# لهز — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87%D8%B2/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D9%87%D8%B2/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لهز](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87%D8%B2.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: لهز

باب الهاء والزّاي واللام معهما
ه ز ل، ز ه ل، ل ه ز، ز ل ه مستعملات ه ل ز، ل زهمهملان هزل: الهُزلُ: نقيضُ الجِدّ. فلان يَهْزِل في كلامه، إذا لم يكن جادّاً. ويُقال: أجادُّ أنت أم هازِل.
والهُزالُ: نقيضُ السِّمَن. تقول : هُزِلَتِ الدّابّة، وأُهْزِلَ الرّجلُ، إذا هُزِلَتْ دابّته.
وتقول: هّزّلْتُها فَعَجُفَتْ.
والهزيلة: اسمُ مُشتقّ من الهُزال. كالشَّتيمة من الشّتم، ثمّ فَشَتِ الهزيلةُ في الإِبل، قال:
حتّى إذا نَوَّرَ الجَرْجارُ وارتفعتْ		عنها هَزيلتُها والفحلُ قد ضَرَبا
زهل: تقول: أصبح الفرسُ زُهلولاً، أي: أَمْلَس.
لهز: اللَّهْزُ: الضَّرْبُ بجمُعْ اليد في الصَّدْر والحَنَك.
ولهزه القتير فهو مَلْهُوز.
ولهزه بالرُّمْح، أي: طعنه في صدره.
والفصيل يَلْهَز أمّه، أي: يَضْرِبُ ضَرْعَها بفَمِه ليرضَعَ زله: الزَّلَةُ: ما يصل إلى النَّفْس من غمً الحاجة، أو همٍّ من غيرها، قال:
وقد زَهِلَتْ نفي من الجُهد والّذي		أُطالِبُه شَقْنٌ ولـكـنّـه نَـذْلُ

### Türkçe

باب **الهاء** و**الزّاي** و**اللام** معهما
**ه ز ل**، **ز ه ل**، **ل ه ز**، **ز ل ه** kullanımdadır; **ه ل ز**، **ل زه** ise ihmâl edilmiştir. **هزل**: **الهُزلُ**: **الجِدّ**’in zıddı. “Falan, sözünde **يَهْزِل**,” yani ciddi olmadığı zaman. Ve denilir: “Sen **أجادُّ** mısın yoksa **هازِل** mi?”
Ve **الهُزالُ**: **السِّمَن**’in zıddı. Dersin ki: “Binek hayvanı **هُزِلَتِ**,” ve “adam **أُهْزِلَ**,” yani binek hayvanı **هُزِلَتْ** olduğu zaman.
Ve dersin: “Onu **هّزّلْتُها** da **فَعَجُفَتْ**.”
Ve **الهزيلة**: **الهُزال**’dan türetilmiş bir isimdir; **الشَّتيمة**’nin **الشّتم**’den (türetilmesi) gibi. Sonra **الهزيلة** develerde yayıldı; dedi ki:
حتّى إذا نَوَّرَ الجَرْجارُ وارتفعتْ		عنها هَزيلتُها والفحلُ قد ضَرَبا

**زهل**: dersin: “At **زُهلولاً** olarak sabahladı,” yani: **أَمْلَس**.

**لهز**: **اللَّهْزُ**: elin toplu hâliyle göğse ve çeneye vurmaktır.
Ve ona **القتير** **ولهزه** etti; o da **مَلْهُوز**dur.
Ve ona mızrakla **ولهزه** etti; yani: onu göğsünden mızrakladı.
Ve sütten kesilmemiş yavru, annesini **يَلْهَز**; yani: emmek için ağzıyla memesine vurur. **زله**: **الزَّلَةُ**: ihtiyaç kederinden yahut ondan başkasından bir gamın nefse ulaşanıdır; dedi ki:
وقد زَهِلَتْ نفي من الجُهد والّذي		أُطالِبُه شَقْنٌ ولـكـنّـه نَـذْلُ
