# له (ل-ه) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D9%87

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

Kur'an'daki karşılığı: Onlara

- Harfler: ل - ه
- Kur'an'da: 805 geçiş · 696 ayet · 17 sîga
- 2 sözlük

_Bu bir edat; komşulukları genel ve zayıf anlam taşır._

## Sîgalar (17)

| Sîga | Kalıp | Anlam | Geçiş | Ayet | İlk ayet |
|---|---|---|---|---|---|
| [لَهُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/siga/%D9%84%D9%8E%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | لَهُمْ | Onlara | 325 | 299 | [2:11](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:11.md) |
| [لَهُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/siga/%D9%84%D9%8E%D9%87%D9%8F.md) | لَهُ | Ona | 275 | 253 | [2:102](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:102.md) |
| [لَهُمُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/siga/%D9%84%D9%8E%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%8F.md) | لَهُمْ | Onlara | 48 | 47 | [2:109](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:109.md) |
| [لَهَا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/siga/%D9%84%D9%8E%D9%87%D9%8E%D8%A7.md) | لَهَا | Ona | 41 | 41 | [2:134](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:134.md) |
| [وَلَهُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/siga/%D9%88%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | وَلَهُمْ | Ve onlara; Onlara | 41 | 40 | [2:7](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:7.md) |
| [وَلَهُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/siga/%D9%88%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%87%D9%8F.md) | وَلَهُ | Ve ona; Ona | 23 | 22 | [2:266](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:266.md) |
| [لَهُنَّ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/siga/%D9%84%D9%8E%D9%87%D9%8F%D9%86%D9%8E%D9%91.md) | لَهُنَّ | Onlara | 13 | 12 | [2:187](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:187.md) |
| [فَلَهُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/siga/%D9%81%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%87%D9%8F.md) | فَلَهُ | Öyleyse ona; Hemen ona; Ona | 10 | 10 | [2:112](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:112.md) |
| [لَهُمَا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/siga/%D9%84%D9%8E%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%8E%D8%A7.md) | لَهُمَا | İkisine | 10 | 8 | [7:20](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/7:20.md) |
| [فَلَهُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/siga/%D9%81%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | فَلَهُمْ | Onlara; Hemen onlara; Öyleyse onlara | 6 | 6 | [2:62](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:62.md) |
| [فَلَهَا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/siga/%D9%81%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%87%D9%8E%D8%A7.md) | فَلَهَا | Öyleyse ona | 3 | 3 | [4:11](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:11.md) |
| [فَلَهُنَّ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/siga/%D9%81%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%87%D9%8F%D9%86%D9%8E%D9%91.md) | فَلَهُنَّ | Öyleyse onlara | 2 | 2 | [4:11](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:11.md) |
| [وَلَهَا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/siga/%D9%88%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%87%D9%8E%D8%A7.md) | وَلَهَا | Ona; Ve ona | 2 | 2 | [15:4](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/15:4.md) |
| [وَلَهُمُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/siga/%D9%88%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%8F.md) | وَلَهُمُ | Onlara; Ve onlara | 2 | 2 | [37:149](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/37:149.md) |
| [وَلَهُنَّ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/siga/%D9%88%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%87%D9%8F%D9%86%D9%8E%D9%91.md) | وَلَهُنَّ | Onlara; Ve onlara | 2 | 2 | [2:228](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:228.md) |
| [أَلَهُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/siga/%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | أَلَهُمْ | Onlara mı? | 1 | 1 | [7:195](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/7:195.md) |
| [فَلَهُمَا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/siga/%D9%81%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%8E%D8%A7.md) | فَلَهُمَا | Öyleyse ikisine | 1 | 1 | [4:176](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:176.md) |

## Mücavir kökler — 460 mücavir (921 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.

1. [عذب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B0%D8%A8.md) — 96 ortak ayet · G² 82 · Su yosunudur
2. [أله](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%87.md) — 300 ortak ayet · G² 59 · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir
3. [ألم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%85.md) — 32 ortak ayet · G² 51 · Ürrem, erm çakıl taşları, azı dişi demektir
4. [عمل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%85%D9%84.md) — 75 ortak ayet · G² 43 · Amele iş yapmaya alıştırılmış deve veya öküz demektir
5. [دون](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%88%D9%86.md) — 41 ortak ayet · G² 34 · Dane, inek yavrusuna denir
6. [صلح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%84%D8%AD.md) — 45 ortak ayet · G² 32 · Sarh köşk, serh (sinle) silah demektir
7. [أجر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AC%D8%B1.md) — 31 ortak ayet · G² 30 · (EaCR) “Acur” tuğla demektir
8. [زين](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%8A%D9%86.md) — 17 ortak ayet · G² 23 · Ziynet : Süslemek için kullanılan çöplere, tüylere benzeyen…
9. [حسن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B3%D9%86.md) — 42 ortak ayet · G² 23 · Hüsn : Sıra dağların yan yana olan iki büyük dağın en…
10. [جوب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%88%D8%A8.md) — 16 ortak ayet · G² 21 · Cevbe içi su dolu çukur, kova demektir
11. [عدد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AF%D8%AF.md) — 18 ortak ayet · G² 21 · İdad toplayıcılık zamanında meyve toplayanların aşiret…
12. [أرض](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B1%D8%B6.md) — 79 ortak ayet · G² 19 · Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir
13. [نهر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%87%D8%B1.md) — 27 ortak ayet · G² 19 · Durgun suyda dibe çöken mile “leyl“ akıp denize giden…
14. [تحت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA.md) — 17 ortak ayet · G² 18 · Ayağın alt tarafı demektir
15. [نصر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B5%D8%B1.md) — 32 ortak ayet · G² 17 · Bereketli yağmurla sulanmış toprak demektir
16. [هون](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%88%D9%86.md) — 11 ortak ayet · G² 16 · Düzlük demektir
17. [جري](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B1%D9%8A.md) — 19 ortak ayet · G² 16 · Cariye yelkenli sandal demektir
18. [خلد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D8%AF.md) — 23 ortak ayet · G² 16 · Huld : Parçalanmayan sert kaya demektir
19. [عند](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%86%D8%AF.md) — 40 ortak ayet · G² 16 · “Anid“ yulara gelmeyen devedir
20. [سمو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%85%D9%88.md) — 56 ortak ayet · G² 16 · “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır
21. [سرع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%B9.md) — 10 ortak ayet · G² 16 · Çabuk
22. [أذن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B0%D9%86.md) — 23 ortak ayet · G² 15 · Kulak demektir
23. [رزق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B2%D9%82.md) — 26 ortak ayet · G² 14 · Üzüm demektir
24. [دين](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%8A%D9%86.md) — 25 ortak ayet · G² 14 · Dane, inek yavrusuna denir
25. [وجد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AC%D8%AF.md) — 24 ortak ayet · G² 14 · Su birikintisidir
26. [خلص](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D8%B5.md) — 11 ortak ayet · G² 13 · Hales : Çekirdek içidir
27. [شيأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%8A%D8%A3.md) — 75 ortak ayet · G² 13 · Şey
28. [غفر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%81%D8%B1.md) — 40 ortak ayet · G² 13 · Ğafere, Hefere kelimesi ile akrabadır
29. [زفر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%81%D8%B1.md) — 3 ortak ayet · G² 13 · Zefir ağaca konan destek demektir
30. [طلب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%84%D8%A8.md) — 3 ortak ayet · G² 13 · Onu talep eder
31. [لين](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%8A%D9%86.md) — 4 ortak ayet · G² 13 · “Line” değişik renkte hurmalıkları olan ağaçlıklardır
32. [سوأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%88%D8%A3.md) — 31 ortak ayet · G² 11 · Sey’e(hemze): “Sivad” kara demektir
33. [كفر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%81%D8%B1.md) — 75 ortak ayet · G² 11 · Hufre, çukur demektir
34. [جهم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%87%D9%85.md) — 19 ortak ayet · G² 11 · Cehennem tuğlanın pişirildiği kuyu demektir
35. [بدي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%AF%D9%8A.md) — 10 ortak ayet · G² 11 · Açığa çıkarırsınız
36. [يعقوب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8.md) — 7 ortak ayet · G² 11 · Ve Yakup
37. [عظم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B8%D9%85.md) — 27 ortak ayet · G² 11 · Büyük
38. [أخر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AE%D8%B1.md) — 44 ortak ayet · G² 11 · Uhur ense demektir
39. [ملي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%84%D9%8A.md) — 5 ortak ayet · G² 11 · Süreyi uzattım
40. [ليس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%8A%D8%B3.md) — 20 ortak ayet · G² 11 · Bu kelime “late”den dönüşmüştür
41. [نفق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D9%82.md) — 20 ortak ayet · G² 10 · İki yüzlüler
42. [أمر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%85%D8%B1.md) — 41 ortak ayet · G² 10 · Murar acı bir ağacın adıdır
43. [وهب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%87%D8%A8.md) — 8 ortak ayet · G² 10 · Ve hibe ettik
44. [دور](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%88%D8%B1.md) — 14 ortak ayet · G² 10 · Dar : Etrafı çevrili yer demektir
45. [كبر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%A8%D8%B1.md) — 30 ortak ayet · G² 10 · Yaşlı adamdır
46. [أمن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%85%D9%86.md) — 106 ortak ayet · G² 9 · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir
47. [سحق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D9%82.md) — 7 ortak ayet · G² 9 · Suhk : Eskimiş, yıpranmış elbise demektir
48. [مثل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AB%D9%84.md) — 29 ortak ayet · G² 9 · Çamurdan yapılan ve bir şeye benzetilen nesne, heykeldir
49. [زيد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%8A%D8%AF.md) — 15 ortak ayet · G² 9 · Zade : Azık demektir
50. [شطن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B7%D9%86.md) — 18 ortak ayet · G² 9 · Şetan, kuyudan su çekilen uzun iptir
51. [شري](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%8A.md) — 8 ortak ayet · G² 9 · Satın aldılar
52. [صرخ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%B1%D8%AE.md) — 3 ortak ayet · G² 9 · “Sarh (sad,ha)” kente hakim yüksek tepe demektir
53. [طوق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%88%D9%82.md) — 3 ortak ayet · G² 9 · Güç
54. [سمع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%85%D8%B9.md) — 31 ortak ayet · G² 9 · İşiten
55. [شرك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83.md) — 28 ortak ayet · G² 9 · Tasma kayış demektir
56. [تابوت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AA.md) — 2 ortak ayet · G² 9 · Sandık
57. [خصف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B5%D9%81.md) — 2 ortak ayet · G² 9 · Ayakkabının yüzü için kullanılan meşin demektir
58. [خور](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%88%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 9 · Havr çağlayan demektir
59. [خيط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%8A%D8%B7.md) — 2 ortak ayet · G² 9 · Hayt iplik demektir
60. [زمر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%85%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 9 · Zümer toplulukların içindeki gruplaşmalara, kümelere denir

Devamı (JSON): https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D9%87/neighbours?offset=60&limit=50

## Kök analizi

### Kök tanımı ve çekirdek özet

| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | له |
| Yapı | İki harfli işlev sözü ve edat bileşimi |
| Özel Durum | Edat ve zamir terkibi; sözlükte nâkıs ve mükerrer türevlerle bağlantılı ikili kök |
| Bağlamsal Yakın Kökler | من, في, [علي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%84%D9%8A.md) |
| Zıt Kök | [علي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%84%D9%8A.md) |
| Çekirdek Özet 1 | İntisap, aitlik, tahsis ve yönelim bildiren edat ile üçüncü şahıs zamirinin birleşimi |
| Çekirdek Özet 2 | İlahi mülkiyet, hakkediş, lütuf ve kulun sorumluluk ve akıbetinin zatına aidiyeti |
| Çekirdek Özet 3 | Varlık hiyerarşisinde nihai mülkiyet ve otoritenin tek bir merkeze istihkak ile bağlanması |
| Kritik Hata Riski | İntisap ve tahsis bildiren yapının mekanik bir zamir eki sanılarak aidiyet ve istihkak nüansının gözden kaçırılması |

### Biliteral analiz

| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| له | İncelik, hafiflik, serap gibi dalgalanma veya bir şeye yönelip bağlanma anlamı taşır; [لهو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87%D9%88.md), [لهب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87%D8%A8.md), [لهث](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87%D8%AB.md) ve [لهله](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87%D9%84%D9%87.md) kökleriyle anlamsal teması bulunur. | Üçüncü harf | Veri bulunamadı |

### Piktografik analiz

| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ل | Çoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlama | Bir hedefe doğru sevk etme, yönlendirme ve mülkiyet/aidiyet bağı kurma hareketini simgeler. |
| ه | Kollarını kaldırmış insan; dikkat çekme, ortaya çıkma, nefes | Varlığın işaret edilmesi, gizli olanın belirginleşmesi ve üçüncü şahsa yapılan gösterim hareketini simgeler. |
| له | Yöneltme ve işaret hareketinin birleşimi | Çoban değneğinin işaret ettiği hedefe yönelmesi gibi, bir hükmün, mülkün veya hakkın doğrudan işaret edilen üçüncü şahsa bağlanması ve tahsis edilmesidir. |

### Tarihsel ve erken kullanım

| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Fiziksel düzeyde seyrek dokunmuş ince kumaş veya çölde dalgalanan serap tabakası için kullanılırken; işlevsel dilde bir nesnenin bir şahsa tahsis edilmesi ve bağlanması anlamındadır. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Çöl serabını ve geniş düzlükleri nitelemek üzere İmruülkays ve diğer kadim şairlerin şiirlerinde geçen şu beyitte kök zikredilir: ومخفِقٍ مِن لُهْلُه ولُهْلُهِ / Çölde serabın uçuştuğu ıssız ve geniş düzlükler. |
| Erken Arapça kullanım | Klasik Arap dilinde lām harf-i cerinin üçüncü şahıs zamiri olan hâ ile birleşerek zamir öncesinde fetha ile لَهُ biçimini alması, mülkiyet ve istihkak bildiren en temel sentaktik kalıptır. |

Kaynak: Maqāyīs al-Lugha, Tahdhīb al-Lugha ve Kitābü’l-ʿAyn.

### Sami etimolojik katman

Sami dilleri ailesinde ل harf-i ceri yönelme, aitlik, tahsis ve amaç bildiren en kadim edatlardan biridir; İbranicede le-, Ârâmîce ve Süryanicede l- ön eki olarak doğrudan varlığın bir hedefe intisabını veya mülkiyetini ifade eder. Üçüncü şahıs zamiri olan ه unsuru ise Proto-Semitik dilde işaret ve gaib zamiri olarak köklü bir geçmişe sahiptir; İbranicede hū, Ugarit dilinde hwt ve Süryanicede hū biçimleriyle izlenir. Bu iki unsurun bir araya gelmesiyle oluşan yapı, bir şeyin işaret edilen üçüncü şahsa bağlanmasını, ona tahsis edilmesini ve onun hakkı kılınmasını sağlayan morfo-sentaktik bir kalıptır. Arap leksikografisinde kök olarak ele alınan له veya mükerrer formu [لهله](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87%D9%84%D9%87.md) ise incelik, geniş ve seraplı düzlük anlamlarıyla fiziksel bir zemine işaret etmekle birlikte, Kur'an'daki yoğun kullanım tamamen harf-i cer ve zamir terkibine dayanır.

Güven: Kesin

Kaynak: Brown-Driver-Briggs, Brockelmann ve Lipiński.

### Etimolojik analiz

| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | ل edatı ile zamirin birleşimi ve nâkıs kök ilişkisi | İstihkak ve mülkiyet bildiren cer harfinin zamirle birleşerek fethalanması ve müstakil bir işlev kalıbı kurmasıdır. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice le- ve hū, Ârâmîce l- ve hū | Bütün Batı ve Güney Sami dillerinde yönelme edatı ile üçüncü şahıs zamirinin aynı birleşimi oluşturmasıdır. | Kesin |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik yönelme ve gösterim morfemleri | Afro-Asyatik dillerde yönelme bildiren dizeysel l- ögeleriyle paralellik gösterir. | Muhtemel |

Kaynak: David Cohen ve Brown-Driver-Briggs.

### Kardeş kökler

| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| له | Anlamlı | Aitlik, tahsis, serap ve incelik | Harf-i cer ve zamir terkibi olarak ona ait kılma; leksik olarak ince doku ve çöl serabı anlamı taşır. | Hedef kök; Kur'an'da 805 kez geçer. |
| هل | Anlamlı | Soru sorma, belirme ve ilk görünüş | Soru edatı olarak zihni yöneltme; hilalin belirmesi veya yağmurun ilk damlaması gibi aniden ortaya çıkma hareketidir. | Kur'an'da geçer; harflerin yer değiştirmesiyle oluşan istifham ve zuhur köküdür. |

### Komşu kökler ve zıt kök

| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| له | Merkez | Aitlik ve lehte tahsis | Bir şeyin doğrudan hedef şahsın lehine, mülküne veya yetkisine bağlandığını bildirir. | Fayda, hak ediş ve ontolojik mülkiyeti ifade eder. |
| من | Komşu | Çıkış ve başlangıç | Hedefe yönelmeyi değil, bir kaynaktan ayrılmayı ve başlangıç noktasını gösterir. | Tahsis değil kaynak bildirir. |
| في | Komşu | Zarfiyet ve içkinlik | Bir şeye ait olmayı değil, bir kabın veya zamanın/mekânın içinde bulunmayı gösterir. | Mülkiyet bağı kurmaz, kapsama bildirir. |
| [علي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%84%D9%8A.md) | Komşu | Üstünlük ve aleyhtelik | Lehine olanı değil, üzerine yüklenen borcu, külfeti veya sorumluluğu ifade eder. | Şahsın lehine değil aleyhine olan durumu kurar. |
| [علي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%84%D9%8A.md) | Zıt | Külfet ve aleyhte olma | له fayda ve hak (lehine) kurarken, [علي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%84%D9%8A.md) borç, yük ve yaptırım (aleyhine) kurar. | Hukukta ve ahlakta lehte olan ile aleyhte olanın kesin zıtlığıdır. |

### Başka dillerde anlam karşılıkları

| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | له | Ona ait, onun için, onun lehine | Bir varlığın mülkiyetini, hakkını veya hedefini üçüncü şahsa tahsis eden yapı. | Kesin |
| Latince | Ei, illi, pro eo | Ona, onun için | Dativus (yönelme/aitlik) haliyle şahsa tahsisi ve onun faydasına olanı karşılar. | Güçlü |
| İngilizce | To him, for him, his | Ona, onun için, ona ait | Yönelme, amaç ve mülkiyet işlevlerini bağlama göre ayrı ayrı ifade eder. | Kesin |
| Almanca | Ihm, für ihn, sein | Ona, onun için | Dativ nesne ve yönelim edatıyla lehte olma ve aitlik ilişkisini kurar. | Kesin |
| Fransızca | À lui, pour lui | Ona, onun için | Dolaylı tümleç ve tahsis edatı vasıtasıyla hedefe intisabı kurar. | Kesin |

Kaynak: Wehr ve Oxford Latin Dictionary.

### Vücûh ve nezâir

| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| لَهُ / لَهُمْ (Mülkiyet ve Egemenlik) | Mutlak ontolojik mülkiyet ve tek egemenlik | Göklerin ve yerin mülkünün yalnızca Allah'a ait olduğunu belirten tevhid bağlamı; Bakara [2:107](https://lisan.digital/tr/ayet/2:107.md), Âl-i İmrân [3:189](https://lisan.digital/tr/ayet/3:189.md). |
| فَلَهُ / فَلَهُمْ (İstihkak ve Karşılık) | Amelin doğrudan ödülü ve hak edilmiş ecir | İman edip salih amel işleyenlerin Rableri katındaki kesin mükâfatı; Bakara [2:62](https://lisan.digital/tr/ayet/2:62.md), Bakara [2:112](https://lisan.digital/tr/ayet/2:112.md). |
| لَهُ (Birlik ve Dengi Olmama) | Zatî teklik ve istihkakta eşsizlik | İhlas suresinde hiçbir şeyin O'na denk ve akran olamayacağının beyanı; İhlâs [112:4](https://lisan.digital/tr/ayet/112:4.md). |
| لَهَا (Sorumluluk ve Kazanç) | Nefsin kendi lehine kazandığı amel | Her benliğin kazandığı hayrın kendi lehine, yaptığı kötülüğün aleyhine oluşu; Bakara [2:286](https://lisan.digital/tr/ayet/2:286.md). |
| لَهُمْ (Azap ve Ceza Tahsisi) | İnkar ve zulmün zorunlu karşılığı olarak ceza | Kafirler ve zalimler için takdir edilmiş kaçınılmaz azap bağlamı; Bakara [2:7](https://lisan.digital/tr/ayet/2:7.md), Mâide [5:41](https://lisan.digital/tr/ayet/5:41.md). |

### Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Mülk ve Tevhid sıfatları | Varlığın mülkiyetinin mutlak olarak Allah'a ait olması ve O'na hiçbir şerikin isnat edilemeyeceği bahsi. | Lā şerīke leh ifadesindeki mutlak tahsis ve nefyin teyidi. |
| Fıkıh | Hak ve Borç dengesi | Leh ve aleyh kavramları üzerinden bir şahsın hak sahibi olması (istihkak) ile borç altına girmesi ayrımı. | Bir kimsenin menfaatine olan mülkiyet veya hak durumu. |
| Tefsir | Hasr ve Kasr belagatı | Edatın takdimi durumunda (lehu'l-mülk) hâsıl olan mutlak ihtisas ve tahsis incelikleri. | Yalnızca O'na ait kılma ve başkasından men etme anlamı. |
| Hadis | Dua ve İkrar metinleri | Tevhid kelimesi ve zikirlerde mutlak hamd ve şükrün Allah'a tahsis edilmesi. | İbadetin ve şükrün yegane merciine bağlanması. |

### Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Uluhiyet ve Kulluk | Mutlak İstihkak | İbadet ve hamdin yalnızca Allah'a ait kılınması | Varlığın varoluşsal gayesinin tek bir mercie bağlanmasını sağlar. | Kesin |
| İlmi | İsnat ve Nedensellik | İntisap Bağı | Bilginin ve hükmün kaynağına nispet edilmesi | Bir sonucun veya hükmün ait olduğu temele bağlanması işlevidir. | Güçlü |
| Siyasi | Hükümranlık ve Yetki | Meşru Otorite | Nihai egemenlik ve emir koyma hakkının tahsisi | Hüküm verme yetkisinin kime ait olduğunu tescil eder. | Güçlü |
| İktisadi | Mülkiyet ve Hak ediş | Mülkiyet Hakkı | Emeğin karşılığı olan değerin kişiye ait kılınması | Kazancın ve mülkiyetin hak sahibine tahsisini kurar. | Kesin |

### Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Fonksiyonel eşleme ve değer atama (mapping / assignment) | Matematikte bir bağıntının tanım kümesindeki bir elemanı değer kümesindeki tek bir hedefe kesin olarak tahsis etmesi ($f: x \mapsto y$) hareketine karşılık gelir. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Hak sahipliği ve mülkiyet intisabı (entitlement) | Hukuk ve ahlakta bir hakkın, menfaatin veya sorumluluğun doğrudan muhatabın şahsiyetine bağlanması prensibidir. | Kesin |

### Yanlış daraltma ve kritik hata riski

| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | İfadenin yalnızca teknik bir zamir birleşimi veya basit bir yönelme eki görülerek taşıdığı tahsis, mülkiyet ve ihtisas vurgusunun sıradanlaştırılması. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da bu terkip, ontolojik mülkiyetten amellerin ebedi karşılığına kadar uzanan; varlığın ve hakkın kime ait olduğunu belirleyen kurucu bir tevhidi eksendir. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Cümledeki tahsis (kasr) nüansının atlanması, Allah'a ait olan mutlak egemenliğin izafi varlıklara paylaştırılması gibi tevhidi zedeleyen anlamsal kaymalara yol açar. |

### Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Varlığın mülkiyetinin, hamdin, hükmün ve nihai hesabın kime ait olduğunu kuran temel sentaktik ve teolojik bağlaçtır; aidiyet eksenini inşa eder. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Mülk ve hakimiyetin Allah'a hasredildiği ayetlerde, amellerin karşılığını bildiren vaad-vaid ayetlerinde ve İhlas suresi gibi tevhidin merkezinde yer alan metinlerde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | İnsanın mutlak mülkiyet veya amellerinden bağımsız bir hak iddiasında bulunamayacağını gösterir; her hakkın ve karşılığın ilahi adalet ve mülkiyet çerçevesinde verildiğini tescil eder. |

### Nihai sentez ve LaTeX modeli

- Somut anlam: Bir nesnenin, hakkın veya hükmün belirli bir üçüncü şahsa doğru yönlendirilerek ona raptedilmesi, tahsis edilmesi ve bağlanmasıdır.
- Soyut anlam: Varlık düzeninde mülkiyet, egemenlik, lütuf ve cezanın meşru hak sahibine hasredilmesi ve ontolojik intisabın kurulmasıdır.
- Sistematik karşılık: Hukukta mülkiyet ve istihkak; teolojide mutlak egemenlik ve ibadetin yalnızca hak eden mercie yöneltilmesidir.
- LaTeX modeli: $$A \xrightarrow{\mathcal{L}} B \implies B \ni A$$
- LaTeX açıklaması: Modelde $A$ unsuru tahsis edilen mülkü, ameli, ecri veya hükmü; $\mathcal{L}$ operatörü intisap ve tahsis hareketini (ل edatının işlevini); $B$ unsuru ise işaret edilen muhatabı (ه zamirini) temsil eder. Formül, $A$ değerinin doğrudan $B$ hedefine tahsis edilmesi sonucunda $B$'nin o hakka veya mülke meşru biçimde sahip olduğunu ve bağlandığını sembolize eder.

