi iradenin mutlaklığı karşısında insanın sorumluluğunu teyit eden istidrak ifadeleri | İlahî fiil ile kulun sorumluluğu arasındaki denge |
| Fıkıh | İkrar ve akit lafızları | Şart ve akit cümlelerinde önceki beyanı kayıtlayan istidrak hükümleri | İkrarın bozulmaması ve hükmün sınırlandırılması |
| Tefsir | İstidrak ve belağat tahlili | Âyetlerde muhatabın zihnine gelebilecek yanlış kuruntuları gideren üslup inceliği | Cümleler arası mantıksal uyum ve yanılgı tasfiyesi |
| Hadis | Nebevi irşad dili | Muhatapların zihnindeki peşin hükümleri ve aşırı genellemeleri düzeltme üslubu | Sözün mutlaklaştırılmasını engelleme |

### Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | İtikat ve tebliğ | Hakikatin teyidi ve zannın iptali | İnsanların batıl algılarını yıkıp gerçeği ikame etme | Dini bilincin peşin hükümlerden arındırılması | Kesin |
| İlmi | Metodoloji ve mantık | Hükmün sınırlandırılması ve tashih | Tezin mutlak olmadığını gösterip doğru şartı ekleme | Yanlış genellemelerin önlenmesi | Güçlü |
| Siyasi | Hukuk ve otorite | İktidarın sınırlandırılması | Yetki tanımlarında denge kurma ve mutlaklığı kırma | Gücün keyfîleşmesini engelleyen denge mekanizması | Güçlü |
| İktisadi | Mülkiyet ve tasarruf | Tasarruf sınırları | Serbest piyasa eylemlerine ahlaki ve hukuki çerçeve koyma | Aşırı kazanç veya haksız tasarrufun sınırlandırılması | Güçlü |

### Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Koşullu filtreleme ve hata ayıklama operatörü | Bir veri akışında yanlışlanan veya taşan parametrenin ayıklanıp yerine doğru kuralın atanması | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Bilişsel yeniden çerçeveleme | Zihinde oluşan peşin hükmün veya algısal yanılsamanın yeni bir bilgiyle tashih edilerek dengelenmesi | Güçlü |

### Yanlış daraltma ve kritik hata riski

| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Lafzı yalnızca sıradan bir zıtlık bağlacı sayarak önceki ifadenin zihinde uyandırdığı vehmi tashih etme derinliğini göz ardı etmek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Muhatabın zihnindeki gizli önkabulleri yıkarak mutlak sanılan bir durumun sınırlarını çizen ve insan algısını ilahi hakikatle dengeleyen işlev |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Âyetler arasında çelişki olduğu zannına kapılmak veya peygamberlerin tebliğindeki tashih edici açıklamaları gereksiz birer itiraz gibi görmek |

### Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın tashih edici üslubunun merkezinde yer alır ve insanın vehimle örülü zihnini adım adım hakikatle yüzleştirir |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Münafıkların iddialarının reddedildiği, peygamberlerin risalet savunularının aktarıldığı ve insanların çoğunun bilmediğinin vurgulandığı âyetlerde |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Kur'an'ın bir olguyu eleştirirken toptancı bir yaklaşımla gerçeği bütünüyle reddettiği yanılgısını düzeltir |

### Nihai sentez ve LaTeX modeli

- Somut anlam: Söz akışında veya dilde duraksama meydana gelmesi, araya düzeltici bir unsurun girmesi.
- Soyut anlam: Önceki önermeden doğan vehim veya yanılgıyı ortadan kaldırarak hakikati tespit ve tahkik etme.
- Sistematik karşılık: Düşünce ve dil sistemlerinde peşin hükümleri filtreleyerek zihinsel dengeyi kuran tashih mekanizması.
- LaTeX modeli: $$ f(P) = (P \setminus E) \cup T $$
- LaTeX açıklaması: Modelde $P$ önceki önermeyi ve onun zihinde doğurduğu ilk algı alanını, $E$ bu önermeden kaynaklanan yanlış vehim veya yanılsama kümesini, $T$ ise istidrak ile kurulan tashih edilmiş hakikat kümesini temsil eder; $f$ fonksiyonu لكن lafzının yanılgıyı ayıklayıp hakikati ekleyen dönüştürücü istidrak ameliyesidir.

## Geçtiği ayetler (127 ayet)

Mushaf sırasıyla, metinleriyle. JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D9%83%D9%86/occurrences?meal=IK

### [Bakara 2:12](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/2:12.md) — وَلَكِنْ

أَلَا إِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُونَ وَلَكِنْ لَا يَشْعُرُونَ

Meal (IK): Bilesin ki onlar, fesadçıların ta kendileridir de bunun farında değiller.

### [Bakara 2:13](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/2:13.md) — وَلَكِنْ

وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ آمِنُوا كَمَا آمَنَ النَّاسُ قَالُوا أَنُؤْمِنُ كَمَا آمَنَ السُّفَهَاءُ أَلَا إِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهَاءُ وَلَكِنْ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Onlara; insanların inandıkları gibi siz de inanın, denilince; o beyinsizlerin inandığı gibi mi biz de inanacağız? derler. Bilesin ki asıl beyinsizler onlardır da bunu bilmezler.

### [Bakara 2:57](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/2:57.md) — وَلَكِنْ

وَظَلَّلْنَا عَلَيْكُمُ الْغَمَامَ وَأَنْزَلْنَا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوَى كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ وَمَا ظَلَمُونَا وَلَكِنْ كَانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ

Meal (IK): Ve üstünüze bulutları gölge yaptık. Kudret helvası ve bıldırcın indirdik. Size rızık olarak verdiğimiz şeylerin iyilerinden, güzellerinden yeyin. Onlar bize değil ancak kendi nefislerine zulmekteydiler.

### [Bakara 2:102](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/2:102.md) — وَلَكِنَّ

وَاتَّبَعُوا مَا تَتْلُو الشَّيَاطِينُ عَلَى مُلْكِ سُلَيْمَانَ وَمَا كَفَرَ سُلَيْمَانُ وَلَكِنَّ الشَّيَاطِينَ كَفَرُوا يُعَلِّمُونَ النَّاسَ السِّحْرَ وَمَا أُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوتَ وَمَارُوتَ وَمَا يُعَلِّمَانِ مِنْ أَحَدٍ حَتَّى يَقُولَا إِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلَا تَكْفُرْ فَيَتَعَلَّمُونَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُونَ بِهِ بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِهِ وَمَا هُمْ بِضَارِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَيَتَعَلَّمُونَ مَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ وَلَقَدْ عَلِمُوا لَمَنِ اشْتَرَاهُ مَا لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ وَلَبِئْسَ مَا شَرَوْا بِهِ أَنْفُسَهُمْ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Ve onlar şeytanların Süleyman’ın mülkü aleyhine uydurdukları şeylerin ardına düştüler. Halbuki Süleyman asla küfretmedi. Sadece şeytanlar küfrettiler. Onlar, insanlara sihri ve Babil’de ki iki meleğe; Harut ile Marut a indirilenleri öğretiyorlardı. Bu iki melek ise: «Biz ancak imtihan için gönderildik, sakın küfretme. «demedikçe kimseye sihirden bir şey öğretmezlerdi. Onlardan koca ile karısının arasını ayıracak şeyler öğrendiler. Halbuki bunlar, Allah’ın izni olmadıkça o sihirle kimseye zarar verici değillerdi. Onlarsa kendilerine zarar verip fayda vermeyen şeyleri öğreniyorlardı. Andolsun ki, onlar onu satın alan kimse için ahirette hiçbir olmayacağını biliyorlardı. Ne fena birşey karşılığında nefislerini sattılar. Şayet bilmiş olsalardı?

### [Bakara 2:154](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/2:154.md) — وَلَكِنْ

وَلَا تَقُولُوا لِمَنْ يُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْوَاتٌ بَلْ أَحْيَاءٌ وَلَكِنْ لَا تَشْعُرُونَ

Meal (IK): Allah yolunda öldürülenlere; ölüler, demeyin. Bilakis onlar, diridirler, ama siz farketmezsiniz.

### [Bakara 2:177](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/2:177.md) — وَلَكِنَّ

لَيْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَآتَى الْمَالَ عَلَى حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَالسَّائِلِينَ وَفِي الرِّقَابِ وَأَقَامَ الصَّلَاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُوا وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ وَحِينَ الْبَأْسِ أُولَئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ

Meal (IK): Yüzlerinizi Doğu ve Batı tarafına çevirmeniz «bir» değildir. Lakin asıl «bir»; Allah’a, ahiret gününe, meleklere, kitablara, peygamberlere iman eden, malını seve seve yakınlarına, yetimlere, miskinlere, yolculara, dilenenlere, kölelere, esirlere veren, namazı kılan, zekatı veren, muahede yaptıklarında ahidlerini yerine getiren, sıkıntıda, hastalıkta ve şiddetli savaş anında sabredenlerinkidir. İşte sadık olanlar da onlardır ve müttakiler de onlardır.

### [Bakara 2:189](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/2:189.md) — وَلَكِنَّ

يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْأَهِلَّةِ قُلْ هِيَ مَوَاقِيتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ وَلَيْسَ الْبِرُّ بِأَنْ تَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ ظُهُورِهَا وَلَكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقَى وَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ أَبْوَابِهَا وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ

Meal (IK): Sana yeni doğan aylardan soruyorlar. De ki: Onlar insanların faydası ve hacc için birer vakit ölçüleridir. Evlere arka taraflarından girmeniz «bir» değildir. Ancak «bir»; müttaki olanınkidir. Evlere kapılarından gelin. Allah’dan korkun ki, felaha eresiniz.

### [Bakara 2:225](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/2:225.md) — وَلَكِنْ

لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمَانِكُمْ وَلَكِنْ يُؤَاخِذُكُمْ بِمَا كَسَبَتْ قُلُوبُكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ حَلِيمٌ

Meal (IK): Yeminlerinizdeki lağvden dolayı Allah, sizi sorumlu tutmaz. Ancak kalblerinizin kazandığı şeyden dolayı sizi sorumlu tutar. Allah Gafur’dur, Halim’dir.

### [Bakara 2:235](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/2:235.md) — وَلَكِنْ

وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا عَرَّضْتُمْ بِهِ مِنْ خِطْبَةِ النِّسَاءِ أَوْ أَكْنَنْتُمْ فِي أَنْفُسِكُمْ عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ سَتَذْكُرُونَهُنَّ وَلَكِنْ لَا تُوَاعِدُوهُنَّ سِرًّا إِلَّا أَنْ تَقُولُوا قَوْلًا مَعْرُوفًا وَلَا تَعْزِمُوا عُقْدَةَ النِّكَاحِ حَتَّى يَبْلُغَ الْكِتَابُ أَجَلَهُ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا فِي أَنْفُسِكُمْ فَاحْذَرُوهُ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ غَفُورٌ حَلِيمٌ

Meal (IK): Böyle kadınları nikahlamak isteğinizi bildirmenizden veya bir arzuyu gönüllerinizde saklamanızdan dolayı size bir vebal yoktur. Allah bilmiştir k; siz, onları mutlaka hatırlayacaksınız, fakat uygun bir sözle söylememeniz müstesna, onlarla gizlice sözleşmeyin. İddeti nihayet bulmadıkça nikah bağını bağlamaya kalkmayın. Ve bilin ki; şüphesiz Allah, gönüllerinizde olanı bilir. Artık O’ndan sakının. Ve yine bilin ki; şüphesiz Allah, Gafur’dur, Rahim’dir.

### [Bakara 2:243](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/2:243.md) — وَلَكِنَّ

أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ خَرَجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ وَهُمْ أُلُوفٌ حَذَرَ الْمَوْتِ فَقَالَ لَهُمُ اللَّهُ مُوتُوا ثُمَّ أَحْيَاهُمْ إِنَّ اللَّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُونَ

Meal (IK): Binlerce oldukları halde ölüm korkusuyla yurtlarından çıkanları görmedin mi? Allh onlara; (ölün) dedi. Sonra da onları diriltti. Şüphesiz ki, Allah insanlara karşı lutuf sahibidir. Ama insanların pek çoğu şükretmezler.

### [Bakara 2:251](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/2:251.md) — وَلَكِنَّ

فَهَزَمُوهُمْ بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَتَلَ دَاوُدُ جَالُوتَ وَآتَاهُ اللَّهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهُ مِمَّا يَشَاءُ وَلَوْلَا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَفَسَدَتِ الْأَرْضُ وَلَكِنَّ اللَّهَ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْعَالَمِينَ

Meal (IK): Allah’ın izniyle onları hemen hezimete uğrattılar. Davud da Calut’u öldürdü. Allah ona mülk ve hikmet verdi. Dilemekte olduğunu da ona öğretti. Şayet Allah’ın insanları birbiriyle def’edip savması olmasaydı yeryüzü muhakkak fesada uğrardı. Ancak Allah, alemler üzerinde lutuf sahibidir.

### [Bakara 2:253](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/2:253.md) — وَلَكِنِ · وَلَكِنَّ

تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ مِنْهُمْ مَنْ كَلَّمَ اللَّهُ وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجَاتٍ وَآتَيْنَا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنَاتِ وَأَيَّدْنَاهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا اقْتَتَلَ الَّذِينَ مِنْ بَعْدِهِمْ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ وَلَكِنِ اخْتَلَفُوا فَمِنْهُمْ مَنْ آمَنَ وَمِنْهُمْ مَنْ كَفَرَ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا اقْتَتَلُوا وَلَكِنَّ اللَّهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيدُ

Meal (IK): Şu peygamberler onlardan kimini kiminden üstün kıldık. Allah, onlardan kimiyle söyleşmiş, kimini de derecelerle yükseltmiştir. Meryem oğlu İsa’ya da açık deliller verdik. Ve onu Ruh’ul-Kudüs ile destekledik. Eğer Allah dilesydi; onların arkasındakiler; kendilerine apaçık deliller geldikten sonra birbirlerini öldürmezlerdi. Fakat ihtilafa düştüler, sonra onlardan kimi inandı, kimi de inkar etti. Allah dileseydi; birbirlerini öldürmezlerdi. Ancak Allah, istediğini yapar.

### [Bakara 2:260](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/2:260.md) — وَلَكِنْ

وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِي الْمَوْتَى قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِنْ قَالَ بَلَى وَلَكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي قَالَ فَخُذْ أَرْبَعَةً مِنَ الطَّيْرِ فَصُرْهُنَّ إِلَيْكَ ثُمَّ اجْعَلْ عَلَى كُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءًا ثُمَّ ادْعُهُنَّ يَأْتِينَكَ سَعْيًا وَاعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ

Meal (IK): Hani İbrahim: Rabbım, ölüleri nasıl dirilttiğini bana göster, deyince. İnanmıyor musun? demişti. O da: Hayır öyle değil, ama kalbim iyice mutmain olsun, demişti. Öyleyse dört çeşit kuş al; onları kendine alıştır, sonra her dağ başına onlardan birer parça koy. Sonra onları, çağır, koşarak sana gelirler. Ve bil ki şüphesiz Allah, Aziz’dir, Hakim’dir.

### [Bakara 2:272](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/2:272.md) — وَلَكِنَّ

لَيْسَ عَلَيْكَ هُدَاهُمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَلِأَنْفُسِكُمْ وَمَا تُنْفِقُونَ إِلَّا ابْتِغَاءَ وَجْهِ اللَّهِ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنْتُمْ لَا تُظْلَمُونَ

Meal (IK): Onları hidayete erdirmek sana düşmez. ALlah, dilediğini hidayete erdirir. Hayır namına ne infak ederseniz kendinizedir. Zaten yalnız Allah rızasını kazanmak için infak edersiniz. Verdiğiniz her hayır tam olarak size ödenir. Ve siz, haksızlığa uğratılmazsınız.

### [Ali İmran 3:67](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/3:67.md) — وَلَكِنْ

مَا كَانَ إِبْرَاهِيمُ يَهُودِيًّا وَلَا نَصْرَانِيًّا وَلَكِنْ كَانَ حَنِيفًا مُسْلِمًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ

Meal (IK): İbrahim; ne Yahudi, ne de Hristiyan idi. Fakat o, Allah’ı bir tanıyan, gerçek bir müslüman idi. Ve müşriklerden değildi.

### [Ali İmran 3:79](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/3:79.md) — وَلَكِنْ

مَا كَانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُؤْتِيَهُ اللَّهُ الْكِتَابَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ ثُمَّ يَقُولَ لِلنَّاسِ كُونُوا عِبَادًا لِي مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلَكِنْ كُونُوا رَبَّانِيِّينَ بِمَا كُنْتُمْ تُعَلِّمُونَ الْكِتَابَ وَبِمَا كُنْتُمْ تَدْرُسُونَ

Meal (IK): Hiç bir insana yakışmaz ki; Allah, kendisine kitabı, hükmü ve peygamberliği versinde sonra o, insanlara: Allah’ı bırakıp bana kullar olun, desin. Fakat: Kitabı okuyup öğrettiğinize göre Rabb’a kul olun, demek yaraşır.

### [Ali İmran 3:117](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/3:117.md) — وَلَكِنْ

مَثَلُ مَا يُنْفِقُونَ فِي هَذِهِ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا كَمَثَلِ رِيحٍ فِيهَا صِرٌّ أَصَابَتْ حَرْثَ قَوْمٍ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ فَأَهْلَكَتْهُ وَمَا ظَلَمَهُمُ اللَّهُ وَلَكِنْ أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ

Meal (IK): Bu dünya hayatında onların sarfettikleri şeylerin durumu; kendilerine zulmeden bir kavmin ekinlerine isabet ederek mahveden kavurucu bir rüzgarın durumuna benzer. Allah onlara zulmetmedi, ama onlar; kendilerine zulmediyorlardı.

### [Ali İmran 3:179](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/3:179.md) — وَلَكِنَّ

مَا كَانَ اللَّهُ لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتَّى يَمِيزَ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيْبِ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَجْتَبِي مِنْ رُسُلِهِ مَنْ يَشَاءُ فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ وَإِنْ تُؤْمِنُوا وَتَتَّقُوا فَلَكُمْ أَجْرٌ عَظِيمٌ

Meal (IK): Allah; mü’minleri oldukları halde bırakacak değildir. Nihayet murdarı temizden ayıracaktır. Allah, size gaybı da bildirecek değildir. Fakat Allah, peygamberlerinden dilediğini seçer. Bunun için siz, Allah’a ve peygamberlerine inanın. İnanır ve sakınırsanız; size çok büyük bir mükafat vardır.

### [Ali İmran 3:198](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/3:198.md) — لَكِنِ

لَكِنِ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا نُزُلًا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَمَا عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ لِلْأَبْرَارِ

Meal (IK): Fakat Rabblarından korkanlar için; altlarından ırmaklar akan cennetler var. Orada temelli kalacaklar. Allah tarafından ağırlanacaklar. Allah katında olanlar kendileri için daha hayırlıdır.

### [Nisa 4:46](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/4:46.md) — وَلَكِنْ

مِنَ الَّذِينَ هَادُوا يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ عَنْ مَوَاضِعِهِ وَيَقُولُونَ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَاسْمَعْ غَيْرَ مُسْمَعٍ وَرَاعِنَا لَيًّا بِأَلْسِنَتِهِمْ وَطَعْنًا فِي الدِّينِ وَلَوْ أَنَّهُمْ قَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَاسْمَعْ وَانْظُرْنَا لَكَانَ خَيْرًا لَهُمْ وَأَقْوَمَ وَلَكِنْ لَعَنَهُمُ اللَّهُ بِكُفْرِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُونَ إِلَّا قَلِيلًا

Meal (IK): Yahudilerden öyleleri var ki; kelimeleri yerlerinden değiştirir ve dillerini eğip bükerek ve dine tan ederek; işittik ve karşı geldik, duy, duymaz olası ve bizi güt (raina) derler. Eğer işittik ve itaat ettik, dinle ve bizi gözet demiş olsalardı, onlar için daha iyi olurdu. İşte Allah, inkarları yüzünden onlara la’net etmiştir. Onların ancak pek azı iman eder.

