# لمح — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%85%D8%AD/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D9%85%D8%AD/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لمح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%85%D8%AD.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: لمح

لمح إليه، كمنع، يلمح لمحا: اختلس النظر، كألمح، أي أبصر بنظر خفيف. وقال بعضهم: لمح نظر، وألمحه هو، والأول أصح. وفي النهاية: اللمح. سرعة إبصار الشيء كاللمء، بالهمز. واللمحة: النظرة بالعجلة، وقيل لا يكون اللمح إلا من بعيد. ولمح البرق والنجم: لمعا، يلمحان لمحا، ولمحانا محركة في الثاني وتلحاحا بالفتح تفعال من لمح البصر. ولمحه ببصره. وهو أي البرق لامح ولموح، كصبور ولماح، ككتان، قال:
  في عارض كمضيء الصبح لماح وألمحه: جعله ممن يلمح. وفي الصحاح: لمحه وألمحه والتمحه، إذا أبصره بنظر خفيف. والاسم اللمحة. وفي التهذيب: ألمحت المرأة من وجهها إلماحا، إذا أمكنت من أن يلمح، تفعل ذلك الحسناء تري، بضم حرف المضارعة، أي تظهر محاسنها من يتصدى لها ثم تخفيها، قال ذو الرمة:
  وألمحن لمحا من خـدود أسـيلة                      رواء خلا ما أن تشف المعاطس

  ومن المجاز: لأرينك لمحا باصرا، أي أمرا واضحا. والملامح: المشابه. قال الجوهري: تقول: رأيت لمحة البرق، وفي فلان لمحة من أبيه، ثم قالوا: فيه ملامع من أبيه أي مشابه. وملامح الإنسان: ما بدا من محاسن الوجه ومساويه، وقيل: هو ما يلمح منه، جمع لمحة، بالفتح، نادر على غير قياس، ولم يقولوا: ملمحة. قال ابن سيده: قال ابن جني استغنوا بلمحة عن واحد ملامح. وفي التهذيب: اللماح كرمان: الصقور الذكية، قاله ابن الأعرابي. والألمحي من الرجال: من يلمح كثيرا. والتمح، بصره بالبناء للمفعول: ذهب به. ومما يستدرك عليه: من المجاز أبيض لماح: يقق، كذا في الأساس. واستدرك شيخنا لامح عطفيه، وهو المعجب بنفسه الناظر في عطفيه.

### Türkçe

**لمح إليه**’ye, **كمنع** (babı gibi), **يلمح لمحا**: bakışı kapıp aldı; **كألمح** gibi; yani hafif bir bakışla gördü. Bazıları dedi ki: **لمح** baktı; **وألمحه** ise onu (gördü). Birincisi daha sahihtir. **النهاية**’de: **اللمح**: **كاللمء، بالهمز** gibi, bir şeyi görmenin sürati. **اللمحة**: acele ile bakış; ve denildi ki: **اللمح** ancak uzaktan olur. **ولمح البرق والنجم**: parladı; ikisi **يلمحان لمحا**; ve ikincide harekeli olarak **ولمحانا** ve fetha ile **تلحاحا**; **لمح البصر**’dan **تفعال** vezninde. Ve onu gözüyle **ولمحه ببصره**. Ve o, yani şimşek, **لامح** ve **لموح**’tur; **كصبور** gibi; ve **لماح**; **ككتان** gibi. Dedi ki:
  Bir bulutta, sabahın ışığı gibi, **لماح**.

Ve **وألمحه**: onu, **يلمَح** edenlerden kıldı. **الصحاح**’ta: **لمحه** ve **ألمحه** ve **التمحه**: onu hafif bir bakışla gördüğü zaman. İsim: **اللمحة**. **التهذيب**’te: kadın yüzünden **إلماحا** ile **ألمحت**; **يلمَح** edilmesine imkân verdiği zaman; bunu güzel kadın yapar: **تري**; muzari harfinin dammesiyle; yani, kendisine yönelen kimseye güzelliklerini gösterir, sonra onları gizler. **ذو الرمة** dedi ki:
  Ve **أسيلة** yanaklardan bir **لمحا** ile **ألمحن**                      Parlaklık; burun deliklerinin incelmesi hariç

Ve mecazdan: sana **لمحا باصرا** göstereceğim; yani açık bir iş. **الملامح**: benzerlik. **الجوهري** dedi ki: dersin ki: şimşeğin **لمحة**’sini gördüm; ve falanda babasından bir **لمحة** vardır; sonra dediler ki: onda babasından **ملامع** vardır; yani benzerlik. İnsanın **ملامح**’ı: yüzün güzelliklerinden ve çirkinliklerinden görünen şeylerdir; ve denildi ki: ondan **يلمَح** edilen şeydir; **لمحة**’nin cem‘i; fetha ile; kıyas dışı olarak nadirdir; **ملمحة** demediler. **ابن سيده** dedi ki: **ابن جني** dedi: **ملامح**’ın tekili yerine **لمحة** ile yetindiler. **التهذيب**’te: **اللماح كرمان**: zeki doğanlar; bunu **ابن الأعرابي** söyledi. Erkeklerden **الألمحي**: çok **يلمَح** eden. Ve **التمح**; gözü, meçhul bina ile: onunla götürüldü. Ve ona ilave olarak istidrâk edilenlerdendir: mecazdan **أبيض لماح**: bembeyaz; **الأساس**’ta böyle. Şeyhimiz istidrâk etti: **لامح عطفيه**; o, kendini beğenen, iki yanına bakan kimsedir.