## Geçtiği ayetler (696 ayet)

Mushaf sırasıyla; ilk 200 ayet metniyle, kalan 496 ayet yalnızca numarasıyla. JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D9%87/occurrences?meal=IK

### [Bakara 2:7](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:7.md) — وَلَهُمْ

خَتَمَ اللَّهُ عَلَى قُلُوبِهِمْ وَعَلَى سَمْعِهِمْ وَعَلَى أَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ

Meal (IK): Allah onların kalblerini ve kulaklarını mühürlemiştir. Gözlerinin üzerinde bir perde vardır ve onlar için büyük bir azab vardır.

### [Bakara 2:10](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:10.md) — وَلَهُمْ

فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزَادَهُمُ اللَّهُ مَرَضًا وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ بِمَا كَانُوا يَكْذِبُونَ

Meal (IK): Kalblerinde hastalık vardır. Allah da hastalıklarını artırdı. Yalan söylemekte olduklarından dolayı onlara elem verici bir azab vardır.

### [Bakara 2:11](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:11.md) — لَهُمْ

وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ لَا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ قَالُوا إِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُونَ

Meal (IK): Kendilerine: yeryüzünde bozgun çıkarmayın, denildiğinde, biz ancak ıslah edicileriz, derler.

### [Bakara 2:13](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:13.md) — لَهُمْ

وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ آمِنُوا كَمَا آمَنَ النَّاسُ قَالُوا أَنُؤْمِنُ كَمَا آمَنَ السُّفَهَاءُ أَلَا إِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهَاءُ وَلَكِنْ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Onlara; insanların inandıkları gibi siz de inanın, denilince; o beyinsizlerin inandığı gibi mi biz de inanacağız? derler. Bilesin ki asıl beyinsizler onlardır da bunu bilmezler.

### [Bakara 2:20](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:20.md) — لَهُمْ

يَكَادُ الْبَرْقُ يَخْطَفُ أَبْصَارَهُمْ كُلَّمَا أَضَاءَ لَهُمْ مَشَوْا فِيهِ وَإِذَا أَظْلَمَ عَلَيْهِمْ قَامُوا وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَذَهَبَ بِسَمْعِهِمْ وَأَبْصَارِهِمْ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

Meal (IK): Az kalsın şimşek gözlerini alıverecek. Onları aydınlattıkça ışığında yürürler. Üzerlerine karanlık basınca dikilip kalıverirler. Şayet Allah, dileseydi onların işitmelerini de, görmelerini de giderirdi. Muhakkak ki Allah, her şeye Kadir’dir.

### [Bakara 2:25](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:25.md) — لَهُمْ · وَلَهُمْ

وَبَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ كُلَّمَا رُزِقُوا مِنْهَا مِنْ ثَمَرَةٍ رِزْقًا قَالُوا هَذَا الَّذِي رُزِقْنَا مِنْ قَبْلُ وَأُتُوا بِهِ مُتَشَابِهًا وَلَهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ وَهُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

Meal (IK): İman eden, salih ameller işleyenlere; altından ırmaklar akan cennetlerin kendileri için olduğunu müjdele. Onlara ne zaman bunlardan bir meyve rızık olarak verilirse bu, evvelce rızıklandığımız şeydi, derler. Onlara birbirine benzeyen (böyle nimetler) verilecek. Onlar için orada temiz eşler de vardır. Hem onlar orada temelli kalıcıdırlar.

### [Bakara 2:59](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:59.md) — لَهُمْ

فَبَدَّلَ الَّذِينَ ظَلَمُوا قَوْلًا غَيْرَ الَّذِي قِيلَ لَهُمْ فَأَنْزَلْنَا عَلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا رِجْزًا مِنَ السَّمَاءِ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ

Meal (IK): Zulmedenler, sözü; kendilerine söylenenden başkasıyla değiştirdiler. Biz de fasıklık etmelerinden dolayı o zalimlerin üstüne gökten korkunç bir azab indirdik.

### [Bakara 2:62](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:62.md) — فَلَهُمْ

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا وَالنَّصَارَى وَالصَّابِئِينَ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

Meal (IK): Şüphesiz ki Mü’minler, Yahudiler, Nasrani ve Sabiilerden; kim Allah’a ve ahiret gününe inanıp, salih amelde bulunursa, elbette onların Rabları katında mükafaatları vardır. Hem onlara bir korku yoktur, mahzun da olacak değildirler.

### [Bakara 2:65](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:65.md) — لَهُمْ

وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِينَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِي السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خَاسِئِينَ

Meal (IK): Andolsun ki, içinizden cumartesi günü haddi aşanları elbette bilirsiniz. İşte biz onlara: Aşağılık maymunlar olun, dedik.

### [Bakara 2:79](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:79.md) — لَهُمْ

فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتَابَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هَذَا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ لِيَشْتَرُوا بِهِ ثَمَنًا قَلِيلًا فَوَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا كَتَبَتْ أَيْدِيهِمْ وَوَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا يَكْسِبُونَ

Meal (IK): Vay, kitabı elleriyle yazıp da sonra az bir paha ile satabilmek için; bu, Allah katındandır, diyenlerin, ellerinin yazdıklarından dolayı vay onlara! Vay onlara. O kazanmış oldukları yüzünden.

### [Bakara 2:91](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:91.md) — لَهُمْ

وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ آمِنُوا بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ قَالُوا نُؤْمِنُ بِمَا أُنْزِلَ عَلَيْنَا وَيَكْفُرُونَ بِمَا وَرَاءَهُ وَهُوَ الْحَقُّ مُصَدِّقًا لِمَا مَعَهُمْ قُلْ فَلِمَ تَقْتُلُونَ أَنْبِيَاءَ اللَّهِ مِنْ قَبْلُ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ

Meal (IK): Bir de onlara Allah’ın indirdiğine inanın, denilince; biz, bize indirilene inanırız derler. Ondan başkasını inkar ederler. Halbuki o beraberlerindekini tasdik eden bir kitabdır. De ki: İnanmış kimseler idiyseniz neden daha önce, Allah’ın peygamberlerini öldürüyordunuz?

### [Bakara 2:102](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:102.md) — لَهُ

وَاتَّبَعُوا مَا تَتْلُو الشَّيَاطِينُ عَلَى مُلْكِ سُلَيْمَانَ وَمَا كَفَرَ سُلَيْمَانُ وَلَكِنَّ الشَّيَاطِينَ كَفَرُوا يُعَلِّمُونَ النَّاسَ السِّحْرَ وَمَا أُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوتَ وَمَارُوتَ وَمَا يُعَلِّمَانِ مِنْ أَحَدٍ حَتَّى يَقُولَا إِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلَا تَكْفُرْ فَيَتَعَلَّمُونَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُونَ بِهِ بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِهِ وَمَا هُمْ بِضَارِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَيَتَعَلَّمُونَ مَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ وَلَقَدْ عَلِمُوا لَمَنِ اشْتَرَاهُ مَا لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ وَلَبِئْسَ مَا شَرَوْا بِهِ أَنْفُسَهُمْ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Ve onlar şeytanların Süleyman’ın mülkü aleyhine uydurdukları şeylerin ardına düştüler. Halbuki Süleyman asla küfretmedi. Sadece şeytanlar küfrettiler. Onlar, insanlara sihri ve Babil’de ki iki meleğe; Harut ile Marut a indirilenleri öğretiyorlardı. Bu iki melek ise: «Biz ancak imtihan için gönderildik, sakın küfretme. «demedikçe kimseye sihirden bir şey öğretmezlerdi. Onlardan koca ile karısının arasını ayıracak şeyler öğrendiler. Halbuki bunlar, Allah’ın izni olmadıkça o sihirle kimseye zarar verici değillerdi. Onlarsa kendilerine zarar verip fayda vermeyen şeyleri öğreniyorlardı. Andolsun ki, onlar onu satın alan kimse için ahirette hiçbir olmayacağını biliyorlardı. Ne fena birşey karşılığında nefislerini sattılar. Şayet bilmiş olsalardı?

### [Bakara 2:107](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:107.md) — لَهُ

أَلَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ لَهُ مُلْكُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَلَا نَصِيرٍ

Meal (IK): Göklerin ve yerin mülkünün gerçekten Allah’a ait olduğunu ve sizin için Allah’dan başka bir sahib ve yardımcı olmadığını bilmez misiniz?

### [Bakara 2:109](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:109.md) — لَهُمُ

وَدَّ كَثِيرٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَوْ يَرُدُّونَكُمْ مِنْ بَعْدِ إِيمَانِكُمْ كُفَّارًا حَسَدًا مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِهِمْ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْحَقُّ فَاعْفُوا وَاصْفَحُوا حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

Meal (IK): Kitab ehlinin çoğu, hak kendilerine apaçık belli olduktan sonra içlerindeki çekememezlikten ötürü, sizi imandan sonra küfre döndürmek isterler. Allah’ın açıklayıcı emri gelene kadar onları affedin, geçin. Şüphesiz ki Allah her şeye kadir’dir.

### [Bakara 2:112](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:112.md) — فَلَهُ

بَلَى مَنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهُ أَجْرُهُ عِنْدَ رَبِّهِ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

Meal (IK): Hayır, kim ihsan edici olarak özünü tastamam Allah’a teslim ederse ona Rabbı katında mükafat vardır. Onlara korku yoktur, üzülmeyeceklerdir de.

### [Bakara 2:114](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:114.md) — لَهُمْ · وَلَهُمْ

وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَسَاجِدَ اللَّهِ أَنْ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ وَسَعَى فِي خَرَابِهَا أُولَئِكَ مَا كَانَ لَهُمْ أَنْ يَدْخُلُوهَا إِلَّا خَائِفِينَ لَهُمْ فِي الدُّنْيَا خِزْيٌ وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ

Meal (IK): Allah’ın mescidlerinde; O’nun isminin anılmasını men’eden, onların harab olmasına çalışandan daha zalim kim vardır? Onların oralara korka korka girmekten başka hakkı yoktur. Dünyada rüsvaylık onlarındır. Ahirette ise onlara büyük bir azab vardır.

### [Bakara 2:116](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:116.md) — لَهُ

وَقَالُوا اتَّخَذَ اللَّهُ وَلَدًا سُبْحَانَهُ بَلْ لَهُ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ كُلٌّ لَهُ قَانِتُونَ

Meal (IK): Dediler ki: Allah çocuk edindi. Tenzih ederiz O’nu. Doğrusu göklerde ve yerde ne varsa O’nundur. Hepsi de O’na itaat ederler.

### [Bakara 2:117](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:117.md) — لَهُ

بَدِيعُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَإِذَا قَضَى أَمْرًا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ

Meal (IK): Göklerin ve yerin yaratanıdır. Bir şeyin olmasını isteyince ona sadece «ol», der, o da oluverir.

### [Bakara 2:131](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:131.md) — لَهُ

إِذْ قَالَ لَهُ رَبُّهُ أَسْلِمْ قَالَ أَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ

Meal (IK): Hani, Rabbı ona; teslim ol buyurduğu zaman, o da, alemlerin Rabbına teslim oldum, demişti.

### [Bakara 2:133](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:133.md) — لَهُ

أَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاءَ إِذْ حَضَرَ يَعْقُوبَ الْمَوْتُ إِذْ قَالَ لِبَنِيهِ مَا تَعْبُدُونَ مِنْ بَعْدِي قَالُوا نَعْبُدُ إِلَهَكَ وَإِلَهَ آبَائِكَ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ إِلَهًا وَاحِدًا وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ

Meal (IK): Yoksa Ya’kub ’a ölüm geldiğinde siz orada mıydınız? Hani o, oğullarına: Benden sonra neye ibadet edeceksiniz? demişti. Onlar da: Senin İlah’ına ve ataların İbrahim’in, İshak’ın İlah’ına tek ilah olarak ibadet edeceğiz. Ve biz O’na teslim olmuşuz, demişlerdi.

### [Bakara 2:134](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:134.md) — لَهَا

تِلْكَ أُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُمْ مَا كَسَبْتُمْ وَلَا تُسْأَلُونَ عَمَّا كَانُوا يَعْمَلُونَ

Meal (IK): Onlar bir ümmetti gelip geçti. Onların kazandıkları kendilerinin, sizin kazandığınız da sizin. Ve siz, onların yapmış olduklarından sorulmazsınız.

### [Bakara 2:136](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:136.md) — لَهُ

قُولُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْنَا وَمَا أُنْزِلَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَمَا أُوتِيَ مُوسَى وَعِيسَى وَمَا أُوتِيَ النَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ

Meal (IK): Biz; Allah’a, bize indirilmiş olana, İbrahim’e, İsmail’e, İshak’a, Ya’kub ’a, ve torunlarına indirilmiş olanlara, Musa’ya, İsa’ya verilenlere, peygamberlere Rabbları tarafından verilmiş olanlara iman ettik. Onların hiçbirinin arasını diğerinden ayırmayız. Biz ona teslim olmuşlardanız, deyin.

### [Bakara 2:138](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:138.md) — لَهُ

صِبْغَةَ اللَّهِ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً وَنَحْنُ لَهُ عَابِدُونَ

Meal (IK): Allah’ın boyası (ile boyandık) . Boyası Allah’tan daha güzel olan kimdir? Biz O’na kulluk edenleriz.

### [Bakara 2:139](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:139.md) — لَهُ

قُلْ أَتُحَاجُّونَنَا فِي اللَّهِ وَهُوَ رَبُّنَا وَرَبُّكُمْ وَلَنَا أَعْمَالُنَا وَلَكُمْ أَعْمَالُكُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُخْلِصُونَ

Meal (IK): Allah hakkında bizimle tartışıyor musunuz? Halbuki O, bizimde Rabbımız, sizim de Rabbınızdır. Bizim amellerimiz bize, sizin amelleriniz size aittir. Biz O’na muhlis kullarız, de.

### [Bakara 2:141](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:141.md) — لَهَا

تِلْكَ أُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُمْ مَا كَسَبْتُمْ وَلَا تُسْأَلُونَ عَمَّا كَانُوا يَعْمَلُونَ

Meal (IK): Onlar bir ümmetti gelip geçti. Onların kazandıkları kendilerine, sizin kazandıklarınız da sizedir. Ve siz onların yapmış olduklarından sorulmazsınız.

### [Bakara 2:170](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:170.md) — لَهُمُ

وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا مَا أَنْزَلَ اللَّهُ قَالُوا بَلْ نَتَّبِعُ مَا أَلْفَيْنَا عَلَيْهِ آبَاءَنَا أَوَلَوْ كَانَ آبَاؤُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ شَيْئًا وَلَا يَهْتَدُونَ

Meal (IK): Onlara; Allah’ın indirdiğine uyun, denildiği zaman, onlar hayır, biz atalarımızın üzerinde bulunduğumuz şeye uyarız, dediler. Peki, ya ataları bir şey akledemeyen, doğruyu bulamayan kimseler olsa da mı?

### [Bakara 2:174](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:174.md) — وَلَهُمْ

إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ الْكِتَابِ وَيَشْتَرُونَ بِهِ ثَمَنًا قَلِيلًا أُولَئِكَ مَا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ إِلَّا النَّارَ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا يُزَكِّيهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Meal (IK): Allah’ın indirdiği kitabtan birşey gizleyip de, onu az bir pahaya satanlar; işte onlar karınlarına ateşten başka bir şey yemezler. Kıyamet günü Allah onlarla konuşmaz. Onları temize de çıkarmaz. Ve onlar için acıklı bir azab vardır.

### [Bakara 2:178](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:178.md) — لَهُ · فَلَهُ

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِي الْقَتْلَى الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالْأُنْثَى بِالْأُنْثَى فَمَنْ عُفِيَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ شَيْءٌ فَاتِّبَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَأَدَاءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسَانٍ ذَلِكَ تَخْفِيفٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَرَحْمَةٌ فَمَنِ اعْتَدَى بَعْدَ ذَلِكَ فَلَهُ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Meal (IK): Ey iman edenler; öldürmede size kısas farz kılındı. Hür; hür ile, köle; köle ile, dişi; dişi ile. Ama kim de kardeşi tarafından affedilirse, ma’ruf olan emre ittiba etmeli ve ona güzellikle ödemelidir. Bu, Rabbınız tarafından bir hafifletme ve rahmettir. Kim, bundan sonra da tecavüzde bulunursa; onun için pek acıklı bir azab vardır.

### [Bakara 2:184](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:184.md) — لَهُ

أَيَّامًا مَعْدُودَاتٍ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ فَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًا فَهُوَ خَيْرٌ لَهُ وَأَنْ تَصُومُوا خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ

Meal (IK): Sayılı günler olarak. Sizden kim hasta veya seferde olursa, tutmadığı günler sayısınca diğer günlerde; gücü yetmeyenlere de bir yoksul doyumu fidye. Bununla beraber kim gönüllü olarak iyilik yaparsa bu; kendisi için

### [Bakara 2:187](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:187.md) — لَهُنَّ

أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَائِكُمْ هُنَّ لِبَاسٌ لَكُمْ وَأَنْتُمْ لِبَاسٌ لَهُنَّ عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُونَ أَنْفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ وَعَفَا عَنْكُمْ فَالْآنَ بَاشِرُوهُنَّ وَابْتَغُوا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيَامَ إِلَى اللَّيْلِ وَلَا تُبَاشِرُوهُنَّ وَأَنْتُمْ عَاكِفُونَ فِي الْمَسَاجِدِ تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ فَلَا تَقْرَبُوهَا كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ آيَاتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ

Meal (IK): Oruç gecesi kadınlarınıza yaklaşmak size helal kılındı. Onlar sizin için, siz de onlar için bir elbisesiniz. Sizin nefislerinize hıyanet eder olduğunuzu Allah bildi de tevbenizi kabul edip, sizi bağışladı. Artık onlara yaklaşın ve Allah’ın hakkınızda yazdığını isteyin. Sizin için şafağın beyaz ipliği, siyah ipliğinden seçilinceye kadar yeyin, için sonra geceye kadar orucu tamamlayın. Mescidlerde i’tikafta bulunduğunuz zaman, kadınlarınıza yaklaşmayın. Bu Allah’ın hudududur. Sakın onlara yaklaşmayın. İşte Allah ayetlerini insanlara, korunsunlar diye böyle açıklar.

### [Bakara 2:200](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:200.md) — لَهُ

فَإِذَا قَضَيْتُمْ مَنَاسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا اللَّهَ كَذِكْرِكُمْ آبَاءَكُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِكْرًا فَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا وَمَا لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ

Meal (IK): Hacc ibadetinizi bitirince; atalarınızı andığınız gibi, hatta daha kuvvetli bir anışla Allah’ı zikredin. İnsanlardan öylesi vardı ki; Ey Rabbımız, bize dünyada ver, der. Onun ahirette nasibi yoktur.

### [Bakara 2:202](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:202.md) — لَهُمْ

أُولَئِكَ لَهُمْ نَصِيبٌ مِمَّا كَسَبُوا وَاللَّهُ سَرِيعُ الْحِسَابِ

Meal (IK): İşte onların kazandıklarından nasibleri vardır. Ve Allah hesabı çabuk görendir.

### [Bakara 2:206](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:206.md) — لَهُ

وَإِذَا قِيلَ لَهُ اتَّقِ اللَّهَ أَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْإِثْمِ فَحَسْبُهُ جَهَنَّمُ وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ

Meal (IK): Ona; Allah’tan kork, denilince, gururu kendisini günaha sürükler. İşte ona cehennem yeter. O; ne kötü bir yataktır.

### [Bakara 2:220](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:220.md) — لَهُمْ

فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْيَتَامَى قُلْ إِصْلَاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ وَإِنْ تُخَالِطُوهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَأَعْنَتَكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ

Meal (IK): Dünya ve ahiret konusunda. Ve sana yetimlerden soruyorlar. De ki: Onlar için islahta bulunmak hayırlıdır. Eğer kendileriyle bir arada yaşarsanız, onlar sizin kardeşlerinizdir. Allah; bozguncularla islahçı olanları bilir. Eğer Allah dileseydi; sizi muhakkak zahmete sokardı. Şüphe yok ki Allah, Aziz’dir. Hakim’dir.

### [Bakara 2:228](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:228.md) — لَهُنَّ · وَلَهُنَّ

وَالْمُطَلَّقَاتُ يَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ ثَلَاثَةَ قُرُوءٍ وَلَا يَحِلُّ لَهُنَّ أَنْ يَكْتُمْنَ مَا خَلَقَ اللَّهُ فِي أَرْحَامِهِنَّ إِنْ كُنَّ يُؤْمِنَّ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَبُعُولَتُهُنَّ أَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِي ذَلِكَ إِنْ أَرَادُوا إِصْلَاحًا وَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِي عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَلِلرِّجَالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ وَاللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ

Meal (IK): Boşanmış kadınlar; kendi kendilerine, üç adt ve temizlenme müddeti beklerler. Eğer onlar, Allah’a ve ahiret gününe inanıyorlarsa, Allah’ın kendi rahimlerinde yarattığını gizlemeleri onlara helal olmaz. Eğer barışmak isterlerse; kocaları onları geri almaya daha layıktırlar. Erkeklerin kadınların üzerinde hakları olduğu, gibi, kadınların da onlar üzerinde hakları vardır. Erkekler onların üzerinde bir dereceye sahiptirler. Allah Aziz’dir, Hakim’dir.

### [Bakara 2:230](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:230.md) — لَهُ

فَإِنْ طَلَّقَهَا فَلَا تَحِلُّ لَهُ مِنْ بَعْدُ حَتَّى تَنْكِحَ زَوْجًا غَيْرَهُ فَإِنْ طَلَّقَهَا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا أَنْ يَتَرَاجَعَا إِنْ ظَنَّا أَنْ يُقِيمَا حُدُودَ اللَّهِ وَتِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ يُبَيِّنُهَا لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Şayet erkek eşini bir daha boşarsa; artık ondan sonra kadın, başka bir kocaya nikahlanıp varıncaya kadar ona helal olmaz. Şayet bu koca da onu boşar ve onlar Allah’ın hududunu ikame edeceklerini zannederlerse; tekrar birbirlerine dönmelerinde her ikisi için de bir günah yoktur. Bunlar Allah’ın hudududur. Bunları, bilen bir kavim için açıklıyor.

### [Bakara 2:233](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:233.md) — لَهُ

وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ لِمَنْ أَرَادَ أَنْ يُتِمَّ الرَّضَاعَةَ وَعَلَى الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ لَا تُكَلَّفُ نَفْسٌ إِلَّا وُسْعَهَا لَا تُضَارَّ وَالِدَةٌ بِوَلَدِهَا وَلَا مَوْلُودٌ لَهُ بِوَلَدِهِ وَعَلَى الْوَارِثِ مِثْلُ ذَلِكَ فَإِنْ أَرَادَا فِصَالًا عَنْ تَرَاضٍ مِنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا وَإِنْ أَرَدْتُمْ أَنْ تَسْتَرْضِعُوا أَوْلَادَكُمْ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِذَا سَلَّمْتُمْ مَا آتَيْتُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

Meal (IK): Anneler çocuklarını tam iki yıl emzirirler. Bu, emzirmeyi tamamlamak isteyen içindir. Onların yiyeceği, giyeceği uygun şekilde çocuk kendisinden olana aittir. Kimse gücünün üstünde bir şeyle mükellef olmaz. Ne anne çocuğu yüzünden, ne de baba çocuğu yüzünden zarara sokulmasın. Mirasçıya düşen de bunun gibidir. Eğer kendi aralarında anlaşıp, danışarak çocuğu memeden kesmek isterlerse; ikisine de bri vebal yoktur. Çocuklarınızı emzirtmek isterseniz, vereceğinizi güzelce teslim etmek şartıyla size yine bir vebal yoktur. Allah’tan korkun ve bilin ki Allah yaptığınız şeyleri görendir.

### [Bakara 2:236](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:236.md) — لَهُنَّ

لَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِنْ طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ مَا لَمْ تَمَسُّوهُنَّ أَوْ تَفْرِضُوا لَهُنَّ فَرِيضَةً وَمَتِّعُوهُنَّ عَلَى الْمُوسِعِ قَدَرُهُ وَعَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُهُ مَتَاعًا بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُحْسِنِينَ

Meal (IK): Temas etmediğiniz veya bir mehir kesmediğniz kadınları boşamışsanız, size vebal yoktur. Şu kadar ki, zengin olan kudretince, darda bulunan da halince ma’ruf bir fayda ile onları faydalandırmalıdır. Bu, iyilik edenlerin üzerine bir borçtur.

### [Bakara 2:237](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:237.md) — لَهُنَّ

وَإِنْ طَلَّقْتُمُوهُنَّ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَمَسُّوهُنَّ وَقَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِيضَةً فَنِصْفُ مَا فَرَضْتُمْ إِلَّا أَنْ يَعْفُونَ أَوْ يَعْفُوَ الَّذِي بِيَدِهِ عُقْدَةُ النِّكَاحِ وَأَنْ تَعْفُوا أَقْرَبُ لِلتَّقْوَى وَلَا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَكُمْ إِنَّ اللَّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

Meal (IK): Bir mehir kestiğniz takdirde temas etmeden önce onları boşarsanız; kestiğiniz mehrin yarısı onlarındır. Meğer, kendilerini bağışlamış veya nikah düğümü elinde bulunan kimse bağışlamış ola. Bağışlamanız, takvaya daha yakındır. Aranızdaki fazileti unutmayın. Şüphesiz Allah, yaptığınız şeyleri görendir.

### [Bakara 2:243](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:243.md) — لَهُمُ

أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ خَرَجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ وَهُمْ أُلُوفٌ حَذَرَ الْمَوْتِ فَقَالَ لَهُمُ اللَّهُ مُوتُوا ثُمَّ أَحْيَاهُمْ إِنَّ اللَّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُونَ

Meal (IK): Binlerce oldukları halde ölüm korkusuyla yurtlarından çıkanları görmedin mi? Allh onlara; (ölün) dedi. Sonra da onları diriltti. Şüphesiz ki, Allah insanlara karşı lutuf sahibidir. Ama insanların pek çoğu şükretmezler.