### [Nisa 4:157](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/4:157.md) — وَلَكِنْ

وَقَوْلِهِمْ إِنَّا قَتَلْنَا الْمَسِيحَ عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ رَسُولَ اللَّهِ وَمَا قَتَلُوهُ وَمَا صَلَبُوهُ وَلَكِنْ شُبِّهَ لَهُمْ وَإِنَّ الَّذِينَ اخْتَلَفُوا فِيهِ لَفِي شَكٍّ مِنْهُ مَا لَهُمْ بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِلَّا اتِّبَاعَ الظَّنِّ وَمَا قَتَلُوهُ يَقِينًا

Meal (IK): Ve Allah elçisi Meryem oğlu İsa Mesihi öldürdük, demelerinden. Oysa onu öldürmediler ve asmadılar. Ancak onlara (İsa’ya) benzer gösterildi. Onun hakkında ihtilafa düşerler. Ondan yana şüphe içindedirler. Bu husustaki bilgileri ancak zanna dayanmaktan ibarettir. Onu gerçekten öldürememişlerdir.

### [Nisa 4:162](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/4:162.md) — لَكِنِ

لَكِنِ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ مِنْهُمْ وَالْمُؤْمِنُونَ يُؤْمِنُونَ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ وَالْمُقِيمِينَ الصَّلَاةَ وَالْمُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَالْمُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أُولَئِكَ سَنُؤْتِيهِمْ أَجْرًا عَظِيمًا

Meal (IK): Fakat onlardan ilimde derinleşmiş olanlar ve mü’minler; sana indirilen kitaba ve senden önce indirilmiş olanlara inanırlar. Namaz kılanlara, zekat verenlere, Allah ve ahiret gününe inannalara elbette büyük bir mükafat vereceğiz.

### [Nisa 4:166](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/4:166.md) — لَكِنِ

لَكِنِ اللَّهُ يَشْهَدُ بِمَا أَنْزَلَ إِلَيْكَ أَنْزَلَهُ بِعِلْمِهِ وَالْمَلَائِكَةُ يَشْهَدُونَ وَكَفَى بِاللَّهِ شَهِيدًا

Meal (IK): Lakin Allah, sana indirdiğine şahidlik eder. Onu bilerek indirmiştir. Melekler de şahidlik ederler. Esasen şahid olarak Allah yeter.

### [Maide 5:6](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/5:6.md) — وَلَكِنْ

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ وَإِنْ كُنْتُمْ جُنُبًا فَاطَّهَّرُوا وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغَائِطِ أَوْ لَامَسْتُمُ النِّسَاءَ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ مِنْهُ مَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ وَلَكِنْ يُرِيدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَلِيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ

Meal (IK): Ey iman edenler; namaza kalktığınız zaman; yüzlerinizi, dirseklerinize kadar ellerinizi yıkayın, başınıza meshedin ve topuklarınıza kadar ayaklarınızı da (yıkayın) . Eğer cünüb iseniz; hemen temizlenin. Eğer hasta olmuşsanız veya seferde iseniz; yahut heladan gelmişseniz veya kadınlara yaklaşmış da su bulamamışsanız; temiz bir toprakla teyemmüm edin. Yüzlerinizi ve ellerinizi onunla meshedin. Allah, size zorluk vermek istemez. Lakin sizi temizlemek, üzerinizde olan nimetini tamamlamak ister ki şükredesiniz.

### [Maide 5:48](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/5:48.md) — وَلَكِنْ

وَأَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتَابِ وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَهُمْ عَمَّا جَاءَكَ مِنَ الْحَقِّ لِكُلٍّ جَعَلْنَا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَمِنْهَاجًا وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَلَكِنْ لِيَبْلُوَكُمْ فِي مَا آتَاكُمْ فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرَاتِ إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًا فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ

Meal (IK): Sana da; kendinden önceki kitabları doğrulayıcı ve üzerlerine şahid olarak bu kitabı hak ile indirdik. Aralarında Allah’ın indirdiği ile hükmet. Sana hak gelmişken onların heveslerine uyma. Sizden her biriniz için bir yol, bir şeriat kıldık. Şayet Allah dileseydi; sizi tek bir ümmet yapardı. Lakin sizi verdiği ile denemek istedi. Öyleyse hayırda yarışın. Hepinizin dönüşü Allah’a dır. Size ayrılığa düştüğünüz şeyleri bildirecektir.

### [Maide 5:81](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/5:81.md) — وَلَكِنَّ

وَلَوْ كَانُوا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالنَّبِيِّ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مَا اتَّخَذُوهُمْ أَوْلِيَاءَ وَلَكِنَّ كَثِيرًا مِنْهُمْ فَاسِقُونَ

Meal (IK): Şayet Allah’a, Peygambere ve ona indirilene iman etmiş olsalardı; onları dost edinmezlerdi. Ne var ki, onların çoğu fasıklardır.

### [Maide 5:89](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/5:89.md) — وَلَكِنْ

لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمَانِكُمْ وَلَكِنْ يُؤَاخِذُكُمْ بِمَا عَقَّدْتُمُ الْأَيْمَانَ فَكَفَّارَتُهُ إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاكِينَ مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ أَوْ كِسْوَتُهُمْ أَوْ تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ ذَلِكَ كَفَّارَةُ أَيْمَانِكُمْ إِذَا حَلَفْتُمْ وَاحْفَظُوا أَيْمَانَكُمْ كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ

Meal (IK): Allah size rasgele yeminlerinizden dolayı değil, bile bile ettiğiniz yeminlerden ötürü sorumlu tutar. Onun keffareti; ailenize yedirmekte olduğunuzun ortalamasından, on düşkünü yedirmek, yahut giydirmek veya bir köle azad etmektir. Kim de bunları bulamazsa; üç gün oruçtur. İşte bu, yemin ettiğiniz vakit yeminlerinizin keffaretidir. Yeminlerinizi tutun. Şükredersiniz diye Allah ayetlerini size işte böyle açıklar.

### [Maide 5:103](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/5:103.md) — وَلَكِنَّ

مَا جَعَلَ اللَّهُ مِنْ بَحِيرَةٍ وَلَا سَائِبَةٍ وَلَا وَصِيلَةٍ وَلَا حَامٍ وَلَكِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَأَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ

Meal (IK): Allah; ne Bahire’den, ne Saibe’den, ne Vasile’den, ne de Ham’dan hiç birini meşru kılmamıştır. Fakat küfredenler; Allah’a karşı yalan uydurdular. Onların çoğunun ise akılları ermez.

### [En'am 6:33](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/6:33.md) — وَلَكِنَّ

قَدْ نَعْلَمُ إِنَّهُ لَيَحْزُنُكَ الَّذِي يَقُولُونَ فَإِنَّهُمْ لَا يُكَذِّبُونَكَ وَلَكِنَّ الظَّالِمِينَ بِآيَاتِ اللَّهِ يَجْحَدُونَ

Meal (IK): Gerçekyen biliyoruz ki; söyledikleri söz, seni üzüyor. Onlar, hakikatte seni yalanlamıyorlar. Lakin o zalimler, Allah’ın ayetlerini inkar ediyorlar.

### [En'am 6:37](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/6:37.md) — وَلَكِنَّ

وَقَالُوا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِنْ رَبِّهِ قُلْ إِنَّ اللَّهَ قَادِرٌ عَلَى أَنْ يُنَزِّلَ آيَةً وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Ve dediler ki: Ona Rabbından bir ayet indirilmeli değil miydi? De ki: Şüphesiz Allah, ayet indirmeye kadirdir. Ne var ki, onların çoğu bilmezler.

### [En'am 6:43](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/6:43.md) — وَلَكِنْ

فَلَوْلَا إِذْ جَاءَهُمْ بَأْسُنَا تَضَرَّعُوا وَلَكِنْ قَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

Meal (IK): Onlar, hiç değilse kendilerine bir azabımız geldiği zaman; yalvarmalı değiller miydi? Fakat kalbleri katılaşmış, şeytan da onlara yaptıklarını süsleyip püslemişti.

### [En'am 6:69](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/6:69.md) — وَلَكِنْ

وَمَا عَلَى الَّذِينَ يَتَّقُونَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَلَكِنْ ذِكْرَى لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ

Meal (IK): Allah’tan sakınanlara; onların hesabından bir şey yoktur, fakat bir öğüttür. Olur ki, sakınırlar.

### [En'am 6:111](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/6:111.md) — وَلَكِنَّ

وَلَوْ أَنَّنَا نَزَّلْنَا إِلَيْهِمُ الْمَلَائِكَةَ وَكَلَّمَهُمُ الْمَوْتَى وَحَشَرْنَا عَلَيْهِمْ كُلَّ شَيْءٍ قُبُلًا مَا كَانُوا لِيُؤْمِنُوا إِلَّا أَنْ يَشَاءَ اللَّهُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ يَجْهَلُونَ

Meal (IK): Eğer biz, onlara gerçekten melekleri indirseydik, ölüler kendileriyle konuşsaydı ve herşeyi karşılarına toplasaydık, Allah dilemedikçe, onlar yine de inanacak değillerdi. Fakat onların çoğu bilmezler.

### [Araf 7:38](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/7:38.md) — وَلَكِنْ

قَالَ ادْخُلُوا فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ فِي النَّارِ كُلَّمَا دَخَلَتْ أُمَّةٌ لَعَنَتْ أُخْتَهَا حَتَّى إِذَا ادَّارَكُوا فِيهَا جَمِيعًا قَالَتْ أُخْرَاهُمْ لِأُولَاهُمْ رَبَّنَا هَؤُلَاءِ أَضَلُّونَا فَآتِهِمْ عَذَابًا ضِعْفًا مِنَ النَّارِ قَالَ لِكُلٍّ ضِعْفٌ وَلَكِنْ لَا تَعْلَمُونَ

Meal (IK): Buyurdu ki: Sizden önce geçmiş cinn ve insan topluluklarıyla girin ateşe. Her ümmet girdikçe; yoldaşına la’net eder. Nihayet hepsi birbiri ardından orada toplanınca; sonrakiler öncekiler için derler ki: Rabbımız; işte bizi bunlar saptırdı. Onun için bunlara katmerli azab ver. Buyurur ki: Hepiniz Evet, dediler. Bunun üzerine aralarında bir münadi: Allah’ın la’neti; zalimlerin üzerinedir, diye seslendi.

### [Araf 7:61](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/7:61.md) — وَلَكِنِّي

قَالَ يَاقَوْمِ لَيْسَ بِي ضَلَالَةٌ وَلَكِنِّي رَسُولٌ مِنْ رَبِّ الْعَالَمِينَ

Meal (IK): Dedi ki: Ey kavmim; bende bir sapıklık yoktur. Ben, ancak alemlerin Rabbından bir peygamberim.

### [Araf 7:67](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/7:67.md) — وَلَكِنِّي

قَالَ يَاقَوْمِ لَيْسَ بِي سَفَاهَةٌ وَلَكِنِّي رَسُولٌ مِنْ رَبِّ الْعَالَمِينَ

Meal (IK): Dedi ki: Ey kavmim; bende hiç bir beyinsizlik yoktur. Yalnız ben, alemlerin Rabbından gelmiş bir peygamberim.

### [Araf 7:79](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/7:79.md) — وَلَكِنْ

فَتَوَلَّى عَنْهُمْ وَقَالَ يَاقَوْمِ لَقَدْ أَبْلَغْتُكُمْ رِسَالَةَ رَبِّي وَنَصَحْتُ لَكُمْ وَلَكِنْ لَا تُحِبُّونَ النَّاصِحِينَ

Meal (IK): O da onlardan yüz çevirdi ve dedi ki: Ey kavmim; andolsun ki ben, size Rabbımın vahyettiğini bildirdim ve size öğüt verdim. Ne var ki siz, öğüt verenleri sevmiyorsunuz.

### [Araf 7:96](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/7:96.md) — وَلَكِنْ

وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَى آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَرَكَاتٍ مِنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ وَلَكِنْ كَذَّبُوا فَأَخَذْنَاهُمْ بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ

Meal (IK): Şayet kasabaların halkı, inanmış ve sakınmış olsalardı; elbette üzerlerine gökten ve yerden bereketler açardık. Fakat onlar yalanladılar. Biz de bunun üzerine onları, yaptıklarından dolayı yakalayıverdik.

### [Araf 7:131](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/7:131.md) — وَلَكِنَّ

فَإِذَا جَاءَتْهُمُ الْحَسَنَةُ قَالُوا لَنَا هَذِهِ وَإِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَطَّيَّرُوا بِمُوسَى وَمَنْ مَعَهُ أَلَا إِنَّمَا طَائِرُهُمْ عِنْدَ اللَّهِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Onlara bir iyilik geldiğinde: Bu, bizim içindir, dediler. Şayet kendilerine bir kötülük gelirse; Musa ile beraberindekilere uğursuzluk yüklerdi. Dikkat edin, onların uğursuzluğu ancak Allah katındadır, fakat çoğu bilmezler.

### [Araf 7:143](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/7:143.md) — وَلَكِنِ

وَلَمَّا جَاءَ مُوسَى لِمِيقَاتِنَا وَكَلَّمَهُ رَبُّهُ قَالَ رَبِّ أَرِنِي أَنْظُرْ إِلَيْكَ قَالَ لَنْ تَرَانِي وَلَكِنِ انْظُرْ إِلَى الْجَبَلِ فَإِنِ اسْتَقَرَّ مَكَانَهُ فَسَوْفَ تَرَانِي فَلَمَّا تَجَلَّى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَكًّا وَخَرَّ مُوسَى صَعِقًا فَلَمَّا أَفَاقَ قَالَ سُبْحَانَكَ تُبْتُ إِلَيْكَ وَأَنَا أَوَّلُ الْمُؤْمِنِينَ

Meal (IK): Musa ta’yin ettiğimiz vakitte gelince ve Rabbı onunla konuşunca; dedi ki: Rabbım; bana, kendini göster. Sana bakayım. Buyurdu ki: Beni kat’iyyen göremezsin. Ama dağa bak; eğer o yerinde kalırsa, sen de Beni görürsün. Rabbı dağa tecelli edince; onu paramparça etti ve Musa da baygın düştü. Ayılınca dedi ki: Tenzih ederim Seni, Sana tevbe ettim ve ben, mü’minlerin ilkiyim.

### [Araf 7:160](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/7:160.md) — وَلَكِنْ

وَقَطَّعْنَاهُمُ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ أَسْبَاطًا أُمَمًا وَأَوْحَيْنَا إِلَى مُوسَى إِذِ اسْتَسْقَاهُ قَوْمُهُ أَنِ اضْرِبْ بِعَصَاكَ الْحَجَرَ فَانْبَجَسَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا قَدْ عَلِمَ كُلُّ أُنَاسٍ مَشْرَبَهُمْ وَظَلَّلْنَا عَلَيْهِمُ الْغَمَامَ وَأَنْزَلْنَا عَلَيْهِمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوَى كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ وَمَا ظَلَمُونَا وَلَكِنْ كَانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ

Meal (IK): Biz, onları on iki oymağa, ümmetlere ayırdık. Kavmi ondan su istediği zaman Musa’ya vahyettik ki: Asanı taşa vur. Ondan on iki pınar fışkırdı. Herkes içeceği yeri belledi. Ve onların üzerine bulutla gölge yaptık. Onlara kudret helvası ve bıldırcın indirdik. Size rızık olarak verdiklerimizin temiz ve güzel olanlarından yeyin. Onlar bize zulmetmediler, ancak kendilerine zulmediyorlardı.

### [Araf 7:176](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/7:176.md) — وَلَكِنَّهُ

وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنَاهُ بِهَا وَلَكِنَّهُ أَخْلَدَ إِلَى الْأَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوَاهُ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ الْكَلْبِ إِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ أَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْ ذَلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ

Meal (IK): Dileseydik onu, bununla yükseltirdik. Fakat o; yere saplandı ve hevesine uydu. Artık onun hali; o köpeğin hali gibidir ki, üstüne varsan da dilini sarkıtıp solur, kendi haline bıraksan da dilini sarkıtıp solur. İşte ayetlerimizi yalanlayan kavmin hali böyledir. Sen, kıssayı anlat. Belki düşünürler.

### [Araf 7:187](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/7:187.md) — وَلَكِنَّ

يَسْأَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْسَاهَا قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّي لَا يُجَلِّيهَا لِوَقْتِهَا إِلَّا هُوَ ثَقُلَتْ فِي السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ لَا تَأْتِيكُمْ إِلَّا بَغْتَةً يَسْأَلُونَكَ كَأَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْهَا قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ اللَّهِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Sana kıyametin ne zaman gelip çatacağını soruyorlar. De ki: Onun bilgisi, ancak Rabbımın katındadır. Onun vaktini kendisinden başkası açıklayamaz. Onun ağırlığını gökler de, yer de kaldıramaz. O, size ansızın gelir. Sen, onu biliyormuşsun gibi sana soruyorlar. De ki: Onun bilgisi ancak Allah katındadır. Fakat insanların çoğu bilmezler.

### [Enfal 8:17](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/8:17.md) — وَلَكِنَّ

فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ قَتَلَهُمْ وَمَا رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ رَمَى وَلِيُبْلِيَ الْمُؤْمِنِينَ مِنْهُ بَلَاءً حَسَنًا إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

Meal (IK): Siz öldürmediniz onları, fakat Allah öldürdü. Attığın zaman da; sen atmadın ancak Allah attı. Allah bunu, inananları güzel bir imtihana tabi tutmak için yapmıştı. Muhakkak ki Allah; Semi’dir, Alim’dir.

### [Enfal 8:34](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/8:34.md) — وَلَكِنَّ

وَمَا لَهُمْ أَلَّا يُعَذِّبَهُمُ اللَّهُ وَهُمْ يَصُدُّونَ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَمَا كَانُوا أَوْلِيَاءَهُ إِنْ أَوْلِيَاؤُهُ إِلَّا الْمُتَّقُونَ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Allah onlara, niçin azab etmesin ki; onlar, kendileri ona ehil olmadıkları halde (insanları) Mescid-i Haram’dan men’edip duranlardır. Hem O’nun dostu değillerdir. O’nun dostları ancak müttakilerdir, ama onların çoğu bilmezler.

### [Enfal 8:42](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/8:42.md) — وَلَكِنْ

إِذْ أَنْتُمْ بِالْعُدْوَةِ الدُّنْيَا وَهُمْ بِالْعُدْوَةِ الْقُصْوَى وَالرَّكْبُ أَسْفَلَ مِنْكُمْ وَلَوْ تَوَاعَدْتُمْ لَاخْتَلَفْتُمْ فِي الْمِيعَادِ وَلَكِنْ لِيَقْضِيَ اللَّهُ أَمْرًا كَانَ مَفْعُولًا لِيَهْلِكَ مَنْ هَلَكَ عَنْ بَيِّنَةٍ وَيَحْيَى مَنْ حَيَّ عَنْ بَيِّنَةٍ وَإِنَّ اللَّهَ لَسَمِيعٌ عَلِيمٌ

Meal (IK): Hani siz, o vakit vadinin yakın kenarında idiniz, onlar da öte yamacında idiler. Kervan ise sizden daha aşağıda idi. Eğer bir yerde buluşmak üzere sözleşseydiniz; muhakkak ki vaktini ta’yinde ihtilafa düşerdiniz. Fakat Allah, işlenmesi gerekli olan emri yerine getirmek için yaptı. Ta ki helak olan; apaçık bir delilden dolayı helak olsun, yaşayan da apaçık bir delilden dolayı yaşasın. Ve muhakkak ki Allah; Semi’dir, Alim’dir.

