# لها — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87%D8%A7/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D9%87%D8%A7/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لها](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87%D8%A7.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: لها

اللَهاةُ: الهَنَةُ المطبقة في أقصى سقف الفم، والجمه اللَها واللَهَواتُ واللَهَياتُ أيضاً. واللُهْوَةُ بالضم: ما يُلقيه الطاحن في فَم الرحى بيده؛ تقول منه: أَلْهَيْتُ في الرَحى. والجمع لُهاً. واللُهْوَةُ أيضاً: العطيَّة، دراهمَ كانت أو غيرها، والجمع اللُها. يقال: إنَّه لمِعْطاءُ اللُها، إذا كان جواداً يعطي الشيء الكثير. ولَهِيتُ عن الشيء بالكسر ألْهَى لُهِيًّا ولُهْياناً، إذا سلوتَ عنه وتركت ذكره وأضربتَ عنه. وألْهاهُ، أي شغله. ولَهَّاهُ به تَلْهِيَةً، أي علَّله. ولَهَوْتُ بالشيء ألْهو لَهْواً، إذا لعبتَ به. وتَلَهَّيْتُ به مثله. وتَلاهوا، أي لَها بعضهم ببعض. وقد يكنَّى باللَهْوِ عن الجماع. وقوله تعالى: "لو أردْنا أن نتَّخِذَ لَهْواً" قالوا: امرأة، ويقال ولداً. وتقول: الْهَ عن الشيء، أي اتركه. وفي الحديث في البلل بعد الوضوء: "الْهَ عنه". وكان ابن الزبير رضي الله عنه إذا سمع صوت الرعد لَهِيَ عنه، أي تركه وأعرض عنه. الأصمعيّ: إلْهَ عنه ومنه بمعنًى. وفلان لَهُوٌّ عن الخير، على فَعولٍ. والأُلْهِيَّةُ من اللهو؛ يقال: بينهم أُلْهِيَّةٌ، كما تقول أُحْجِيَّةٌ، وتقديرها أُفْعولةٌ. وهم لُهاءُ مائةٍ مثل قولك: زهاء مائةٍ.

### Türkçe

**اللَهاةُ**: ağzın tavanının en uç kısmında bulunan, örtücü (kapanıcı) et parçası; çoğulu **اللَها** ve **اللَهَواتُ** ve ayrıca **اللَهَياتُ**. Ve **اللُهْوَةُ** (ötre ile): öğütücünün el ile değirmen taşının ağzına attığı şey; bundan şöyle dersin: **أَلْهَيْتُ** değirmende, yani **الرَحى**’da. Çoğulu **لُهاً**. Ve **اللُهْوَةُ** ayrıca: bağış, ister dirhemler olsun ister başkası; çoğulu **اللُها**. Denir ki: O, **اللُها**’nın çok bağışlayıcısıdır; eğer cömert olup çok şeyi veriyorsa. Ve **لَهِيتُ** (kesre ile) bir şeyden, **ألْهَى** **لُهِيًّا** ve **لُهْياناً**; eğer ondan avunup onun anılmasını terk ettiysen ve ondan yüz çevirdiysen. Ve **أَلْهاهُ**: yani onu meşgul etti. Ve **لَهَّاهُ** onunla **تَلْهِيَةً**: yani onu oyaladı. Ve **لَهَوْتُ** bir şeyle, **ألْهو** **لَهْواً**; eğer onunla oynadıysan. Ve **تَلَهَّيْتُ** onunla da bunun gibidir. Ve **تَلاهوا**: yani birbirleriyle oyalanıp meşgul oldular. Ve bazen **اللَهْوِ** ile cima kastedilerek kinaye yapılır. Ve Yüce Allah’ın sözü: “لو أردْنا أن نتَّخِذَ **لَهْواً**” dediler ki: kadın; ve çocuk denir. Ve dersin: **الْهَ** bir şeyden; yani onu bırak. Ve abdestten sonra ıslaklık hakkında hadiste: “**الْهَ عنه**”. Ve İbnü’z-Zübeyr رضي الله عنه gök gürültüsünün sesini işittiğinde ondan **لَهِيَ** ederdi; yani onu bırakır ve ondan yüz çevirirdi. el-Asmaʿî: **إلْهَ عنه** ve ondan (da) aynı mânâda. Ve falan kimse hayırdan **لَهُوٌّ**dur; **فَعولٍ** vezni üzere. Ve **الأُلْهِيَّةُ** **اللهو**’dandır; denir ki: aralarında **أُلْهِيَّةٌ** vardır; tıpkı **أُحْجِيَّةٌ** dediğin gibi; ve onun takdiri **أُفْعولةٌ**dur. Ve onlar yüz kadar **لُهاءُ مائةٍ**dır; senin “yüz kadar” **زهاء مائةٍ** demen gibi.