### [Bakara 2:245](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:245.md) — لَهُ

مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضَاعِفَهُ لَهُ أَضْعَافًا كَثِيرَةً وَاللَّهُ يَقْبِضُ وَيَبْصُطُ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ

Meal (IK): Kimdir o ki; Allah’a güzel bir borç versin de Allah onu kat kat fazlasıyla ödesin. Allah, hem darlaştırır, hem de bollaştırır. Ve O’na döndürüleceksiniz.

### [Bakara 2:246](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:246.md) — لَهُمُ

أَلَمْ تَرَ إِلَى الْمَلَأِ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ مِنْ بَعْدِ مُوسَى إِذْ قَالُوا لِنَبِيٍّ لَهُمُ ابْعَثْ لَنَا مَلِكًا نُقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ هَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ أَلَّا تُقَاتِلُوا قَالُوا وَمَا لَنَا أَلَّا نُقَاتِلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَقَدْ أُخْرِجْنَا مِنْ دِيَارِنَا وَأَبْنَائِنَا فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ تَوَلَّوْا إِلَّا قَلِيلًا مِنْهُمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ

Meal (IK): Musa’dan sonra İsrailoğullarından bir cemaate bakmadın mı? Hani, onlar peygamberlerine bize bir hükümdar gönder ki, Allah yolunda savaşalım, dediler. Peygamberleri de: Üzerinize savaş farz edilir de ya savaşmazsanız? dedi. Onlar dediler ki: Biz Allah yolunda neden savaşmayalım? Hem yurtlarımızdan çıkarıldık, hem de oğullarımızdan (ayrıldık) . Fakat onların üzerine savaş farz edildiği vakit, içlerinden pek azı müstesna hep geri döndüler. Allah, zalimleri çok iyi bilendir.

### [Bakara 2:247](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:247.md) — لَهُمْ · لَهُ

وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوتَ مَلِكًا قَالُوا أَنَّى يَكُونُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ أَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِنَ الْمَالِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَاهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهُ بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ وَاللَّهُ يُؤْتِي مُلْكَهُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ

Meal (IK): Peygamberleri onlara dedi ki: İşte Allah hükümdar olarak size Talut’u gönderdi. Onlar: Biz hükümdarlığa ondan daha layık iken ve ona malca bolluk da verilmemişken nasıl olur da bizim başımıza hükümdar olabilir? dediler. Peygamberleri de dedi ki: Allah onu sizin üstünüzde beğenip seçmiştir. O’na bilgice ve vücutça da bir üstünlük vermiştir. Şüphesiz ki Allah; mülkünü dilediğine verir. Ve Allah, Vasi’dir, Alim’dir.

### [Bakara 2:248](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:248.md) — لَهُمْ

وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ آيَةَ مُلْكِهِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ التَّابُوتُ فِيهِ سَكِينَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَبَقِيَّةٌ مِمَّا تَرَكَ آلُ مُوسَى وَآلُ هَارُونَ تَحْمِلُهُ الْمَلَائِكَةُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ

Meal (IK): Peygamberi onlara dedi ki: Gerçekten onun hükümdarlığının alameti size Tabut’un gelmesidir ki, onda Rabbınızdan bir «Sekine» ve Musa hanedanıyla Harun hanedanının terkettiklerinden bir kalıntı vardır. Melekler onu yüklenecektir. Şayet inananlardan iseniz; elbette bunda, sizin için kesin bir ayet vardır.

### [Bakara 2:255](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:255.md) — لَهُ

اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ لَهُ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ مَنْ ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ وَلَا يَئُودُهُ حِفْظُهُمَا وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ

Meal (IK): Allah O’ndan başka hiçbir ilah yoktur. Hayy ve Kayyum’dur. O’nu dalgınlık ve uyku tutmaz. Göklerde ve yerde olanların hepsi de O’nundur. O’nun izni olmadan katında şefaat edecek kimdir? Önlerinde ve arkalarında ne varsa bilir. Dilediği kadarından başka O’nun ilminden hiçbir şey kavrayamazlar. Kürsi’si gökleri ve yeri kaplamıştır. Onları koruyup gözetmek O’na ağırlık vermez. O, öyle ulu, öyle yücedir.

### [Bakara 2:256](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:256.md) — لَهَا

لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى لَا انْفِصَامَ لَهَا وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

Meal (IK): Dinde zorlama yoktur. Gerçekten hak, batıldan iyice ayrılmıştır. Tağut’u inkar edip, Allah’a inanan kimse kopmak bilmeyen sağlam bir kulpa sarılmıştır. Ve Allah, Semi’dir, Alim’dir.

### [Bakara 2:259](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:259.md) — لَهُ

أَوْ كَالَّذِي مَرَّ عَلَى قَرْيَةٍ وَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلَى عُرُوشِهَا قَالَ أَنَّى يُحْيِي هَذِهِ اللَّهُ بَعْدَ مَوْتِهَا فَأَمَاتَهُ اللَّهُ مِائَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهُ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ قَالَ لَبِثْتُ يَوْمًا أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ قَالَ بَلْ لَبِثْتَ مِائَةَ عَامٍ فَانْظُرْ إِلَى طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ وَانْظُرْ إِلَى حِمَارِكَ وَلِنَجْعَلَكَ آيَةً لِلنَّاسِ وَانْظُرْ إِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنْشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوهَا لَحْمًا فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ قَالَ أَعْلَمُ أَنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

Meal (IK): Yahut altı üstüne gelmiş bir kasabaya uğrayan kimse gibisini görmedin mi? Allah, bunu ölümünden sonra nasıl diriltecek? dedi. Bunun üzerine Allah, onu yüz sene ölü bıraktı, sonra diriltti. Na kadar kaldın? dedi. O da: Bir gün veya bir günden daha az kaldım, dedi. Hayır, yüz yıl kaldın. Öyle iken yiyeceğine içeçeğine bak; henüz bozulmamış, bir de merkebine bak. Hem seni insanlara bir ibret kılacağız. Kemiklere bak, onları nasıl birleştirip yerli yerine koyuyor ve sonra onlara nasıl et giydiriyoruz? dedi. Bu hal ona apaçık belli olunca: Artık Allah’ın herşeye Kadir olduğunu biliyorum, dedi.

### [Bakara 2:262](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:262.md) — لَهُمْ

الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ لَا يُتْبِعُونَ مَا أَنْفَقُوا مَنًّا وَلَا أَذًى لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

Meal (IK): Mallarını Allah yolunda infak edip de, sonra infak ettikleri şeyin ardından başa kakmayan ve eziyet etmeyenlerin mükafaatı, Rabbları katındadır. Onlara korku yoktur. Ve mahzun da olacak değillerdir.

### [Bakara 2:266](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:266.md) — لَهُ · وَلَهُ

أَيَوَدُّ أَحَدُكُمْ أَنْ تَكُونَ لَهُ جَنَّةٌ مِنْ نَخِيلٍ وَأَعْنَابٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ لَهُ فِيهَا مِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ وَأَصَابَهُ الْكِبَرُ وَلَهُ ذُرِّيَّةٌ ضُعَفَاءُ فَأَصَابَهَا إِعْصَارٌ فِيهِ نَارٌ فَاحْتَرَقَتْ كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ

Meal (IK): Biriniz ister mi ki; hurmalardan ve üzümlerden bir bahçesi olsun, altından ırmaklar aksın, içinde her çeşit meyve bulunsun da; kendisi ihtiyarlamış, çocukları da güçsüz kalmışken; bahçesi ateşli bir kasırga ile yanıversin. Düşünesiniz diye Allah, size ayetlerini böyle açıklar.

### [Bakara 2:274](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:274.md) — فَلَهُمْ

الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَالنَّهَارِ سِرًّا وَعَلَانِيَةً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

Meal (IK): Onlar ki; mallarını gece ve gündüz, gizli ve açık infak ederler. İşte onların mükaafatı Rabbları katındadır. Onlar için korku da yoktur, üzülecek de değillerdir.

### [Bakara 2:275](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:275.md) — فَلَهُ

الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبَا لَا يَقُومُونَ إِلَّا كَمَا يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطَانُ مِنَ الْمَسِّ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبَا وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا فَمَنْ جَاءَهُ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّهِ فَانْتَهَى فَلَهُ مَا سَلَفَ وَأَمْرُهُ إِلَى اللَّهِ وَمَنْ عَادَ فَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

Meal (IK): Faiz yiyenler ancak, şeytan çarpan kimsenin kalktığı gibi kalkarlar. Bu, onların: Zaten alış-veriş faiz gibidir, demelerinden dolayıdır. Halbuki Allah, alış-verişi helal, faizi haram kılmıştır. Kime Rabbından bir öğüt gelir de faizcilikten vazgeçerse, geçmiş olanlar kendisine ve hakkındaki hüküm Allah’a aittir. Kim de dönerse, onlar cehennem yaranıdırlar, orada temelli kalacaklardır.

### [Bakara 2:277](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:277.md) — لَهُمْ

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّكَاةَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

Meal (IK): İman edip salih amel işleyenlerin, namaz kılıp zekat verenlerin Rabbları katında mükafaatları vardır. Onlar için korku yoktur ve üzülecek de değillerdir.

### [Bakara 2:286](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/2:286.md) — لَهَا

لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ

Meal (IK): Allah, kimseye gücünün yeteceğinden fazlasını yüklemez. Kazandığı lehine, yüklendiği aleyhinedir. Ey Rabbımız, unuttuk veya yanıldıysak sorumlu tutma bizi. Ey Rabbımız, bizden öncekilere yüklediğin gibi bize de ağır yük yükleme. Ey Rabbımız, bize gücümüzün yetmeyeceğini yükleme. Affet bizi, bağışla bizi. Sen Mevlamızsın. Kafirler güruhuna karşı yardım et bize.

### [Ali İmran 3:4](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/3:4.md) — لَهُمْ

مِنْ قَبْلُ هُدًى لِلنَّاسِ وَأَنْزَلَ الْفُرْقَانَ إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِ اللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ وَاللَّهُ عَزِيزٌ ذُو انْتِقَامٍ

Meal (IK): Daha önce. İnsanlara yol gösterici olarak. Furkan’ı da indirdi. Muhakkak ki Allah’ın ayetlerini inkar edenler için, gerçekten şiddetli azab vardır. Allah, Aziz’dir, intikam sahibidir.

### [Ali İmran 3:22](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/3:22.md) — لَهُمْ

أُولَئِكَ الَّذِينَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَمَا لَهُمْ مِنْ نَاصِرِينَ

Meal (IK): İşte bunlar, o kimselerdir ki; dünya ve ahirette amelleri boşa gitmiştir. Ve onların hiç yardımcıları yoktur.

### [Ali İmran 3:47](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/3:47.md) — لَهُ

قَالَتْ رَبِّ أَنَّى يَكُونُ لِي وَلَدٌ وَلَمْ يَمْسَسْنِي بَشَرٌ قَالَ كَذَلِكِ اللَّهُ يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ إِذَا قَضَى أَمْرًا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ

Meal (IK): Meryem dedi ki: Rabbım; bana bir beşer dokunmamışken, benim nasıl çocuğum olabilir? Melekler de: Allah, dilediğini öylece yaratır ve bir şeyin olmasını dilerse, ona; ol, der de oluverir, dediler.

### [Ali İmran 3:56](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/3:56.md) — لَهُمْ

فَأَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا فَأُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيدًا فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَمَا لَهُمْ مِنْ نَاصِرِينَ

Meal (IK): Küfredenleri de dünya ve ahirette şiddetli azaba uğratacağım. Onların hiçbir yardımcıları yoktur.

### [Ali İmran 3:59](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/3:59.md) — لَهُ

إِنَّ مَثَلَ عِيسَى عِنْدَ اللَّهِ كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ قَالَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ

Meal (IK): Gerçekten Allah katında İsa’nın durumu, Adem’in durumu gibidir. Allah o’nu topraktan yarattı. Sonra o’na; ol dedi, o da oluverdi.

### [Ali İmran 3:77](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/3:77.md) — لَهُمْ · وَلَهُمْ

إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلًا أُولَئِكَ لَا خَلَاقَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ اللَّهُ وَلَا يَنْظُرُ إِلَيْهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا يُزَكِّيهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Meal (IK): Allah’ın ahdini ve kendi yeminlerini az bir paraya değişenlerin, ahirette hiç bir payı yoktur. Allah, kıyamet günü onlarla konuşmaz, onlara bakmaz, onları temize çıkarmaz. Ve onlar için elim bir azab vardır.

### [Ali İmran 3:83](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/3:83.md) — وَلَهُ

أَفَغَيْرَ دِينِ اللَّهِ يَبْغُونَ وَلَهُ أَسْلَمَ مَنْ فِي السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ طَوْعًا وَكَرْهًا وَإِلَيْهِ يُرْجَعُونَ

Meal (IK): Yoksa Allah’ın dininden başkasını mı arıyorlar? Oysa göklerde ve yerde kim varsa; ister istemez O’na teslim olmuştur. Ve O’na döndürüleceklerdir.

### [Ali İmran 3:84](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/3:84.md) — لَهُ

قُلْ آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ عَلَيْنَا وَمَا أُنْزِلَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَمَا أُوتِيَ مُوسَى وَعِيسَى وَالنَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ

Meal (IK): De ki: Allah’a iman ettik. Ve bize indirilene, İbrahim, İsmail, İshak, Ya’kub ve oğullarına indirilenlere, Musa’ya, İsa’ya ve peygamberlere; Rabbları tarafından verilenlere de iman ettik. Onların hiç birisi arasında fark gözetmeyiz. Ve biz, O’na teslim olanlarız.

### [Ali İmran 3:91](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/3:91.md) — لَهُمْ

إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَمَاتُوا وَهُمْ كُفَّارٌ فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْ أَحَدِهِمْ مِلْءُ الْأَرْضِ ذَهَبًا وَلَوِ افْتَدَى بِهِ أُولَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ وَمَا لَهُمْ مِنْ نَاصِرِينَ

Meal (IK): Doğrusu küfredip de, kafir olarak ölenler, yeryüzü dolusu altını fidye verecek olsalar yine de hiç birinden kabul edilmez. Onlar için elim bir azab vardır. Ve onların hiç yardımcıları da yoktur.

### [Ali İmran 3:105](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/3:105.md) — لَهُمْ

وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ تَفَرَّقُوا وَاخْتَلَفُوا مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَهُمُ الْبَيِّنَاتُ وَأُولَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ

Meal (IK): Kendilerine apaçık deliller geldikten sonra, parçalanıp ihtilafa düşenler gibi olmayın. İşte onlara büyük bir azab vardır.

### [Ali İmran 3:110](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/3:110.md) — لَهُمْ

كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلَوْ آمَنَ أَهْلُ الْكِتَابِ لَكَانَ خَيْرًا لَهُمْ مِنْهُمُ الْمُؤْمِنُونَ وَأَكْثَرُهُمُ الْفَاسِقُونَ

Meal (IK): Siz; insanlar için çıkarılmış en hayırlı ümmetsiniz. İyiliği emreder, kötülükten alıkorsunuz. Ve Allah’a inanırsınız. Ehl-i Kitab’da inanmış olsaydı; kendileri için hayırlı olurdu. İçlerinde iman edenler olmakla beraber, çoğu fasıklardır.

### [Ali İmran 3:159](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/3:159.md) — لَهُمْ

فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ

Meal (IK): Allah’ın rahmeti sayesinde sen onlara karşı yumuşak davrandın. Eğer kaba ve katı kalbli olsaydın şüphesiz çevrenden dağılır giderlerdi. Öyleyse onları bağışla ve yargılanmalarını dile. İşler hakkında onlarla müşavere et. Bir kerre de azmettin mi artık Allah’a tevekkül et. Muhakkak Allah, tevekkül edenleri sever.

### [Ali İmran 3:167](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/3:167.md) — لَهُمْ

وَلِيَعْلَمَ الَّذِينَ نَافَقُوا وَقِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا قَاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوِ ادْفَعُوا قَالُوا لَوْ نَعْلَمُ قِتَالًا لَاتَّبَعْنَاكُمْ هُمْ لِلْكُفْرِ يَوْمَئِذٍ أَقْرَبُ مِنْهُمْ لِلْإِيمَانِ يَقُولُونَ بِأَفْوَاهِهِمْ مَا لَيْسَ فِي قُلُوبِهِمْ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا يَكْتُمُونَ

Meal (IK): Bir de münafıklık edenleri açığa vurmak içindi. Kendilerine: Gelin Allah yolunda savaşın veya savunun, dendiği zaman: şayet savaşmayı bilseydik peşinizden gelirdik, dediler. O gün onlar imandan çok küfre yakındılar. Kalblerinde olmayan şeyi ağızlarıyla söylüyorlardı. Onların gizlediği şeyi Allah çok iyi bilir.

### [Ali İmran 3:173](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/3:173.md) — لَهُمُ

الَّذِينَ قَالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ إِيمَانًا وَقَالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ

Meal (IK): Onlar ki: Bir takım kimseler kendilerine; düşmanlarınız sizin için kuvvetlerini topladılar onlardan korkun dedikleri zaman, bu haber onların imanını artırır da, Allah bize kafidir. O ne güzel vekildir, derler.

### [Ali İmran 3:176](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/3:176.md) — لَهُمْ · وَلَهُمْ

وَلَا يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِ إِنَّهُمْ لَنْ يَضُرُّوا اللَّهَ شَيْئًا يُرِيدُ اللَّهُ أَلَّا يَجْعَلَ لَهُمْ حَظًّا فِي الْآخِرَةِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ

Meal (IK): Küfre koşanlar, seni üzmesin. Şüphesiz onlar, Allah’a zarar veremezler. Allah, onlara ahirette hiç bir nasib vermemek istiyor. Onlar için büyük bir azab vardır.

### [Ali İmran 3:177](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/3:177.md) — وَلَهُمْ

إِنَّ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الْكُفْرَ بِالْإِيمَانِ لَنْ يَضُرُّوا اللَّهَ شَيْئًا وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Meal (IK): İman karşılığı küfrü satın alanlar; Allah’a hiç bir şey ile zarar veremezler. Onlar için elem verici bir azab vardır.

### [Ali İmran 3:178](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/3:178.md) — لَهُمْ · وَلَهُمْ

وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّمَا نُمْلِي لَهُمْ خَيْرٌ لِأَنْفُسِهِمْ إِنَّمَا نُمْلِي لَهُمْ لِيَزْدَادُوا إِثْمًا وَلَهُمْ عَذَابٌ مُهِينٌ

Meal (IK): Küfredenler, kendilerine mühlet verişimizi; sakın kendileri için hayırlı sanmasınlar, Biz onlara sırf günahları çoğalsın diye mühlet veriyoruz. Onlar için alçaltıcı bir azab vardır.

### [Ali İmran 3:180](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/3:180.md) — لَهُمْ

وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ بِمَا آتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ هُوَ خَيْرًا لَهُمْ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْ سَيُطَوَّقُونَ مَا بَخِلُوا بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلِلَّهِ مِيرَاثُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ

Meal (IK): Allah’ın fazl-ı kereminden verdiği şeylerde cimrilik edenler; bunun kendileri için hayırlı olduğunu sanmasınlar. Bilakis bu, onlar için şerlidir. Cimrilik ettikleri şey; kıyamet günü boyunlarına dolanacaktır. Göklerin ve yerin mirası Allah’ındır. Ve Allah, işlediğiniz şeylerden haberdardır.

### [Ali İmran 3:188](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/3:188.md) — وَلَهُمْ

لَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَفْرَحُونَ بِمَا أَتَوْا وَيُحِبُّونَ أَنْ يُحْمَدُوا بِمَا لَمْ يَفْعَلُوا فَلَا تَحْسَبَنَّهُمْ بِمَفَازَةٍ مِنَ الْعَذَابِ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Meal (IK): Ettikleri ile sevinen ve yapmadıkları şeylerle övülmeyi sevenlerin azabtan kurtarılacaklarını sanma. Onlar için pek acıklı bir azab vardır.

### [Ali İmran 3:195](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/3:195.md) — لَهُمْ

فَاسْتَجَابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ أَنِّي لَا أُضِيعُ عَمَلَ عَامِلٍ مِنْكُمْ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ فَالَّذِينَ هَاجَرُوا وَأُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ وَأُوذُوا فِي سَبِيلِي وَقَاتَلُوا وَقُتِلُوا لَأُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَلَأُدْخِلَنَّهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ ثَوَابًا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَاللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الثَّوَابِ

Meal (IK): Nihayet Rabbları, onlara icabet etti: Birbirinizden meydana gelen sizlerden; gerek erkek olsun gerek dişi olsun, çalışanın işini boşa çıkarmam. Hicret edenlerin, yurtlarından çıkarılanların, benim yolumda işkenceye, hakarete, ziyana uğrayanların, muharebe edenlerin ve öldürülenlerin suçlarını elbette örteceğim, Allah katından mükafat olmak üzere; onları altlarından ırmaklar akan cennetlere koyacağım. Sevabın en güzeli, Allah katındadır.

### [Ali İmran 3:198](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/3:198.md) — لَهُمْ

لَكِنِ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا نُزُلًا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَمَا عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ لِلْأَبْرَارِ

Meal (IK): Fakat Rabblarından korkanlar için; altlarından ırmaklar akan cennetler var. Orada temelli kalacaklar. Allah tarafından ağırlanacaklar. Allah katında olanlar kendileri için daha hayırlıdır.

### [Ali İmran 3:199](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/3:199.md) — لَهُمْ

وَإِنَّ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَمَنْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِمْ خَاشِعِينَ لِلَّهِ لَا يَشْتَرُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ ثَمَنًا قَلِيلًا أُولَئِكَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ إِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ

Meal (IK): Ehl-i Kitab’tan öyleleri vardır ki; Allah’a, size indirlen ve kendilerine indirilmiş olana, Allah’a huşu’ duyarak inanırlar. Allah’ın ayetlerini az bir pahaya değişmezler. İşte onların ecirleri Rabbları katındadır. Allah, şüphesiz hesabı çabuk görendir.

### [Nisa 4:5](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:5.md) — لَهُمْ

وَلَا تُؤْتُوا السُّفَهَاءَ أَمْوَالَكُمُ الَّتِي جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ قِيَامًا وَارْزُقُوهُمْ فِيهَا وَاكْسُوهُمْ وَقُولُوا لَهُمْ قَوْلًا مَعْرُوفًا

Meal (IK): Allah’ın sizi başına diktiği mallarınızı beyinsizlere vermeyin. Kendileribi bunların geliri ile rızıklandırıp giydirin ve onlara güzel söz söyleyin.

### [Nisa 4:8](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:8.md) — لَهُمْ

وَإِذَا حَضَرَ الْقِسْمَةَ أُولُو الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينُ فَارْزُقُوهُمْ مِنْهُ وَقُولُوا لَهُمْ قَوْلًا مَعْرُوفًا

Meal (IK): Miras taksim olunurken; yakınlar, yetimler ve miskinler de hazır bulunursa, onları da rızıklandırın. Hem de güzel söz söyleyin.

### [Nisa 4:11](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:11.md) — فَلَهُنَّ · فَلَهَا · لَهُ

يُوصِيكُمُ اللَّهُ فِي أَوْلَادِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ فَإِنْ كُنَّ نِسَاءً فَوْقَ اثْنَتَيْنِ فَلَهُنَّ ثُلُثَا مَا تَرَكَ وَإِنْ كَانَتْ وَاحِدَةً فَلَهَا النِّصْفُ وَلِأَبَوَيْهِ لِكُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسُ مِمَّا تَرَكَ إِنْ كَانَ لَهُ وَلَدٌ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلَدٌ وَوَرِثَهُ أَبَوَاهُ فَلِأُمِّهِ الثُّلُثُ فَإِنْ كَانَ لَهُ إِخْوَةٌ فَلِأُمِّهِ السُّدُسُ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصِي بِهَا أَوْ دَيْنٍ آبَاؤُكُمْ وَأَبْنَاؤُكُمْ لَا تَدْرُونَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ لَكُمْ نَفْعًا فَرِيضَةً مِنَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًا

Meal (IK): Çocuklarınızın mirastaki durumu hakkında Allah, size şöyle emir buyuruyor: Erkeğe iki dişinin hissesi kadardır. Eğer kadınlar ikinin üstünde ise; bırakılan malların üçte ikisi onlarındır. Şayet kız tek ise, yarısı onundur. Ölenin çocuğu varsa; ana ve babadan herbirine bırakılan malın altıda biri; çocuğu olmayıp da ona ana ve babası mirasçı olduysa; üçte biri, anasınındır. Kardeşleri varsa; o vakit, altıda bir anasınındır. Bu hükümler ölenin borcu ödenip yaptığı vassiyetler yerine getirildikten sonradır. Babalarınız ve oğullarınızdan hangisinin fayda bakımından size daha yakın olduğunu bilmezsiniz. Allah’tan bir fariza olarak. Doğrusu Allah; Alim, Hakim olandır.