### [Enfal 8:43](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/8:43.md) — وَلَكِنَّ

إِذْ يُرِيكَهُمُ اللَّهُ فِي مَنَامِكَ قَلِيلًا وَلَوْ أَرَاكَهُمْ كَثِيرًا لَفَشِلْتُمْ وَلَتَنَازَعْتُمْ فِي الْأَمْرِ وَلَكِنَّ اللَّهَ سَلَّمَ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ

Meal (IK): Hani Allah; uykunda, onları sana az gösteriyordu. Eğer sana onları çok göstermiş olsaydı; elbette çekinecek ve iş hakkında çekişecektiniz. Fakat Allah, sizi kurtardı. Muhakkak ki O; göğüslerde olanı bilendir.

### [Enfal 8:63](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/8:63.md) — وَلَكِنَّ

وَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ لَوْ أَنْفَقْتَ مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا مَا أَلَّفْتَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ أَلَّفَ بَيْنَهُمْ إِنَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ

Meal (IK): Ve onların kalblerini birleştirmiştir. Eğer yeryüzünde bulunan her şeyi sarfetsen yine de onların kalblerini birleştiremezdin. Fakat Allah birleştirdi onların arasını. Muhakkak ki Allah; Aziz’dir, Hakim’dir.

### [Tevbe 9:42](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/9:42.md) — وَلَكِنْ

لَوْ كَانَ عَرَضًا قَرِيبًا وَسَفَرًا قَاصِدًا لَاتَّبَعُوكَ وَلَكِنْ بَعُدَتْ عَلَيْهِمُ الشُّقَّةُ وَسَيَحْلِفُونَ بِاللَّهِ لَوِ اسْتَطَعْنَا لَخَرَجْنَا مَعَكُمْ يُهْلِكُونَ أَنْفُسَهُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ إِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ

Meal (IK): Eğer kolay bir kazanç ve orta bir sefer olsaydı; elbette senin arkana düşerlerdi. Fakat zorluk onlara uzak geldi. Gücümüz yetseydi; herhalde biz de sizinle beraber çıkardık, diye yemin edeceklerdir. Kendilerini helak ederler. Allah biliyor ki; onlar muhakkak yalancılardır.

### [Tevbe 9:46](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/9:46.md) — وَلَكِنْ

وَلَوْ أَرَادُوا الْخُرُوجَ لَأَعَدُّوا لَهُ عُدَّةً وَلَكِنْ كَرِهَ اللَّهُ انْبِعَاثَهُمْ فَثَبَّطَهُمْ وَقِيلَ اقْعُدُوا مَعَ الْقَاعِدِينَ

Meal (IK): Eğer onlar çıkmak isteselerdi; elbette bunun için hazırlık yaparlardı. Fakat Allah, onların davranışlarını çirkin gördü de kendilerini alıkoydu. Ve: Oturun oturanlarla beraber, denildi.

### [Tevbe 9:56](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/9:56.md) — وَلَكِنَّهُمْ

وَيَحْلِفُونَ بِاللَّهِ إِنَّهُمْ لَمِنْكُمْ وَمَا هُمْ مِنْكُمْ وَلَكِنَّهُمْ قَوْمٌ يَفْرَقُونَ

Meal (IK): Ve Allah’a yemin ederler ki; gerçekten sizinledirler. Halbuki onlar, sizinle değildirler. Ancak korkak bir kavimdirler.

### [Tevbe 9:70](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/9:70.md) — وَلَكِنْ

أَلَمْ يَأْتِهِمْ نَبَأُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ قَوْمِ نُوحٍ وَعَادٍ وَثَمُودَ وَقَوْمِ إِبْرَاهِيمَ وَأَصْحَابِ مَدْيَنَ وَالْمُؤْتَفِكَاتِ أَتَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ فَمَا كَانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلَكِنْ كَانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ

Meal (IK): Onlara kendilerinden öncekilerin, Nuh, Ad ve Semud kavminin, İbrahim kavminin, Medyen ve altüst olmuş şehirler halkının haberleri gelmedi mi? Peygamberi onlara apaçık delillerle gelmişlerdi. Allah, onlara zulmediyor değildi. Ama onlar, kendilerine zulmediyorlardı.

### [Tevbe 9:88](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/9:88.md) — لَكِنِ

لَكِنِ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ جَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ وَأُولَئِكَ لَهُمُ الْخَيْرَاتُ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ

Meal (IK): Fakat peygamber ve onunla iman etmiş olanlar; mallarıyla, canlarıyla cihad ettiler. Bütün hayırlar, işte onlarındır. Ve işte onlar, felaha erenlerin kendileridir.

### [Yunus 10:37](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/10:37.md) — وَلَكِنْ

وَمَا كَانَ هَذَا الْقُرْآنُ أَنْ يُفْتَرَى مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلَكِنْ تَصْدِيقَ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيلَ الْكِتَابِ لَا رَيْبَ فِيهِ مِنْ رَبِّ الْعَالَمِينَ

Meal (IK): Bu Kur’an, Allah’tan başkası tarafından uydurulmuş değildir. Ancak kendinden evvel geleni tasdik eder ve kitabı uzun uzun açıklar. Onda hiç şüphe yoktur. Alemlerin Rabbındandır.

### [Yunus 10:44](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/10:44.md) — وَلَكِنَّ

إِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ النَّاسَ شَيْئًا وَلَكِنَّ النَّاسَ أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ

Meal (IK): Doğrusu Allah insanlara hiç zulmetmez, ama insanlar kendilerine zulmederler.

### [Yunus 10:55](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/10:55.md) — وَلَكِنَّ

أَلَا إِنَّ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ أَلَا إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Dikkat edin, göklerde ve yerde ne varsa hepsi Allah’ındır. Dikkat edin, Allah’ın vaadi şüphesiz bir gerçektir. Fakat onların çoğu bunu bilmezler.

### [Yunus 10:60](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/10:60.md) — وَلَكِنَّ

وَمَا ظَنُّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّ اللَّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَشْكُرُونَ

Meal (IK): Allah’a karşı yalan uyduranlar, kıyamet gününü ne sanıyorlar? Doğrusu Allah, insanlar hakkında lütuf sahibidir. Fakat onların çoğu şükretmezler.

### [Yunus 10:104](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/10:104.md) — وَلَكِنْ

قُلْ يَاأَيُّهَا النَّاسُ إِنْ كُنْتُمْ فِي شَكٍّ مِنْ دِينِي فَلَا أَعْبُدُ الَّذِينَ تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلَكِنْ أَعْبُدُ اللَّهَ الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ وَأُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ

Meal (IK): De ki: Ey insanlar; benim dinimden şüphede iseniz, ben Allah’tan başka taptıklarınıza tapmam. Ancak, sizi öldürecek olan Allah’a kulluk ederim. Ben, mü’minlerden olmakla emrolundum.

### [Hud 11:17](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/11:17.md) — وَلَكِنَّ

أَفَمَنْ كَانَ عَلَى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَيَتْلُوهُ شَاهِدٌ مِنْهُ وَمِنْ قَبْلِهِ كِتَابُ مُوسَى إِمَامًا وَرَحْمَةً أُولَئِكَ يُؤْمِنُونَ بِهِ وَمَنْ يَكْفُرْ بِهِ مِنَ الْأَحْزَابِ فَالنَّارُ مَوْعِدُهُ فَلَا تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِنْهُ إِنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُونَ

Meal (IK): Rabbından açık bir delil üzerinde bulunan, ardınca da Rabbı tarafından bir şahid gelen, ondan önce de Musa’nın imam ve rahmet olan kitabını tasdik eden kimse, başkaları gibi midir? İşte onlar; Kur’an’a inanırlar. Herhhangi bir güruh onu inkar ederse; onun varacağı yer ateştir. Bundan şüphen olmasın. Doğrusu o, Rabbın tarafından gelen bir gerçektir, ama insanların çoğu inanmazlar.

### [Hud 11:29](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/11:29.md) — وَلَكِنِّي

وَيَاقَوْمِ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مَالًا إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى اللَّهِ وَمَا أَنَا بِطَارِدِ الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّهُمْ مُلَاقُو رَبِّهِمْ وَلَكِنِّي أَرَاكُمْ قَوْمًا تَجْهَلُونَ

Meal (IK): Ey kavmim: buna karşılık olarak sizden hiç bir mal istemiyorum. Benim ücretim yalnız Allah’a aittir. İnananları da kovacak değilim. Çünkü onlar, Rabblarına kavuşacaklardır. Ne var ki ben; sizi, cahil bir kavim olarak görüyorum.

### [Hud 11:101](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/11:101.md) — وَلَكِنْ

وَمَا ظَلَمْنَاهُمْ وَلَكِنْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ فَمَا أَغْنَتْ عَنْهُمْ آلِهَتُهُمُ الَّتِي يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ لَمَّا جَاءَ أَمْرُ رَبِّكَ وَمَا زَادُوهُمْ غَيْرَ تَتْبِيبٍ

Meal (IK): Onlara, Biz zulmetmedik, fakat onlar kendilerine zulmettiler. Rabbının emri gelince de Allah’ı bırakıp taptıkları ilahları kendilerine bir fayda vermedi. Kayıplarını artırmaktan başka bir şeye yaramadı.

### [Yusuf 12:21](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/12:21.md) — وَلَكِنَّ

وَقَالَ الَّذِي اشْتَرَاهُ مِنْ مِصْرَ لِامْرَأَتِهِ أَكْرِمِي مَثْوَاهُ عَسَى أَنْ يَنْفَعَنَا أَوْ نَتَّخِذَهُ وَلَدًا وَكَذَلِكَ مَكَّنَّا لِيُوسُفَ فِي الْأَرْضِ وَلِنُعَلِّمَهُ مِنْ تَأْوِيلِ الْأَحَادِيثِ وَاللَّهُ غَالِبٌ عَلَى أَمْرِهِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Onu satın alan Mısırlı, karısına dedi ki: Ona güzel bak, olur ki bize faydası dokunur veya onu evlad ediniriz. İşte böylece Yusuf’u Biz oraya yerleştirdik. Ve ona rüyaların yorumunu öğrettik. Ve Allah; emrinde galibdir. Fakat insanların çoğu bilmezler.

### [Yusuf 12:38](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/12:38.md) — وَلَكِنَّ

وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ آبَائِي إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ مَا كَانَ لَنَا أَنْ نُشْرِكَ بِاللَّهِ مِنْ شَيْءٍ ذَلِكَ مِنْ فَضْلِ اللَّهِ عَلَيْنَا وَعَلَى النَّاسِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُونَ

Meal (IK): Atalarım İbrahim, İshak ve Ya’kub’un dinine uydum. Herhangi bir şeyi Allah’a şirk koşmamız bize yaraşmaz. Bu, Allah’ın bize ve insanlara olan lütfundandır. Fakat insanların çoğu şükretmezler.

### [Yusuf 12:40](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/12:40.md) — وَلَكِنَّ

مَا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِهِ إِلَّا أَسْمَاءً سَمَّيْتُمُوهَا أَنْتُمْ وَآبَاؤُكُمْ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ بِهَا مِنْ سُلْطَانٍ إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ أَمَرَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Sizin O’nu bırakıp taptıklarınız; kendinizibn ve atalarınızın takmış oldukları adlardan başka bir şey değildir. Allah, onlara hiç bir hüküm indirmemiştir. Hüküm; ancak Allah’ındır. Kendisinden başkasına ibadet etmemenizi emretmiştir. İşte dosdoğru din. Ama insanların çoğu bilmezler.

### [Yusuf 12:68](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/12:68.md) — وَلَكِنَّ

وَلَمَّا دَخَلُوا مِنْ حَيْثُ أَمَرَهُمْ أَبُوهُمْ مَا كَانَ يُغْنِي عَنْهُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا حَاجَةً فِي نَفْسِ يَعْقُوبَ قَضَاهَا وَإِنَّهُ لَذُو عِلْمٍ لِمَا عَلَّمْنَاهُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Babalarının kendilerine emrettiği yerden girdiler. Bu, Allah katında onlara bir fayda sağlamazdı. Ancak Ya’kub içindeki dileği meydana çıkarmış oldu. O, şüphe yok ki kendisine öğrettiğimiz için ilim sahibi idi, ama insanların çoğu bilmezler.

### [Yusuf 12:111](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/12:111.md) — وَلَكِنْ

لَقَدْ كَانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِأُولِي الْأَلْبَابِ مَا كَانَ حَدِيثًا يُفْتَرَى وَلَكِنْ تَصْدِيقَ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيلَ كُلِّ شَيْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ

Meal (IK): Andolsun ki; onların kıssalarında aklı olanlar için ibretler vardır. Bu, uydurulabilecek bir söz değildir. O; sadece kendinden önceki kitabların tasdiki, her şeyin tafsilidir. İnananlar topluluğu için de hidayet ve rahmettir.

### [Rad 13:1](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/13:1.md) — وَلَكِنَّ

المر تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ وَالَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ الْحَقُّ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُونَ

Meal (IK): Elif, Lam, Mim, Ra. Bunlar Kitab’ın ayetleridir. Sana Rabbinden indirilen Kitab haktır. Ama insanların çoğu inanmazlar.

### [İbrahim 14:11](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/14:11.md) — وَلَكِنَّ

قَالَتْ لَهُمْ رُسُلُهُمْ إِنْ نَحْنُ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَمُنُّ عَلَى مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَمَا كَانَ لَنَا أَنْ نَأْتِيَكُمْ بِسُلْطَانٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ

Meal (IK): Peygamberleri onlara: Biz de sizin gibi birer insanız, ama Allah kullarından dilediğine ihsanda bulunur. Allah’ın izni olmadıkça biz; size delil getiremeyiz. Mü’minler; Allah’a tevekkül etsinler, demişlerdi.

### [Nahl 16:33](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/16:33.md) — وَلَكِنْ

هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا أَنْ تَأْتِيَهُمُ الْمَلَائِكَةُ أَوْ يَأْتِيَ أَمْرُ رَبِّكَ كَذَلِكَ فَعَلَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَمَا ظَلَمَهُمُ اللَّهُ وَلَكِنْ كَانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ

Meal (IK): Onlar, kendilerine meleklerin veya Rabbının emrinin gelmesini mi bekliyorlar? Onlardan öncekiler de böyle yapmışlardı. Allah onlara zulmetmedi, fakat onlar kendilerine zulmediyorlardı.

### [Nahl 16:38](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/16:38.md) — وَلَكِنَّ

وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ لَا يَبْعَثُ اللَّهُ مَنْ يَمُوتُ بَلَى وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Onlar: Ölen kimseyi Allah diriltmez, diye olanca güçleriyle yemin ettiler. Hayır öyle değil. Bu, O’nun dosdoğru bir vaadidir. Ancak insanların çoğu bilmezler.

### [Nahl 16:61](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/16:61.md) — وَلَكِنْ

وَلَوْ يُؤَاخِذُ اللَّهُ النَّاسَ بِظُلْمِهِمْ مَا تَرَكَ عَلَيْهَا مِنْ دَابَّةٍ وَلَكِنْ يُؤَخِّرُهُمْ إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى فَإِذَا جَاءَ أَجَلُهُمْ لَا يَسْتَأْخِرُونَ سَاعَةً وَلَا يَسْتَقْدِمُونَ

Meal (IK): Şayet Allah, zulümlerinden dolayı insanları yakalayacak olsaydı; yeryüzünde bir tek canlı bırakmazdı. Fakat onları belli bir müddete kadar tehir eder. Müddetleri dolunca onu ne bir an geciktirebilirler, ne de bir an öne alabilirler.

### [Nahl 16:93](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/16:93.md) — وَلَكِنْ

وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَلَكِنْ يُضِلُّ مَنْ يَشَاءُ وَيَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَلَتُسْأَلُنَّ عَمَّا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ

Meal (IK): Allah dileseydi; sizi bir tek ümmet yapardı. Ama O; istediğini saptırır, istediğini doğru yola iletir. İşlediklerinizden muhakkak sorumlu tutulacaksınız.

### [Nahl 16:106](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/16:106.md) — وَلَكِنْ

مَنْ كَفَرَ بِاللَّهِ مِنْ بَعْدِ إِيمَانِهِ إِلَّا مَنْ أُكْرِهَ وَقَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِيمَانِ وَلَكِنْ مَنْ شَرَحَ بِالْكُفْرِ صَدْرًا فَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ مِنَ اللَّهِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ

Meal (IK): Kalbi imanla dolu olduğu halde zorlananların dışında, her kim; imanından sonra Allah’ı tanımayıp küfre göğüs açarsa; işte Allah’ın gazabı onların üzerinedir. Ve onlar için büyük bir azab vardır.

### [Nahl 16:118](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/16:118.md) — وَلَكِنْ

وَعَلَى الَّذِينَ هَادُوا حَرَّمْنَا مَا قَصَصْنَا عَلَيْكَ مِنْ قَبْلُ وَمَا ظَلَمْنَاهُمْ وَلَكِنْ كَانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ

Meal (IK): Sana anlattıklarımızı daha evvel Yahudi olanlara da haram kılmıştık. Biz onlara zulmetmemiştik, fakat onlar kendilerine zulmetmişlerdi.

### [İsra 17:44](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/17:44.md) — وَلَكِنْ

تُسَبِّحُ لَهُ السَّمَوَاتُ السَّبْعُ وَالْأَرْضُ وَمَنْ فِيهِنَّ وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَلَكِنْ لَا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ إِنَّهُ كَانَ حَلِيمًا غَفُورًا

Meal (IK): Yedi gök, yeryüzü ve içinde bulunanlar; O’nu tesbih ederler. O’nu hamd ile tesbih etmeyen hiç bir şey yoktur. Ama siz, onların tesbihlerini anlamazsınız. Muhakkak ki O; Halim, Gafur olandır.

### [Kehf 18:38](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/18:38.md) — لَكِنَّ

لَكِنَّ هُوَ اللَّهُ رَبِّي وَلَا أُشْرِكُ بِرَبِّي أَحَدًا

Meal (IK): İşte O; benim Rabbım olan Allah’tır ve ben, kimseyi Rabbıma ortak koşmam.

### [Meryem 19:38](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/19:38.md) — لَكِنِ

أَسْمِعْ بِهِمْ وَأَبْصِرْ يَوْمَ يَأْتُونَنَا لَكِنِ الظَّالِمُونَ الْيَوْمَ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ

Meal (IK): Bize geldikleri gün; neler görüp işitecekler. Ne var ki zalimler bugün apaçık bir sapıklık içindedirler.

### [Taha 20:87](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/20:87.md) — وَلَكِنَّا

قَالُوا مَا أَخْلَفْنَا مَوْعِدَكَ بِمَلْكِنَا وَلَكِنَّا حُمِّلْنَا أَوْزَارًا مِنْ زِينَةِ الْقَوْمِ فَقَذَفْنَاهَا فَكَذَلِكَ أَلْقَى السَّامِرِيُّ

Meal (IK): Onlar: Sana verdiğimiz sözden kendi başımıza caymadık. O kavmin ziynet eşyasından bize yükler dolusu taşıtıldı ve biz onları attık. Samiri de aynı şekilde attı, dediler.

### [Hac 22:2](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/22:2.md) — وَلَكِنَّ

يَوْمَ تَرَوْنَهَا تَذْهَلُ كُلُّ مُرْضِعَةٍ عَمَّا أَرْضَعَتْ وَتَضَعُ كُلُّ ذَاتِ حَمْلٍ حَمْلَهَا وَتَرَى النَّاسَ سُكَارَى وَمَا هُمْ بِسُكَارَى وَلَكِنَّ عَذَابَ اللَّهِ شَدِيدٌ

Meal (IK): Onu göreceğiniz gün; her emzikli emzirdiğini unutur, her yüklü yükünü düşürür. İnsanları sarhoş gibi görürsün. Oysa sarhoş değildirler, ama Allah’ın azabı pek çetindir.

