# لمق — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%85%D9%82/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D9%85%D9%82/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لمق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%85%D9%82.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: لمق

القاف واللام والميم معهما
ل ق م، ل م ق، ق م ل، ق ل م، م ق ل، م ل ق كلهن مستعملات لمق: اللَّمَقُ: الطريق، قال رؤبة:
ساوى بأيديهن من قصد اللَّمَقْ
وهو اللَّقم، مقلوب.
لقم: لَقَمُ الطريق: مستقيمه ومنفرجه، تقول: عليك بلَقَم الطريق فالزمه.
ولقِمَ يَلْقَمُ لَقْماً، واللُّقْمةُ الاسم، واللُّقْمةُ: أكلها بمرة، وتقول: أكلت لُقمةً بلقمتين، وأكلت لُقْمَتَيْنِ بِلَقْمةٍ.
وأَلْقَمْتُه فسكت كأنه لقم حجراً.
قلم: الأَقلامُ جماعة القلم.
والمِقلَمُ: قطع الظفر بالقَلمَيْنِ، وبالقَلَمِ، وهو واحد كله.
والقُلامةُ: ما يُقْلَمُ منه، قال:
لما أبيتم فلم تنجوا بمظلـمة		قيس القُلامةِ مما جزه الجلم
والقَلَمُ: السهم الذي يجال به بين القوم، ومع كل إنسان قَلَمُه، وقوله تعالى: "إذا يلقون أقلامَهم" أي سهامهم حيث تساهموا أيهم يكفل مريم.
ويقال: بل هي أقلامُهم التي كانوا يكتبون بها التوراة.
ملق: المَلَقُ: الود واللطف الشديد، قال:
إياك أدعو فتقبل مَلَقي
أي دعائي وتضرعي.
وإنه لَمَلاَّقٌ مُتَمِّلقٌ ذو مَلَقٍ، ولا يقال منه فعل إلا على تَمَلَّقَ.
والإِملاقُ: كثرة إنفاق المال والتبذير حتى يورث حاجة، وقوله تعالى: "خسية إملاقٍ" أي الفقر والحاجة.
وأخفق وأمْلَقَ وأورَقَ واحد.
مقل: المُقْلُ: حمل الدوم، وهو شجر كالنخل في جميع حالاته، والواحدة مُقْلَةٌ.
ومُقْلَةُ العين: سوادها وبياضها الذي يدور في العين كله.
وما مَقَلتْ عيناي مثله مقلاً.
والمَقْلُ: ضرب من الرضاع، قال:
كثدي كعاب لم يمرث بالمَقْلِ
نصب يمرثَ على طلب النون.
والتَّماقُل من التعاطي في الماء.
والمُقل: الكندر الذي تدخن به اليهود ويجعل في الدواء.
قمل: القَمْلُ معروف.
وفي الحديث: "من النساء غل قَمِلٌ يقذفها الله في عنق من يشاء ثم لا يخرجها إلا هو" وذلك أنهم كانوا يغلون الأسير بالقد فيقْمَل القد في عنقه.
وامرأة قَمِلةٌ أي قصيرة جداً.
والقُمَّلُ: الذر الصغار، ويقال: هو شيء أصغر من الطير الصغير، له جناح أكدر أحمر.

### Türkçe

**القاف** ve **اللام** ve **الميم** bunlarla birlikte:
**ل ق م**، **ل م ق**، **ق م ل**، **ق ل م**، **م ق ل**، **م ل ق** hepsi kullanımdadır.

**لمق**: **اللَّمَقُ**: yol. Rü’be dedi ki:
Kadınların elleriyle **اللَّمَقْ**’ın kastından olanı eşitledi
Ve o, **اللَّقم**’dır; ters çevrilmiş (kalıbı).