### [Nisa 4:12](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:12.md) — لَهُنَّ · وَلَهُنَّ · فَلَهُنَّ · وَلَهُ

وَلَكُمْ نِصْفُ مَا تَرَكَ أَزْوَاجُكُمْ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُنَّ وَلَدٌ فَإِنْ كَانَ لَهُنَّ وَلَدٌ فَلَكُمُ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْنَ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصِينَ بِهَا أَوْ دَيْنٍ وَلَهُنَّ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَكُمْ وَلَدٌ فَإِنْ كَانَ لَكُمْ وَلَدٌ فَلَهُنَّ الثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُمْ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ تُوصُونَ بِهَا أَوْ دَيْنٍ وَإِنْ كَانَ رَجُلٌ يُورَثُ كَلَالَةً أَوِ امْرَأَةٌ وَلَهُ أَخٌ أَوْ أُخْتٌ فَلِكُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسُ فَإِنْ كَانُوا أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ فَهُمْ شُرَكَاءُ فِي الثُّلُثِ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصَى بِهَا أَوْ دَيْنٍ غَيْرَ مُضَارٍّ وَصِيَّةً مِنَ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَلِيمٌ

Meal (IK): Çocukları yoksa; eşlerinizin geriye bıraktıklarının yarısı, sizindir. Çocukları varsa; bıraktıklarının dörtte biri, sizindir. Bunlar; yaptıkları vasiyyet ve borç ödendikten sonradır. Çocuğunuz yoksa; sizin bıraktıklarınızın dörtte biri, eşlerinizindir. Şayet çocuğunuz varsa; bıraktıklarınızın sekizde biri, onlarındır. Ancak bu; yaptığınız vasiyyet ve borç ödendikten sonradır. Eğer miras bırakan erkek veya kadın çocuğu ve ana-babası olmayan bir kimse olur da bir erkek veya bir kız kardeşi bulunursa; bunlardan herbirine, altıda bir düşer. Eğer onlar bundan çoksalar; zarara uğratılmaksızın üçte birine ortak olurlar. Bunlar; yaptıkları vasiyyet ve borç ödendikten sonradır. Allah’tan bir vasiyyet olarak, Allah; Alim’dir, Halim’dir.

### [Nisa 4:14](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:14.md) — وَلَهُ

وَمَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَتَعَدَّ حُدُودَهُ يُدْخِلْهُ نَارًا خَالِدًا فِيهَا وَلَهُ عَذَابٌ مُهِينٌ

Meal (IK): Kim de Allah’a ve O’nun elçisine isyan eder de hududu aşarsa, onu da içinde temelli kalmak üzere ateşe sokar. Hor ve hakir edici bir azab vardır onun için.

### [Nisa 4:15](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:15.md) — لَهُنَّ

وَاللَّاتِي يَأْتِينَ الْفَاحِشَةَ مِنْ نِسَائِكُمْ فَاسْتَشْهِدُوا عَلَيْهِنَّ أَرْبَعَةً مِنْكُمْ فَإِنْ شَهِدُوا فَأَمْسِكُوهُنَّ فِي الْبُيُوتِ حَتَّى يَتَوَفَّاهُنَّ الْمَوْتُ أَوْ يَجْعَلَ اللَّهُ لَهُنَّ سَبِيلًا

Meal (IK): Kadınlarınızdan fuhuş yapanlara karşı, içinizden dört şahid getirin. Onlar şehadet ederlerse; ölünceye veya Allah onlara bir yol gösterinceye kadar evlerde tutun.

### [Nisa 4:18](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:18.md) — لَهُمْ

وَلَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئَاتِ حَتَّى إِذَا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ إِنِّي تُبْتُ الْآنَ وَلَا الَّذِينَ يَمُوتُونَ وَهُمْ كُفَّارٌ أُولَئِكَ أَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا

Meal (IK): Kötülükleri işleyip dururken, ölüm gelip çatınca: Şimdi işte gerçekten tevbe ettim, diyenlerin ve kafir olarak ölenlerin tevbesi kabul değildir. İşte onlar için, elem verici bir azab hazırlamışızdır.

### [Nisa 4:38](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:38.md) — لَهُ

وَالَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ رِئَاءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَمَنْ يَكُنِ الشَّيْطَانُ لَهُ قَرِينًا فَسَاءَ قَرِينًا

Meal (IK): Mallarını, insanlara gösteriş için sarfeden, Allah’a ve ahiret gününe inanmayanları da Allah sevmez. Şeytan kime arkadaş olursa; o, ne kötü bir arkadaştır.

### [Nisa 4:46](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:46.md) — لَهُمْ

مِنَ الَّذِينَ هَادُوا يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ عَنْ مَوَاضِعِهِ وَيَقُولُونَ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَاسْمَعْ غَيْرَ مُسْمَعٍ وَرَاعِنَا لَيًّا بِأَلْسِنَتِهِمْ وَطَعْنًا فِي الدِّينِ وَلَوْ أَنَّهُمْ قَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَاسْمَعْ وَانْظُرْنَا لَكَانَ خَيْرًا لَهُمْ وَأَقْوَمَ وَلَكِنْ لَعَنَهُمُ اللَّهُ بِكُفْرِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُونَ إِلَّا قَلِيلًا

Meal (IK): Yahudilerden öyleleri var ki; kelimeleri yerlerinden değiştirir ve dillerini eğip bükerek ve dine tan ederek; işittik ve karşı geldik, duy, duymaz olası ve bizi güt (raina) derler. Eğer işittik ve itaat ettik, dinle ve bizi gözet demiş olsalardı, onlar için daha iyi olurdu. İşte Allah, inkarları yüzünden onlara la’net etmiştir. Onların ancak pek azı iman eder.

### [Nisa 4:52](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:52.md) — لَهُ

أُولَئِكَ الَّذِينَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ وَمَنْ يَلْعَنِ اللَّهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ نَصِيرًا

Meal (IK): Allah’ın la’netlediği; işte onlardır. Allah’ın la’netlediği kişiye sen yardımcı bulamazsın.

### [Nisa 4:53](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:53.md) — لَهُمْ

أَمْ لَهُمْ نَصِيبٌ مِنَ الْمُلْكِ فَإِذًا لَا يُؤْتُونَ النَّاسَ نَقِيرًا

Meal (IK): Yoksa onların mülkten bir payı mı var? Öyle olsaydı; onlar insanlara bir çekirdek parçası bile vermezlerdi.

### [Nisa 4:57](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:57.md) — لَهُمْ

وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا لَهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ وَنُدْخِلُهُمْ ظِلًّا ظَلِيلًا

Meal (IK): İman edip salih amel işleyenleri; içinde ebedi kalacakları, altından ırmaklar akan cennetlere koyacağız. Onlara orada tertemiz eşler vardır. Onları koyu bir gölgeye sokacağız.

### [Nisa 4:61](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:61.md) — لَهُمْ

وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا إِلَى مَا أَنْزَلَ اللَّهُ وَإِلَى الرَّسُولِ رَأَيْتَ الْمُنَافِقِينَ يَصُدُّونَ عَنْكَ صُدُودًا

Meal (IK): Onlara; Allah’ın indirdiğine ve peygambere gelin, denilince; münafıkların senden büsbütün uzaklaştıklarını görürsün.

### [Nisa 4:63](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:63.md) — لَهُمْ

أُولَئِكَ الَّذِينَ يَعْلَمُ اللَّهُ مَا فِي قُلُوبِهِمْ فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَعِظْهُمْ وَقُلْ لَهُمْ فِي أَنْفُسِهِمْ قَوْلًا بَلِيغًا

Meal (IK): Onlar öyle kimsler ki; kalblerindekini Allah bilir. Sen onlara aldırma da öğüt ver. Haklarında te’sirli sözler söyle.

### [Nisa 4:64](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:64.md) — لَهُمُ

وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا لِيُطَاعَ بِإِذْنِ اللَّهِ وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جَاءُوكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّابًا رَحِيمًا

Meal (IK): Biz, hiçbir peygamberi Allah’ın izniyle itaat edilmekten başka bir gaye ile göndermedik. Onlar kendilerine yazık ettikleri zaman, sana gelip Allah’tan mağfiret dileseler ve peygamberleri de onlara mağfiret dileseydi elbette Allah’ı Tevvab vd Rahim olarak bulacaklardı.

### [Nisa 4:66](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:66.md) — لَهُمْ

وَلَوْ أَنَّا كَتَبْنَا عَلَيْهِمْ أَنِ اقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ أَوِ اخْرُجُوا مِنْ دِيَارِكُمْ مَا فَعَلُوهُ إِلَّا قَلِيلٌ مِنْهُمْ وَلَوْ أَنَّهُمْ فَعَلُوا مَا يُوعَظُونَ بِهِ لَكَانَ خَيْرًا لَهُمْ وَأَشَدَّ تَثْبِيتًا

Meal (IK): Şayet onlara; Kendinizi feda edin, yahut memleketinizden çıkın, diye emretmiş olsaydık, pek azı müstesna bunu yapmazlardı. Kendilerine öğüt verilen şeyleri yerine getirseydiler elbette bu; haklarında çok hayırlı ve payidar olma açısından daha sağlam olurdu.

### [Nisa 4:77](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:77.md) — لَهُمْ

أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ قِيلَ لَهُمْ كُفُّوا أَيْدِيَكُمْ وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ إِذَا فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَخْشَوْنَ النَّاسَ كَخَشْيَةِ اللَّهِ أَوْ أَشَدَّ خَشْيَةً وَقَالُوا رَبَّنَا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتَالَ لَوْلَا أَخَّرْتَنَا إِلَى أَجَلٍ قَرِيبٍ قُلْ مَتَاعُ الدُّنْيَا قَلِيلٌ وَالْآخِرَةُ خَيْرٌ لِمَنِ اتَّقَى وَلَا تُظْلَمُونَ فَتِيلًا

Meal (IK): Kendilerine: Ellerinizi savaştan çekin, namazı kılın, zekatı verin, denilmiş olanlara bakmaz mısın? Şimdi onların üzerine savaş farz kılınınca; içlerinden bir grup Allah’tan korkar gibi, hatta daha şiddetli bir korku ile insanlardan korkuyorlar. Bunlar: Ey Rabbımız, üzerimize şu savaşı niye farz kıldın? Ne olurdu bizi yakın bir geleceğe kadar geri bırakaydın, dediler. Onlara de ki: Dünyanın geçimi azdır. Ahiret ise, müttakiler için elbet daha hayırlıdır. Ve kıl kadar haksızlığa uğratılmayacaksınız.

### [Nisa 4:85](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:85.md) — لَهُ

مَنْ يَشْفَعْ شَفَاعَةً حَسَنَةً يَكُنْ لَهُ نَصِيبٌ مِنْهَا وَمَنْ يَشْفَعْ شَفَاعَةً سَيِّئَةً يَكُنْ لَهُ كِفْلٌ مِنْهَا وَكَانَ اللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ مُقِيتًا

Meal (IK): Kim, iyi işte aracılık ederse; ondan kendisine bir pay ayrılır. Kim de kötü bir şeyde aracılık yaparsa; o kötülükten kendisine bir pay vardır. Allah, her şeye hakkıyla kadir ve nazır’dır.

### [Nisa 4:88](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:88.md) — لَهُ

فَمَا لَكُمْ فِي الْمُنَافِقِينَ فِئَتَيْنِ وَاللَّهُ أَرْكَسَهُمْ بِمَا كَسَبُوا أَتُرِيدُونَ أَنْ تَهْدُوا مَنْ أَضَلَّ اللَّهُ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ سَبِيلًا

Meal (IK): Size ne oluyor ki; münafıklar hakkında iki fırkaya ayrıldınız? Allah, onları yaptıklarından dolayı başaşağı etmiştir. Allah’ın saptırdığını doğru yola getirmek mi istiyorsunuz? Allah’ın saptırdığı kimse için, asla yol bulamazsın.

### [Nisa 4:93](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:93.md) — لَهُ

وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيهَا وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُ وَأَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظِيمًا

Meal (IK): Kim de bir mü’min’i kasden öldürüse; onun cezası içinde ebediyyen kalacağı cehennemdir. Allah ona gazab etmiş, la’net etmiş ve büyük bir azab hazırlamıştır.

### [Nisa 4:102](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:102.md) — لَهُمُ

وَإِذَا كُنْتَ فِيهِمْ فَأَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلَاةَ فَلْتَقُمْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ مَعَكَ وَلْيَأْخُذُوا أَسْلِحَتَهُمْ فَإِذَا سَجَدُوا فَلْيَكُونُوا مِنْ وَرَائِكُمْ وَلْتَأْتِ طَائِفَةٌ أُخْرَى لَمْ يُصَلُّوا فَلْيُصَلُّوا مَعَكَ وَلْيَأْخُذُوا حِذْرَهُمْ وَأَسْلِحَتَهُمْ وَدَّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ تَغْفُلُونَ عَنْ أَسْلِحَتِكُمْ وَأَمْتِعَتِكُمْ فَيَمِيلُونَ عَلَيْكُمْ مَيْلَةً وَاحِدَةً وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِنْ كَانَ بِكُمْ أَذًى مِنْ مَطَرٍ أَوْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَنْ تَضَعُوا أَسْلِحَتَكُمْ وَخُذُوا حِذْرَكُمْ إِنَّ اللَّهَ أَعَدَّ لِلْكَافِرِينَ عَذَابًا مُهِينًا

Meal (IK): Sen; içlerinde olup da namazlarını kıldırdığın zaman, bir kısmı seninle beraber namaza dursun ve silahlarını da alsınlar. Secdeye vardıklarında onlar arkanıza geçsinler, kılmayan öbür kısım gelsin, seninle beraber kılsınlar. Tedbirli olsunlar, silahlarını alsınlar. Kafirler size ansızın bir baskın vermek için silah ve eşyanızdan gafil bulunmanızı arzu ederler. Yağmurdan zarar görecekseniz veya hasta olursanız, silahlarınızı bırakmanıza bir beis yoktur. Fakat dikkatli olun. Allah; şüphesiz kafirlere horlayıcı bir azab hazırlamıştır.

### [Nisa 4:115](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:115.md) — لَهُ

وَمَنْ يُشَاقِقِ الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدَى وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّى وَنُصْلِهِ جَهَنَّمَ وَسَاءَتْ مَصِيرًا

Meal (IK): Kim, kendisine doğru yol apaçık belli olduktan sonra, peygambere karşı gelir, mü’minlerin yolundan başakasına uyup giderse; onu döndüğü yolda bırakırız. Kendisini cehenneme koyarız. Ne kötü dönüş yeridir orası.

### [Nisa 4:123](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:123.md) — لَهُ

لَيْسَ بِأَمَانِيِّكُمْ وَلَا أَمَانِيِّ أَهْلِ الْكِتَابِ مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ وَلَا يَجِدْ لَهُ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلِيًّا وَلَا نَصِيرًا

Meal (IK): Ne sizin kuruntunuzla, ne de kitab ehli olanların kuruntularıyladır. Kim, kötü iş yaparsa; cezasını görür. Ve kendisine Allah’tan başka ne bir dost bulabilir, ne de bir yardımcı.

### [Nisa 4:127](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:127.md) — لَهُنَّ

وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلِ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ وَمَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ وَالْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الْوِلْدَانِ وَأَنْ تَقُومُوا لِلْيَتَامَى بِالْقِسْطِ وَمَا تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ بِهِ عَلِيمًا

Meal (IK): Kadınlar hakkında senden fetva istiyorlar. De ki: Onlara dair fetvayı size Allah veriyor. Kendilerine yazılmış olanı vermediğiniz ve nikahlamayı istemediğiniz yetim kızlar hakkında, mağdur çocuklar hakkında ve yetimlere insafla bakmanız hakkında kitabda sizlere okunan ayetler var. Hayır olarak ne yaparsanız, şüphesiz Allah, onu bilicidir.

### [Nisa 4:137](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:137.md) — لَهُمْ

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا ثُمَّ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا ثُمَّ ازْدَادُوا كُفْرًا لَمْ يَكُنِ اللَّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلَا لِيَهْدِيَهُمْ سَبِيلًا

Meal (IK): Doğrusu inanıp sonra küfür edenleri, sonra inanıp tekrar küfür edenleri, sonra da küfürleri artmış olanları Allah bağışlamayacaktır. Onları doğru yola da eriştirmeyecektir.

### [Nisa 4:138](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:138.md) — لَهُمْ

بَشِّرِ الْمُنَافِقِينَ بِأَنَّ لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا

Meal (IK): Münafıklara; kendilerine elem verici bir azab olduğunu müjdele.

### [Nisa 4:143](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:143.md) — لَهُ

مُذَبْذَبِينَ بَيْنَ ذَلِكَ لَا إِلَى هَؤُلَاءِ وَلَا إِلَى هَؤُلَاءِ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ سَبِيلًا

Meal (IK): Ne onlarladırlar, ne de bunlarla. İkisi arasında bocalayıp dururlar. Allah’ ın saptırdığı kimseye yol bulamazsın.

### [Nisa 4:145](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:145.md) — لَهُمْ

إِنَّ الْمُنَافِقِينَ فِي الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ وَلَنْ تَجِدَ لَهُمْ نَصِيرًا

Meal (IK): Doğrusu münafıklar; cehennemin en alt tabakasındadırlar. Onlara yardımcı bulamazsın.

### [Nisa 4:154](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:154.md) — لَهُمُ · لَهُمْ

وَرَفَعْنَا فَوْقَهُمُ الطُّورَ بِمِيثَاقِهِمْ وَقُلْنَا لَهُمُ ادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَقُلْنَا لَهُمْ لَا تَعْدُوا فِي السَّبْتِ وَأَخَذْنَا مِنْهُمْ مِيثَاقًا غَلِيظًا

Meal (IK): Söz vermelerine karşılık Tur dağını üzerlerine kaldırdık. Ve onlara; Şehrin kapısından secde ederek girin, dedik. Cumartesileri aşırı gitmeyin, dedik. Onlardan ağır bir te’minat aldık.

### [Nisa 4:157](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:157.md) — لَهُمْ

وَقَوْلِهِمْ إِنَّا قَتَلْنَا الْمَسِيحَ عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ رَسُولَ اللَّهِ وَمَا قَتَلُوهُ وَمَا صَلَبُوهُ وَلَكِنْ شُبِّهَ لَهُمْ وَإِنَّ الَّذِينَ اخْتَلَفُوا فِيهِ لَفِي شَكٍّ مِنْهُ مَا لَهُمْ بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِلَّا اتِّبَاعَ الظَّنِّ وَمَا قَتَلُوهُ يَقِينًا

Meal (IK): Ve Allah elçisi Meryem oğlu İsa Mesihi öldürdük, demelerinden. Oysa onu öldürmediler ve asmadılar. Ancak onlara (İsa’ya) benzer gösterildi. Onun hakkında ihtilafa düşerler. Ondan yana şüphe içindedirler. Bu husustaki bilgileri ancak zanna dayanmaktan ibarettir. Onu gerçekten öldürememişlerdir.

### [Nisa 4:160](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:160.md) — لَهُمْ

فَبِظُلْمٍ مِنَ الَّذِينَ هَادُوا حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ طَيِّبَاتٍ أُحِلَّتْ لَهُمْ وَبِصَدِّهِمْ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ كَثِيرًا

Meal (IK): Yahudi olanların zulümleri ve bir çok kimseleri Allah yolundan çevirmelerinden dolayı; kendilerine, helal kılınmış şeyleri yasakladık.

### [Nisa 4:168](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:168.md) — لَهُمْ

إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَظَلَمُوا لَمْ يَكُنِ اللَّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلَا لِيَهْدِيَهُمْ طَرِيقًا

Meal (IK): Muhakkak ki küfreden ve zulmedenleri Allah, bağışlayacak ve onları doğru yola iletecek değildir.

### [Nisa 4:171](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:171.md) — لَهُ

يَاأَهْلَ الْكِتَابِ لَا تَغْلُوا فِي دِينِكُمْ وَلَا تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ إِلَّا الْحَقَّ إِنَّمَا الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَسُولُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ وَلَا تَقُولُوا ثَلَاثَةٌ انْتَهُوا خَيْرًا لَكُمْ إِنَّمَا اللَّهُ إِلَهٌ وَاحِدٌ سُبْحَانَهُ أَنْ يَكُونَ لَهُ وَلَدٌ لَهُ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَكَفَى بِاللَّهِ وَكِيلًا

Meal (IK): Ey Ehl-i Kitab; dininizde taşkınlık etmeyin. Allah hakkında ancak gerçeği söyleyin. Meryem oğlu İsa Mesih; Allah’ın peygamberi, O’nun Meryem’e ulaştırdığı kelimesi ve kendinden bir ruhtur. Allah’a ve peygamberlerine iman edin. Allah üçtür, demeyin. Kendi yararınıza olarak bundan vazgeçin. Allah sadece bir tek ilahtır. Çocuğu olmaktan münezzehtir. Göklerde olanlar da, yerde olanlar da O’nundur. Vekil olarak Allah yeter.

### [Nisa 4:173](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:173.md) — لَهُمْ

فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَيُوَفِّيهِمْ أُجُورَهُمْ وَيَزِيدُهُمْ مِنْ فَضْلِهِ وَأَمَّا الَّذِينَ اسْتَنْكَفُوا وَاسْتَكْبَرُوا فَيُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا وَلَا يَجِدُونَ لَهُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلِيًّا وَلَا نَصِيرًا

Meal (IK): İman edip salih ameller işleyenlere gelince; onlara mükafatlarını ödeyecek ve daha fazlasını da ihsan edecektir. Kulluk etmekten çekinenleri ve büyüklük taslayanları elem verici bir azaba uğratacaktır. Onlar, kendilerine Allah’tan başka bir dost ve yardımcı bulamazlar.

### [Nisa 4:176](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/4:176.md) — لَهُ · وَلَهُ · فَلَهَا · لَهَا · فَلَهُمَا

يَسْتَفْتُونَكَ قُلِ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِي الْكَلَالَةِ إِنِ امْرُؤٌ هَلَكَ لَيْسَ لَهُ وَلَدٌ وَلَهُ أُخْتٌ فَلَهَا نِصْفُ مَا تَرَكَ وَهُوَ يَرِثُهَا إِنْ لَمْ يَكُنْ لَهَا وَلَدٌ فَإِنْ كَانَتَا اثْنَتَيْنِ فَلَهُمَا الثُّلُثَانِ مِمَّا تَرَكَ وَإِنْ كَانُوا إِخْوَةً رِجَالًا وَنِسَاءً فَلِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ أَنْ تَضِلُّوا وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ

Meal (IK): Senden fetva isterler. De ki: Size babası ve çocuğu olmayanın mirası hakkında fetvayı Allah veriyor. Çocuğu olmayıp bir kız kardeşi bulunan erkek ölürse; bıraktığının yarısı kız kardeşine kalır. Fakat kız kardeşinin çocuğu yoksa; kendisi ona tamamen varis olur. Eğer iki kız kardeş kalmışsa; bıraktığının üçte ikisi onlaradır. Eğer erkekli kadınlı bir çok kardeşi varsa; erkeğe iki kadının hissesi kadar pay vardır. Şaşırasınız diye Allah, size açıklıyor. Allah; her şeyi hakkıyla bilendir.

### [Maide 5:4](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/5:4.md) — لَهُمْ

يَسْأَلُونَكَ مَاذَا أُحِلَّ لَهُمْ قُلْ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبَاتُ وَمَا عَلَّمْتُمْ مِنَ الْجَوَارِحِ مُكَلِّبِينَ تُعَلِّمُونَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللَّهُ فَكُلُوا مِمَّا أَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ

Meal (IK): Sana, kendilerine neyin helal kılındığını soruyorlar. De ki: Size bütün iyi ve temizler helal kılındı. Allah’ın size öğrettiği ile alıştırıp öğrettiğiniz avcı hayvanların sizin için tuttuklarını yeyin ve üzerine Allah’ın adını anın. Ve Allah’tan sakının, muhakkak ki Allah; hesabı çabuk görendir.

### [Maide 5:5](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/5:5.md) — لَهُمْ

الْيَوْمَ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبَاتُ وَطَعَامُ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حِلٌّ لَكُمْ وَطَعَامُكُمْ حِلٌّ لَهُمْ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ الْمُؤْمِنَاتِ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ إِذَا آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ مُحْصِنِينَ غَيْرَ مُسَافِحِينَ وَلَا مُتَّخِذِي أَخْدَانٍ وَمَنْ يَكْفُرْ بِالْإِيمَانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهُ وَهُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ

Meal (IK): Bugün, size, iyi ve temiz olanlar helal kılındı. Kitab verilmiş olanların yemeği size helaldir, sizin yemeğiniz de onlara helaldir. Mü’min kadınlardan iffetli olanlar ve sizden önce kitab verilenlerdenb iffetli kadınlar, zina etmeksizin, gizli dost tutmaksızın ve mehirlerini verdiğinizde size helaldir. Kim de imanı inkar ederse; yaptıkları boşa gitmiştir ve o, ahirette hüsrana uğrayanlardandır.

### [Maide 5:9](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/5:9.md) — لَهُمْ

وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَأَجْرٌ عَظِيمٌ

Meal (IK): Allah; iman edenlere ve salih amel işleyenlere, mağfiret ve büyük bir ecir vaadetmiştir.

### [Maide 5:30](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/5:30.md) — لَهُ

فَطَوَّعَتْ لَهُ نَفْسُهُ قَتْلَ أَخِيهِ فَقَتَلَهُ فَأَصْبَحَ مِنَ الْخَاسِرِينَ

Meal (IK): Bunun üzerine kardeşini öldürmekte nefsine uydu ve onu öldürdü de hüsrana uğrayanlardan oldu.

### [Maide 5:33](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/5:33.md) — لَهُمْ · وَلَهُمْ

إِنَّمَا جَزَاءُ الَّذِينَ يُحَارِبُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَسَادًا أَنْ يُقَتَّلُوا أَوْ يُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلَافٍ أَوْ يُنْفَوْا مِنَ الْأَرْضِ ذَلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِي الدُّنْيَا وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ

Meal (IK): Allah ve Rasulü ile savaşanların ve yeryüzünde fesada koşanların cezası; ancak öldürülmek, asılmak, çaprazvari el ve ayakları kesilmek veya yerlerinden sürülmektir. Bu, onlara dünyada rüzvaylıktır. Onlara ahirette de büyük bir azab vardır.