### [Hac 22:37](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/22:37.md) — وَلَكِنْ

لَنْ يَنَالَ اللَّهَ لُحُومُهَا وَلَا دِمَاؤُهَا وَلَكِنْ يَنَالُهُ التَّقْوَى مِنْكُمْ كَذَلِكَ سَخَّرَهَا لَكُمْ لِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلَى مَا هَدَاكُمْ وَبَشِّرِ الْمُحْسِنِينَ

Meal (IK): Onların ne etleri, ne de kanları Allah’a ulaşır. Sizden O’na sadece takva ulaşır. Sizi hidayete erdirdiği için Allah’ı tekbir edesiniz diye O, bunları size müsahhar kılmıştır.

### [Hac 22:46](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/22:46.md) — وَلَكِنْ

أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَتَكُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ يَعْقِلُونَ بِهَا أَوْ آذَانٌ يَسْمَعُونَ بِهَا فَإِنَّهَا لَا تَعْمَى الْأَبْصَارُ وَلَكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ

Meal (IK): Yeryüzünde dolaşmıyorlar mı ki; orada olanları akledecek kalbleri, işitecek kulakları olsun. Ne var ki yalnız gözler kör olmaz, göğüslerde olan kalbler de körelir.

### [Nur 24:21](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/24:21.md) — وَلَكِنَّ

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ وَمَنْ يَتَّبِعْ خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ فَإِنَّهُ يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ مَا زَكَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ أَبَدًا وَلَكِنَّ اللَّهَ يُزَكِّي مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

Meal (IK): Ey iman edenler; şeytanın adımlarına uymayın. Kim, şeytanın adımlarına uyarsa; bilsin ki o, hayasızlığı ve kötülüğü emreder. Şayet Allah’ın sizin üzerinizde lutuf ve rahmeti bulunmasaydı; hiç biriniz ebediyyen temize çıkamazdı. Ancak Allah, dilediğini temize çıkarır ve Allah Semi’ dir, Alim’dir.

### [Furkan 25:18](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/25:18.md) — وَلَكِنْ

قَالُوا سُبْحَانَكَ مَا كَانَ يَنْبَغِي لَنَا أَنْ نَتَّخِذَ مِنْ دُونِكَ مِنْ أَوْلِيَاءَ وَلَكِنْ مَتَّعْتَهُمْ وَآبَاءَهُمْ حَتَّى نَسُوا الذِّكْرَ وَكَانُوا قَوْمًا بُورًا

Meal (IK): Onlar da derler ki: Tenzih ederiz, Seni bırakır da başka dostlar edinmek bize yaraşmaz. Ama Sen, onlara ve babalarına nimetler verdin de, Seni anmayı unuttular ve helaki hak eden bir kavim oldular.

### [Neml 27:73](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/27:73.md) — وَلَكِنَّ

وَإِنَّ رَبَّكَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَشْكُرُونَ

Meal (IK): Muhakkak ki Rabbın; insanlara karşı lutuf sahibidir. Ama onların çoğu şükretmezler.

### [Kasas 28:13](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/28:13.md) — وَلَكِنَّ

فَرَدَدْنَاهُ إِلَى أُمِّهِ كَيْ تَقَرَّ عَيْنُهَا وَلَا تَحْزَنَ وَلِتَعْلَمَ أَنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Böylece onun gözü aydın olsun, tasalanmasın ve Allah’ın vaadinin mutlak gerçek olduğunu bilsin diye, annesine geri verdik. Ama onların çoğu bilmezler.

### [Kasas 28:45](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/28:45.md) — وَلَكِنَّا

وَلَكِنَّا أَنْشَأْنَا قُرُونًا فَتَطَاوَلَ عَلَيْهِمُ الْعُمُرُ وَمَا كُنْتَ ثَاوِيًا فِي أَهْلِ مَدْيَنَ تَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِنَا وَلَكِنَّا كُنَّا مُرْسِلِينَ

Meal (IK): Ama Biz; daha nice nesiller yarattık. Ömürleri uzadıkça uzadı onların. Sen, Medyen halkı arasında bulunup da onlara ayetlerimizi okumuyordun. O haberleri sana gönderen Biziz.

### [Kasas 28:46](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/28:46.md) — وَلَكِنْ

وَمَا كُنْتَ بِجَانِبِ الطُّورِ إِذْ نَادَيْنَا وَلَكِنْ رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ لِتُنْذِرَ قَوْمًا مَا أَتَاهُمْ مِنْ نَذِيرٍ مِنْ قَبْلِكَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ

Meal (IK): Biz seslendiğimiz vakit; sen Tur’un yanında da değildin. Fakat sen, kendinden önce onlara uyarıcı gelmeyen bir kavmi uyarman için, Rabbından bir rahmet olarak gönderildin. Olur ki onlar, düşünürler diye.

### [Kasas 28:56](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/28:56.md) — وَلَكِنَّ

إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ

Meal (IK): Muhakkak ki sen; her sevdiğini hidayete erdiremezsin. Ama Allah; dilediğini hidayete erdirir. Ve hidayete erecekleri en iyi O, bilir.

### [Kasas 28:57](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/28:57.md) — وَلَكِنَّ

وَقَالُوا إِنْ نَتَّبِعِ الْهُدَى مَعَكَ نُتَخَطَّفْ مِنْ أَرْضِنَا أَوَلَمْ نُمَكِّنْ لَهُمْ حَرَمًا آمِنًا يُجْبَى إِلَيْهِ ثَمَرَاتُ كُلِّ شَيْءٍ رِزْقًا مِنْ لَدُنَّا وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Dediler ki: Seninle beraber hidayete uyacak olursak, yerimizden oluruz. Halbuki onları katımızdan bir rızık olarak her şeyin mahsulünün toplandığı emin bir haremde yerleştirmedik mi? Ama onların çoğu bilmezler.

### [Ankebut 29:40](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/29:40.md) — وَلَكِنْ

فَكُلًّا أَخَذْنَا بِذَنْبِهِ فَمِنْهُمْ مَنْ أَرْسَلْنَا عَلَيْهِ حَاصِبًا وَمِنْهُمْ مَنْ أَخَذَتْهُ الصَّيْحَةُ وَمِنْهُمْ مَنْ خَسَفْنَا بِهِ الْأَرْضَ وَمِنْهُمْ مَنْ أَغْرَقْنَا وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلَكِنْ كَانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ

Meal (IK): Her birini suçüstü yakaladık. Kimine taşlar savuran kasırga gönderdik, kimini bir çığlık tuttu, kimini yerin dibine geçirdik, kimini de suda boğduk. Allah; onlara zulmetmiyordu, ama onlar, kendi kendilerine zulmediyorlardı.

### [Rum 30:6](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/30:6.md) — وَلَكِنَّ

وَعْدَ اللَّهِ لَا يُخْلِفُ اللَّهُ وَعْدَهُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Allah’ın vaadi. Allah vaadinden asla caymaz, ama insanların çoğu bilmezler.

### [Rum 30:9](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/30:9.md) — وَلَكِنْ

أَوَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كَانُوا أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَأَثَارُوا الْأَرْضَ وَعَمَرُوهَا أَكْثَرَ مِمَّا عَمَرُوهَا وَجَاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ فَمَا كَانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلَكِنْ كَانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ

Meal (IK): Onlar; yeryüzünde dolaşıp gezmezler mi ki, kendilerinden öncekilerin akıbetlerinin nasıl olduğunu görsünler. Onlat, kendilerinden daha kuvvetliydiler. Toprağı altüst etmişler ve onu kendilerinden daha çok imar etmişlerdi. Peygamberleri onlara nice açık deliller getirmişti. Demek Allah onlara zulmetmiyordu. Ama onlar kendilerine zulmediyorlardı.

### [Rum 30:30](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/30:30.md) — وَلَكِنَّ

فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Öyleyse sen, yüzünü Hanif olarak dine, Allah’ın fıtratına çevir ki O, insanları bunun üzerine yaratmıştır. Allah’ın yaratışında değişme yoktur. İşte dosdoğru din budur. Ama insanların çoğu bilmezler.

### [Rum 30:56](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/30:56.md) — وَلَكِنَّكُمْ

وَقَالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَالْإِيمَانَ لَقَدْ لَبِثْتُمْ فِي كِتَابِ اللَّهِ إِلَى يَوْمِ الْبَعْثِ فَهَذَا يَوْمُ الْبَعْثِ وَلَكِنَّكُمْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ

Meal (IK): Kendilerine bilgi ve iman verilenler: Andolsun ki; Allah’ın kitabında yazılan o yeniden diriliş gününe kadar kaldınız. İşte bu; yeniden diriliş günüdür. Ama siz, bilmiyordunuz, derler.

### [Secde 32:13](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/32:13.md) — وَلَكِنْ

وَلَوْ شِئْنَا لَآتَيْنَا كُلَّ نَفْسٍ هُدَاهَا وَلَكِنْ حَقَّ الْقَوْلُ مِنِّي لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ

Meal (IK): Eğer Biz isteseydik; herkesi elbette hidayete erdirirdik. Fakat: Cehennemi tamamen cinn ve insanlarla dolduracağım, diye Benden hak söz sadır olmuştur.

### [Ahzab 33:5](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/33:5.md) — وَلَكِنْ

ادْعُوهُمْ لِآبَائِهِمْ هُوَ أَقْسَطُ عِنْدَ اللَّهِ فَإِنْ لَمْ تَعْلَمُوا آبَاءَهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ فِي الدِّينِ وَمَوَالِيكُمْ وَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ فِيمَا أَخْطَأْتُمْ بِهِ وَلَكِنْ مَا تَعَمَّدَتْ قُلُوبُكُمْ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا

Meal (IK): Onları babalarına nisbet ederek çağırın. Allah katında en doğru olan budur. Eğer babalarını bilmezseniz; o takdirde, onlar sizin din kardeşleriniz ve dostlarınızdır. Kalbinizden kasdederek yaptıklarınız dışında hatalarınızda size bir vebal yoktur. Ve Allah; Gafur, Rahim olandır.

### [Ahzab 33:40](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/33:40.md) — وَلَكِنْ

مَا كَانَ مُحَمَّدٌ أَبَا أَحَدٍ مِنْ رِجَالِكُمْ وَلَكِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَخَاتَمَ النَّبِيِّينَ وَكَانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمًا

Meal (IK): Muhammed; sizin adamlarınızdan herhangi birisinin babası değildir, sadece Allah’ın Rasulü ve peygamberlerin hatemidir. Allah, her şeyi bilendir.

### [Ahzab 33:53](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/33:53.md) — وَلَكِنْ

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَدْخُلُوا بُيُوتَ النَّبِيِّ إِلَّا أَنْ يُؤْذَنَ لَكُمْ إِلَى طَعَامٍ غَيْرَ نَاظِرِينَ إِنَاهُ وَلَكِنْ إِذَا دُعِيتُمْ فَادْخُلُوا فَإِذَا طَعِمْتُمْ فَانْتَشِرُوا وَلَا مُسْتَأْنِسِينَ لِحَدِيثٍ إِنَّ ذَلِكُمْ كَانَ يُؤْذِي النَّبِيَّ فَيَسْتَحْيِي مِنْكُمْ وَاللَّهُ لَا يَسْتَحْيِي مِنَ الْحَقِّ وَإِذَا سَأَلْتُمُوهُنَّ مَتَاعًا فَاسْأَلُوهُنَّ مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ ذَلِكُمْ أَطْهَرُ لِقُلُوبِكُمْ وَقُلُوبِهِنَّ وَمَا كَانَ لَكُمْ أَنْ تُؤْذُوا رَسُولَ اللَّهِ وَلَا أَنْ تَنْكِحُوا أَزْوَاجَهُ مِنْ بَعْدِهِ أَبَدًا إِنَّ ذَلِكُمْ كَانَ عِنْدَ اللَّهِ عَظِيمًا

Meal (IK): Ey iman edenler; Peygamber’in evlerine yemeğe çağrılmaksızın ve vakitli vakitsiz girmeyin. Ama davet olunursanız; girin ve yemeği yeyince de lafa dalmadan dağılın. Bu haliniz, Peygamber’i üzüyordu, o da size bir şey söylemeye çekiniyordu. Allah ise hakkı söylemekten çekinmez. Peygamber’in eşlerinden bir şey istediğinizde; onu perde arkasından isteyin. Bu; sizin kalbleriniz için de, onların kalbleri için de daha temizdir. Allah’ın Rasulünü üzmeniz ve ondan sonra eşlerini nikahlamak asla caiz değildir. Çünkü bu; Allah katında büyük bir günahtır.

### [Sebe 34:28](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/34:28.md) — وَلَكِنَّ

وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا كَافَّةً لِلنَّاسِ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Biz, seni; ancak bütün insanlara müjdeci ve uyarıcı olarak gönderdik. Ne var ki insanların çoğu bilmezler.

### [Sebe 34:36](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/34:36.md) — وَلَكِنَّ

قُلْ إِنَّ رَبِّي يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشَاءُ وَيَقْدِرُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): De ki: Rabbım dilediğinin rızkını genişletir ve kısar, ama insanların çoğu bilmezler.

### [Fatır 35:45](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/35:45.md) — وَلَكِنْ

وَلَوْ يُؤَاخِذُ اللَّهُ النَّاسَ بِمَا كَسَبُوا مَا تَرَكَ عَلَى ظَهْرِهَا مِنْ دَابَّةٍ وَلَكِنْ يُؤَخِّرُهُمْ إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى فَإِذَا جَاءَ أَجَلُهُمْ فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ بِعِبَادِهِ بَصِيرًا

Meal (IK): Şayet Allah; insanları kazandıklarıyla muaheze etmiş olsaydı; onun üstünde hiç bir canlı bırakmazdı. Fakat onları belli bir süreye kadar te’hir eder. Süreleri geldiği zaman muhakkak ki Allah; kulları için Basir olandır.

### [Zümer 39:20](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/39:20.md) — لَكِنِ

لَكِنِ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ غُرَفٌ مِنْ فَوْقِهَا غُرَفٌ مَبْنِيَّةٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَعْدَ اللَّهِ لَا يُخْلِفُ اللَّهُ الْمِيعَادَ

Meal (IK): Fakat Rabblarından korkanlar için, üzerlerine konaklar yapılmış, altlarında ırmaklar akan yüksek menziller vardır. Bu, Allah’ın verdiği sözdür. Allah, verdiği sözden caymaz.

### [Zümer 39:49](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/39:49.md) — وَلَكِنَّ

فَإِذَا مَسَّ الْإِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَانَا ثُمَّ إِذَا خَوَّلْنَاهُ نِعْمَةً مِنَّا قَالَ إِنَّمَا أُوتِيتُهُ عَلَى عِلْمٍ بَلْ هِيَ فِتْنَةٌ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): İnsana bir sıkıntı gelince; Bize yalvarır. Sonra katımızdan ona bir nimet verdiğimizde; bu, bana bilgimden dolayı verilmiştir, der. Hayır, bu bir denemedir. Fakat çokları bilmezler.

### [Zümer 39:71](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/39:71.md) — وَلَكِنْ

وَسِيقَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِلَى جَهَنَّمَ زُمَرًا حَتَّى إِذَا جَاءُوهَا فُتِحَتْ أَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ يَتْلُونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِ رَبِّكُمْ وَيُنْذِرُونَكُمْ لِقَاءَ يَوْمِكُمْ هَذَا قَالُوا بَلَى وَلَكِنْ حَقَّتْ كَلِمَةُ الْعَذَابِ عَلَى الْكَافِرِينَ

Meal (IK): Küfredenler bölük bölük cehenneme sürüldü. Oraya vardıklarında kapıları açıldı ve bekçileri onlara dediler ki: İçinizden, size Rabbınızın ayetlerini okuyan ve bugüne kavuşacağınızı ihtar eden elçiler gelmedi mi? Onlar da: Evet, dediler. Fakat azab sözü küfredenlerin üzerine hak oldu.

### [Mü'min 40:57](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/40:57.md) — وَلَكِنَّ

لَخَلْقُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ أَكْبَرُ مِنْ خَلْقِ النَّاسِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Elbette göklerin ve yerin yaratılması, insanların yaratılmasından daha büyüktür. Ne var ki insanların çoğu bilmezler.

### [Mü'min 40:59](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/40:59.md) — وَلَكِنَّ

إِنَّ السَّاعَةَ لَآتِيَةٌ لَا رَيْبَ فِيهَا وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُونَ

Meal (IK): Kıyamet günü mutlaka gelecektir. Bunda hiç şüphe yoktur. Ne var ki insanların çoğu inanmazlar.

### [Mü'min 40:61](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/40:61.md) — وَلَكِنَّ

اللَّهُ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ لِتَسْكُنُوا فِيهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا إِنَّ اللَّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُونَ

Meal (IK): Allah O’dur ki; dinlenesiniz diye size geceyi karanlık, gündüzü aydınlık kılmıştır. Şüphesiz ki Allah; insanlara karşı lutufkardır. Ne var ki insanların çoğu şükretmezler.

### [Fussilet 41:22](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/41:22.md) — وَلَكِنْ

وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَتِرُونَ أَنْ يَشْهَدَ عَلَيْكُمْ سَمْعُكُمْ وَلَا أَبْصَارُكُمْ وَلَا جُلُودُكُمْ وَلَكِنْ ظَنَنْتُمْ أَنَّ اللَّهَ لَا يَعْلَمُ كَثِيرًا مِمَّا تَعْمَلُونَ

Meal (IK): Gözleriniz, kulaklarınız ve derileriniz aleyhinize şahidlik eder diye sakınmadınız. Aksine yapmakta olduklarınızın bir çoğunu Allah’ın bilmediğini sanıyordunuz.

### [Şura 42:8](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/42:8.md) — وَلَكِنْ

وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَجَعَلَهُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَلَكِنْ يُدْخِلُ مَنْ يَشَاءُ فِي رَحْمَتِهِ وَالظَّالِمُونَ مَا لَهُمْ مِنْ وَلِيٍّ وَلَا نَصِيرٍ

Meal (IK): Şayet Allah dileseydi; hepsini tek bir ümmet yapardı. Ama O; dilediğini rahmetine sokar. Zalimlere gelince; onlar için ne bir veli vardır, ne de bir yardımcı.

### [Şura 42:27](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/42:27.md) — وَلَكِنْ

وَلَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبَادِهِ لَبَغَوْا فِي الْأَرْضِ وَلَكِنْ يُنَزِّلُ بِقَدَرٍ مَا يَشَاءُ إِنَّهُ بِعِبَادِهِ خَبِيرٌ بَصِيرٌ

Meal (IK): Şayet Allah kulları için rızkı geniş tutsaydı; yeryüzünde azgınlık ederlerdi. Fakat O; dilediği ölçüde indirir. Muhakkak ki O; kulları için Habir’dir, Basir’dir.

### [Şura 42:52](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/42:52.md) — وَلَكِنْ

وَكَذَلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ رُوحًا مِنْ أَمْرِنَا مَا كُنْتَ تَدْرِي مَا الْكِتَابُ وَلَا الْإِيمَانُ وَلَكِنْ جَعَلْنَاهُ نُورًا نَهْدِي بِهِ مَنْ نَشَاءُ مِنْ عِبَادِنَا وَإِنَّكَ لَتَهْدِي إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

Meal (IK): İşte böylece Biz; sana da emrimizden bir ruh vahyettik. Sen kitab nedir, iman nedir bilmezdin. Fakat Biz; onu, kullarımızdan dilediğimizi hidayete eriştirdiğimiz bir nur kıldık. Şüphesiz ki sen, dosdoğru bir yolu göstermektesin.

### [Zuhruf 43:76](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/43:76.md) — وَلَكِنْ

وَمَا ظَلَمْنَاهُمْ وَلَكِنْ كَانُوا هُمُ الظَّالِمِينَ

Meal (IK): Biz onlara zulmetmedik, ama onlar zalimlerin kendileridir.

### [Zuhruf 43:78](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/43:78.md) — وَلَكِنَّ

لَقَدْ جِئْنَاكُمْ بِالْحَقِّ وَلَكِنَّ أَكْثَرَكُمْ لِلْحَقِّ كَارِهُونَ

Meal (IK): Andolsun ki; size hak ile geldik. Fakat çoğunuz hakkı hoş görmüyordunuz.