**لقم**: **لَقَمُ** yolun: onun doğrusu ve onun geniş olanı. Dersin ki: “Yolun **لَقَم**’ına (doğru ve geniş kısmına) sarıl; ona yapış.”
Ve **لقِمَ يَلْقَمُ لَقْماً**; **اللُّقْمةُ** isimdir. Ve **اللُّقْمةُ**: onu bir defada yemektir. Ve dersin ki: “Bir **لُقمةً**’yi iki **لقمتين** ile yedim”; ve “İki **لُقْمَتَيْنِ**’i bir **لَقْمةٍ** ile yedim.”
Ve “Onu susturdum” (**أَلْقَمْتُه**) de; sanki bir taş yutmuş (**لقم**) gibidir.

**قلم**: **الأَقلامُ**: **القلم**’in topluluğudur.
Ve **المِقلَمُ**: **القَلمَيْنِ** ile ve **القَلَمِ** ile tırnak kesmektir; hepsi bir tek (anlam)dır.
Ve **القُلامةُ**: ondan kesilen şeydir (**ما يُقْلَمُ منه**). Dedi ki:
“Ne zaman ki (bunu) reddettiniz; zulümle kurtulmadınız;
**قيس**’in **القُلامةِ**’si, **الجلم**’in kestiğindendir.”
Ve **القَلَمُ**: kavim arasında onunla kura çekilen oktur; her insanla birlikte onun **قَلَمُه**’u vardır. Yüce Allah’ın sözü: “**إذا يلقون أقلامَهم**” yani okları; Meryem’e kimin kefil olacağı hususunda kura çektikleri vakit.
Ve denilir ki: bilakis o, Tevrat’ı onunla yazdıkları **أقلامُهم**’dır.

**ملق**: **المَلَقُ**: şiddetli sevgi ve şiddetli yumuşaklıktır. Dedi ki:
“Sana sesleniyorum; öyleyse **مَلَقي**’mi kabul et”
Yani duamı ve yalvarışımı.
Ve o, elbette **لَمَلاَّقٌ مُتَمِّلقٌ ذو مَلَقٍ**’tır; ondan fiil ancak **تَمَلَّقَ** üzere söylenir.
Ve **الإِملاقُ**: malı çok harcamak ve saçıp savurmak; ta ki ihtiyaç doğuruncaya kadar. Yüce Allah’ın sözü: “**خسية إملاقٍ**” yani fakirlik ve ihtiyaç.
Ve **أخفق** ve **أمْلَقَ** ve **أورَقَ** birdir.

**مقل**: **المُقْلُ**: **الدوم**’un meyvesidir; o, bütün hâllerinde hurma gibi bir ağaçtır; tekili **مُقْلَةٌ**’dir.
Ve **مُقْلَةُ العين**: onun siyahlığı ve beyazlığıdır; gözün içinde bütünüyle dönen şeydir.
Ve “Gözlerim onun benzerini bir **مقلاً** olarak görmedi.”
Ve **المَقْلُ**: emzirmenin bir türüdür. Dedi ki:
“Genç kızların göğsü gibi; **بالمَقْلِ** ile yumuşamamış”
**يمرثَ**’i, **النون**’u isteme üzere nasb etti.
Ve **التَّماقُل**: suda karşılıklı alma-vermeden (birbirine uzanıp tutunmadan)dır.
Ve **المُقل**: Yahudilerin onunla tütsülendiği ve ilaca konulan **الكندر**’dir.

**قمل**: **القَمْلُ** bilinir (malumdur).
Ve hadiste: “Kadınlardan bir **غل قَمِلٌ** vardır; Allah onu dilediğinin boynuna atar; sonra onu ancak O çıkarır.” Bu, onların esiri kayışla bağlamaları sebebiyledir; kayış onun boynunda bitlenir (**فيقْمَل**).
Ve **امرأة قَمِلةٌ**: yani çok kısa.
Ve **القُمَّلُ**: küçük karıncalardır; ve denilir ki: o, küçük kuştan daha küçük bir şeydir; onun kanadı donuk kırmızıdır.