### [Maide 5:36](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/5:36.md) — لَهُمْ · وَلَهُمْ

إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ أَنَّ لَهُمْ مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا وَمِثْلَهُ مَعَهُ لِيَفْتَدُوا بِهِ مِنْ عَذَابِ يَوْمِ الْقِيَامَةِ مَا تُقُبِّلَ مِنْهُمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Meal (IK): Muhakkak ki yeryüzündeki bütün şeyler ve onların bir katı daha kafirlerin olsa da kıyamet gününün azabından kurtulmak için onu fidye olarak verseler; onlardan kabul olunmaz ve onlara elim bir azab vardır.

### [Maide 5:37](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/5:37.md) — وَلَهُمْ

يُرِيدُونَ أَنْ يَخْرُجُوا مِنَ النَّارِ وَمَا هُمْ بِخَارِجِينَ مِنْهَا وَلَهُمْ عَذَابٌ مُقِيمٌ

Meal (IK): Ateşten çıkmak isterler, ama oradan çıkacak değillerdir. Ve onlar için sürekli bir azab vardır.

### [Maide 5:40](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/5:40.md) — لَهُ

أَلَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ لَهُ مُلْكُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ يُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

Meal (IK): Bilmez misin ki, göklerin ve yeryüzünün mülkü Allah’ındır. Dilediğine azab eder, dilediğini bağışlar. Ve Allah; her şeye Kadir’dir.

### [Maide 5:41](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/5:41.md) — لَهُ · لَهُمْ · وَلَهُمْ

يَاأَيُّهَا الرَّسُولُ لَا يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِ مِنَ الَّذِينَ قَالُوا آمَنَّا بِأَفْوَاهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِنْ قُلُوبُهُمْ وَمِنَ الَّذِينَ هَادُوا سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ سَمَّاعُونَ لِقَوْمٍ آخَرِينَ لَمْ يَأْتُوكَ يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ مِنْ بَعْدِ مَوَاضِعِهِ يَقُولُونَ إِنْ أُوتِيتُمْ هَذَا فَخُذُوهُ وَإِنْ لَمْ تُؤْتَوْهُ فَاحْذَرُوا وَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ فِتْنَتَهُ فَلَنْ تَمْلِكَ لَهُ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا أُولَئِكَ الَّذِينَ لَمْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يُطَهِّرَ قُلُوبَهُمْ لَهُمْ فِي الدُّنْيَا خِزْيٌ وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ

Meal (IK): Ey peygamber; ağızlarıyla inandık dedikleri halde kalbleriyle inanmayanlardan, yahudi olanlardan, yalan kulak verenler ve sana gelmeyen başka bir kavmin sözünü dnleyenlerden küfre koşanlar, sen, üzmesin. Sözlerin yerlerini değiştirirler de; size bu verilirse alın, verilmezse kaçının, derler. Allah, kimin de fitneye düşmesini isterse; onun için senin Allah’a karşı hiçbir şeye gücün yetmez. İşte onlar; Allah’ın kalblerini temizlemek istemediği kimselerdir. Dünyada rüsvaylık, onlaradır. Ve onlar için ahirette, büyük bir azab vardır.

### [Maide 5:45](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/5:45.md) — لَهُ

وَكَتَبْنَا عَلَيْهِمْ فِيهَا أَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ وَالْعَيْنَ بِالْعَيْنِ وَالْأَنْفَ بِالْأَنْفِ وَالْأُذُنَ بِالْأُذُنِ وَالسِّنَّ بِالسِّنِّ وَالْجُرُوحَ قِصَاصٌ فَمَنْ تَصَدَّقَ بِهِ فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ

Meal (IK): Orada onlara yazdık ki: Muhakkak cana can, göze göz, buruna burun, kulağa kulak, dişe diştir. Yaralamalara kısas vardır. Kim de hakkından vazgeçerse; o, kendisi için keffarettir. Kim Allah’ın indirdiği ile hükmetmezse; işte onlar, zalimlerin kendileridir.

### [Maide 5:75](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/5:75.md) — لَهُمُ

مَا الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ وَأُمُّهُ صِدِّيقَةٌ كَانَا يَأْكُلَانِ الطَّعَامَ انْظُرْ كَيْفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ الْآيَاتِ ثُمَّ انْظُرْ أَنَّى يُؤْفَكُونَ

Meal (IK): Meryem oğlu Mesih, Peygamberden başka bir şey değildir. Ondan önce de peygamberler geçmiştir. Annesi de dosdoğru bir kadındı. İkisi de yemek yerlerdi. Onlara ayetleri nasıl açıkladığımıza bak. Sonra da bak ki; nasıl yüz çeviriyorlar.

### [Maide 5:80](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/5:80.md) — لَهُمْ

تَرَى كَثِيرًا مِنْهُمْ يَتَوَلَّوْنَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَبِئْسَ مَا قَدَّمَتْ لَهُمْ أَنْفُسُهُمْ أَنْ سَخِطَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَفِي الْعَذَابِ هُمْ خَالِدُونَ

Meal (IK): Görürsün ki; onlardan çoğu, küfredenleri dost edinmektedirler. Nefislerinin kendileri için öne sürdüğü, ne kötüdür. Allah onlara gazab etmiştir ve azabta ebedi kalıcıdırlar.

### [Maide 5:94](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/5:94.md) — فَلَهُ

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَيَبْلُوَنَّكُمُ اللَّهُ بِشَيْءٍ مِنَ الصَّيْدِ تَنَالُهُ أَيْدِيكُمْ وَرِمَاحُكُمْ لِيَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ يَخَافُهُ بِالْغَيْبِ فَمَنِ اعْتَدَى بَعْدَ ذَلِكَ فَلَهُ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Meal (IK): Ey iman edenler; Allah, görmeksizin kendisinden korkanları ayırdetmek için; elinizin ve mızraklarınızın ulaştığı avdan bir şeyle sizi, mutlaka dener. Bundan sonra da her kim, haddi aşarsa; ona elem verici bir azab vardır.

### [Maide 5:104](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/5:104.md) — لَهُمْ

وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا إِلَى مَا أَنْزَلَ اللَّهُ وَإِلَى الرَّسُولِ قَالُوا حَسْبُنَا مَا وَجَدْنَا عَلَيْهِ آبَاءَنَا أَوَلَوْ كَانَ آبَاؤُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ شَيْئًا وَلَا يَهْتَدُونَ

Meal (IK): Onlara; Allah’ın indirdiğine ve peygambere gelin, denildiği zaman; atalarımızı üstünde bulunduğumuz şey bize yeter, dediler. Ya ataları, bir şey bilmiyor ve doğru yola gitmiyorlar idiyse?

### [Maide 5:117](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/5:117.md) — لَهُمْ

مَا قُلْتُ لَهُمْ إِلَّا مَا أَمَرْتَنِي بِهِ أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ رَبِّي وَرَبَّكُمْ وَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا مَا دُمْتُ فِيهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنْتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ وَأَنْتَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ

Meal (IK): Ben; onlara Senin bana buyuduğundan başkasını söylemedim. Rabbım ve Rabbınız olan Allah’a kulluk edin, dedim. Ben, aralarında bulunduğum sürece üzerlerine şahid idim. Beni öldürdüğünde onların murakıbı Sensin. Sen herşeye şahidsin.

### [Maide 5:118](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/5:118.md) — لَهُمْ

إِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبَادُكَ وَإِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ فَإِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ

Meal (IK): Eğer onlara azab edersen; şüphesiz onlar Senin kullarındır. Şayet bağışlarsan; muhakkak ki Sensin Sen; Aziz, Hakim.

### [Maide 5:119](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/5:119.md) — لَهُمْ

قَالَ اللَّهُ هَذَا يَوْمُ يَنْفَعُ الصَّادِقِينَ صِدْقُهُمْ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ

Meal (IK): Allah buyurdu ki: Bu, doğru söyleyenlerin doğruluklarının fayda verdiği gündür. Onlara; altından ırmaklar akan, içinde temelli kalacakları cennetler vardır. Allah; onlardan hoşnud olmuştur, onlar da Allah’dan hoşnud olmuşlardır. Büyük kurtuluş işte budur.

### [En'am 6:13](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/6:13.md) — وَلَهُ

وَلَهُ مَا سَكَنَ فِي اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ

Meal (IK): Gecenin ve gündüzün içinde barınan her şey O’nundur. Ve O, Semi’dir, Alim’dir.

### [En'am 6:17](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/6:17.md) — لَهُ

وَإِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ وَإِنْ يَمْسَسْكَ بِخَيْرٍ فَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

Meal (IK): Eğer Allah, sana bir sıkıntı dokundurursa; onu kendisinden başka giderecek hiçbir kimse yoktur. Şayet sana bir de hayır dokundurursa; işte O; her şeye Kadir’dir.

### [En'am 6:28](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/6:28.md) — لَهُمْ

بَلْ بَدَا لَهُمْ مَا كَانُوا يُخْفُونَ مِنْ قَبْلُ وَلَوْ رُدُّوا لَعَادُوا لِمَا نُهُوا عَنْهُ وَإِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ

Meal (IK): Hayır, öteden beri gizleyegeldikleri şeylerle karşılarına çıktık. Eğer geri döndürülselerdi yine kendilerine yasaklanan şeylere döneceklerdi. Doğrusu onlar, yalancılardır.

### [En'am 6:43](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/6:43.md) — لَهُمُ

فَلَوْلَا إِذْ جَاءَهُمْ بَأْسُنَا تَضَرَّعُوا وَلَكِنْ قَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

Meal (IK): Onlar, hiç değilse kendilerine bir azabımız geldiği zaman; yalvarmalı değiller miydi? Fakat kalbleri katılaşmış, şeytan da onlara yaptıklarını süsleyip püslemişti.

### [En'am 6:51](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/6:51.md) — لَهُمْ

وَأَنْذِرْ بِهِ الَّذِينَ يَخَافُونَ أَنْ يُحْشَرُوا إِلَى رَبِّهِمْ لَيْسَ لَهُمْ مِنْ دُونِهِ وَلِيٌّ وَلَا شَفِيعٌ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ

Meal (IK): Rabblarına toplanacaklarından korkanları, sen onunla uyar. O’ndan başka bir dost ve şefaatçıları yoktur. Umulur ki sakınalar.

### [En'am 6:62](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/6:62.md) — لَهُ

ثُمَّ رُدُّوا إِلَى اللَّهِ مَوْلَاهُمُ الْحَقِّ أَلَا لَهُ الْحُكْمُ وَهُوَ أَسْرَعُ الْحَاسِبِينَ

Meal (IK): Sonra onlar, gerçek mevlalarına döndürülürler. Dikkat edin; hüküm O’nundur. Ve; O hesab görenlerin en sü’ratlisidir.

### [En'am 6:70](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/6:70.md) — لَهَا · لَهُمْ

وَذَرِ الَّذِينَ اتَّخَذُوا دِينَهُمْ لَعِبًا وَلَهْوًا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَذَكِّرْ بِهِ أَنْ تُبْسَلَ نَفْسٌ بِمَا كَسَبَتْ لَيْسَ لَهَا مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلِيٌّ وَلَا شَفِيعٌ وَإِنْ تَعْدِلْ كُلَّ عَدْلٍ لَا يُؤْخَذْ مِنْهَا أُولَئِكَ الَّذِينَ أُبْسِلُوا بِمَا كَسَبُوا لَهُمْ شَرَابٌ مِنْ حَمِيمٍ وَعَذَابٌ أَلِيمٌ بِمَا كَانُوا يَكْفُرُونَ

Meal (IK): Bırak o dinlerini oyun ve eğlence edinenleri; dünya hayatının aldattığı kimseleri. Sen, onunla öğüy ver ki Allah’tan başka dostu ve şefaatçısı olmayan bir kimse; kazandığından ötürü yok olmasın. O, bütün varını fidye olarak verse de kabul olunmaz. İşte onlar, kazandıklarından ötürü yok olanlardır. Küfür edegeldiklerinden dolayı onlara, kaynar sudan içecek ve elim bir azab vardır.

### [En'am 6:71](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/6:71.md) — لَهُ

قُلْ أَنَدْعُو مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَنْفَعُنَا وَلَا يَضُرُّنَا وَنُرَدُّ عَلَى أَعْقَابِنَا بَعْدَ إِذْ هَدَانَا اللَّهُ كَالَّذِي اسْتَهْوَتْهُ الشَّيَاطِينُ فِي الْأَرْضِ حَيْرَانَ لَهُ أَصْحَابٌ يَدْعُونَهُ إِلَى الْهُدَى ائْتِنَا قُلْ إِنَّ هُدَى اللَّهِ هُوَ الْهُدَى وَأُمِرْنَا لِنُسْلِمَ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ

Meal (IK): De ki: Allah’ı bırakıp da bize fayda ve zarar veremeyen şeylere mi yalvaralım? Allah bizi hidayete erdirdikten sonra arkadaşları; bize gel, diye doğru yola çağırırken; şeytanların saptırıp şaşkın bir halde çöle düşürmek istedikleri kimse gibi ökçelerimizin üstünden gerisin geri mi dönelim? De ki: Allah’ın hidayeti, asıl hidayetin kendisidir. Ve biz; alemlerin Rabbına teslim olmakla emrolunduk.

### [En'am 6:73](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/6:73.md) — وَلَهُ

وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ وَيَوْمَ يَقُولُ كُنْ فَيَكُونُ قَوْلُهُ الْحَقُّ وَلَهُ الْمُلْكُ يَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ وَهُوَ الْحَكِيمُ الْخَبِيرُ

Meal (IK): O’dur, gökleri ve yeri hak ile yaratan. O’nun; ol, dediği gün; hemen olur. O’nun sözü haktır. Sur’a üfleneceği gün de mülk O’nundur. Görülmeyeni de, görüleni de bilir. Ve O; Hakim’dir, Habir’dir.

### [En'am 6:82](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/6:82.md) — لَهُمُ

الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ أُولَئِكَ لَهُمُ الْأَمْنُ وَهُمْ مُهْتَدُونَ

Meal (IK): İman edenler, imanlarını zulüm ile bulaştırmayanlar, işte onlaradır emniyet. Ve işte onlar, hidayete ermiş olanlardır.

### [En'am 6:84](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/6:84.md) — لَهُ

وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ كُلًّا هَدَيْنَا وَنُوحًا هَدَيْنَا مِنْ قَبْلُ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِ دَاوُدَ وَسُلَيْمَانَ وَأَيُّوبَ وَيُوسُفَ وَمُوسَى وَهَارُونَ وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ

Meal (IK): Ve Biz, ona İshak’ı ve Ya’kub’u ihsan ettik. Her birini hidayete erdirdik. Daha önce de Nuh’u ve onun soyundan Davud’u, Süleyman’ı, Eyyub’u, Yusuf’u, Musa’yı ve Harun’u hidayete erdirdik. İşte böyle mükafaatlandırırız ihsan edenleri.

### [En'am 6:100](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/6:100.md) — لَهُ

وَجَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكَاءَ الْجِنَّ وَخَلَقَهُمْ وَخَرَقُوا لَهُ بَنِينَ وَبَنَاتٍ بِغَيْرِ عِلْمٍ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يَصِفُونَ

Meal (IK): Cinnleri, Allah’a ortak koştılar. Halbuki onları, O yaratmıştır. Bilmeden O’na oğullar ve kızlar uydurdular. Haşa O, onların vasıflandırdıklarından yüce ve münezzehtir.

### [En'am 6:101](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/6:101.md) — لَهُ

بَدِيعُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ أَنَّى يَكُونُ لَهُ وَلَدٌ وَلَمْ تَكُنْ لَهُ صَاحِبَةٌ وَخَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ

Meal (IK): Gökleri ve yeri yoktan varedendir. O’nun nasıl çocuğu olabilir? O’nun bir eşi de yoktur. Ve herşeyi O yaratmıştır. O, her şeyi en iyi bilendir.

### [En'am 6:122](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/6:122.md) — لَهُ

أَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا فَأَحْيَيْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُمَاتِ لَيْسَ بِخَارِجٍ مِنْهَا كَذَلِكَ زُيِّنَ لِلْكَافِرِينَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

Meal (IK): Ölü iken dirilttiğimiz ve insanlar arasında yürüyebileceği bir nur verdiğimiz kimse; karanlıklarda kalıp ondan çıkamayan kimse gibi midir hiç? İşte böyle, kafirlere işledikleri süslü gösterilmiştir.

### [En'am 6:127](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/6:127.md) — لَهُمْ

لَهُمْ دَارُ السَّلَامِ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَهُوَ وَلِيُّهُمْ بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

Meal (IK): Rabbları katında selamet yurdu onlara aittir. İşlediklerinden ötürü Allah, onların dostudur.

### [En'am 6:135](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/6:135.md) — لَهُ

قُلْ يَاقَوْمِ اعْمَلُوا عَلَى مَكَانَتِكُمْ إِنِّي عَامِلٌ فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ مَنْ تَكُونُ لَهُ عَاقِبَةُ الدَّارِ إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الظَّالِمُونَ

Meal (IK): De ki: Ey kavmim; elinizden geleni yapın, doğrusu ben de yapacağım. Dünya evinin sonunun kimin olacağını bileceksiniz. Şurası muhakkak ki zalimler; felah bulmazlar.

### [En'am 6:160](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/6:160.md) — فَلَهُ

مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا وَمَنْ جَاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلَا يُجْزَى إِلَّا مِثْلَهَا وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ

Meal (IK): Kim, bir iyilikle gelirse; ona, onun on katı vardır. Kim de bir kötülükle gelirse; o, ancak misliyle cezalandırılır. Ve onlara haksızlık edilmez.

### [En'am 6:163](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/6:163.md) — لَهُ

لَا شَرِيكَ لَهُ وَبِذَلِكَ أُمِرْتُ وَأَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ

Meal (IK): O’nun hiçbir ortağı yoktur. Ben, böylece emrolundum. Ve ben, müslümanların ilki.

### [Araf 7:16](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/7:16.md) — لَهُمْ

قَالَ فَبِمَا أَغْوَيْتَنِي لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيمَ

Meal (IK): Dedi ki: Öyleyse beni azgınlığa mahkum ettiğin için ben de andolsun ki; Senin dosdoğru yolun üzerinde onlara karşı duracağım.

### [Araf 7:20](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/7:20.md) — لَهُمَا

فَوَسْوَسَ لَهُمَا الشَّيْطَانُ لِيُبْدِيَ لَهُمَا مَا وُورِيَ عَنْهُمَا مِنْ سَوْءَاتِهِمَا وَقَالَ مَا نَهَاكُمَا رَبُّكُمَا عَنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ إِلَّا أَنْ تَكُونَا مَلَكَيْنِ أَوْ تَكُونَا مِنَ الْخَالِدِينَ

Meal (IK): Derken şeytan ayıp yerlerini kendilerine göstermek için ikinize de vesvese verdi ve dedi ki: Rabbınız, sizi başka bir şey için değil, ancak iki melek veya ebedi kalanlardan olmanızı önlemek için yasaklamıştır.

### [Araf 7:22](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/7:22.md) — لَهُمَا

فَدَلَّاهُمَا بِغُرُورٍ فَلَمَّا ذَاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُمَا سَوْءَاتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفَانِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ وَنَادَاهُمَا رَبُّهُمَا أَلَمْ أَنْهَكُمَا عَنْ تِلْكُمَا الشَّجَرَةِ وَأَقُلْ لَكُمَا إِنَّ الشَّيْطَانَ لَكُمَا عَدُوٌّ مُبِينٌ

Meal (IK): Böylece onların ikisini de baştan çıkarıp aldattı. Ağaçtan tadınca ayıp yerleri kendilerine göründü. İkisi de kendilerini cennetin yaprağıyla örtmeye başladılar. Rabbları da onlara: Ben sizi o ağaçtan men’etmedim mi? Ve şeytan size apaçık bir düşmandır, demedim mi? diye nida etti.

### [Araf 7:29](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/7:29.md) — لَهُ

قُلْ أَمَرَ رَبِّي بِالْقِسْطِ وَأَقِيمُوا وُجُوهَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ كَمَا بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ

Meal (IK): De ki: Rabbım, adaleti emretti. Her secde yerinde yüzlerinizi ona doğrultun. Ve dinde ancak kendisine muhlisler olarak yalvarın. İlk önce sizi yarattığı gibi, yine O’na döndürüleceksiniz.

### [Araf 7:40](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/7:40.md) — لَهُمْ

إِنَّ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَاسْتَكْبَرُوا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوَابُ السَّمَاءِ وَلَا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى يَلِجَ الْجَمَلُ فِي سَمِّ الْخِيَاطِ وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُجْرِمِينَ

Meal (IK): Muhakkak ki ayetlerimizi yalan sayıp onlara karşı büyüklük taslayanlara; işte onlara, göğün kapıları açılmaz ve onlar; deve iğne deliğinden geçinceye kadar cennete de giremezler. Biz, suçluları işte böyle cezalandırırız.

### [Araf 7:41](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/7:41.md) — لَهُمْ

لَهُمْ مِنْ جَهَنَّمَ مِهَادٌ وَمِنْ فَوْقِهِمْ غَوَاشٍ وَكَذَلِكَ نَجْزِي الظَّالِمِينَ

Meal (IK): Onlar için cehennemde bir döşek ve üstlerine de örtüler vardır. Biz, zalimleri işte böyle cezalandırırız.

### [Araf 7:54](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/7:54.md) — لَهُ

إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهَارَ يَطْلُبُهُ حَثِيثًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومَ مُسَخَّرَاتٍ بِأَمْرِهِ أَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْأَمْرُ تَبَارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ

Meal (IK): Muhakkak ki sizin Rabbınız; gökleri ve yeri altı günde yaratan, sonra Arş’a hükmeden Allah’tır. Gündüzü; durmadan kovalayan gece ile bürür. Güneş, ay ve yıldızlar O’nun emri ile müsahhar kılmışlardır. Bilin ki; yaratma da, emir de O’nundur. Alemlerin Rabbı olan Allah’ın şanı ne yücedir.

### [Araf 7:138](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/7:138.md) — لَهُمْ

وَجَاوَزْنَا بِبَنِي إِسْرَائِيلَ الْبَحْرَ فَأَتَوْا عَلَى قَوْمٍ يَعْكُفُونَ عَلَى أَصْنَامٍ لَهُمْ قَالُوا يَامُوسَى اجْعَلْ لَنَا إِلَهًا كَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ قَالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ

Meal (IK): İsrailoğullarını denizden geçirdik. Onlar, gönülden putlara tapagelen bir topluluğa rastladılar ve dediler ki: Ey Musa; onların tanrıları olduğu gibi bize de bir tanrı yap. O da dedi ki: Siz gerçekten cahil topluluksunuz.

### [Araf 7:145](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/7:145.md) — لَهُ

وَكَتَبْنَا لَهُ فِي الْأَلْوَاحِ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَوْعِظَةً وَتَفْصِيلًا لِكُلِّ شَيْءٍ فَخُذْهَا بِقُوَّةٍ وَأْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُوا بِأَحْسَنِهَا سَأُرِيكُمْ دَارَ الْفَاسِقِينَ

Meal (IK): Biz, ona levhalarda herşeyden bir öğüt yazdık ve herşeyi uzun uzadıya açıkladık. Öyleyse sen, bunları kuvvetle al, kavmine de emret. Onları en güzel şekilde tutsunlar. İlerde size fasıklar yurdunu göstereceğim.

### [Araf 7:148](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/7:148.md) — لَهُ

وَاتَّخَذَ قَوْمُ مُوسَى مِنْ بَعْدِهِ مِنْ حُلِيِّهِمْ عِجْلًا جَسَدًا لَهُ خُوَارٌ أَلَمْ يَرَوْا أَنَّهُ لَا يُكَلِّمُهُمْ وَلَا يَهْدِيهِمْ سَبِيلًا اتَّخَذُوهُ وَكَانُوا ظَالِمِينَ

Meal (IK): Musa’nın kavmi; onun ardından, zinet takımlarından canlıymış gibi böğüren bir buzağı heykeli edindiler. Onun kendileriyle konuşmadığını ve bir yol da göstermediğini görmediler mi ki, tanrı edindiler de zalimlerden oldular?

### [Araf 7:157](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/7:157.md) — لَهُمُ

الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ الَّذِي يَجِدُونَهُ مَكْتُوبًا عِنْدَهُمْ فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِيلِ يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَاهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبَائِثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالْأَغْلَالَ الَّتِي كَانَتْ عَلَيْهِمْ فَالَّذِينَ آمَنُوا بِهِ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَاتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِي أُنْزِلَ مَعَهُ أُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ

Meal (IK): Onlar ki; yanlarındaki Tevrat’ta ve İncil’de yazılı bulacakları; okuma, yazma bilmeyen ve nebi olan Rasule tabi olurlar. O, kendilerine ma’rufu emreder, münkerden nehyeder. Temiz şeyleri helal kılar, murdar şeyleri de haram eder. Onların ağır yüklerini ve üzerlerindeki bağları, zincirleri indirir. İşte ona iman edenler, onu ta’zim edenler, ona yardım edenler ve onunla birlikte indirilen nura tabi olanlar, işte onlar; felaha erenlerin kendileridir.

### [Araf 7:158](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/7:158.md) — لَهُ

قُلْ يَاأَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعًا الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ يُحْيِي وَيُمِيتُ فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ الَّذِي يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَكَلِمَاتِهِ وَاتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ

Meal (IK): De ki: Ey insanlar; ben gerçekten göklerin ve yerin mülkü kendisinin olan, O’ndan başka hiçbir tanrı bulunmayan, hem dirilten, hem öldüren Allah’ın hepiniz için gönderdiği peygamberiyim. Şu halde Allah’a ve O’nun ümmi peygamberi olan elçisine inanın: Ki o da Allah’a ve O’nun sözlerine inanmaktadır. Ve ona uyun ki hidayete eresiniz.