### [Duhan 44:39](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/44:39.md) — وَلَكِنَّ

مَا خَلَقْنَاهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Biz; onları, ancak hak ile yarattık. Ne var ki onların çoğu, bilmezler.

### [Casiye 45:26](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/45:26.md) — وَلَكِنَّ

قُلِ اللَّهُ يُحْيِيكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يَجْمَعُكُمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ لَا رَيْبَ فِيهِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): De ki: Allah diriltir sizi sonra öldürür, sonra hakkında hiç bir şüphe bulunmayan o kıyamet gününde toplar. Fakat insanların pek çoğu bilmezler.

### [Ahkaf 46:23](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/46:23.md) — وَلَكِنِّي

قَالَ إِنَّمَا الْعِلْمُ عِنْدَ اللَّهِ وَأُبَلِّغُكُمْ مَا أُرْسِلْتُ بِهِ وَلَكِنِّي أَرَاكُمْ قَوْمًا تَجْهَلُونَ

Meal (IK): O da: İlim, ancak Allah katındadır. Ben, size gönderildiğim şeyi tebliğ ediyorum. Ama bakıyorum ki siz, cahil bir kavimsiniz, demişti

### [Muhammed 47:4](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/47:4.md) — وَلَكِنْ

فَإِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا فَضَرْبَ الرِّقَابِ حَتَّى إِذَا أَثْخَنْتُمُوهُمْ فَشُدُّوا الْوَثَاقَ فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَإِمَّا فِدَاءً حَتَّى تَضَعَ الْحَرْبُ أَوْزَارَهَا ذَلِكَ وَلَوْ يَشَاءُ اللَّهُ لَانْتَصَرَ مِنْهُمْ وَلَكِنْ لِيَبْلُوَ بَعْضَكُمْ بِبَعْضٍ وَالَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَلَنْ يُضِلَّ أَعْمَالَهُمْ

Meal (IK): Öyleyse küfredenlerle karşılaştığınızda hemen boyunlarını vurun. Nihayet onları sindirince, bağı sıkı basın. Sonra da ya bir lütuf veya bir fidye. Yeter ki harb hazırlıklarını bıraksın. Eğer Allah, dileseydi; onlardan elbette intikam alırdı. Fakat kiminizi kiminizle denemek ister. Allah yolunda öldürülenlere gelince; Allah onların amellerini asla boşa çıkarmaz.

### [Hucurat 49:7](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/49:7.md) — وَلَكِنَّ

وَاعْلَمُوا أَنَّ فِيكُمْ رَسُولَ اللَّهِ لَوْ يُطِيعُكُمْ فِي كَثِيرٍ مِنَ الْأَمْرِ لَعَنِتُّمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الْإِيمَانَ وَزَيَّنَهُ فِي قُلُوبِكُمْ وَكَرَّهَ إِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَالْفُسُوقَ وَالْعِصْيَانَ أُولَئِكَ هُمُ الرَّاشِدُونَ

Meal (IK): Hem bilin ki; içinizde Allah’ın peygamberi vardır. Şayet o, birçok işlerde size uymuş olsaydı; şüphesiz ki sıkıntıya düşerdiniz. Ama Allah; size imanı sevdirmiş ve onu kalblerinize ziynet yapmış; küfrü, fasıklığı ve isyanı da size çirkin göstermiştir. Rüşdünü bulanlar, işte onlardır.

### [Hucurat 49:14](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/49:14.md) — وَلَكِنْ

قَالَتِ الْأَعْرَابُ آمَنَّا قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا وَلَكِنْ قُولُوا أَسْلَمْنَا وَلَمَّا يَدْخُلِ الْإِيمَانُ فِي قُلُوبِكُمْ وَإِنْ تُطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ لَا يَلِتْكُمْ مِنْ أَعْمَالِكُمْ شَيْئًا إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

Meal (IK): Bedeviler: İman ettik, dediler. De ki: Siz iman etmediniz, ama müslüman olduk, deyin. İman henüz kalblerinize yerleşmedi. Şayet Allah’a ve peygamberine itaat ederseniz; O, amellerinizden hiç bir şey eksiltmez. Muhakkak ki Allah; Gafur’dur, Rahim’dir.

### [Kaf 50:27](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/50:27.md) — وَلَكِنْ

قَالَ قَرِينُهُ رَبَّنَا مَا أَطْغَيْتُهُ وَلَكِنْ كَانَ فِي ضَلَالٍ بَعِيدٍ

Meal (IK): Onun yakın dostu dedi ki: Rabbımız; onu ben azdırmadım, fakat kendisi derin bir sapıklıktaydı.

### [Tur 52:47](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/52:47.md) — وَلَكِنَّ

وَإِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا عَذَابًا دُونَ ذَلِكَ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Muhakkak ki o zulmedenlere; bundan başka da azab vardır. Ne var ki onların çoğu bilmezler.

### [Vakıa 56:85](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/56:85.md) — وَلَكِنْ

وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْكُمْ وَلَكِنْ لَا تُبْصِرُونَ

Meal (IK): Biz ona sizden daha yakınız, ama görmezsiniz.

### [Hadid 57:14](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/57:14.md) — وَلَكِنَّكُمْ

يُنَادُونَهُمْ أَلَمْ نَكُنْ مَعَكُمْ قَالُوا بَلَى وَلَكِنَّكُمْ فَتَنْتُمْ أَنْفُسَكُمْ وَتَرَبَّصْتُمْ وَارْتَبْتُمْ وَغَرَّتْكُمُ الْأَمَانِيُّ حَتَّى جَاءَ أَمْرُ اللَّهِ وَغَرَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ

Meal (IK): Onlara: Biz sizinle beraber değil miydik? diye seslenirler. Onlar da: Evet, ama siz kendinizi aldattınız, pusu kurdunuz, şüpheye düştünüz ve kuruntular sizi aldattı. O çok aldatan, sizi Allah’a karşı bile aldattı. Nihayet Allah’ın emri gelip çattı.

### [Haşr 59:6](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/59:6.md) — وَلَكِنَّ

وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

Meal (IK): Allah’ın peygamberine verdiği fey’e gelince; siz onun için ne bir at, ne de bir deve sürdünüz. Fakat Allah; peygamberine, dilediği kimselere karşı üstünlük verir. Allah; her şeye kadirdir.

### [Münafikun 63:7](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/63:7.md) — وَلَكِنَّ

هُمُ الَّذِينَ يَقُولُونَ لَا تُنْفِقُوا عَلَى مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ حَتَّى يَنْفَضُّوا وَلِلَّهِ خَزَائِنُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلَكِنَّ الْمُنَافِقِينَ لَا يَفْقَهُونَ

Meal (IK): Onlar öyle kimselerdir ki; Allah’ın peygamberinin yanında bulunanlar için hiç bir şey infak etmeyin de dağılıp gitsinler, derler. Halbuki göklerin ve yerin hazineleri Allah’ındır. Ama o münafıklar, bunu anlamazlar.

### [Münafikun 63:8](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/63:8.md) — وَلَكِنَّ

يَقُولُونَ لَئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ وَلِلَّهِ الْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِ وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَلَكِنَّ الْمُنَافِقِينَ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Onlar; şayet Medine’ye dönersen, andolsun ki; şerefli ve kuvvetli olanlar, zayıf olanları oradan muhakkak çıkaracaktır, diyorlardı. Oysa izzet Allah’ ın, Peygamberinin ve mü’minlerindir. Fakat münafıklar, bunu bilmezler.

### [Kıyamet 75:32](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/ayet/75:32.md) — وَلَكِنْ

وَلَكِنْ كَذَّبَ وَتَوَلَّى

Meal (IK): Fakat yalanlamış, yüz çevirmişti.

## Sözlükler (10)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

الكاف واللام والنون معهما
ل ك ن، ن ك ل، ن ل ك مستعملات لكن: اللُّكْنة: عجمة الأَلْكَن، وهو يؤنث المذكر، ويذكر المؤنث، ويقال: هو الذي لا يقيم عربيته، لعجمة غالبة على لسانه، وهو الألْكَنُ.
نكل: النِّكلُ والنَّكلُ: ضرب من اللجم والقيود، وكل شيء يُنكل به غيره فهو نِكلٌ، قال:
عهدت أبا عمـران فـيه نـهـاكة		وفي السيف نِكْل للعصا غير أعزل
ونكِلَ يَنْكَل: تميميه، ونَكَل حجازية. يقال: نَكَل الرجل عن صاحبه إذا جبن عنه، قال:
ضرباً بكفي بطل لم يَنْكَلِ
أي: لم يَنكَل عن صاحبه.
ونَكَلَ عن اليمين: حاد عنه، والنُّكُول عن اليمين: الامتناع منها.
والنًّكالُ: اسم لما جعلته نَكالاً لغيره، إذا بلغه أو رآه خاف أن يعمل عمله.
نلك: النُّلكُ: شجرة الدب، الواحدة: نُلكة، وهي شجرة حملها زعرور أصفر.

##### Türkçe

**الكاف واللام والنون** birlikte
ل ك ن، ن ك ل، ن ل ك kullanımdadırlar.

لكن: **اللُّكْنة**: **الأَلْكَن**’ın acemiliği; o, müzekkeri müennes yapar, müennesi de müzekker yapar. Ve denilir: O, diline galip gelen bir acemilik sebebiyle Arapçasını düzgün tutmayan kimsedir; o, **الألْكَنُ**’dır.

نكل: **النِّكلُ** ve **النَّكلُ**: gemlerin ve bağların bir türü; ve her ne ki onunla başkası engellenir/cezalandırılırsa o, **نِكلٌ**’dür. Dedi ki:
Ahdettim Ebû ʿİmrân’ı; onda bir yıpranmışlık vardır,
Ve kılıçta, asaya karşı (kullanılan) bir **نِكْل** vardır; silahsız değil.

Ve **ونكِلَ يَنْكَل**: Temîm lehçesidir; **ونَكَل** Hicaz lehçesidir. Denilir: Adam, arkadaşından **نَكَل** etti; yani ondan korkaklık etti. Dedi ki:
Bir yiğidin iki avucuyla vuruş; **لم يَنْكَلِ**
Yani: arkadaşından geri durmadı.

Ve **ونَكَلَ عن اليمين**: ondan saptı. Ve **النُّكُول عن اليمين**: ondan kaçınma/imtina etmedir.

Ve **النًّكالُ**: onu başkası için **نَكالاً** kıldığın şeyin adıdır; ona ulaştığında yahut onu gördüğünde, onun yaptığı işi yapmaktan korkar.

نلك: **النُّلكُ**: ayı ağacı; teki: **نُلكة**. O, meyvesi sarı alıç olan bir ağaçtır.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

اللُكْنَةُ: عُجمةٌ في اللسان وعِيٌّ. يقال: رجلٌ ألْكَنُ بيِّن اللَكَنِ. ولكن خفيفةٌ وثقيلةٌ: حرفُ عطفٍ للاستدراك والتحقيق يوجَب بها بعد نفي، إلا أن الثقيلة تعمل عمل إنّ تنصب الاسم وترفع الخبر ويُستدرَك بها بعد النفي والإيجاب. تقول: ما جاءني زيد لكِنَّ عَمراً قد جاء، وما تكلم زيد لَكِنَّ عَمْراً قد تكلم. والخفيفة لا تعمل لأنها تقع على الأسماء والأفعال، وتقع أيضاً بعد النفي إذا ابتدأت بما بعدها. تقول: جاءني القوم لَكِنْ عَمْرٌو لم يجئ، فترفع. ولا يجوز أن تقول لكن عمرٌو وتسكت حتَّى تأتي بجملة تامة. فأما إن كانت عاطفةً اسماً مفرداً على اسم مفرد لم يجز أن تقع إلا بعد نفي، وتلزمُ الثاني مثلَ إعراب الأول تقول: ما رأيت زيداً لَكِنْ عَمرأ، وما جاءني زيدٌ لَكِنْ عَمرٌو. وأما قول الشاعر:
فَلَسْتُ بـآتـيهِ ولا أسـتـطـيعـه		ولاكِ اسْقِني إن كان ماؤكَ ذا فَضلِ
فإنّه أراد ولَكِنْ، فحذف النون ضرورةً، وهو قبيحٌ. وبعض النحويين يقول: أصله أنَّ، واللام والكاف زائدتان، يدلُّ على ذلك أن العرب تُدخل اللام في خبرها. وأنشد الفراء:
ولكنَّني في حبِّها لَكَميدُ
وقوله تعالى: "لَكِنَّا هو الله ربي"، يقال أصله لكن أنا، فحذفت الألف فالتقت نونان، فجاء بالتشديد لذلك.

##### Türkçe

**اللُكْنَةُ**: dilde bir yabancılık ve bir tutukluk. Denir ki: **رجلٌ ألْكَنُ**; **بيِّن اللَكَنِ** (açık **اللَكَنِ** sahibi).

Ve **لكن** hafif ve ağırdır: istidrâk ve tahkik için bir atıf harfidir; onunla, nefiyden sonra (hüküm) gerekli kılınır. Ancak ağır olanı, **إنّ**’in amelini işler: ismi nasb eder ve haberi ref‘ eder; onunla, nefiyden ve isbattan sonra istidrâk edilir. Dersin ki: **ما جاءني زيد لكِنَّ عَمراً قد جاء** (Zeyd bana gelmedi; fakat Amr gelmiştir) ve **ما تكلم زيد لَكِنَّ عَمْراً قد تكلم** (Zeyd konuşmadı; fakat Amr konuşmuştur).

Hafif olan ise amel etmez; çünkü isimlerin ve fiillerin üzerine vâki olur; ayrıca, kendisinden sonrakini onunla başlattığında nefiyden sonra da vâki olur. Dersin ki: **جاءني القوم لَكِنْ عَمْرٌو لم يجئ**; böylece ref‘ edersin. Ve tam bir cümle getirinceye kadar “**لكن عمرٌو**” deyip susman câiz değildir.

Şu hâlde, eğer bir tekil ismi bir tekil isme atfeden (bir atıf edatı) ise, nefiyden sonra olmaktan başka bir yerde vâki olması câiz değildir; ve ikincisi, birincinin i‘râbının benzerini gerekli kılar. Dersin ki: **ما رأيت زيداً لَكِنْ عَمرأ** ve **ما جاءني زيدٌ لَكِنْ عَمرٌو**.

Şairin sözüne gelince:
فَلَسْتُ بـآتـيهِ ولا أسـتـطـيعـه		ولاكِ اسْقِني إن كان ماؤكَ ذا فَضلِ
Şüphesiz o, **ولَكِنْ**’i murad etti; sonra zaruret olarak **النون**’u hazfetti; ve bu çirkindir.

Bazı nahivciler der ki: aslı **أنَّ**’dır; **اللام** ve **الكاف** ziyadedir; buna delil, Arapların onun haberine **اللام**’ı dâhil etmeleridir.

El-Ferrâ’ şöyle inşâd etti:
ولكنَّني في حبِّها لَكَميدُ

Ve Yüce Allah’ın sözü: "**لَكِنَّا هو الله ربي**"; denir ki aslı “**لكن أنا**”dır; sonra **الألف** hazfedildi, böylece iki **نون** karşılaştı; bunun için teşdîd ile geldi.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ك ل ن
لكن ، نكل ، نلك
استعمل من وجوهه : لكن ، نكل ، نلك .
نكل : روي عن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنه قال : ( إن الله يُحِبُّ النَّكَلَ على النَّكَلِ ) قيل وما النَّكَلُ عَلَى النَّكَلِ ؟ قال : ( الرَّجلُ القويُّ المُجرَّبُ المُبْدِىءُ المعيدُ على الفَرَسُ المجرَّبِ المبْدِىء المِعيدِ ) .
قال أبو عبيد : يقال : رجلٌ نَكَلٌ ، ونِكْلٌ ، ومعناهُ قريبٌ من التَّفْسيرِ الذي في الحديث .
قال ويقال : رجلٌ بَدَلٌ وبِدْلٌ ، ومَثلٌ ومِثْلٌ وشَبهٌ وشِبهٌ .
قال : ولم نسمع في ( فَعَلٍ وفعْلٍ ) بمعنى واحد غيرَ هذه الأربعة الأحْرُفِ .
وأما قول الله جل وعز : ( قَلِيلاً إِنَّ لَدَيْنَآ أَنكَالاً وَجَحِيماً ) ( المزمل : 12 ) فإن التفسير جاء في الأنكَال أنها هاهنا : قُيُودٌ من نَار ، واحِدُهَا : نِكْلٌ .
وقال شمر : النِّكْلُ : الذي يَغلِبُ قِرْنَه ، والنِّكْلُ : القَيْدُ ، والنِّكْل : اللّجَامُ ، وفلانٌ نِكْلُ شَرَ أي قويٌّ عليه ، ويكونُ : نِكلُ شرَ أي يُنكِّلُ في الشَّرِّ ، ورَجلٌ نِكْلٌ ونَكَلٌ إذا نُكِّلَ به أَعداؤه أي دُفِعُوا وأُذِلُّوا ، والنِّكْلُ : لِجَامُ البريدِ ، وقيل له نِكْلٌ لأنه يُنكلُ به المُلْجَمُ أي يُدفَعُ كما سمّيت حَكمةُ الدابَّةِ حَكمةً لأنها تمنع الدابة عن الصعوبة .
ويقال : نَكَلَ الرجلُ عن الأمْر يَنْكُلُ نكولاً إذا جَبُن عنه ، ولُغَة أُخرى : نَكِلَ يَنْكَلُ ، والأولى : أَجودُ .
وقال الليث : النّكالُ : اسمٌ لما جَعلْتَهُ نَكالاً لغيره إذا رآه خافَ أن يَعمَلَ عَملَه .
قال : والمَنْكَلُ : اسمٌ للصَّخْرِ ، ( هُذَليةٌ ) .
وقال غيره : نكَّلْتُ بفلانٍ إذا عَاقَبْتَه في جُرْمٍ أَجْرَمَه عُقُوبةً تُنَكِّلُ غيرَه عن ارتكابِ مثله ، وأَنْكَلْتُ الرجلَ عن حاجَتِهِ إنْكالاً إذا دَفَعْتَهُ عنها ، وأَنكَلْتُ الحجَرَ عن مكانهِ إذا دَفَعْتَهُ عنه .
ومنه الحديثُ ( مُضَرُ صَخْرَةُ الله التي لا تُنْكَلُ ) أي لا تُدْفَعُ عما سُلِّطَتْ عليه .
وقال أبو إسحاق في قول الله جلَّ وعزَّ : ( فَجَعَلْنَاهَا نَكَالاً لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهَا وَمَا خَلْفَهَا ) ( البقرة : 66 ) أي جعلنا هذه الفَعْلَة عِبْرةً يَنْكُلُ أَن يَفعلَ مثلها فَاعِلٌ فينالَه مثلُ الذي نالَ اليهودَ والمعتدينَ في السَّبْتِ .
نلك : قال الليث : النُّلْكُ : شَجَرةُ الدُّبِّ ، الواحدةُ : نُلْكةٌ ، وهي شجرةٌ حَمْلُها زُعْرُورٌ أَصْفَرُ . قلت : ونحو ذلك قال ابن الأعرابي في النُّلْكِ إنَّه الزُّعْرُورُ .
لكن : قال الليث : الألْكَنُ : الذي لا يقيمُ عَرَبِيَّتَه ، وذلك لعُجْمةٍ غالبةٍ على لسانهِ .
يقال : لُكْنةٌ شديدةٌ ، ولُكُونةٌ ، وأَخبرني المنذريُّ عن المُبَرَّدِ أنه قال : اللُّكْنة : أن تعترض على كلام المتكلم اللغةُ الأعَجِميَّةُ .
يقال فلانٌ يَرْتَضِخُ لُكْنةً رُومِيَّةً أو حَبشِيَّةً أَو سندية ، أو ما كانت من لُغاتِ العَجَمِ .
سلمة عن الفراءِ أنَّهُ قال : للعرب في لاكِنْ وكُتِبَتْ في المَصَاحِفِ بغير أَلفٍ لَكِن لغتان تشديد النُّونِ مفتوحةً ، وإسْكَانُها خَفيفةً ، فمَنْ شَدَّدها نَصبَ بها الأَسماءَ ، ولمُ يَلِهَا ( فَعَلَ ، ولا يَفْعَلُ ) ومن خَفَّفَ نُونَها وأَسْكنها لمْ يُعْمِلْها في شيْءٍ : اسْمٍ ولا فِعْلٍ ، وكان الذي يعْمَلُ في الاسْم الذي بعدها ما معه مِمَّا يَنْصِبُه أَوْ يرفعه أو يخفِضهُ ، من ذلك قولُ الله : ( وَلَاكِنَّ النَّاسَ أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ) ( يونس : 44 ) و ) وَلَاكِنَّ اللَّهَ رَمَى ) ( الأنفال : 17 ) ( وَلَاكِنَّ الشَّيْاطِينَ
كَفَرُواْ ) ( البقرة : 102 ) رُفعتْ هذه الأحْرُفُ بالأفَاعِيل التي بعدها وأما قولُهُ جَلَّ وعَزَّ : ( بِاللَّهِ حَسِيباً مَّا كَانَ مُحَمَّدٌ أَبَآ أَحَدٍ مّن رِّجَالِكُمْ وَلَاكِن رَّسُولَ اللَّهِ وَخَاتَمَ النَّبِيِّينَ ) ( يونس : 37 ) فإِنك أَضْمَرْتَ كانَ بعد : ( ولَكنْ ) فنصبتَ بها ولو رفعْتَه على أن تُضمر ( هو ) فتريد ولكن هو رسول الله ، كان صواباً . ومثله ( وما كان هذا القرآنُ أَن يُفترَى من دون الله ، ولكنْ تصديقُ ) و ) تَصْدِيقَ ) ( يونس : 37 ) وإذا أَلْقَيْتَ من ( لكن ) الواوَ التي في أَوَّلها آثرَتِ العربُ تخفِيفَ نونها ، وإذا أَدخَلوا الواوَ آثروا تشديدها ، وإنما فعلوا ذلك لأنها رُجُوعٌ عماأَصابَ أوَّل الكلام فشُبِّهَتْ ببلْ إذ كانت رجوعاً مِثلَها ، ألاَ ترى أنك تقول : لم يَقمْ أخوكَ بل أَبوك ثم تقولُ : لم يقم أخوكَ لكِن أبوك فتراهما في معنًى واحد ، والواو لا تَصْلح في بل فإذا قالوا : ولكِنْ فادخلُوا الواو تباعَدت من بل إذ لم تصلح في بل الواوُ فآثروا فيها تشديدَ النونِ ، وجعلوا الواوَ كأنها دخلت لعَطفٍ لا بمعنى بلْ .
وإنما نصبتِ العرب بها إذا شدَّدتْ نونها لأنَّ أَصلها إنَّ عبد الله قائمٌ زيدت على إنَّ لامٌ وكافٌ فصارتا جميعاً حرفاً واحداً .
ألا ترى أن الشاعر قال :
وَلَكِننِي مِن حُبِّهَا لَعَمِيدُ
فلم يُدخل اللامَ إلا أنَّ معناها إن .
ولا تجوز الإمالة في لكن ، وصورة اللفظ بها لا كن ، وكتبت في المصاحف بغير ألف ، وألفها غير ممالة .
وقال الكسائيُّ : حرْفان من الاستثناء لا يقعان أكثر ما يقعان إلا مع الجحد ، وهما : بل ولكن .
قال : والعربُ تجعلهما مثل واو النَّسَق .