### [Araf 7:161](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/7:161.md) — لَهُمُ

وَإِذْ قِيلَ لَهُمُ اسْكُنُوا هَذِهِ الْقَرْيَةَ وَكُلُوا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ وَقُولُوا حِطَّةٌ وَادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا نَغْفِرْ لَكُمْ خَطِيئَاتِكُمْ سَنَزِيدُ الْمُحْسِنِينَ

Meal (IK): Hani onlara denilmişti ki: Şu şehirde oturun, dilediğiniz gibi yeyin, için. «Affet» deyin ve kapısından secde ederek girin ki; yanılmalarınızı bağışlayalım. İhsan edenlere daha da arttıracağız.

### [Araf 7:162](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/7:162.md) — لَهُمْ

فَبَدَّلَ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْهُمْ قَوْلًا غَيْرَ الَّذِي قِيلَ لَهُمْ فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِجْزًا مِنَ السَّمَاءِ بِمَا كَانُوا يَظْلِمُونَ

Meal (IK): İçlerinden zulmedenler, kend, lerine söylenen sözü başkasıyla değiştirdiler. Biz de onlara, zulmeder olduklarından dolayı gökten azab indirdik.

### [Araf 7:166](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/7:166.md) — لَهُمْ

فَلَمَّا عَتَوْا عَنْ مَا نُهُوا عَنْهُ قُلْنَا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خَاسِئِينَ

Meal (IK): Böylece onlar, serkeşlik ederek yasak edileni yapmakta ısrar edince; aşağılık maymunlar olun, dedik.

### [Araf 7:179](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/7:179.md) — لَهُمْ · وَلَهُمْ

وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرًا مِنَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لَا يَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْيُنٌ لَا يُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لَا يَسْمَعُونَ بِهَا أُولَئِكَ كَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُولَئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ

Meal (IK): Andolsun ki; Biz cinn ve insanlardan bir çoğunu cehennem için yarattık. Onların kalbleri vardır; anlamazlar, gözleri vardır; görmezler, kulakları vardır; duymazlar. Onlar; hayvanlar gibidirler, hatta daha da sapıktırlar. İşte onlar; gafillerin kendilerdir.

### [Araf 7:183](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/7:183.md) — لَهُمْ

وَأُمْلِي لَهُمْ إِنَّ كَيْدِي مَتِينٌ

Meal (IK): Ben, onlara mühlet veririm. Muhakkak ki Benim düzenim çetindir.

### [Araf 7:186](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/7:186.md) — لَهُ

مَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَلَا هَادِيَ لَهُ وَيَذَرُهُمْ فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ

Meal (IK): Kimi, Allah saptırırsa; onu doğru yola götürecek yoktur. O, bunları taşkınlıkları içinde serseri bir halde bırakır.

### [Araf 7:190](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/7:190.md) — لَهُ

فَلَمَّا آتَاهُمَا صَالِحًا جَعَلَا لَهُ شُرَكَاءَ فِيمَا آتَاهُمَا فَتَعَالَى اللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ

Meal (IK): Allah onlara salih bir çocuk verince; kendilerine verdiği şey hakkında Allah’a ortaklar koştular. Allah, onların ortak koştukları şeyden münezzeh tir.

### [Araf 7:192](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/7:192.md) — لَهُمْ

وَلَا يَسْتَطِيعُونَ لَهُمْ نَصْرًا وَلَا أَنْفُسَهُمْ يَنْصُرُونَ

Meal (IK): Halbuki bunlar; ne onlara yardım edebilir, ne de kendilerine bir yardımları olabilir.

### [Araf 7:195](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/7:195.md) — أَلَهُمْ · لَهُمْ

أَلَهُمْ أَرْجُلٌ يَمْشُونَ بِهَا أَمْ لَهُمْ أَيْدٍ يَبْطِشُونَ بِهَا أَمْ لَهُمْ أَعْيُنٌ يُبْصِرُونَ بِهَا أَمْ لَهُمْ آذَانٌ يَسْمَعُونَ بِهَا قُلِ ادْعُوا شُرَكَاءَكُمْ ثُمَّ كِيدُونِ فَلَا تُنْظِرُونِ

Meal (IK): Onların ayakları var mıdır ki onunla yürüsünler? Elleri var mıdır ki onunla tutsunlar? Gözleri var mıdır ki onunla görsünler? Kulakları var mıdır ki onunla işitsinler? De ki: Çağırın ortaklarınızı da, elinizden gelirse, bana tuzak kurun ve göz açtırmayın.

### [Araf 7:204](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/7:204.md) — لَهُ

وَإِذَا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَأَنْصِتُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ

Meal (IK): Kur’an okunduğu zaman; ona derhal kulak verin ve susun ki, merhamet olunasınız.

### [Araf 7:206](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/7:206.md) — وَلَهُ

إِنَّ الَّذِينَ عِنْدَ رَبِّكَ لَا يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِهِ وَيُسَبِّحُونَهُ وَلَهُ يَسْجُدُونَ

Meal (IK): Muhakkak ki Rabbının katındakiler, O’na kulluk etmekten asla büyüklenmezler. O’na tesbih ederler ve O’na secde ederler.

### [Enfal 8:4](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/8:4.md) — لَهُمْ

أُولَئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَهُمْ دَرَجَاتٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَمَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ

Meal (IK): İşte onlar; inanmışların kendileridir. Onlara Rabb’larının katından dereceler, mağfiret ve cömertçe verilmiş rızıklar vardır.

### [Enfal 8:34](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/8:34.md) — لَهُمْ

وَمَا لَهُمْ أَلَّا يُعَذِّبَهُمُ اللَّهُ وَهُمْ يَصُدُّونَ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَمَا كَانُوا أَوْلِيَاءَهُ إِنْ أَوْلِيَاؤُهُ إِلَّا الْمُتَّقُونَ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Allah onlara, niçin azab etmesin ki; onlar, kendileri ona ehil olmadıkları halde (insanları) Mescid-i Haram’dan men’edip duranlardır. Hem O’nun dostu değillerdir. O’nun dostları ancak müttakilerdir, ama onların çoğu bilmezler.

### [Enfal 8:38](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/8:38.md) — لَهُمْ

قُلْ لِلَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ يَنْتَهُوا يُغْفَرْ لَهُمْ مَا قَدْ سَلَفَ وَإِنْ يَعُودُوا فَقَدْ مَضَتْ سُنَّةُ الْأَوَّلِينَ

Meal (IK): Küfredenlere söyle: Vazgeçerlerse; geçmiş kendilerine bağışlanacaktır. Tekrar başlarlarsa evvelkilerin hükmü muhakkak devam etmiş olacaktır.

### [Enfal 8:48](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/8:48.md) — لَهُمُ

وَإِذْ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ أَعْمَالَهُمْ وَقَالَ لَا غَالِبَ لَكُمُ الْيَوْمَ مِنَ النَّاسِ وَإِنِّي جَارٌ لَكُمْ فَلَمَّا تَرَاءَتِ الْفِئَتَانِ نَكَصَ عَلَى عَقِبَيْهِ وَقَالَ إِنِّي بَرِيءٌ مِنْكُمْ إِنِّي أَرَى مَا لَا تَرَوْنَ إِنِّي أَخَافُ اللَّهَ وَاللَّهُ شَدِيدُ الْعِقَابِ

Meal (IK): Hani şeytan onlara yaptıklarını süslemiş ve demişti ki: Bugün insanlardan sizi yenecek yoktur. Ben de size muhakkak yardımcıyım. İki ordu karşılaşınca da, iki topuğu üstüne kaçarak: Benim sizinle alakam yok, doğrusu sizin görmediklerinizi görüyorum, ben Allah’tan korkuyorum. Çünkü Allah azabı şiddetli olandır, demişti.

### [Enfal 8:60](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/8:60.md) — لَهُمْ

وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ وَآخَرِينَ مِنْ دُونِهِمْ لَا تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ يَعْلَمُهُمْ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ شَيْءٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنْتُمْ لَا تُظْلَمُونَ

Meal (IK): Siz de onlara karşı gücünüzün yettiği kadar kuvvet ve bağlanıp beslenen atlar hazırlayın ki bununla Allah’ın düşmanı, sizin düşmanınız ve bunlardan başka sizin bilmeyip te Allah’ın bildiği diğerlerini korkutasınız. Allah yolunda ne harcarsanız, size ödenir ve siz asla zulmolunmazsınız.

### [Enfal 8:61](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/8:61.md) — لَهَا

وَإِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ

Meal (IK): Eğer barışa yanaşırlarsa; sen de yanaş ve Allah’a tevekkül et. Muhakkak ki Semi, Alim, O’dur.

### [Enfal 8:67](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/8:67.md) — لَهُ

مَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرَى حَتَّى يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيَا وَاللَّهُ يُرِيدُ الْآخِرَةَ وَاللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ

Meal (IK): Hiç bir peygambere yeryüzünde savaşırken zaferler kazanıncaya kadar esirler alması yaraşmaz. Geçici dünya malını istiyorsunuz. Allah ise ahireti istiyor. Ve Allah; Aziz’dir, Hakim’dir.

### [Enfal 8:74](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/8:74.md) — لَهُمْ

وَالَّذِينَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالَّذِينَ آوَوْا وَنَصَرُوا أُولَئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ

Meal (IK): İman edip hicret edenler, Allah yolunda cihad edenler, barındıranlar ve yardım edenler; işte onlar, gerçek mü’minlerdir. Onlar için mağfiret ve cömertçe verilmiş rızıklar vardır.

### [Tevbe 9:5](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/9:5.md) — لَهُمْ

فَإِذَا انْسَلَخَ الْأَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ وَخُذُوهُمْ وَاحْصُرُوهُمْ وَاقْعُدُوا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍ فَإِنْ تَابُوا وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّكَاةَ فَخَلُّوا سَبِيلَهُمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

Meal (IK): Haram aylar çıkınca; artık müşrikleri bulduğunuz yerde öldürün. Onları yakalayın ve hapsedin. Her gözetleme yerinde onları bekleyin. Eğer tevbe ederler; namaz kılar, zekat verirlerse; yollarını serbest bırakın. Muhakkak ki Allah; Gafur’dur, Rahim’dir.

### [Tevbe 9:7](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/9:7.md) — لَهُمْ

كَيْفَ يَكُونُ لِلْمُشْرِكِينَ عَهْدٌ عِنْدَ اللَّهِ وَعِنْدَ رَسُولِهِ إِلَّا الَّذِينَ عَاهَدْتُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ فَمَا اسْتَقَامُوا لَكُمْ فَاسْتَقِيمُوا لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ

Meal (IK): Mescid-i Haram’ın yanında muahede yaptıklarınız müstesna, müşriklerin Allah yanında ve Rasulünün yanında nasıl bir ahdi olabilir ki? Onlar, size doğru davrandıkça siz de onlara karşı doğru davranın. Muhakkak ki Allah; müttakileri sever.

### [Tevbe 9:12](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/9:12.md) — لَهُمْ

وَإِنْ نَكَثُوا أَيْمَانَهُمْ مِنْ بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَطَعَنُوا فِي دِينِكُمْ فَقَاتِلُوا أَئِمَّةَ الْكُفْرِ إِنَّهُمْ لَا أَيْمَانَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَنْتَهُونَ

Meal (IK): Eğer andlaşmalarından sonra yine yeminlerini bozar ve dininize saldırırlarsa; o küfür önderlerini hemen öldürün. Çünkü onların yeminleri yoktur. Belki son verirler.

### [Tevbe 9:21](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/9:21.md) — لَهُمْ

يُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُمْ بِرَحْمَةٍ مِنْهُ وَرِضْوَانٍ وَجَنَّاتٍ لَهُمْ فِيهَا نَعِيمٌ مُقِيمٌ

Meal (IK): Rabbları onlara; kendinden bir rahmet, hoşnudluk ve içlerinde tükenmez ve ebedi nimetler bulunan cennetleri müjdeler.

### [Tevbe 9:37](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/9:37.md) — لَهُمْ

إِنَّمَا النَّسِيءُ زِيَادَةٌ فِي الْكُفْرِ يُضَلُّ بِهِ الَّذِينَ كَفَرُوا يُحِلُّونَهُ عَامًا وَيُحَرِّمُونَهُ عَامًا لِيُوَاطِئُوا عِدَّةَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ فَيُحِلُّوا مَا حَرَّمَ اللَّهُ زُيِّنَ لَهُمْ سُوءُ أَعْمَالِهِمْ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ

Meal (IK): Nesi; ancak küfürde bir artıştır. Onunla kafirler şaşırtılırlar. Bunu bir yıl helal, bir yıl haram sayarlar ki, Allah’ın haram kıldığına sayıca uysunlar da Allah’ın haram ettiğini helal kılmış olsunlar. Böylece onların amellerinin kötülüğü kendilerine süslenip güzel gösterildi. Allah; kafirler güruhunu hidayete erdirmez.

### [Tevbe 9:43](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/9:43.md) — لَهُمْ

عَفَا اللَّهُ عَنْكَ لِمَ أَذِنْتَ لَهُمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَتَعْلَمَ الْكَاذِبِينَ

Meal (IK): Allah seni affetsin. Doğrular sana besbelli olup yalancıları bilmeden önce neden onlara izin verdin?

### [Tevbe 9:46](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/9:46.md) — لَهُ

وَلَوْ أَرَادُوا الْخُرُوجَ لَأَعَدُّوا لَهُ عُدَّةً وَلَكِنْ كَرِهَ اللَّهُ انْبِعَاثَهُمْ فَثَبَّطَهُمْ وَقِيلَ اقْعُدُوا مَعَ الْقَاعِدِينَ

Meal (IK): Eğer onlar çıkmak isteselerdi; elbette bunun için hazırlık yaparlardı. Fakat Allah, onların davranışlarını çirkin gördü de kendilerini alıkoydu. Ve: Oturun oturanlarla beraber, denildi.

### [Tevbe 9:47](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/9:47.md) — لَهُمْ

لَوْ خَرَجُوا فِيكُمْ مَا زَادُوكُمْ إِلَّا خَبَالًا وَلَأَوْضَعُوا خِلَالَكُمْ يَبْغُونَكُمُ الْفِتْنَةَ وَفِيكُمْ سَمَّاعُونَ لَهُمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ

Meal (IK): Eğer onlar da aranızda çıksalardı size şer ve fesadı arttırmaktan başka bir şey yapmazlar ve aranıza muhakkak bir fitne sokmak isteyerek koşarlardı. İçinizde onlara iyice kulak verenler de var. Allah; zalimleri çok iyi bilendir.

### [Tevbe 9:61](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/9:61.md) — لَهُمْ

وَمِنْهُمُ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ وَيَقُولُونَ هُوَ أُذُنٌ قُلْ أُذُنُ خَيْرٍ لَكُمْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَيُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِينَ وَرَحْمَةٌ لِلَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَالَّذِينَ يُؤْذُونَ رَسُولَ اللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Meal (IK): Onlardan kimileri de; o, her şeye kulak kesiliyor, diyerek peygambere eziyyet ederler. De ki: O, sizin için bir hayır kulağıdır. Allah’a inanır, mü’minlere inanır. Ve aranızda iman etmiş olanlara rahmettir. Allah’ın Rasulüne eziyyet verenler için elem verici bir azab vardır.

### [Tevbe 9:63](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/9:63.md) — لَهُ

أَلَمْ يَعْلَمُوا أَنَّهُ مَنْ يُحَادِدِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَأَنَّ لَهُ نَارَ جَهَنَّمَ خَالِدًا فِيهَا ذَلِكَ الْخِزْيُ الْعَظِيمُ

Meal (IK): Bilmezler mi ki: Kim, Allah’a ve Rasulüne karşı koymaya kalkışırsa; muhakkak ona, içinde ebedi kalacağı cehennem ateşi vardır. İşte bu, en büyük rüsvaylıktır.

### [Tevbe 9:68](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/9:68.md) — وَلَهُمْ

وَعَدَ اللَّهُ الْمُنَافِقِينَ وَالْمُنَافِقَاتِ وَالْكُفَّارَ نَارَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا هِيَ حَسْبُهُمْ وَلَعَنَهُمُ اللَّهُ وَلَهُمْ عَذَابٌ مُقِيمٌ

Meal (IK): Allah; münafık erkeklerle, münafık kadınlara ve kafirlere cehennem ateşini vaadetmiştir. Orada temelli kalıcıdırlar. Bu, onlara yeter. Ve Allah; onlara la’net etmiştir. Onlara, sürekli bir azab vardır.

### [Tevbe 9:74](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/9:74.md) — لَهُمْ

يَحْلِفُونَ بِاللَّهِ مَا قَالُوا وَلَقَدْ قَالُوا كَلِمَةَ الْكُفْرِ وَكَفَرُوا بَعْدَ إِسْلَامِهِمْ وَهَمُّوا بِمَا لَمْ يَنَالُوا وَمَا نَقَمُوا إِلَّا أَنْ أَغْنَاهُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ مِنْ فَضْلِهِ فَإِنْ يَتُوبُوا يَكُ خَيْرًا لَهُمْ وَإِنْ يَتَوَلَّوْا يُعَذِّبْهُمُ اللَّهُ عَذَابًا أَلِيمًا فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَمَا لَهُمْ فِي الْأَرْضِ مِنْ وَلِيٍّ وَلَا نَصِيرٍ

Meal (IK): And olsun ki, müslüman olduktan sonra inkar edip küfür sözünü söylemişler iken, söylemedik diye Allah’a yemin ettiler, başaramayacakları bir şeye giriştiler; Allah ve peygamberi bol nimetinden onları zenginleştirdi ve öç almaya kalktılar. Eğer tevbe ederlerse iyiliklerine olur; şayet yüz çevirirlerse, Allah onları dünya ve ahirette can yakıcı azaba uğratır. Ve onlar için yeryüzünde bir dost ve yardımcı yoktur.

### [Tevbe 9:79](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/9:79.md) — وَلَهُمْ

الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقَاتِ وَالَّذِينَ لَا يَجِدُونَ إِلَّا جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُونَ مِنْهُمْ سَخِرَ اللَّهُ مِنْهُمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Meal (IK): Sadaka vermekte gönülden davranan mü’minlere dil uzatan ve güçlerinin yetebildiğinden başkasını bulamayanlarla eğlenenleri Allah maskaraya çevirir. Ve onlar için elim bir azab vardır.

### [Tevbe 9:80](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/9:80.md) — لَهُمْ

اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفَاسِقِينَ

Meal (IK): Onlar için ister mağfiret dile, ister mağfiret dileme. Onlar için yetmiş defa mağfiret dilesen de Allah onları bağişlamayacaktır. Bu, Allah’ı ve Peygamberini inkar etmelerindendir. Allah; fasıklar güruhunu hidayete erdirmez.

### [Tevbe 9:88](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/9:88.md) — لَهُمُ

لَكِنِ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ جَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ وَأُولَئِكَ لَهُمُ الْخَيْرَاتُ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ

Meal (IK): Fakat peygamber ve onunla iman etmiş olanlar; mallarıyla, canlarıyla cihad ettiler. Bütün hayırlar, işte onlarındır. Ve işte onlar, felaha erenlerin kendileridir.

### [Tevbe 9:89](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/9:89.md) — لَهُمْ

أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ

Meal (IK): Onlar için Allah; içinde ebedi kalacakları ve altından ırmaklar akan cennetler hazırladı. İşte bu, en büyük kurtuluştur.

### [Tevbe 9:90](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/9:90.md) — لَهُمْ

وَجَاءَ الْمُعَذِّرُونَ مِنَ الْأَعْرَابِ لِيُؤْذَنَ لَهُمْ وَقَعَدَ الَّذِينَ كَذَبُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ سَيُصِيبُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Meal (IK): Bedevilerden özür beyan edenler, kendilerine izin verilsin diye geldiler. Allah’a ve Rasulüne yalan söyleyenler ise oturup kaldı. İçlerinden küfretmiş olanlara elim bir azab isabet edecektir.

### [Tevbe 9:99](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/9:99.md) — لَهُمْ

وَمِنَ الْأَعْرَابِ مَنْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَيَتَّخِذُ مَا يُنْفِقُ قُرُبَاتٍ عِنْدَ اللَّهِ وَصَلَوَاتِ الرَّسُولِ أَلَا إِنَّهَا قُرْبَةٌ لَهُمْ سَيُدْخِلُهُمُ اللَّهُ فِي رَحْمَتِهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

Meal (IK): Bedevilerden öyleleri de vardır ki; Allah’a ve ahiret gününe inanır, infak ettiğini Allah katında yakınlığa ve peygamberin duasına nail olmaya vesile sayar. Bilin ki; bunlar kendileri için gerçek bir yakınlıktır. Allah, onları rahmetine girdirecektir. Muhakkak ki Allah; Gafur’dur, Rahim’ dir.

### [Tevbe 9:100](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/9:100.md) — لَهُمْ

وَالسَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسَانٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي تَحْتَهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ

Meal (IK): Muhacirlerden, ensardan en ileri ve önde gelenlerle, ihsan ile onlara uyanlardan Allah razı olmuştur. Onlar da Allah’tan hoşnuddurlar. Hem onlara altından ırmaklar akan cennetler hazırlamıştır. Orada temelli kalıcıdırlar. İşte budur en büyük kurtuluş.

### [Tevbe 9:103](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/9:103.md) — لَهُمْ

خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِمْ بِهَا وَصَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلَاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

Meal (IK): Onların mallarından sadaka al ki, bununla onları temizleyip arıtmış olasın. Ve onlara dua et. Şüphesiz ki senin duan onlar için bir sükunettir. Allah; Semi’dir, Alim’dir.

### [Tevbe 9:111](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/9:111.md) — لَهُمُ

إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيَقْتُلُونَ وَيُقْتَلُونَ وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِيلِ وَالْقُرْآنِ وَمَنْ أَوْفَى بِعَهْدِهِ مِنَ اللَّهِ فَاسْتَبْشِرُوا بِبَيْعِكُمُ الَّذِي بَايَعْتُمْ بِهِ وَذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ

Meal (IK): Muhakkak ki Allah, mü’minlerin mallarını ve canlarını, karşılığı cennet olmak üzere satın almıştır. Onlar, Allah yolunda savaşırlar; öldürürler ve öldürülürler. Tevrat’da, İncil’de ve Kur’an’da kendi üzerine hak bir vaaddir. Kim Allah’tan daha çok ahdini yerine getirebilir? Öyleyse yaptığınız alış-verişe sevinin. En büyük kurtuluş işte budur.

### [Tevbe 9:113](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/9:113.md) — لَهُمْ

مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ

Meal (IK): Cehennem ashabı oldukları muhakkak meydana çıktıktan sonra, akraba bile olsalar, müşrikler için mağfiret dilemek peygambere ve mü’minlere yaraşmaz.

### [Tevbe 9:114](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/9:114.md) — لَهُ

وَمَا كَانَ اسْتِغْفَارُ إِبْرَاهِيمَ لِأَبِيهِ إِلَّا عَنْ مَوْعِدَةٍ وَعَدَهَا إِيَّاهُ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ أَنَّهُ عَدُوٌّ لِلَّهِ تَبَرَّأَ مِنْهُ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ لَأَوَّاهٌ حَلِيمٌ

Meal (IK): İbrahim’in babası için mağfiret dilemesi; sadece ona verdiği bir vaadden dolayı idi. Ama onun Allah’ın düşmanı olduğu kendisine belli olunca; ondan uzaklaştı. Muhakkak ki İbrahim, çok içli ve halim idi.

### [Tevbe 9:115](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/ayet/9:115.md) — لَهُمْ

وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُضِلَّ قَوْمًا بَعْدَ إِذْ هَدَاهُمْ حَتَّى يُبَيِّنَ لَهُمْ مَا يَتَّقُونَ إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ

Meal (IK): Allah bir kavmi hidayete erdirdikten sonra; sakınacakları şeyleri onlara açıklamadıkça dalalete düşürmez. Muhakkak ki Allah; her şeyi bilendir.