##### Türkçe

ك ل ن
**لكن** , **نكل** , **نلك**

Şu yönlerinden kullanıldı: **لكن** , **نكل** , **نلك** .

**نكل** : Peygamber’den ( صلى الله عليه وسلم ) rivayet olundu ki şöyle dedi: ( Allah, **النَّكَلَ**’i **النَّكَلِ** üzerine sever ) denildi: **النَّكَلُ عَلَى النَّكَلِ** nedir? dedi: ( güçlü, tecrübeli, başlatan, tekrar eden adam; tecrübeli, başlatan, tekrar eden at üzerinde ) .

Ebû Ubeyd dedi: Denilir: **رجلٌ نَكَلٌ** , ve **نِكْلٌ** , ve onun manası hadisteki tefsire yakındır.

Dedi ve denilir: **رجلٌ بَدَلٌ** ve **بِدْلٌ** , ve **مَثلٌ** ve **مِثْلٌ** ve **شَبهٌ** ve **شِبهٌ** .

Dedi: ( **فَعَلٍ وفعْلٍ** ) içinde tek bir mana ile bu dört harften başkasını işitmedik.

Yüce ve aziz Allah’ın sözüne gelince: ( قَلِيلاً إِنَّ لَدَيْنَآ **أَنكَالاً** وَجَحِيماً ) ( المزمل : 12 ) tefsir **الأنكَال** hakkında geldi ki o burada: ateşten zincirlerdir; onun teki: **نِكْلٌ** .

Şemr dedi: **النِّكْلُ** : akranını yenen; ve **النِّكْلُ** : bağ; ve **النِّكْل** : gem; ve falan **نِكْلُ شَرَ**’dır, yani ona karşı güçlüdür; ve olur: **نِكلُ شرَ** yani şerde şiddetle cezalandırır; ve **رَجلٌ نِكْلٌ** ve **نَكَلٌ** , düşmanları onunla şiddetle cezalandırıldığında; yani geri püskürtüldüler ve zelil kılındılar; ve **النِّكْلُ** : posta (binitinin) gemi; ve ona **نِكْلٌ** denildi, çünkü gemlenmiş olan onunla geri püskürtülür, yani itilir; nitekim binitin dizgini **حَكمةً** diye adlandırıldı, çünkü biniti huysuzluktan men eder.

Ve denilir: Adam işten korkup geri durduğunda **نَكَلَ** **يَنْكُلُ** **نكولاً** ; başka bir dil: **نَكِلَ** **يَنْكَلُ** ; birincisi daha iyidir.

Leys dedi: **النّكالُ** : başkası için onu **نَكالاً** kıldığın şeye isimdir; onu gördüğünde, onun işini yapmaktan korkar.

Dedi: ve **المَنْكَلُ** : kayaya isimdir, (Hüzeylîce).

Başkası dedi: Bir suç işlediği suçta onu, başkasını benzerini işlemeye kalkışmaktan alıkoyacak bir ceza ile cezalandırdığımda **نكَّلْتُ بفلانٍ** ; ve adamı ihtiyacından geri çevirdiğimde **أَنْكَلْتُ الرجلَ عن حاجَتِهِ** **إنْكالاً** ; ve taşı yerinden ittiğimde **أَنكَلْتُ الحجَرَ عن مكانهِ** .

Bundan hadistir: ( **مُضَرُ** Allah’ın kayasıdır ki **لا تُنْكَلُ** ) yani üzerine musallat kılındığı şeyden geri püskürtülmez.

Ebû İshâk, yüce ve aziz Allah’ın sözü hakkında dedi: ( فَجَعَلْنَاهَا **نَكَالاً** لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهَا وَمَا خَلْفَهَا ) ( البقرة : 66 ) yani bu fiili, onu yapan bir yapanın benzerini yapmaktan geri duracağı bir ibret kıldık; böylece Yahudilere ve sebtte haddi aşanlara erişen şeyin benzeri ona erişir.

**نلك** : Leys dedi: **النُّلْكُ** : ayı ağacı; teki: **نُلْكةٌ** ; ve o, yükü sarı alıç olan bir ağaçtır. Dedim: İbnü’l-A‘râbî de **النُّلْكِ** hakkında buna benzer söyledi: onun **الزُّعْرُورُ** olduğunu.

**لكن** : Leys dedi: **الألْكَنُ** : Arapçasını düzgün kurmayan kimsedir; bu, diline galip gelen bir acemlik sebebiyledir.

Denilir: şiddetli **لُكْنةٌ** , ve **لُكُونةٌ** ; Münzirî bana Müberred’den haber verdi ki dedi: **اللُّكْنة** : konuşanın sözü üzerine acem dili araya girmesidir.

Denilir: falan, Rûmî yahut Habeşî yahut Sindî bir **لُكْنةً** yahut acem dillerinden her ne ise onu karıştırır.

Seleme, Ferrâ’dan: dedi ki: Arapların **لاكِنْ**’de—ve mushaflarda ألف olmaksızın **لَكِن** diye yazıldı—iki dili vardır: **النُّونِ**’u açık olarak şeddeli kılmak ve onu hafif olarak sâkin kılmak. Kim onu şeddeli kılarsa onunla isimleri nasb eder; ve onun ardından ( **فَعَلَ** , ve **لا يَفْعَلُ** ) gelmez. Kim onun **نُونَ**unu hafif kılar ve sâkin kılarsa onu hiçbir şeyde amel ettirmez: ne isimde ne fiilde; ondan sonra gelen isimde amel eden, onunla beraber bulunan ve onu nasb eden yahut ref eden yahut cer eden şey olur. Bundan, Allah’ın sözü: ( وَلَاكِنَّ النَّاسَ أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ) ( يونس : 44 ) ve ( وَلَاكِنَّ اللَّهَ رَمَى ) ( الأنفال : 17 ) ( وَلَاكِنَّ الشَّيْاطِينَ كَفَرُواْ ) ( البقرة : 102 ) bu harfler, kendilerinden sonra olan fiillerle ref olundu. Yüce ve aziz olanın sözüne gelince: ( بِاللَّهِ حَسِيباً مَّا كَانَ مُحَمَّدٌ أَبَآ أَحَدٍ مّن رِّجَالِكُمْ وَلَاكِن رَّسُولَ اللَّهِ وَخَاتَمَ النَّبِيِّينَ ) ( يونس : 37 ) sen ( **ولَكنْ** )’den sonra **كانَ**’ı gizledin; böylece onunla nasb ettin. Eğer onu, ( **هو** )’yu gizleyerek ref etsen—“fakat o Allah’ın elçisidir” demek istersen—doğru olurdu. Bunun benzeri: ( وما كان هذا القرآنُ أَن يُفترَى من دون الله ، ولكنْ تصديقُ ) ve ( **تَصْدِيقَ** ) ( يونس : 37 ) . Ve ( **لكن** )’in başındaki **الواوَ**’yu attığında Araplar onun **نون**unu hafifletmeyi tercih etti; **الواوَ**’yu soktuklarında şeddeli kılmayı tercih ettiler. Bunu ancak, çünkü o sözün başına isabet eden şeyden bir dönüş olduğu için yaptılar; böylece **بلْ**’e benzetildi, zira o da onun gibi bir dönüş idi. Görmez misin ki sen dersin: “kardeşin kalkmadı, bilakis baban”; sonra dersin: “kardeşin kalkmadı, fakat baban”; böylece ikisini tek bir manada görürsün. **الواو** **بل**’de uygun olmaz; onlar “**ولكِنْ**” dediklerinde **الواو**’yu soktular; **بل**’den uzaklaştı, zira **بل**’de **الواو** uygun olmadı; bu yüzden onda **النون**’u şeddeli kılmayı tercih ettiler; ve **الواو**’yu sanki “**بلْ**” manasıyla değil, bir atıf için girmiş gibi kıldılar.

Araplar onunla ancak **نون**unu şeddeli kıldıklarında nasb ettiler; çünkü aslı “**إنَّ** Abdullah ayaktadır”dır; **إنَّ** üzerine bir **لامٌ** ve bir **كافٌ** eklendi; böylece ikisi birlikte tek bir harf oldu.

Görmez misin ki şair dedi:
وَلَكِننِي مِن حُبِّهَا لَعَمِيدُ
Böylece **اللامَ**’ı ancak manası **إن** olduğu için soktu.

**لكن**’de imâle caiz değildir; lafzın sureti onunla “لا كن”dır; mushaflarda ألف olmaksızın yazıldı; ve onun ألف’ı imâleli değildir.

Kisâî dedi: İstisnadan iki harf vardır; çoğu kez ancak nefy ile beraber vaki olurlar; onlar: **بل** ve **ولكن** .

Dedi: Araplar ikisini **واو النَّسَق** gibi kılarlar.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب اللام والكاف وما يثلثهما)
(لكم) اللام والكاف والميم كلمةٌ واحدةٌ، هي اللَّكمْ: الضرب باليد مجموعةً. قالوا: وقياسه من الخُفِّ الملَكَّم، وهو الصُّلْب الشَّديد.‏
(لكن) اللام والكاف والنون كلمةٌ واحدة، هي اللّكْنَة، وهي العِيُّ في اللِّسان. ورجلٌ ألْكَنُ وامرأةٌ لَكْناء، وهو اللَّكَنُ(1) أيضاً.‏
(لكي) اللام والكاف والحرف المعتل أو المهموز، يدلُّ على لزوم مكانٍ وتباطؤ. ولَكِيت بفُلانٍ لَكىً مقصور، إذا لزِمْتَه. وقال أبو بكر: لَكِيَ بالمكان، إذا أقامَ به، يهمز ولا يهمز(2). وتلَكَّأَ الرّجلُ تلكُّؤاً: تباطَأَ عن الشيء ويقال: لَكأْتُ* الرجُلَ لَكْأً: جلَدْتُه بالسَّوط.‏
(لكد) اللام والكاف والدال. يقولون: لكِد الشَّيءُ بالشيء: لازَمَه ولَزِق به. ويقولون: المِلْكَد: شيءٌ يدَق فيه الأشياء. واللَّكَدُ: التزاق الدّم وجُمودُه وأكلتُ الصَّمْغَ فلَكِدَ بفَمِي(3).‏
وقال أبو بكر بن دريد: اللَّكد: الضَّرب باليد. ومَشَى وهو يُلاكِد قَيْدَه، إذا مَشَى فنازعَه القَيدُ خُطَاه(4).‏
(لكع) اللام والكاف والعين أصل يدل على لُؤم ودناءة. منه لَكُعَ الرّجل، إذا لَؤُم، لَكَاعةً، وهو ألْكَع. يقال لـه: يا لُكَع، وللاثنين يا ذَوَيْ لُكَع. ويقولون: بنُو اللَّكِيعة، قالوا: وقياس ذلك اللَّكَع، وهو الوَسَخ. واللُّكَع أيضاً: الجحش الراضع.‏
ومما شذَّ عن هذا الباب اللَّكْع، وهو اللَّسْع. قال:‏
* إذا مُسَّ دَبْرُه لَكعَا(5) *‏
--------------ـــ
(1) في الأصل: "للكت".‏
(2) الجمهرة (3: 171).‏
(3) في الأصل: "والكدت الصمغ فلصق بفمي".‏
(4) الجمهرة (3: 297).‏
(5) البيت لذي الإصبع العدواني، وهو في اللسان (خشش، لكع) وليس في قصيدته التي على هذا الوزن والروي في المفضليات (1: 151)، وقد سبق في (خش). وهو بتمامه:‏
إما ترى نبله فخشرم خشـ *** ـاء إذا مس دبره لكعا‏

ـ

##### Türkçe

(لام ve كاف ve onların üçüncüsü olanlar babı)

(**لكم**) **اللام** ve **الكاف** ve **الميم** bir tek kelimedir; o, **اللَّكمْ**’dur: el toplu hâlde iken vurmadır. Dediler ki: bunun kıyası **الخُفِّ**’ten **الملَكَّم**’dir; o, katı serttir.

(**لكن**) **اللام** ve **الكاف** ve **النون** bir tek kelimedir; o, **اللّكْنَة**’dir; o da dilde tutukluktur. Ve **ألْكَنُ** bir erkek ve **لَكْناء** bir kadın; o, **اللَّكَنُ**(1) da ayrıca.

(**لكي**) **اللام** ve **الكاف** ve illetli harf yahut hemzeli harf; bir yerde kalmaya ve ağır davranmaya delâlet eder. Ve **لَكِيت** falan kimseye **لَكىً** (maksûr), ona yapışıp kaldığın zaman. Ebû Bekir dedi ki: **لَكِيَ** bir yerde; orada ikamet ettiği zaman; hemzelenir de hemzelenmez de(2). Ve adam **تلَكَّأَ** **تلكُّؤاً**: bir şeyden ağır davrandı; ve denilir: **لَكأْتُ** adamı **لَكْأً**: onu kamçıyla kırbaçladım.

(**لكد**) **اللام** ve **الكاف** ve **الدال**. Derler: **لكِد** şey şeyle: ona devam etti ve ona yapıştı. Ve derler: **المِلْكَد**: içinde şeylerin dövüldüğü bir şey. Ve **اللَّكَدُ**: kanın yapışması ve donmasıdır; ve zamkı yedim de ağzıma yapıştı(3).

Ebû Bekir b. Düreyd dedi: **اللَّكد**: elle vurmaktır. Ve yürüdü, o hâlde o, bağını çekiştirip duruyordu; yürüdüğü zaman bağ onun adımlarını çekiştirip ona karşı koyduğunda(4).

(**لكع**) **اللام** ve **الكاف** ve **العين**; asıl, alçaklık ve bayağılığa delâlet eder. Ondan: **لَكُعَ** adam; alçak olduğu zaman; **لَكَاعةً**; ve o, **ألْكَع**’dır. Ona denilir: **يا لُكَع**; ve iki kişiye: **يا ذَوَيْ لُكَع**. Ve derler: **بنُو اللَّكِيعة**; dediler ki: bunun kıyası **اللَّكَع**’dır; o da pisliktir. Ve **اللُّكَع** da ayrıca: emen sıpadır.

Ve bu babdan şâz olan şeylerdendir: **اللَّكْع**; o da **اللَّسْع**’dır. Dedi ki:
* Eğer kıçı dokundurulursa **لَكعَا**(5) *

--------------ـــ
(1) Asılda: “للكت”.
(2) el-Cemhere (3: 171).
(3) Asılda: “والكدت الصمغ فلصق بفمي”.
(4) el-Cemhere (3: 297).
(5) Beyit, Zû’l-İsba‘ el-‘Advânî’nindir; o, Lisân’da (خشش، لكع)’dadır ve Mufaddaliyât’ta (1: 151) bu vezin ve kafiye üzere olan kasidesinde değildir; ve daha önce (خش)’ta geçti. Tamamı şöyledir:
إما ترى نبله فخشرم خشـ *** ـاء إذا مس دبره لكعا

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ل ك ن
رجل ألكن وقوم لكنٌ وفي لسانه لكنة‏:‏ عيّ وتلاكن في كلامه‏:‏ أرى من نفسه اللكنة ليضحك الناس‏.‏

##### Türkçe

ل ك ن
**رجل ألكن**: peltek bir adam; **وقوم لكنٌ**: ve peltek bir kavim. **وفي لسانه لكنة**: ve onun dilinde pelteklik vardır; **عيّ**: tutukluk. **وتلاكن في كلامه**: ve konuşmasında pelteklenip durdu; **أرى من نفسه اللكنة ليضحك الناس**: insanları güldürsünler diye kendinden peltekliği gösterdi.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

اللُّكْنَة: عُجْمة في اللسان وعِيٌّ. يقال: رجل أَلْكَنُ بيِّنُ اللَّكَن. ابن سيده: الأَلْكَنُ الذي لا يُقِيمُ العربية من عجمة في لسانه، لَكِنَ لَكَناً ولُكْنَة ولُكُونة. ويقال: به لُكْنة شديدة ولُكُونةٌ ولُكْنُونة.
ولُكانٌ: اسم موضع؛ قال زهير:
ولا لُكانٌ إِلى وادي الغِمارِ، ولا
شَرْقيُّ سَلمى،. ولا فيْدٌ ولا رِهَمُ
(* قوله «إلى وادي الغمار» كذا
بالأصل ونسخة من المحكم، والذي في ياقوت: ولا وادي الغمار. وقوله «ولا رهم» الذي في ياقوت: ولا رمم، وضبطه كعنب وسبب: اسم موضع، ولم نجد رهم بالهاء اسم موضع).
قال ابن سيده: كذا رواه ثعلب، وخطَّأَ من روى فالآلُكانُ، قال: وكذلك رواية الطُّوسيِّ أَيضاً. المُبرّد: الُّكْنَةُ أَن تَعْترِضَ على كلام المتكلم اللغةُ الأَعجمية. يقال: فلان يَرْتَضِخُ لُكْنَةً روميةً أَو حبشية أَو سِنْدِية أَو ما كانت من لغات العجم.
الفراء: للعرب في لَكِنَّ لغتان: بتشديد النون مفتوحة، وإسكانها خفيفة، فمن شدَّدها نصب بها الأَسماء ولم يَلِها فَعَل ولا يَفْعَلُ، ومن خفف نونها وأَسكنها لم يعملها في شيء اسم ولا فعل، وكان الذي يعمل في الاسم الذي بعدها ما معه مما ينصبه أَو يرفعه أَو يخفضه، من ذلك قول الله: ولكنِ الناسُ أَنفُسَهم يَظْلِمُونَ، ولكِنِ اللهُ رمى، ولكن الشياطينُ كَفَرُوا؛ رُفِعَتْ هذه الأَحرفُ بالأَفاعيل التي بعدها، وأَما قوله: ما كان محمدٌ أَبا أَحَد من رجالكم ولكن رسُولَ اللهِ؛ فإنك أَضمرت كان بعد ولكن فنصبت بها، ولو رفعته على أَن تُضْمِرَ هو فتريد ولكن هو رسولُ الله كان صواباً؛ ومثله: وما كان هذا القرآنُ أَن يُفْتَرى من دون الله ولكن تَصْديقُ، وتصديقَ، فإذا أُلقِيَت من لكن الواوُ في أَولها آثرت العرب تخفيف نونها، وإذا أَدخلوا الواو آثروا تشديدها، وإنما فعلوا ذلك لأَنها رجوع عما أَصابَ أَول الكلام، فشبهت ببل إذ كانت رجوعاً مثلها، أَلا ترى أَنك تقول لم يقم أَخوك بل أَبوك، ثم تقول لم يقم أَخوك لكن أَبوك فتراهما في معنى واحد، والواو لا تصلح في بل، فإذا قالوا ولكن فأَدخلوا الواو تباعدت من بل إذ لم تصلح في بل الواو، فآثروا فيها تشديد النون، وجعلوا الواو كأَنها دخلت لعطف لا بمعنى بل، وإنما نصبت العرب بها إذا شددت نونها لأَن أَصلها إن عبد الله قائم، زيدت على إنَّ لام وكاف فصارتا جميعاً حرفاً واحداً؛ قال الجوهري: بعض النحويين يقول أَصله إن واللام والكاف زوائد، قال: يدل على ذلك أَن العرب تدخل اللام في خبرها؛ وأنشد الفراء:
ولَكِنَّني من حُبِّها لَعَمِيدُ
فلم يدخل اللام إلا أَن معناها إنَّ، ولا تجوز الإمالة في لكن وصورة اللفظ بها لاكنّ، وكتبت في المصاحف بغير أَلف وأَلفها غير ممالة؛ قال الكسائي: حرفان من الاستثناء لا يقعان أَكثر ما يقعان إلا مع الجحد وهما بل ولكن، والعرب تجعلهما مثل واو النسق. ابن سيده: ولكن ولكنّ حرف يُثْبَتُ به بعد النفي. قال ابن جني: القول في أَلف لكنّ ولكنْ أَن يكونا أَصلين لأَن الكلمة حرفان ولا ينبغي أَن توجد الزيادة في الحروف، قال: فإن سميت بهما. ونقلتهما إلى حكم الأَسماء حكمت بزيادة الأَلف، وكان وزن المثقلة فاعِلاً ووزن المخففة فاعِلاً، وأَما قراءتهم: لكنَّا هو اللهُ هو ربي فأَصلها لكن أَنا، فلما حذفت الهمزة للتخفيف وأُلقيت حركتها على نون لكن صار التقدير لكننا، فلما اجتمع حرفان مثلان كره ذلك، كما كره شدد وجلل، فأَسكنوا النون الأُولى وأَدغموها في الثانية فصارت لكنَّا، كما أَسكنوا الحرف الأَول من شدد وجلل فأَدغموه في الثاني فقالوا جَلَّ وشَدَّ، فاعْتَدُّوا بالحركة وإن كانت غير لازمة، وقيل في قوله: لَكنَّا هو اللهُ ربي، يقال: أَصله لكنْ أَنا، فحذفت الأَلف فالتقت نونان فجاء التشديد لذلك؛ وقوله: ولَسْتُ بآتيه ولا أَسْتَطِيعُه،
ولاكِ اسْقِني إن كان ماؤُكَ ذا فَضْلِ
إنما أَراد: ولكن اسقني، فحذفت النون للضرورة، وهو قبيح، وشبهها بما يحذف من حروف اللين لالتقاء الساكنين للمشاكلة التي بين النون الساكنة وحرف العلة. وقال ابن جني: حَذْفُ النون لالتقاء الساكنين البَتَّةَ؛ وهو مع ذلك أَقبح من حذف نون من في قوله:
غيرُ الذي قد يقالُ مِ الكَذِبِ
من قِبَلِ أَن أَصل لكن المخففة لكنّ المشددة، فحذفت إحدى النونين تخفيفاً، فإذا ذهبت تحذف النون الثانية أَيضاً أَجحفت بالكلمة؛ قال الجوهري: لكن، خفيفةً وثقيلةً، حرفُ عطف للاستدراك والتحقيق يُوجَبُ بها بعد نفي، إلا أَن الثقيلة تَعْمَلُ عَمَلَ إنّ تنصب الإسم وترفع الخبر، ويستدرك بها بعد النفي والإبجاب، تقول: ما جاءني زيد لكنَّ عمراً قد جاء، وما تكلم زيدٌ لكنَّ عمراً قد تكلم، والخفيفة لا تعمل لأَنها تقع على الأَسماء، والأَفعال، وتقع أَيضاً بعد النفي إذا ابتدأَت بما بعدها، تقول: جاءني القوم لكن عمرو لم يجئ، فترفع ولا يجوز أَن تقول لكن عمرو وتسكت حتى تاتي بجملة تامة، فأَما إن كانت عاطفة اسماً مفرداً على اسم لم يجز أَن تقع إلا بعد نفي، وتُلْزِم الثاني مثل إعراب الأَول، تقول: ما رأَيتُ زيداً لكنْ عمراً، وما جاءني زيد لكنْ عمرو.

##### Türkçe

**اللُّكْنَة**: dilde bir acemlik ve bir tutukluk. Denir: **رجل أَلْكَنُ**; **اللَّكَن**’i açık olan (belli olan).

İbn Sîde: **الأَلْكَنُ**; dilinde bir acemlikten dolayı Arapçayı düzgün kuramayan kimsedir; **لَكِنَ لَكَناً** ve **لُكْنَة** ve **لُكُونة** (olur). Ve denir: onda şiddetli bir **لُكْنة** ve bir **لُكُونةٌ** ve bir **لُكْنُونة** vardır.

Ve **لُكانٌ**: bir yer adıdır; Züheyr dedi:
ولا لُكانٌ إِلى وادي الغِمارِ، ولا
شَرْقيُّ سَلمى،. ولا فيْدٌ ولا رِهَمُ

(* Onun “**إلى وادي الغمار**” sözü: asılda ve **المحكم**’den bir nüshada böyledir; Yâkūt’ta olan ise: **ولا وادي الغمار**. Ve onun “**ولا رهم**” sözü: Yâkūt’ta olan: **ولا رمم**; onu **كعنب** ve **سبب** gibi ضبط etti: bir yer adıdır; ve **رهم**’i **الهاء** ile yer adı olarak bulmadık).

İbn Sîde dedi: Sa‘leb onu böyle rivayet etti; **فالآلُكانُ** diye rivayet edeni hatalı saydı; dedi: Tûsî’nin rivayeti de böyledir. el-Müberred: **الُّكْنَةُ**; konuşanın sözü üzerine acem dili(nin) araya girmesidir. Denir: falan kimse **لُكْنَةً روميةً** yahut **حبشية** yahut **سِنْدِية** yahut acem dillerinden her ne ise, bir **لُكْنَة**’yi (sözüne) karıştırır.

el-Ferrâ: Arapların **لَكِنَّ** hakkında iki dili (kullanımı) vardır: **النون**’u şeddeli, fethalı; ve onu sâkin kılmak, hafif. Kim onu şeddeli yaparsa onunla isimleri nasb eder; ve onun ardından **فَعَل** ve **يَفْعَلُ** gelmez. Kim **نون**’unu hafifletir ve onu sâkin kılarsa onu ne bir isimde ne bir fiilde amel ettirmez; ondan sonra gelen isimde amel eden, onunla birlikte bulunan ve onu nasb eden yahut ref‘ eden yahut cer eden şey olur. Bundan: Allah’ın sözü: **ولكنِ الناسُ أَنفُسَهم يَظْلِمُونَ**; ve **ولكِنِ اللهُ رمى**; ve **ولكن الشياطينُ كَفَرُوا**; bu harfler, kendilerinden sonra gelen fiillerle ref‘ olundu. Ama onun sözü: **ما كان محمدٌ أَبا أَحَد من رجالكم ولكن رسُولَ اللهِ**; şüphesiz sen **ولكن**’den sonra **كان**’ı gizledin de onunla nasb ettin; eğer onu, **هو**’yu gizlemen üzere ref‘ etseydin ve “fakat o Allah’ın elçisidir” demek isteseydin doğru olurdu. Bunun benzeri: **وما كان هذا القرآنُ أَن يُفْتَرى من دون الله ولكن تَصْديقُ، وتصديقَ**. **لكن**’in başındaki **الواو** atıldığında Araplar **نون**’unu hafifletmeyi tercih ettiler; **الواو**’yu soktuklarında şeddeli yapmayı tercih ettiler. Bunu ancak şu sebeple yaptılar: çünkü o, sözün başının isabet ettiğinden dönüş (rücû)dür; böylece, onun gibi bir dönüş olduğundan **بل**’e benzetildi. Görmez misin ki sen “kardeşin kalkmadı, bilakis baban (kalktı)” dersin; sonra “kardeşin kalkmadı, fakat baban (kalktı)” dersin; ikisini bir mânada görürsün. **الواو**, **بل**’de uygun değildir; **ولكن** dediklerinde ve **الواو**’yu içeri soktuklarında **بل**’den uzaklaştı; çünkü **بل**’de **الواو** uygun değildi; bu yüzden onda **النون**’u şeddeli yapmayı tercih ettiler; ve **الواو**’yu sanki “**بل** mânasıyla değil, atıf için girmiş” gibi kıldılar. Araplar, **نون**’unu şeddeli yaptıklarında onunla nasb ettiler; çünkü aslı: **إن عبد الله قائم**’dır; **إنَّ** üzerine bir **لام** ve bir **كاف** artırıldı da ikisi birlikte tek bir harf oldu. el-Cevherî dedi: bazı nahivciler der ki: aslı **إن**’dir; **اللام** ve **الكاف** ziyadelerdir. Dedi: buna delil, Arapların onun haberine **اللام** sokmasıdır. el-Ferrâ şu beyti okudu:
ولَكِنَّني من حُبِّها لَعَمِيدُ

**اللام**’ı ancak mânası **إنَّ** olduğu için soktu. Ve **لكن**’de imâle câiz değildir; lafzın sureti onunla **لاكنّ**’dır. Mushaflarda **ألف**sız yazıldı; ve onun **ألف**’ı imâleli değildir. el-Kisâî dedi: istisnadan iki harf vardır ki çoğunlukla ancak nefiy ile birlikte vâki olurlar; ikisi **بل** ve **ولكن**’dir; Araplar ikisini **واو النسق** gibi kılarlar. İbn Sîde: **ولكن** ve **ولكنّ**; nefiyden sonra onunla ispat edilen bir harftir. İbn Cinnî dedi: **لكنّ** ve **ولكنْ**’daki **ألف** hakkında söz şudur: ikisinin de aslî olmasıdır; çünkü kelime harftir ve harflerde ziyadenin bulunması uygun değildir. Dedi: eğer onlarla adlandırırsan ve ikisini isimlerin hükmüne nakledersen, **ألف**’ın ziyade olduğuna hükmedersin; o zaman ağırlaştırılmışın vezni **فاعِلاً**, hafifletilmişin vezni **فاعِلاً** olur. Onların kıraati: **لكنَّا هو اللهُ هو ربي**; aslı **لكن أَنا**’dır. Hemze hafifletme için hazfedilince ve harekesi **لكن**’in **نون**’u üzerine atılınca takdir **لكننا** oldu; iki benzer harf bir araya gelince bu kerih görüldü; tıpkı **شدد** ve **جلل**’in kerih görülmesi gibi. Böylece birinci **النون**’u sâkin kıldılar ve onu ikinciye idğam ettiler; böylece **لكنَّا** oldu; tıpkı **شدد** ve **جلل**’de birinci harfi sâkin kılıp onu ikinciye idğam ederek **جَلَّ** ve **شَدَّ** demeleri gibi. Hareket, lâzım olmasa da, ona itibar ettiler. Ve onun sözü hakkında: **لَكنَّا هو اللهُ ربي**; denir ki: aslı **لكنْ أَنا**’dır; **ألف** hazfedildi, iki **نون** karşılaştı, şedde bunun için geldi. Ve onun sözü:
ولَسْتُ بآتيه ولا أَسْتَطِيعُه،
ولاكِ اسْقِني إن كان ماؤُكَ ذا فَضْلِ

Ancak şunu kastetti: **ولكن اسقني**; zaruret için **النون**’u hazfetti; bu çirkindir. Onu, sâkinlerin karşılaşması sebebiyle, **حروف اللين**’den hazfedilene benzetti; sâkin **النون** ile illet harfi arasındaki müşâkele sebebiyle. İbn Cinnî dedi: sâkinlerin karşılaşması için **النون**’un hazfi kesinlikle (böyledir); bununla beraber, **من**’in **نون**’unun hazfinden daha çirkindir; şu sözde:
غيرُ الذي قد يقالُ مِ الكَذِبِ

Şu bakımdan: hafif **لكن**’in aslı şeddeli **لكنّ**’dir; iki **نون**’dan biri hafifletme için hazfedildi; ikinci **النون**’u da hazfetmeye gidersen kelimeyi zayıflatmış olursun. el-Cevherî dedi: **لكن**; hafif ve ağır (şekliyle), istidrâk ve tahkik için bir atıf harfidir; onunla nefiyden sonra vücûb (olumlama) yapılır. Ancak ağır olan, **إنّ**’in ameli gibi amel eder: ismi nasb eder, haberi ref‘ eder. Onunla nefiyden ve îcâbdan sonra istidrâk yapılır. Dersin: “Zeyd bana gelmedi, fakat Amr gelmiştir”; ve “Zeyd konuşmadı, fakat Amr konuşmuştur.” Hafif olan amel etmez; çünkü isimlerin üzerine vâki olur, fiillerin üzerine vâki olur; ayrıca nefiyden sonra, kendisinden sonrakini ibtidâ ettiğinde de vâki olur. Dersin: “Kavim bana geldi, fakat Amr gelmedi”; böylece ref‘ edersin. Ve “fakat Amr” deyip susman câiz değildir; ta ki tam bir cümle getirinceye kadar. Ama eğer bir tekil ismi bir isme atfeden (bir atıf harfi) olursa, nefiyden sonra olmaktan başka bir yerde vâki olması câiz değildir; ve ikincisini birincinin i‘râbı gibi gerekli kılar. Dersin: “Zeyd’i görmedim, fakat Amr’ı (gördüm)”; ve “Zeyd bana gelmedi, fakat Amr (geldi).”

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ل ك ن * * اللُّكْنَةُ * عُجمة في اللسان وعِيٌّ يُقال رجل * أَلكَنُ * بيِّن * اللَّكَنِ * وقد * لَكِنَ * من باب طرِب و * لكنْ * خفيفة وثقيلة حرف عطف للاستدراك والتحقيق يوجب بها بعد نفي إلا أن تنصب تعمل عمل إن تنصب الاسم وترفع الخبر ويستدرك بها بعد النفي والقبول تقول ما تكلم زيد لكن عمرا قد تكلم وما جاءني زيد لكن عمرا قد جاء والخفيفة لا تعمل وقوله تعالى ﴿لكِنَّا هو الله ربي﴾ أصله لكن أنا فحذفت الألف فالتقت نونان فجاء التشديد لذلك

##### Türkçe

* ل ك ن * **اللُّكْنَةُ**: dilde yabancılık ve tutukluk; “**أَلكَنُ** bir adam” denir: **اللَّكَنِ**i (tutukluğu) açık olan. Ve “**لَكِنَ**” (fiili) طَرِب بابındandır. Ve **لكنْ** (edatı), hafif ve ağırdır: istidrâk ve tahkik için atıf harfidir; onunla, nefiyden sonra “illâ ki”yi gerektirir; şu var ki, nasb edersen **إن**’in amelini işler: ismi nasb eder ve haberi ref eder. Nefiy ve kabulden sonra onunla istidrâk yapılır; “Zeyd konuşmadı, fakat Amr konuştu” dersin; ve “Zeyd bana gelmedi, fakat Amr geldi” (dersin). Hafif olan amel etmez. Ve Yüce Allah’ın sözü: ﴿**لكِنَّا هو الله ربي**﴾ aslı “**لكن أنا**”dır; sonra elif hazfedildi, böylece iki نون karşılaştı; bunun için teşdîd geldi.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( لَكِنَ ، كفَرِحَ ، لَكَناً ، محرّكةً ، ولُكْنةً ولُكونَةً ولُكْنونَةً ، بضَمِّهِنَّ ، فهو أَلْكَنُ ) وهُم لُكْنٌ : ( لا يُقِيمُ العَرَبيَّةَ لعُجْمةِ لِسانِه ) .
( وقيلَ : اللُّكْنَةُ عِيٌّ في اللِّسانِ .
وقالَ المبرِّدُ : هو أَن تَعْتَرِضَ على كَلامِ المُتكلِّم اللغةُ الأَعْجميَّةُ . يقالُ : فلانٌ يَرْتَضِخُ لُكْنَةً رُومِيَّةُ .
( و ) لُكَانُ ، ( كغُرابٍ : ع ) ، وهو عَلَمٌ مُرْتَجَل ؛ نَقَلَهُ ياقوتُ ، وأَوْرَدَه نَصْر وابنُ سِيدَه ؛ وأَنْشَدَ لزُهيرٍ :
ولا لُكانٌ إلى وادِي الغِمارِ ولاشَرْقيُّ سَلْمى ولا فيْدٌ ولا رِهَمُقالَ ابنُ سِيدَه : كذا رَوَاهُ ثَعْلب ، خطَّأَ مَنْ رَوَى فالآلُكانُ ، قالَ : وكَذلكَ رِوايَةُ الطُّوسيّ أَيْضاً .
( و ) لَكَنٌ ، ( كَجَبَلٍ : ظَرْفٌ م ) مَعْروفٌ شِبْهُ طَسْتٍ من صُفْرٍ ، وهو مُعَرَّبُ لكن بالكافِ العَربيَّةِ .
( و ) قالَ الفرَّاءُ : للعَرَبِ في ( لكِنَّ ) لُغَتانِ : بتَشْديدِ النونِ وإسْكانِها ، فمن شَدَّدَها نَصَبَ بها الأَسْماءَ ولم يَلِها فَعَل ولا يَفْعَلُ .
وقالَ الجوْهرِيُّ : هو ( حَرْفٌ يَنْصِبُ الاسمَ ويَرْفَعُ الخَبَرَ ) كإنَّ ، و ( مَعْناهُ الاسْتِدراكُ ) يُسْتدركُ بها بعْدَ النَّفْي والإيجابِ ، ( وهو أَن