### Diğer ayetler (496)

- Tevbe: 9:116 · 9:120 · 9:121
- Yunus: 10:2 · 10:4 · 10:21 · 10:22 · 10:27 · 10:64 · 10:68 · 10:80 · 10:107
- Hud: 11:11 · 11:16 · 11:20 · 11:28 · 11:103 · 11:106
- Yusuf: 12:11 · 12:12 · 12:31 · 12:34 · 12:35 · 12:48 · 12:58 · 12:63 · 12:77 · 12:78 · 12:100
- Rad: 13:11 · 13:14 · 13:18 · 13:22 · 13:25 · 13:29 · 13:33 · 13:34 · 13:38
- İbrahim: 14:2 · 14:4 · 14:11 · 14:22 · 14:26
- Hicr: 15:4 · 15:9 · 15:20 · 15:22 · 15:29 · 15:39 · 15:44
- Nahl: 16:24 · 16:31 · 16:37 · 16:39 · 16:40 · 16:52 · 16:57 · 16:62 · 16:63 · 16:64 · 16:73 · 16:99 · 16:104 · 16:106 · 16:117
- İsra: 17:7 · 17:9 · 17:10 · 17:13 · 17:18 · 17:19 · 17:23 · 17:24 · 17:28 · 17:44 · 17:97 · 17:99 · 17:101 · 17:110 · 17:111
- Kehf: 18:1 · 18:2 · 18:5 · 18:7 · 18:17 · 18:26 · 18:31 · 18:32 · 18:34 · 18:37 · 18:41 · 18:43 · 18:45 · 18:52 · 18:58 · 18:66 · 18:82 · 18:84 · 18:88 · 18:90 · 18:97 · 18:105 · 18:107
- Meryem: 19:7 · 19:17 · 19:35 · 19:49 · 19:50 · 19:53 · 19:62 · 19:64 · 19:65 · 19:75 · 19:79 · 19:81 · 19:84 · 19:96 · 19:98
- Taha: 20:6 · 20:8 · 20:39 · 20:44 · 20:61 · 20:71 · 20:74 · 20:75 · 20:77 · 20:88 · 20:89 · 20:90 · 20:101 · 20:108 · 20:109 · 20:113 · 20:115 · 20:121 · 20:124 · 20:128
- Enbiya: 21:19 · 21:43 · 21:50 · 21:52 · 21:53 · 21:58 · 21:60 · 21:72 · 21:76 · 21:82 · 21:84 · 21:88 · 21:90 · 21:94 · 21:98 · 21:100 · 21:101
- Hac: 22:9 · 22:18 · 22:19 · 22:21 · 22:28 · 22:30 · 22:34 · 22:46 · 22:48 · 22:50 · 22:54 · 22:57 · 22:64 · 22:71 · 22:73
- Müminun: 23:38 · 23:56 · 23:61 · 23:63 · 23:69 · 23:80 · 23:117
- Nur: 24:4 · 24:6 · 24:11 · 24:19 · 24:23 · 24:26 · 24:30 · 24:36 · 24:40 · 24:41 · 24:49 · 24:55 · 24:60 · 24:62
- Furkan: 25:2 · 25:8 · 25:12 · 25:15 · 25:16 · 25:39 · 25:60 · 25:69
- Şuara: 26:4 · 26:14 · 26:43 · 26:49 · 26:71 · 26:92 · 26:106 · 26:124 · 26:142 · 26:155 · 26:161 · 26:177 · 26:197 · 26:208 · 26:211
- Neml: 27:4 · 27:5 · 27:23 · 27:24 · 27:37 · 27:41 · 27:44 · 27:61 · 27:82 · 27:89 · 27:91
- Kasas: 28:6 · 28:8 · 28:12 · 28:16 · 28:18 · 28:19 · 28:24 · 28:37 · 28:51 · 28:57 · 28:64 · 28:68 · 28:70 · 28:76 · 28:81 · 28:84 · 28:88
- Ankebut: 29:17 · 29:23 · 29:26 · 29:27 · 29:38 · 29:46 · 29:62 · 29:65
- Rum: 30:13 · 30:18 · 30:26 · 30:27 · 30:29 · 30:43
- Lokman: 31:6 · 31:8 · 31:21 · 31:32
- Secde: 32:17 · 32:19 · 32:20 · 32:26
- Ahzab: 33:17 · 33:30 · 33:31 · 33:35 · 33:36 · 33:38 · 33:44 · 33:47 · 33:57 · 33:64
- Sebe: 34:1 · 34:4 · 34:5 · 34:10 · 34:12 · 34:13 · 34:15 · 34:21 · 34:22 · 34:23 · 34:33 · 34:37 · 34:39 · 34:52
- Fatır: 35:2 · 35:7 · 35:8 · 35:10 · 35:13 · 35:36 · 35:40
- Yasin: 36:13 · 36:33 · 36:37 · 36:38 · 36:40 · 36:41 · 36:42 · 36:43 · 36:45 · 36:47 · 36:57 · 36:69 · 36:71 · 36:72 · 36:73 · 36:75 · 36:82
- Saffat: 37:9 · 37:35 · 37:41 · 37:67 · 37:97 · 37:149 · 37:164 · 37:172 · 37:173
- Sad: 38:10 · 38:15 · 38:19 · 38:23 · 38:25 · 38:26 · 38:36 · 38:40 · 38:43 · 38:50 · 38:54 · 38:72
- Zümer: 39:2 · 39:6 · 39:11 · 39:14 · 39:16 · 39:17 · 39:20 · 39:23 · 39:34 · 39:36 · 39:37 · 39:44 · 39:47 · 39:48 · 39:54 · 39:63 · 39:71 · 39:73
- Mü'min: 40:14 · 40:21 · 40:33 · 40:43 · 40:52 · 40:65 · 40:68 · 40:73
- Fussilet: 41:8 · 41:9 · 41:11 · 41:24 · 41:25 · 41:28 · 41:38 · 41:48 · 41:53
- Şura: 42:4 · 42:8 · 42:12 · 42:16 · 42:20 · 42:21 · 42:22 · 42:23 · 42:26 · 42:35 · 42:42 · 42:44 · 42:46 · 42:47 · 42:53
- Zuhruf: 43:13 · 43:15 · 43:20 · 43:36 · 43:85
- Duhan: 44:13
- Casiye: 45:9 · 45:10 · 45:11 · 45:24 · 45:33 · 45:37
- Ahkaf: 46:4 · 46:5 · 46:6 · 46:26 · 46:32 · 46:35
- Muhammed: 47:6 · 47:8 · 47:11 · 47:12 · 47:13 · 47:14 · 47:15 · 47:18 · 47:20 · 47:21 · 47:25 · 47:32 · 47:34
- Fetih: 48:6
- Hucurat: 49:2 · 49:3 · 49:5
- Kaf: 50:6 · 50:10 · 50:35 · 50:37
- Zariyat: 51:43
- Tur: 52:8 · 52:24 · 52:38 · 52:39 · 52:43
- Necm: 53:21 · 53:28 · 53:58
- Kamer: 54:27
- Rahman: 55:24
- Hadid: 57:2 · 57:5 · 57:7 · 57:11 · 57:13 · 57:18 · 57:19
- Mücadele: 58:15 · 58:16 · 58:18
- Haşr: 59:3 · 59:15 · 59:24
- Mümtehine: 60:10 · 60:12
- Münafikun: 63:5 · 63:6
- Tegabün: 64:1 · 64:5
- Talak: 65:2 · 65:4 · 65:5 · 65:6 · 65:10 · 65:11
- Mülk: 67:5 · 67:7 · 67:12
- Kalem: 68:41 · 68:45
- Hakka: 69:8 · 69:35
- Mearic: 70:2
- Nuh: 71:7 · 71:9 · 71:25
- Cin: 72:9 · 72:23 · 72:25
- Müddessir: 74:12 · 74:14 · 74:49
- İnsan: 76:26 · 76:31
- Mürselat: 77:36 · 77:48
- Nebe: 78:38
- Abese: 80:6
- İnşikak: 84:20 · 84:25
- Buruc: 85:9 · 85:10 · 85:11
- Tarık: 86:10
- Gaşiye: 88:6
- Fecr: 89:23
- Beled: 90:8
- Şems: 91:13
- Tin: 95:6
- Beyyine: 98:5
- Zilzal: 99:3 · 99:5
- İhlas: 112:4

## Sözlükler (2)

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

باب الهاء واللام
هل ، له ، لهله : مستعملة .
هَلْ ، له : قال ابن السّكيت : إذا قيل لك : هَلْ لَكَ في كذا وكذا ؟ قلتَ : لي فيه ، وإنّ لي فيه ، وما لي فيه . ولا تقل : إن لي فيه هلاًّ . والتأويل : هل لك فيه حاجةٌ ، فحذفت الحاجةُ لمَّا عُرفَ المعنى ، وحَذَف الرادُّ ذِكر الحاجة ، كما حذفها السائل . وقال الليث : هَلْ خفيفةً : استفهامٌ .
وتقول : هل كان كذا وكذا ؟ وهل لك في كذا وكذا ؟ قال : وقول زهير :
أَهَلْ أَنْتَ وَاصِلُه
اضطرار ، لأن هل حرف استفهام ، وكذلك الألف ، ولا يستفهَم بحرفي استفهام . وقال الخليل لأبي الدُّقَيْش : هلْ لكَ في الرُّطَبِ ؟ قال : أَشَدُّ هَلْ وأوْحَاه ، فخفَّف ، وبعض يقول : أشدُّ الهلّ وأوحاه بتثقيل . ويقول : كل حرف أداةٍ إذا جعلت فيه ألفاً ولاماً صار اسماً فقوّي وثُقل ، كقول الشاعر :
إن لَيْتًا وإنَّ لَوَّا عَنَاءُ
قال الخليل : إذا جاءت الحروف الليّنة في كلمة نحو لَوْ وأشبها وأشباهها ثُقلت ، لأن الحرف اللين خَوَّارٌ أجوف ، لا بد له من حَشْوٍ يُقَوَّى به إذا جُعِل اسماً . قال : والحروف الصحاح القوية مستغنيةٌ بِجُرُوسها لا تحتاج إلى حشوٍ فتترك على حالها .
سلمة عن الفرّاء ( هل ) قد تكون جَحْداً وتكون خَبراً . قال : وقول الله : ( ) ( الإنسَان : 1 ) من الخَبَر ، معناه : قَدْ أَتَى على الإنسان حِينٌ من الدَّهْر . قال : والجَحْدُ أن تقول : هل زلت تقوله ، بمعنى ما زلت تقوله . قال : فيستعملون هل ، تأتي استفهاماً ، وهو بابها ، وتأتي جحداً مثل قوله . وهَلْ يقدر أحدٌ على مثل هذا . قال : ومن الخبر قولك للرجل : هَلْ وَعَظْتُك ؟ هل أعطيْتُك ؟ تُقَرره بأنّك قد وعَظْتَه وأعطيْتَه . حُكِيَ عن الكسائيّ أنه قال : تقول : هَلْ زِلْتَ تقوله ، بمعنى ما زِلْتَ تقوله ، قال : فيستعملون هَلْ بمعنى ما . قال : ويقال : متى زِلْتَ تقول ذلك وكيف زلت ؛ وأنشد :
وهَلْ زِلْتُم تَأوِي العَشِيرَةُ فيكُم
وتُنْبِتُ في أكنافِ أبْلَح خِضْرِمِ
وقال الفرّاء : وقال الكسائي : هلْ تأتي استفهاماً ، وهو بَابُها ، وتأتي جَحْداً ، مثل قوله :
أَلاَ هَلْ أَخُو عَيْشٍ لذيذٍ بدائم
معناه : ألا مَا أخو عَيْشٍ . قال : وتأتي شَرْطاً ، وتأتي بمعنى قد ، وتأتي توبيخاً ، وتأتي أمْراً ، وتأتي تنبيهاً ، وقال : فإذا زِدْتَ فيها ألفاً كانت بمعنى التسكين . وهو معنى قوله ( إذا ذُكِرَ الصالِحُون فحي هَلاَ بِعُمَرَ ) قال : معنى حيّ أسرِعْ بذكره ، ومعنى هلا ؛ أي : اسْكُنْ عند ذكره حتى تنقضي فضائله ؛ وأنشد :
وأَيّ حَصَانٍ لا يُقَالُ لها هَلا
أي : اسكني للزَّوْج ؛ قال : فإِن شدَّدْتَ لامها ، فقلت : هلاَّ ، صارت بمعنى اللَّوْم والحضّ ، فاللَّوْمُ : على ما مضى من الزمان ، والحضُّ : على ما يأتي من الزمان ، ومن الأمر قوله جلَّ وعزَّ : ( فَهَلْ أَنْتُمْ مُّنتَهُونَ ) ( المائدة : 91 ) وأخبرني المنذريُّ عن ثعلب أنه قال : حَيَّ هَلْ ؛ أي : أَقْبِلْ إليّ ، وربما حذف حيّ فقيل : هَلاَ إليّ . وقال الزّجّاج : إذا جعلنا معنى ) ) ( الإنسان : 1 ) قد أتى على الإنسان ، فهو بمعنى ألَمْ يأتِ على الإنسان حين من الدهر . أخبرني المنذريّ عن فهمٍ عن ابن سلام قال : سألت سيبويهِ
عن قوله : ( فَلَوْلاَ كَانَتْ قَرْيَةٌ ءَامَنَتْ فَنَفَعَهَآ إِيمَانُهَا إِلاَّ قَوْمَ يُونُسَ ) ( يُونس : 98 ) على أي شيءٍ نُصِبَ ؟ قال : إذا كان معنى إلا لكن نُصِبَ . وقال الفرّاء في قراءة أُبيّ ( فهلاّ ) وفي مصحفنا ( فلولا ) . قال : ومعناها أنهم لم يؤمنوا ثم استثنى قومَ يونس بالنصب على الانقطاع بما قبله . كأن قومَ يونس كانوا منقطعين من قومِ غيرهِ . وقال الفرَّاء أيْضاً : لولا إذا كانت مع الأسماء ، فهي شرطٌ ، وإذا كانت مع الأفعال ، فهي بمعنى هلاَّ ، لَوْمٌ على ما مضى وتحضيض لِمَا يأْتِي . وقال الزّجّاج في قوله : ( رَبِّ لَوْلا ( صلى الله عليه وسلم )
1764 أَخَّرْتَنِى ( صلى الله عليه وسلم )
1764 إِلَى أَجَلٍ ) ( المنَافِقون : 10 ) معناه هلاّ .
قال الليث : تقول : هَلّ السحابُ بالمطر وانهلّ بالمطر انْهِلالاً ؛ وهو شدة انصبابه ، ويتهلَّلُ السحابُ ببَرْقه ؛ أي : يتَلأْلأُ ، ويتهلّل الرجل فَرَحاً ؛ وقال زهير :
تَرَاهُ إذا ما جِئْتَهُ مُتَهَللاً
كأَنَّكَ تُعطِيهِ الذي أَنْتَ سَائِلُهْ
قال : والهَلِيلَةُ : الأرض التي استُهِلّ بها المطر ، وما حواليها غيرُ ممطور ، قال : والهِلال : غُرَّةُ القمر حين يُهِلُّه الناس في أول الشهر . تقول : أُهِلَّ القَمَرُ . ولا يقال : أُهِلَّ الهلالُ . قلت : هذا غلط . وكلام العرب : أُهِلَّ الهِلالُ . وروى أبو عبيد عن أبي عمرو : أُهِلَّ الهلال واستُهِلّ ، لا غيرُ . وروى أبو العباس عن ابن الأعرابي : أَهَلَّ الهلالُ واسْتَهَلَّ وأهلّ الصبيُّ واستَهَلَّ . وقال : الشهرُ الهلالُ بعينه . وقال شمر : أُهِلّ الهلالُ واستُهلّ ، قال واستَهَلَّ أيضاً ، وشهر مستهِلٌّ ؛ وأنشد :
وشهر مستهِلٌّ بعدَ شَهْرٍ
ويوم بعده يومٌ قريبُ
قال أبو بكر : قال أبو العباس : سُمي الهلالُ هلالاً ، لأن الناس يرفعون أصواتهم بالإخبار عنه . وأَهَلَّ الرجلُ واستَهلَّ : إذا رفع صوته ؛ وقول الشاعر :
غيرَ يَعْفُورٍ أَهَلَّ به
جَابَ دَفَّيْه عن القَلْبِ
قيل في الإهلال : إنه شيء يعتريه في ذلك الوقت يخرج من جوفه شبيهٌ بالعُواء الخفيف ، وهو بين العواء والأنين ، وذلك من حاق الحِرْص وشدّة الطلب وخوف الفَوْتِ . وانهلّت السماء منه يعني كلبَ الصيد إذا أُرسل على الظّبْي فأخذه . أبو زيد : استهلَّت السماء في أول المطر ، والاسم الهلَلُ . وقال غيره : هَلَّ السحابُ : إذا قطَرَ قَطْراً له صوتٌ ، وأهَلَّه اللَّهُ ، ومنه انْهِلاَلُ الدمع وانْهِلالُ المطر . وأخبرني المنذريُّ عن أبي الهيثم قال : يسمّى القمر لِلَيْلَتَيْن من أَوَّل الشَّهر هِلاَلاً ، ولليلتين من آخر الشهر ليلة ستّ وسبع وعشرين هلالاً . ويسمّى ما بين ذلك قَمَراً ، ويقال : أَهْلَلْنَا الهِلاَل واستهلَلْنَاه . وقال الليث : المُحْرِم يُهِلُّ بالإحرام : إذا أوجب الحُرُم على نفسه ، تقول : أَهَلَّ فلانٌ بعمرة أو بِحَجَّة ؛ أي : أَحْرَمَ بها ، وإنما قيل للإِحرام إِهْلالٌ ، لأن إحرامهم كان عند إهلال الهلال . قلت : هذا غلط إنما قيل للإحرام : هلالٌ لرفع
المُحرم صوتَه بالتلبية . قال أبو عبيد : قال الأصمعيّ وغيره : الإهلالُ : التلبية ، وأصل الإهلال رفْعُ الصوت ، وكل شيء رافعٍ صوتَه فهو مُهِلٌّ . قال أبو عبيد : وكذلك قول اللَّهِ جلّ وعزّ في الذبيحة ) وَمَآ أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ ) ( المَائدة : 3 ) هو ما ذبح للآلهة ، وذلك لأن الذَّابِحَ كان يُسَميها عند الذبح ، فذلك هو الإهْلاَلُ ؛ وقال النابغة : يذكر دُرّةً أخرجها غَوَّاصُها من البحر :
أو دُرَّةٍ صَدَفيةٍ غَوَّاصُها
بَهِجٌ مَتَى يَرَهَا يُهِلَّ ويَسْجُدِ
يعني بإهلاله رفعَه صوتَه بالدعاءِ والحمد لِلَّهِ إذَا رآها . وقال أبو عبيد : وكذلك الحديثُ في استهلال الصبيّ إذا وُلد لم يَرِثْ ولم يُورَثْ حتى يستهلَّ صارخاً ، وذلك أنه يُسْتَدَلُّ على أنه وُلِدَ حيّاً بصوته ؛ وقال ابن أحمر :
يُهِلُّ بالفَرْقَدِ رُكْبَانُها
كما يُهِلُّ الرّاكِبُ المُعْتَمِرْ
وقال الليث : قال أبو الخطاب : كل متكلّمٍ رافعٍ الصوتَ أو خافضِه فهو مُهل ومُسْتَهِلّ ؛ وأنشد :
وأَلْفَيْتُ الخُصُومَ وَهُمْ لَدَيْهِ
مُبَرْشِمَةً أَهلُّوا يَنْظُرونا
قلت : والدليل على صحة ما قاله أبو عبيد ، وحكاه عن أصحابه ، قول السَّاجِع عند رسول الله ( صلى الله عليه وسلم ) حين قضى في الجنين الذي أسقطته أمّه ميتاً بغُرَّة ، فقال : أرأيت من لا شَرِبَ ولا أَكَل ، ولا صَاحَ فاستَهَلّ ، مثل دمه يُطَل ، فجعله مُسْتَهِلاًّ بصياحه عند الولادة . وقال الليث : يقال للبعير إدا استَقْوَس وحَنَى ظهره والتزق بطنُه هُزَالاً ، وإحناقاً : قد هُللَ البعير تهليلاً ؛ وقال ذو الرُّمَّة :
إذا ارفَضَّ أطرافُ السيَاطِ وهُللَتْ
جُرُومُ المَطَايا عذَّبَتْهُنّ صَيْدَحُ
ومعنى هُللت ؛ أي : انحنت حتى كأنّها الأَهِلّة دِقة وضُمْراً . وقال الليث : الهَلَلُ : الفَزَعُ . يقال : حَمَل في هَلَل ، إِنْ ضرب قِرْنه . ويقال : أحجم عنّا هَلَلاً ؛ قاله أبو زيد . وقال : مات فلان هَلَلاً ووَهَلاً ؛ أي : فَرَقاً . وقال أبو عبيد : التهليل : النُّكُوص ؛ وقال كعب بن زهير :
وما بِهِمْ عَنْ حِياضِ الموتِ تَهْلِيلُ
وأخبرني المنذريّ عن أبي الهيثم أنه قال : ليس شيء أجرأَ من النمرِ . ويقال : إن الأسد يُهلل ويكلّل ، وإن النمر يُكَللُ ولا يُهَللُ . قال : والمهلّل : الذي يحمل على قِرْنه ثم يجبن فينثني ويرجع ، يقال : حَمَلَ ثم هلّل ، والمكلل : الذي يحمل فلا يرجع حتى يقع بِقرنه ؛ وقال الراعي :
قَوْمٌ على الإسلامِ لمّا يَمْنعَوا
ماعُونَهُمْ ويُهلّلوا تَهْلِيلاً
أي : لما يُهَلَلّوا ؛ أي : لمّا يرجعوا عمَّا هم عليه من الإسلام ، من قولهم : هَلّلَ عن قِرْنه وكَلَّس . قلت : أراد لما يُضَيعوا شهادة أن لا إله إلا اللَّهُ ، وهو رفع الصوت بالشهادة . هذا على قول من رواه ( ويضيعوا التهليلا ) . وقال اللَّيْثُ : التهليل : قول لا إله إلاّ اللَّهُ ، قلت : ولا
أَرَاهُ مأخوذاً إلا مِنْ رفع قائِله به صوتَه . وقيل : هو مأخوذ من حُرُوف لا إله إلا اللَّهُ . قلت : وهذا أَوْلَى بقول الرّاعي من التهليل بمعنى النكوص إذا روي ( ويضيّعوا التهليلا ) . وقال الليث : الهِلاَل : الحيَّةُ الذَّكَر . قلت : الهلال ، عند العرب : الحيّة ذكراً كان أو غيرَ ذكرٍ ، كذلك قال ابن الأعرابي ؛ وأنشد :
في نَثْلَةٍ تَهْزَأُ بالنصال
كأَنَّها من خِلَع الهِلالِ
يصِفُ دِرْعاً ، شبَّهها في صفائِها بِسَلْخِ الحيَّةِ . وهزؤها بالنصال : ردُّها إيّاها . وقال ابن الأعرابي : الهلالُ ، أيضاً : ما يبقى في الحوضِ من الماء الصافي . قلت : وقيل له هلالٌ ، لأنّ الغدير إذا امتلأ من الماء استدار ، وإذا قَلَّ ماؤه صار الماءُ في ناحِيَةٍ منه فاستقْوَس . قال : والهلال : الغُلام الحسنُ الوجهِ . ويقال لِلرَّحَى : هلال ، إذا انكسرت . وقال الليث : الهَلْهَل : السّمُّ القاتل ، قلت : ليس كل سُمَ يكون قاتلاً يسمى هَلْهَلاً ، ولكن الهَلْهَل ضربٌ من السموم بعينه يَقْتُل من ذاق منه ، وإخاله هندياً . وقال الليث : الهَلْهلة : سخافة النسج . ثوبٌ مُهَلْهَلٌ . قال : والمهلهَلة من الدروع : أرْدؤها . أبو عبيد عن الأحمر قال : اللهَلَهُ والنّهْنَهُ : الثوب الرقيق النسجِ . وقال شمر : يقال ثوب مُلَهْلَهٌ ومهلهَلٌ ومنَهْنَهٌ ؛ وأنشد :
ومَدَّ قُصَيٌّ وأبْنَاؤُه
عليكَ الظلاَلَ فما هَلْهَلُوا
وقال شمر في كتاب ( السلاح ) : المُهلْهَلَةُ ، من الدروع ، قال بعضهم : هي الحسنَةُ النَّسْج الرقيقة ليست بصفيقة . قال : ويقال : هي الواسعة الحَلَق . قال : وقال ابنُ الأعرابي : ثوب لَهْلَهُ النسج ؛ أي : رقيقٌ ليس بكثيف . ويقال : هلْهَلْتُ الطَّحِينَ : إذا نخلته بشيء سخيف ، وقال أمية :
كما تُذْرِي المُهَلْهِلَةُ الطَّحِينا
وقال النابغة :
أَتَاكَ بِقْولٍ لَهْلَهِ النَّسْجِ كَاذِبٍ
ولم يأْتِكَ الحقُّ الذي هو نَاصِعُ
وقال الليث : الهُلاَهِلُ ، من وصف الماء : الكثيرُ الصَّافي .
قال : ويقال أنهج الثوب هلهالاً ، وأنشد شمر قول رؤبة :
ومُخْفِقٍ من لَهْلَهٍ ولَهْلَهِ
من مهمه يَجْتَبْنَهُ ومَهْمَهِ
قال ابن الأعرابي : اللُّهلُه الوادي الواسع .
وقال غيره : اللَّهَالِهُ ما استوى من الأرض .
وقال الليث : اللُّهلهُ المكان الذي يضطرب فيه السراب .
وقال الأصمعي : اللَّهْلَهُ ما استوى من الأرض .
وقال أبو نصر : أهالِيلُ الأمطار ، لا واحدَ لها في قول ابن مقبل :
وغَيْثٍ مَرِيعٍ لم يُجَدَّعْ نَبَاتُهُ
وَلَتْهُ أهالِيلُ السماكَيْنِ مُعْشِب
وقال ابن الأنباريّ : قال أبو عكرمة الضبي : يقال : هَيْلَلَ الرجلُ : إذا قال لا إله إلا اللَّهُ ، وقد أخذنا في الهَيْلَلَةِ : إذا أخذنا في التَّهْلِيل . قال أبو بكر : وهو مثل قولِهمْ حَوْلَقَ الرجل وحَوْقَلَ : إذا قال لا حول ولا قوة إلا باللَّهِ ؛ وأنشد :
فِدَاكَ من الأقوامِ كلُّ مُبَخَّل
يُحَوْلِقُ إمّا سالَهُ العُرْفَ سائلُ
قال : وقال الخليل : حَيْعَلَ الرجل إذا قال : حيّ على الصلاة ، قال : والعرب تفعل هكذا إذا كثُر استعمالهم الكلمتين ضمّوا بعضَ حروف إحداهما إلى بَعْضِ حروف الأخرى ، قولهم : لا تُبَرْقِلْ علينا ؛ والبَرْقلة : كلام لا يتبعه فعل ، مأخوذ من البَرْقِ الذي لا مَطَر معه . أخبرني المنذريّ عن أبي العباس ، أنه قال : الحوقلة والبسملة والسبحلة والهيللة ، قال هذه الأربعةُ جاءت هكذا ، قيل له : فالحمدَلةُ ، فقال : لا ، وَأَنْكَرَه . ابن بزرج : هَلال المطر وهِلالُه ، وما أصابنا هِلاَل ولا بِلال ولا طِلاَلٌ . قال وقالوا : الهِلَلُ للأمطار ، واحدها هِلَّةٌ ؛ وأنشد :
مِنْ مَنْعِجٍ جَادَتْ رَوَابِيهِ الهِلَلُ
أبو عبيد عن الأصمعيّ : انهلّت السماء : إذا صبّت ، واستهلّت : إذا ارتفَع صوتُ وقعها ، وكأن استهلال الصبيّ منه . وقال أعرابي : ما جاد فلان لنا بهِلَّةٍ ولا بِلّة . ويقال أهَلَّ السيفُ بفلان : إذا قطع فيه ؛ وقال ابن أحمر :
وَيْلُ أُم خِرْقٍ أَهَلَّ المَشْرَفِيُّ به
عَلَى الهَبَاءَةِ لا نِكْسٌ ولا وَرِعُ
وهلال البعير : ما استقْوَس منه عند ضُمْرِه ؛ وقال ابن هرمة :
وَطَارِقِ همَ قد قَرَيْتُ هِلاَلَهُ
يَخُبُّ إذا اعْتَلَّ المَطِيُّ ويَرْسُمُ
أراد أنه قد فرَى الهمُّ الطارقُ سير هذا البعير ؛ وأما قوله :
وليستْ لها رِيحٌ ولكن وَدِيقَةٌ
يَظَلُّ بها السَّامي يُهِلُّ وَيَنْقَعُ
فالسَّامي الذي يطلب الصيد في الرمضاء ، يلبس مِسْحَاتَيْهِ ويُثِيرُ الظباء من مَكانِسها ، رَمِضَتْ تشقّقت أظلافها ويُدْرِكها السامي فيأخذها بيده ، وجمعه السُّمَاةُ . وقال الباهليّ في قوله : يُهِل : هو أن يرفَع العطشانُ لسانه إلى لهاتِه فيجمع الريق ؛ يقال جاء فلان يُهِلُّ من العطش . والنقْعُ جمع الريق تحت اللسان . أبو عبيد عن أبي زيد : يقال للحدَائِد التي تقم ما بين أحْنَاءِ الرحال : أهِلَّة ، واحدها هلال . وقال غيره هِلاَل النَّوْءِ : ما استقْوَسَ منه . وقال اللحيانيّ : هالَلْتُ الأَجِيرَ مهالَّةً وهِلاَلاً : إذا استأجَرْته من الهلال إلى الهلال بشيء معلوم . أبو عبيد عن أبي عمرو : هَلْهَلْتُ أُدْرِكُه ؛ أي : كنتُ أدركه . وقال ابن الأعرابيّ : الهلْهَلَةُ : الانتظار والتأنّي . وقال الأصمعيّ في قول حَرْمَلة بن حكيم :
هَلْهِلْ بِكَعْبٍ بَعْدَما وقَعَتْ
فوقَ الجَبِين بِسَاعدٍ فَعْمِ
قال : هَلْهِلْ بكعبٍ ؛ أي : أمهله بعدما وقعت به شَجَّةٌ على جبينه . ويقال : هَلْهَلَ
فلان شِعْره : إذا لم يُنَقحْه ، وأرسله كما حضره ، وكذلك سمي الشاعرُ مهلهِلاً . وقال شمر : هلْهَلْتُ : تَلَبَّثتُ وتنظَّرْتُ قال : وسمي مهلهل مهلهلاً بقوله لزهير بن جَناب :
لمّا توغَّلَ في الكُرَاعِ هَجِينُهُم
هَلْهَلْتُ أثأَرُ جَابِراً أو صِنْبِلا
أخبرني به أبو بكر عنه . ويقال : أهَلَّت أرض بِعَالمها : إذا ذكرت به ؛ وقال جرير :
هنيئاً للمدينةِ إذْ أَهلَّتْ
بأهلِ العِلْمِ أبدأ ثم عادا
وقال أبو عمرو : يقال لنسج العنكبوت : الهَلَلُ والهَلْهَلُ .
ثعلب عن ابن الأعرابيّ : هلَّ : إذا فرح ، وهلّ : إذا صاح .
وقال في موضع آخر : هَلَّ يَهُل : إذا فرح ، وهلَّ يَهِلُّ : إِذا صاح . وبنو هلال : قبيلة من العرب .