تُثبِتَ لمَا بعدَها حُكْماً مُخالِفاً لمَا قَبْلَها ولذلكَ لا بدَّ أَنْ يَتَقدَّمَها كَلامٌ مُناقِضٌ لمَا بعدَها ، أَو ضِدٌّ له ) ، تقولُ : ما جاءَني زيدٌ لكِنَّ عَمْراً قد جاءَ ، وما تكلَّمَ زيدٌ لكنَّ عَمْراً قد تكلَّمَ .
وقالَ الجاربردي : ومعْنَى الاسْتِدراكِ رَفْع وَهْمٍ عن كَلامٍ سابقٍ .
وقالَ ابنُ سِيدَه : لكِنَّ حَرْفٌ تُثبتُ به بعْدَ النَّفْي .
وقالَ الكِسائي : حَرْفان مِنَ الاسْتِثْناءِ لا يَقَعَان أَكْثَر ما يَقَعان إلاَّ مع الجَحْدِ وهُما بَلْ ولكن ، والعَرَبُ تَجْعلُهما مِثْلَ واوِ النَّسَقِ .
( وقيلَ : تَرِدُ تارَةً للاسْتِدراكِ ، وتارَةً للتوكيدِ .
( وقيلَ : للتَّوكيدِ دائِماً مِثْلَ إنَّ ، ويَصْحَبُ التوكيدَ معْنَى الاسْتِدراكِ ) .
( وقالَ الفرَّاءُ : إذا أَدْخَلوا عليها الواوُ آثَرُوا تَشْديدَها لأنَّها رجوعٌ عمَّا أَصابَ أَوَّل الكَلامِ ، فشُبِّهَتْ ببَلْ إذا كانتْ رجوعاً مِثْلها ، أَلا تَرَى أَنَّك تقولُ لم يَقُمْ أَخُوكَ بَلْ أَبُوكَ ، ثم تقولُ لم يَقُمْ أَخُوك لكنْ أَبوك فتَراهُما في معْنًى واحِدٍ ، والواوُ لا تَصْلحُ في بَلْ ، فإذا قالوا ولكن فأَدْخَلوا الواوَ تَبَاعَدَتْ عن بَلْ إذ لم تَصْلح في بَلْ ، فإذا قالوا ولكن فأَدْخَلوا الواوَ تَباعَدَتْ عن بَلْ إذ لم تَصْلح في بَلْ الواوُ ، فآثَرُوا فيها تَشْديدَ النونِ ، وجَعَلوا الواوَ كأَنَّها أُدْخِلَت لعَطْفِ لا بمعْنَى بَلْ . ( وهي بَسِيطَةٌ ) عنْدَ البَصْرِيِّين .
( وقالَ الفرَّاءُ : مُرَكَّبَةٌ من لكِنْ وأَنْ فَطُرِحَتِ الهمزةُ للتَّخْفيفِ ) ونونُ لكِنْ للسَّاكِنينِ . قالَ : ولذا نَصَبَتِ العَرَبُ بها إذا شُدِّدَتْ نونُها .
وقيلَ : مُرَكَّبَةٌ مِن لا والكاف ، وإليه أَشارَ الجوْهرِيُّ بقَوْلِه : وبعضُ النَّحْويين يقولُ أَصْله أنَّ واللامُ والكافُ زَوائِدٌ ، ويدلُّ على ذلِكَ أنَّ العَرَبَ تدخلُ اللامَ في خَبَرِها ؛ وأَنْشَدَ الفرَّاءُ :

ولكِنَّني من حُبِّها لَعَمِيدُ ( وقد يُحْذَفُ اسْمُها كقَوْلِهِ :
( فلَوْ كُنْتَ ضَيِّبَّاً عَرَفْتَ قَرابَتِي ( ولَكِنَّ زَنْجِيٌّ عَظيمُ المَشافِرِ ) ويُرْوَى : غَلِيظُ المَشافِرِ .
( ولكِنْ ساكِنَةَ النُّونِ ضَرْبانِ : مُخَفَّفَةٌ من الثَّقِيلَةِ وهي حَرْفُ ابْتِداءٍ لا يَعْمَلُ ) في شيءٍ اسم ولا فِعْل ( خِلافاً للأَخْفَشِ ويُونُسَ ) ومَنْ تَبِعَهُما ، ( فإنْ وَلِيَها كَلامٌ فهي حَرْفُ ابْتداءٍ لمُجرَّدِ إفادَةِ الاسْتِدْراكِ ولَيْسَتْ عاطِفَةً ) ، ويَجوزُ أَنْ يُسْتَعْملَ بالواوِ نَحْو قَوْلِه تعالى : ﴿ولكِنْ كانوا هُمُ الظَّالِمِين﴾ ، وبدُونِها نَحْو قَوْلِ زُهَيْرٍ :
إنَّ ابنَ وَرْقاء لا تُخْشَى بَوادِرُهلكن وَقائِعَه في الحَرْبِ تُنْتَظَرُ ( وإن وَلِيَها مُفْرَدٌ فهي عاطِفَةٌ بشَرْطَيْنِ : أَحَدُهُما أن يَتَقَدَّمَها نَفْيٌ أَو نَهْيٌ ) ، ويلزمُ الثاني مِثْل إعْراب الأوَّل .
وقالَ الجاربردي : إذا عَطَفَتْ لكِن المُفْرَد على المُفْرَدِ فتَجِيءُ لكِنْ بعْدَ النَّفْي خاصَّةً بعَكْسِ لا فإنَّها تَجِيءُ بعْدَ الإثْباتِ خاصَّةً كقَوْلِكَ : ما رأَيْتُ زيْداً لكِنَّ عَمْراً ، أَي لكِنَّ رأَيْتَ عَمْراً فإن قُلْتَ : ما رأَيْتَ زيْداً لكِنَّ عَمْراً لم يَجِزْ ؛ ( والثَّاني : أَنْ لا تَقْتَرِنَ بالواوِ ، وقالَ قَوْمٌ لا تكونُ مع المُفْرَدِ إلاَّ بالواوِ ) .
( وقالَ الجوْهرِيُّ : لا تَجوزُ الإمالَة في لَكِنَّ وصُورَةُ اللّفْظِ بها لا كِنَّ وكُتِبَتْ في المَصاحِفِ بغيرِ أَلِفٍ

وأَلِفُها غيرُ مُمَالَةٍ .
وقالَ ابنُ جنِّي : وأَمَّا قِراءَتُهم : لكِنَّا هو اللَّهُ رَبِّي فأصْلُها لكِن أَنا ، فلمَّا حُذِفَتِ الهَمْزةُ للتَّخْفيفِ وأُلْقِيَتْ حَرَكَتُها على نونِ لكن صارَ التَّقديرُ لكننا ، فلمَّا اجْتَمَعَ حَرْفانِ مثلان كُرِهَ ذلِكَ ، كما كُرِهَ شَدَدَ وجَلَل ، فأَسْكَنُوا النونَ الأُوْلَى وأَدْغَمُوها في الثانيةِ ، فصارَتْ لكِنَّا ، كما أَسْكَنُوا الحرفَ الأوَّل مِن شَدَدَ وجَلَلَ وأَدْغَمُوه في الثاني فقالوا جَلَّ وشَدَّ ، فاعْتَدُّوا بالحَرَكاتِ وإن كانتْ غيرَ لازِمَةٍ ؛ وقَوْلُه :
فلسْتُ بآتِيه ولا أَسْتَطِيعُهولاكِ اسْقِني إن كان ماؤُكَ ذا فَضْلِإنَّما أَرادَ : ولكنِ اسْقِني ، فحُذِفَ النونُ للضَّرورَةِ وهو قَبِيحٌ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
لُكَيْنُ بنُ أَبي لُكَيْنٍ ، كزُبَيْرٍ : جنِّيٌّ جَرَتْ له مع الرَّبيع بِنْت معوذ الأنْصارِيَّةِ قصَّةٌ ذَكَرَها البَيْهقي في الدَّلائِل .
وتَلاكَنَ في كَلامِه : أَرى في نَفْسِه اللُّكْنَةَ ليُضْحِكَ الناسَ .
ولكنو : مَدينَةٌ عَظيمَةٌ بالهِنْدِ هي بيدِ الإفْرَنْج اليَوْم .

##### Türkçe

: ( **لَكِنَ** , feriḥ gibi, **لَكَناً** , harekeli olarak, ve **لُكْنةً** ve **لُكونَةً** ve **لُكْنونَةً** , bunların **ضَمّ**’larıyla, o hâlde o **أَلْكَنُ**’dur) ve onlar **لُكْنٌ**’dur: (dilinin yabancılığından dolayı Arapçayı düzgün kuramaz).
(Ve denildi ki: **اللُّكْنَةُ** dilde bir tutukluktur.
Ve el-Muberrid dedi ki: o, konuşanın sözünün üzerine yabancı dilin araya girmesidir. Denilir: falan kimse bir Rumî **لُكْنَةً** ile konuşur.)

(Ve) **لُكَانُ**, ( **غُرابٍ** gibi: bir yer adı), ve o, irticalen konulmuş bir özel addır; onu Yâkūt nakletti; Nasr ve İbn Sîde onu zikretti; ve Züheyr’den şu beyti okudu:
ولا لُكانٌ إلى وادِي الغِمارِ ولاشَرْقيُّ سَلْمى ولا فيْدٌ ولا رِهَمُ
İbn Sîde dedi ki: Sa‘leb onu böyle rivayet etti; **فالآلُكانُ** diye rivayet edeni hatalı saydı; dedi ki: Tûsî’nin rivayeti de böyledir.

(Ve) **لَكَنٌ**, ( **جَبَلٍ** gibi: bir zarf), bilinen, sarıdan (bakırdan) yapılmış, leğene benzer bir şeydir; Arapça **الكاف** ile Arapçalaştırılmıştır.

(Ve) el-Ferrâ dedi ki: Arapların **لَكِنَّ** hakkında iki lehçesi vardır: **النون**’u şeddeli ve onu sâkin kılmak; kim onu şeddeli yaparsa onunla isimleri nasb eder ve onun ardından **فَعَل** ve **يَفْعَلُ** gelmez.
El-Cevherî dedi ki: o, **حَرْفٌ يَنْصِبُ الاسمَ ويَرْفَعُ الخَبَرَ**’dir, **كإنَّ** gibi; ve onun manası **الاسْتِدراكُ**’tır; onunla nefy ve isbattan sonra istidrâk yapılır; (ve o, ondan sonrakine, ondan öncekine aykırı bir hüküm ispat etmendir; bunun için, ondan önce, ondan sonrakine aykırı yahut onun zıddı bir sözün öne geçmesi gerekir); dersin ki: “Bana Zeyd gelmedi, fakat Amr geldi”; ve “Zeyd konuşmadı, fakat Amr konuştu.”
El-Cârbirdî dedi ki: istidrâkin manası, önceki bir sözden bir vehmi kaldırmaktır.
İbn Sîde dedi ki: **لَكِنَّ** bir harftir; onunla nefyden sonra ispat edersin.
El-Kisâî dedi ki: istisnadan iki harftir; çoğu kez ancak cehd ile birlikte vâki olurlar; ikisi **بَلْ** ve **لكن**’dir; Araplar ikisini, atıf **واو**’su gibi yaparlar.
(Ve denildi ki: bazen istidrâk için gelir, bazen te’kîd için.
(Ve denildi ki: daima te’kîd içindir, **إنَّ** gibi; ve te’kîde istidrâk manası eşlik eder).)

(Ve el-Ferrâ dedi ki: ona **الواو**’yu soktuklarında, şeddeli yapmayı tercih ettiler; çünkü o, sözün başının isabet ettiğinden dönüş (rücû)dür; böylece, **بَلْ** gibi bir dönüş olduğunda ona benzetildi; görmez misin ki sen “Kardeşin kalkmadı, bilakis baban” dersin; sonra “Kardeşin kalkmadı, fakat baban” dersin; böylece ikisini tek bir manada görürsün; **الواو** **بَلْ**’de uygun olmaz; “**ولكن**” dediklerinde de **الواو**’yu soktuklarında, **بَلْ**’den uzaklaştı; çünkü **الواو** **بَلْ**’de uygun olmaz; bu yüzden onda **النون**’u şeddeli yapmayı tercih ettiler; ve **الواو**’yu, sanki **بَلْ** manasıyla değil de atıf için sokulmuş gibi kıldılar. (O, Basralılara göre **بَسِيطَةٌ**’dir.)
(Ve el-Ferrâ dedi ki: **لكِنْ** ve **أَنْ**’den mürekkeptir; hafifletme için hemze atılmıştır.) Ve **لكِنْ**’in **نون**’u sâkinler içindir. Dedi ki: bu yüzden Araplar, onun **نون**’u şeddeli kılındığında onunla nasb ettiler.
Ve denildi ki: **لا** ve **الكاف**’tan mürekkeptir; el-Cevherî, “bazı nahivciler der ki aslı **أنَّ**’dır; **اللام** ve **الكاف** ziyadedir” sözüyle buna işaret etti; buna delil, Arapların onun haberine **اللام**’ı sokmalarıdır; ve el-Ferrâ şu beyti okudu:

ولكِنَّني من حُبِّها لَعَمِيدُ

(Ve onun ismi, şu sözü gibi, hazfedilebilir:
( فلَوْ كُنْتَ ضَيِّبَّاً عَرَفْتَ قَرابَتِي ( ولَكِنَّ زَنْجِيٌّ عَظيمُ المَشافِرِ )
Ve “غَلِيظُ المَشافِرِ” diye de rivayet edilir.)

(Ve **لَكِنْ** sâkin **النون** ile iki kısımdır: ağır olanın hafifletilmişidir; ve o, bir ibtidâ harfidir; isimde de fiilde de hiçbir şeyde amel etmez) (el-Ahfeş ve Yûnus’a ve onlara tâbi olanlara muhalif olarak); (eğer onun ardından bir söz gelirse, sırf istidrâki ifade etmek için bir ibtidâ harfidir ve atıf edici değildir); onun **الواو** ile kullanılması caizdir; yüce Allah’ın sözü gibi: ﴿ولكنْ كانوا هُمُ الظَّالِمِين﴾ ; ve onsuz da, Züheyr’in sözü gibi:
إنَّ ابنَ وَرْقاء لا تُخْشَى بَوادِرُهلكن وَقائِعَه في الحَرْبِ تُنْتَظَرُ
(Ve eğer onun ardından müfred gelirse, iki şartla atıf edicidir: birincisi, ondan önce nefy yahut nehiy bulunmasıdır); ve ikincisi, birincinin i‘râbı gibi olmayı gerektirir.
El-Cârbirdî dedi ki: **لكن** müfredi müfrede atfettiğinde, **لَكِنْ** özellikle nefyden sonra gelir; **لا**’nın tersine; çünkü o, özellikle isbattan sonra gelir; senin “Zeyd’i görmedim, fakat Amr’ı (gördüm)” sözün gibi; yani “fakat Amr’ı gördün”; eğer “Zeyd’i görmedim, fakat Amr görmedi” dersen caiz olmaz; (ve ikincisi: **الواو** ile bitişik olmamasıdır; bir topluluk dedi ki: müfred ile ancak **الواو** ile olur.)
(Ve el-Cevherî dedi ki: **لَكِنَّ**’de imâle caiz değildir; onunla lafzın sûreti **لا كِنَّ**’dir; ve mushaflarda **أَلِف**siz yazılmıştır; ve onun **أَلِف**’i imâleli değildir.)

İbn Cinnî dedi ki: onların “**لكِنَّا** هو اللَّهُ رَبِّي” kıraatine gelince; aslı **لكِن أَنا**’dır; hemze hafifletme için hazfedilince ve onun harekesi **لكن**’in **نون**’u üzerine atılınca takdir **لكننا** oldu; iki benzer harf bir araya gelince bu kerih görüldü; **شَدَدَ** ve **جَلَل** kerih görüldüğü gibi; böylece birinci **النون**’u sâkin kıldılar ve onu ikincisine idğam ettiler; böylece **لكِنَّا** oldu; **شَدَدَ** ve **جَلَلَ**’den birinci harfi sâkin kılıp onu ikincisine idğam ettikleri gibi; böylece “**جَلَّ**” ve “**شَدَّ**” dediler; harekeleri, lâzım olmasalar bile, itibara aldılar; ve onun sözü:
فلسْتُ بآتِيه ولا أَسْتَطِيعُهولاكِ اسْقِني إن كان ماؤُكَ ذا فَضْلِ
Ancak “**ولكنِ اسْقِني**”yi kastetti; zaruret için **النون** hazfedildi; ve bu çirkindir.

Üzerine istidrâk edilenlerdendir:
**لُكَيْنُ** b. Ebî **لُكَيْنٍ**, **زُبَيْرٍ** gibi: el-Ensârî olan er-Rabî‘ bint Mu‘avviz ile kendisine dair bir kıssa cereyan etmiş bir cinnîdir; Beyhakî onu **الدَّلائِل**’de zikretti.
Ve **تَلاكَنَ** sözünde: insanları güldürmek için, kendi nefsinde **اللُّكْنَةَ**’yi gösterir.
Ve **ولكنو**: Hind’de büyük bir şehirdir; bugün Frenklerin elindedir.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

لُكْنَةٌ
لُكْنَةٌ ذ An impotence, or impediment, or a difficulty, in speech or utterance; (Msb;) a barbarousness, or viciousness, and an impotence, or impediment, in speech: (S:) or the not speaking Arabic rightly, by reason of a barbarousness, or viciousness, in the tongue: (K:) or the interposing of [words of] a foreign language in one's speech. (Mbr, TA.) See تَهْتَهَةٌ; and عُجْمَةٌ, with which it is syn.

لٰكِنْ
لٰكِنْ ذ , with the ن quiescent, has no government. ― -b2- It means But after a negative proposition: but not after an affirmative: see اِلَّا.

##### Türkçe

لُكْنَةٌ
**لُكْنَةٌ**: Konuşmada veya söz söylemede bir iktidarsızlık yahut engel yahut bir güçlük; (Msb;) konuşmada bir barbarlık yahut bozukluk ve bir iktidarsızlık yahut engel: (S:) yahut dilde bir barbarlık yahut bozukluk sebebiyle Arapçayı doğru konuşmamak: (K:) yahut kişinin konuşmasına yabancı bir dilin [kelimelerini] araya sokması. (Mbr, TA.) **تَهْتَهَةٌ**’ye bak; ve onunla eşanlamlı olduğu **عُجْمَةٌ**’ye.

لٰكِنْ
**لٰكِنْ**: **النون** sâkin olarak, hiçbir âmilliği yoktur. ― -b2- Olumsuz bir önermeden sonra “fakat” mânâsına gelir: olumlu bir önermeden sonra değil: **اِلَّا**’ya bak.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%83%D9%86/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

لَكِنَ
لَكِنَ A ( n. ac. لُكْن 3 ,  لُكْنَة 3t ,  لَكَن 4 ,  لُكُوْنَة 27t ,  لُكْنُوْنَة ),
a.  stammered, hesitated.

لَكَن
لَكَن 4 , ( pl. أَلْكَاْن 38 ),  P. ,
a.  Copper-basin.

أَلْكَنُ
أَلْكَنُ 14 , ( pl. لُكْن 3 ),
a.  Stammerer.

لٰكِنْ
لٰكِنْ ,  لٰكِنَّ
a.  But; yet; however; still ( also used with pronominal suffixes ).

##### Türkçe

لَكِنَ
**لَكِنَ** A (mastarı: **لُكْن** 3, **لُكْنَة** 3t, **لَكَن** 4, **لُكُوْنَة** 27t, **لُكْنُوْنَة**),
a. kekelemiş, tereddüt etmiş.

لَكَن
**لَكَن** 4, (çoğulu: **أَلْكَاْن** 38), P.,
a. bakır leğen.

أَلْكَنُ
**أَلْكَنُ** 14, (çoğulu: **لُكْن** 3),
a. kekeme.

لٰكِنْ
**لٰكِنْ**, **لٰكِنَّ**
a. fakat; yine de; bununla beraber; hâlâ (zamir bitişikleriyle de kullanılır).