##### Türkçe

باب **الهاء** ve **اللام**
**هل** ، **له** ، **لهله** : kullanılanlardır .
**هَلْ** ، **له** : İbnü’s-Sikkît dedi: Sana: **هَلْ لَكَ في كذا وكذا ؟** denildiği zaman, “**لي فيه**”, “**وإنّ لي فيه**”, “**وما لي فيه**” dersin. “**إن لي فيه هلاًّ**” deme. Te’vil şudur: “Onda senin için bir ihtiyaç var mı?”; mânâ bilindiği vakit **الحاجة** (ihtiyaç) hazfedildi; cevap veren de, soranın hazfettiği gibi, ihtiyacın zikrini hazfetti. Leys dedi: **هَلْ** hafif olarak: bir istifhamdır.

Ve dersin: “Şöyle şöyle oldu mu?” ve “Şöyle şöylede senin için var mı?” Dedi: Züheyr’in sözü:
أَهَلْ أَنْتَ وَاصِلُه
zarurettir; çünkü **هل** istifham harfidir; **الألف** da böyledir; iki istifham harfiyle istifham edilmez. Halîl, Ebü’d-Dukayş’e dedi: “**هلْ لكَ في الرُّطَبِ ؟**” O dedi: “**أَشَدُّ هَلْ وأوْحَاه**”; sonra hafifletti; bazıları da “**أشدُّ الهلّ وأوحاه**” der, teşdîd ile. Ve der: Her edat harfi, içine **ألف** ve **لام** konulduğu zaman isim olur; böylece kuvvetlenir ve ağırlaşır; şairin sözü gibi:
إن لَيْتًا وإنَّ لَوَّا عَنَاءُ
Halîl dedi: Yumuşak harfler bir kelimede **لَوْ** ve benzerleri ve emsali gibi geldiği zaman ağırlaştırılır; çünkü yumuşak harf gevşektir, içi boştur; isim yapıldığı zaman onunla kuvvetlendirilecek bir dolguya mutlaka muhtaçtır. Dedi: Sağlam güçlü harfler ise, kendi gürültüleriyle müstağnidir; dolguya ihtiyaç duymaz; hâlleri üzere bırakılır.

Seleme, Ferrâ’dan: **( هل )** bazen inkâr (cehd) olur, bazen haber olur. Dedi: Allah’ın sözü: **( )** **( الإنسَان : 1 )** haberdendir; mânâsı: “İnsanın üzerinden dehrden bir zaman geçti.” Dedi: Cehd şudur: “**هل زلت تقوله**” dersin; “**ما زلت تقوله**” mânâsında. Dedi: Böylece **هل** kullanırlar; istifham olarak gelir, bu onun bâbıdır; ve cehd olarak gelir, onun sözü gibi. Ve “**وهَلْ يقدر أحدٌ على مثل هذا**”. Dedi: Haberden olan, erkeğe sözün: “**هَلْ وَعَظْتُك ؟** **هل أعطيْتُك ؟**” Onu, gerçekten ona öğüt verdiğini ve ona verdiğini ikrar ettirirsin. Kisâî’den hikâye edildi ki dedi: “**هَلْ زِلْتَ تقوله**” dersin; “**ما زِلْتَ تقوله**” mânâsında. Dedi: Böylece **هَلْ**’i **ما** mânâsında kullanırlar. Dedi: “Ne vakit hâlâ bunu söylüyorsun ve nasıl hâlâ” denir; ve şu beyti okudu:
وهَلْ زِلْتُم تَأوِي العَشِيرَةُ فيكُم
وتُنْبِتُ في أكنافِ أبْلَح خِضْرِمِ
Ferrâ dedi: Kisâî dedi: **هلْ** istifham olarak gelir, bu onun bâbıdır; ve cehd olarak gelir, onun sözü gibi:
أَلاَ هَلْ أَخُو عَيْشٍ لذيذٍ بدائم
mânâsı: “**ألا مَا أخو عَيْشٍ**”. Dedi: Şart olarak gelir; ve **قد** mânâsında gelir; ve azarlama olarak gelir; ve emir olarak gelir; ve uyarma olarak gelir. Dedi: Ona **ألف** eklediğin zaman sükûnet mânâsında olur. Bu, şu sözün mânâsıdır: **( إذا ذُكِرَ الصالِحُون فحي هَلاَ بِعُمَرَ )** Dedi: **حيّ**’nin mânâsı: “Onu anmakta acele et”; **هلا**’nın mânâsı: “Onu anarken sükûn bul; faziletleri bitinceye kadar.” Ve şu beyti okudu:
وأَيّ حَصَانٍ لا يُقَالُ لها هَلا
yani: “Kocaya karşı sükûn et.” Dedi: Eğer **لام**’ını teşdîd edersen, “**هلاَّ**” dersen, kınama ve teşvik mânâsına döner. Kınama: geçmiş zamana; teşvik: gelecek zamana. Emirden olan, O’nun (azze ve celle) sözü: **( فَهَلْ أَنْتُمْ مُّنتَهُونَ )** **( المائدة : 91 )**. Münzirî bana Sa‘leb’den haber verdi ki dedi: “**حَيَّ هَلْ**”; yani: “Bana yönel.” Bazen **حيّ** hazfedilir de “**هَلاَ إليّ**” denir. Zeccâc dedi: Eğer **( )** **( الإنسان : 1 )**’in mânâsını “İnsanın üzerinden geldi” yaparsak, o, “İnsanın üzerinden dehrden bir zaman gelmedi mi?” mânâsındadır. Münzirî bana Fehm’den, İbn Selâm’dan haber verdi: Sîbeveyh’e sordum:
**( فَلَوْلاَ كَانَتْ قَرْيَةٌ ءَامَنَتْ فَنَفَعَهَآ إِيمَانُهَا إِلاَّ قَوْمَ يُونُسَ )** **( يُونس : 98 )**
hangi şeye göre nasb edildi? Dedi: Eğer **إلا**’nın mânâsı “lâkin” olursa nasb edilir. Ferrâ, Übeyy’in kıraatinde **( فهلاّ )** ve bizim mushafımızda **( فلولا )** hakkında dedi: Mânâsı, onların iman etmedikleridir; sonra Yûnus kavmini, öncesinden kopukluk üzere nasb ile istisna etti. Sanki Yûnus kavmi, ondan başkasının kavminden kopuk idi. Ferrâ ayrıca dedi: **لولا** isimlerle olursa şarttır; fiillerle olursa **هلاَّ** mânâsındadır: geçmişe kınama ve geleceğe teşvik. Zeccâc, şu sözde: **( رَبِّ لَوْلا ( صلى الله عليه وسلم ) 1764 أَخَّرْتَنِى ( صلى الله عليه وسلم ) 1764 إِلَى أَجَلٍ )** **( المنَافِقون : 10 )** mânâsı: **هلاّ**’dır.

Leys dedi: “Bulut yağmurla **هَلّ** etti” ve “yağmurla **انهلّ** etti, **انْهِلالاً**”; bu, onun şiddetli dökülmesidir. Bulut şimşeğiyle **يتهلَّلُ** eder; yani: parlar. Adam sevinçle **يتهلّل** eder. Züheyr dedi:
تَرَاهُ إذا ما جِئْتَهُ مُتَهَللاً
كأَنَّكَ تُعطِيهِ الذي أَنْتَ سَائِلُهْ
Dedi: **الهَلِيلَةُ**: yağmurun onunla başlatıldığı yer; çevresi ise yağmur görmemiştir. Dedi: **الهِلال**: ayın, insanlar onu ayın başında ilan ettikleri vakitteki gurrasıdır. “**أُهِلَّ القَمَرُ**” dersin. “**أُهِلَّ الهلالُ**” denmez. Dedim: Bu yanlıştır. Arapların sözü: “**أُهِلَّ الهِلالُ**”. Ebû Ubeyd, Ebû Amr’dan rivayet etti: “**أُهِلَّ الهلال** ve **استُهِلّ**; başkası değil.” Ebû’l-Abbâs, İbnü’l-A‘râbî’den rivayet etti: “**أَهَلَّ الهلالُ** ve **اسْتَهَلَّ**; çocuk da **أهلّ** etti ve **استَهَلَّ**.” Dedi: Ay, bizzat hilâldir. Şemmer dedi: “**أُهِلّ الهلالُ** ve **استُهلّ**”; dedi: ve **استَهَلَّ** da; ve “**شهر مستهِلٌّ**”. Ve şu beyti okudu:
وشهر مستهِلٌّ بعدَ شَهْرٍ
ويوم بعده يومٌ قريبُ
Ebû Bekr dedi: Ebû’l-Abbâs dedi: **الهلال**’a “hilâl” denildi; çünkü insanlar onun haberini vererek seslerini yükseltirler. Adam **أَهَلَّ** etti ve **استَهلَّ** etti: sesini yükselttiği zaman. Şairin sözü:
غيرَ يَعْفُورٍ أَهَلَّ به
جَابَ دَفَّيْه عن القَلْبِ
İhlâl hakkında denildi: O vakitte ona arız olan bir şeydir; karnından hafif ulumaya benzer bir şey çıkar; uluma ile inleme arasındadır; bu, hırsın şiddetinden, talebin şiddetinden ve kaçırma korkusundandır. “Gök ondan **انهلّت** etti” yani: av köpeği, ceylana salındığı zaman onu yakalar. Ebû Zeyd: Gök, yağmurun başında **استهلَّت** etti; isim **الهلَلُ**’dür. Başkası dedi: Bulut **هَلَّ** etti: sesi olan bir damlama ile damladığı zaman; Allah onu **أهَلَّه** etti. Ondandır: gözyaşının **انْهِلاَلُ**’ı ve yağmurun **انْهِلالُ**’ı. Münzirî bana Ebû’l-Heysem’den haber verdi: Ay, ayın başından iki gece için **هِلاَلاً** diye adlandırılır; ayın sonundan iki gece, yirmi altı ve yirmi yedi gecesi için de **هلالاً** diye adlandırılır. Bunun arası **قَمَراً** diye adlandırılır. Ve “**أَهْلَلْنَا الهِلاَل** ve **استهلَلْنَاه**” denir. Leys dedi: Muharim, ihram ile **يُهِلُّ** eder: haramları kendine vacip kıldığı zaman. “Falan, umre ile veya hac ile **أَهَلَّ** etti” dersin; yani: onunla ihrama girdi. İhrama **إِهْلالٌ** denilmesi, onların ihramlarının hilâlin ilanı vaktinde olması sebebiyledir. Dedim: Bu yanlıştır; ihrama “hilâl” denilmesi, muhrimin telbiye ile sesini yükseltmesindendir. Ebû Ubeyd dedi: Asma‘î ve başkaları dedi: **الإهلالُ**: telbiyedir; ihlâlin aslı ses yükseltmektir; sesi yükselten her şey **مُهِلٌّ**’dür. Ebû Ubeyd dedi: Allah’ın (celle ve azze) kurbanlık hakkında sözü de böyledir: **) وَمَآ أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ )** **( المَائدة : 3 )**; o, putlar için boğazlanan şeydir; çünkü boğazlayan, boğazlama sırasında onu adlandırırdı; işte bu **الإهْلاَلُ**’dır. Nâbiga dedi; denizden dalgıcı tarafından çıkarılmış bir inciyi zikrediyor:
أو دُرَّةٍ صَدَفيةٍ غَوَّاصُها
بَهِجٌ مَتَى يَرَهَا يُهِلَّ ويَسْجُدِ
Onun **يُهِلَّ** etmesiyle, onu gördüğü zaman dua ve Allah’a hamd ile sesini yükseltmesini kasteder. Ebû Ubeyd dedi: Hadis de böyledir: çocuk doğduğu zaman **استهلال** etmezse miras almaz ve miras bırakmaz; ta ki bağırarak **يستهلَّ** edinceye kadar; çünkü onun diri doğduğuna sesiyle delil getirilir. İbn Ahmer dedi:
يُهِلُّ بالفَرْقَدِ رُكْبَانُها
كما يُهِلُّ الرّاكِبُ المُعْتَمِرْ
Leys dedi: Ebû’l-Hattâb dedi: Konuşan her kimse, sesini yükseltse de alçaltsa da, o **مُهل** ve **مُسْتَهِلّ**’dir. Ve şu beyti okudu:
وأَلْفَيْتُ الخُصُومَ وَهُمْ لَدَيْهِ
مُبَرْشِمَةً أَهلُّوا يَنْظُرونا
Dedim: Ebû Ubeyd’in söylediğinin ve ashabından naklettiğinin sıhhatine delil, Resûlullah’ın ( صلى الله عليه وسلم ) yanında secili konuşanın sözüdür: Annesinin düşürdüğü cenin hakkında gurraya hükmettiği zaman dedi ki: “İçmedi, yemedi, bağırmadı da **فاستَهَلّ**; bunun gibi kanı boşa mı gidecek?” Böylece onu, doğumda bağırmasıyla **مُسْتَهِلاًّ** yaptı. Leys dedi: Deve, zayıflık ve karın çekilmesiyle kamburlaşıp sırtını büktüğü ve karnı yapıştığı zaman, deve **هُللَ** oldu, **تهليلاً**. Zü’r-Rumme dedi:
إذا ارفَضَّ أطرافُ السيَاطِ وهُللَتْ
جُرُومُ المَطَايا عذَّبَتْهُنّ صَيْدَحُ
**هُللت**’in mânâsı: incelik ve zayıflıkla, sanki hilâller gibi oluncaya kadar eğildiler. Leys dedi: **الهَلَلُ**: korkudur. “Boynuzunu vurursa, bir **هَلَل** içinde saldırdı” denir. “Bizden **هَلَلاً** çekindi” denir; bunu Ebû Zeyd söyledi. Dedi: “Falan **هَلَلاً** ve **وَهَلاً** öldü”; yani: korkudan. Ebû Ubeyd dedi: **التهليل**: geri dönüştür. Ka‘b b. Züheyr dedi:
وما بِهِمْ عَنْ حِياضِ الموتِ تَهْلِيلُ
Münzirî bana Ebû’l-Heysem’den haber verdi ki dedi: Kaplan’dan daha cüretkâr bir şey yoktur. “Aslan **يُهلل** eder ve **يكلّل** eder; kaplan **يُكَللُ** eder, **يُهَللُ** etmez” denir. Dedi: **المهلّل**: boynuzuna saldıran, sonra korkup bükülüp geri dönen kimsedir; “Saldırdı sonra **هلّل** etti” denir. **المكلل**: saldıran, boynuzuyla düşene kadar geri dönmeyendir. Râ‘î dedi:
قَوْمٌ على الإسلامِ لمّا يَمْنعَوا
ماعُونَهُمْ ويُهلّلوا تَهْلِيلاً
yani: “Henüz **يُهَلَلّوا** etmediler”; yani: İslâm üzere bulundukları şeyden geri dönmediler; “boynuzundan **هَلّلَ** etti ve **كَلَّس**” sözünden. Dedim: “Allah’tan başka ilâh yoktur” şehadetini zayi etmediler demek istedi; o, şehadetle ses yükseltmektir. Bu, “**ويضيعوا التهليلا**” diye rivayet edenin sözü üzerinedir. Leys dedi: **التهليل**: “Allah’tan başka ilâh yoktur” sözüdür. Dedim: Onun, bunu söyleyenin sesini yükseltmesinden başka bir şeyden alındığını görmüyorum. “Allah’tan başka ilâh yoktur”un harflerinden alındığı da söylendi. Dedim: Bu, Râ‘î’nin sözü için, eğer “**ويضيّعوا التهليلا**” rivayet edilirse, **التهليل**’in “geri dönüş” mânâsından daha evlâdır. Leys dedi: **الهِلاَل**: erkek yılandır. Dedim: **الهلال** Araplar yanında, erkek olsun olmasın yılandır; İbnü’l-A‘râbî böyle dedi. Ve şu beyti okudu:
في نَثْلَةٍ تَهْزَأُ بالنصال
كأَنَّها من خِلَع الهِلالِ
Bir zırhı vasfeder; onu, saflığında yılanın soyulmuş derisine benzetti. Onun mızrak uçlarıyla alay etmesi: onları geri çevirmesidir. İbnü’l-A‘râbî dedi: **الهلالُ** ayrıca: havuzda kalan saf sudur. Dedim: Ona **هلالٌ** denildi; çünkü gölcük suyla dolduğu zaman yuvarlaklaşır; suyu azaldığı zaman su onun bir tarafında kalır da yay gibi olur. Dedi: **الهلال**: yüzü güzel oğlandır. Değirmene de “**هلال**” denir; kırıldığı zaman. Leys dedi: **الهَلْهَل**: öldürücü zehirdir. Dedim: Her zehir öldürücü olduğu için **هَلْهَلاً** diye adlandırılmaz; fakat **الهَلْهَل** zehirlerin bizzat bir türüdür; ondan tadanı öldürür; onu Hintli sanıyorum. Leys dedi: **الهَلْهلة**: dokumanın gevşekliğidir. **ثوبٌ مُهَلْهَلٌ**. Dedi: Zırhlardan **المهلهَلة**: onların en kötüsüdür. Ebû Ubeyd, Ahmer’den: **اللهَلَهُ** ve **النّهْنَهُ**: dokuması ince elbisedir. Şemmer dedi: **ثوب مُلَهْلَهٌ** ve **مهلهَلٌ** ve **منَهْنَهٌ** denir. Ve şu beyti okudu:
ومَدَّ قُصَيٌّ وأبْنَاؤُه
عليكَ الظلاَلَ فما هَلْهَلُوا
Şemmer, **( السلاح )** kitabında dedi: Zırhlardan **المُهلْهَلَةُ**; bazıları dedi: o, dokuması güzel, ince, kalın olmayanıdır. Dedi: ve denir ki: halkaları geniş olandır. Dedi: İbnü’l-A‘râbî dedi: Dokuması **لَهْلَهُ** olan elbise; yani: kalın olmayan incedir. “Unu **هلْهَلْتُ**” denir: onu gevşek bir şeyle elediğin zaman. Ümeyye dedi:
كما تُذْرِي المُهَلْهِلَةُ الطَّحِينا
Nâbiga dedi:
أَتَاكَ بِقْولٍ لَهْلَهِ النَّسْجِ كَاذِبٍ
ولم يأْتِكَ الحقُّ الذي هو نَاصِعُ
Leys dedi: Suyun vasfından **الهُلاَهِلُ**: çok, saf olandır.

Dedi: “Elbise **أنهج** etti, **هلهالاً**” denir. Şemmer, Ru’be’nin sözünü okudu:
ومُخْفِقٍ من لَهْلَهٍ ولَهْلَهِ
من مهمه يَجْتَبْنَهُ ومَهْمَهِ
İbnü’l-A‘râbî dedi: **اللُّهلُه** geniş vadidir.

Başkası dedi: **اللَّهَالِهُ** yerin düz olanıdır.

Leys dedi: **اللُّهلهُ** serabın çalkalandığı yerdir.

Asma‘î dedi: **اللَّهْلَهُ** yerin düz olanıdır.

Ebû Nasr dedi: Yağmurların **أهالِيلُ**’i; onun tekili yoktur; İbn Mukbil’in sözü içinde:
وغَيْثٍ مَرِيعٍ لم يُجَدَّعْ نَبَاتُهُ
وَلَتْهُ أهالِيلُ السماكَيْنِ مُعْشِب
İbnü’l-Enbârî dedi: Ebû İkrime ed-Dabbî dedi: “Adam **هَيْلَلَ** etti” denir: “Allah’tan başka ilâh yoktur” dediği zaman. Ve “**الهَيْلَلَةِ**’ye girdik” (aldık) denir: **التَّهْلِيل**’e girdiğimiz zaman. Ebû Bekr dedi: Bu, onların “Adam **حَوْلَقَ** etti ve **حَوْقَلَ** etti” sözleri gibidir: “Allah’tan başka güç ve kuvvet yoktur” dediği zaman. Ve şu beyti okudu:
فِدَاكَ من الأقوامِ كلُّ مُبَخَّل
يُحَوْلِقُ إمّا سالَهُ العُرْفَ سائلُ
Dedi: Halîl dedi: Adam **حَيْعَلَ** etti: “Hayye ale’s-salâh” dediği zaman. Dedi: Araplar, iki kelimenin kullanımı çoğaldığı zaman böyle yaparlar: birinin bazı harflerini öbürünün bazı harflerine katarlar. “Bize karşı **لا تُبَرْقِلْ** etme” sözleri; **البَرْقلة**: ardından fiil gelmeyen sözdür; yağmur olmayan şimşekten alınmıştır. Münzirî bana Ebû’l-Abbâs’tan haber verdi: **الحوقلة** ve **البسملة** ve **السبحلة** ve **الهيللة**; dedi: bu dört tanesi böyle geldi. Ona denildi: “Peki **الحمدَلة**?” O dedi: “Hayır”; ve onu inkâr etti. İbn Büzerc: Yağmurun **هَلال**’ı ve onun **هِلالُه**; ve bize ne **هِلاَل** isabet etti ne **بِلال** ne **طِلاَلٌ**. Dedi: Ve dediler: yağmurlar için **الهِلَلُ**; onun tekili **هِلَّةٌ**’dir. Ve şu beyti okudu:
مِنْ مَنْعِجٍ جَادَتْ رَوَابِيهِ الهِلَلُ
Ebû Ubeyd, Asma‘î’den: Gök **انهلّت** etti: döktüğü zaman; **استهلّت** etti: düşüşünün sesi yükseldiği zaman; sanki çocuğun **استهلال**’i ondandır. Bir bedevî dedi: “Falan bize ne bir **هِلَّةٍ** ne bir **بِلّة** verdi.” “Kılıç falana **أهَلَّ** etti” denir: onda kestiği zaman. İbn Ahmer dedi:
وَيْلُ أُم خِرْقٍ أَهَلَّ المَشْرَفِيُّ به
عَلَى الهَبَاءَةِ لا نِكْسٌ ولا وَرِعُ
Devenin **هلال**’ı: zayıflığında ondan yay gibi olan yerdir. İbn Hırme dedi:
وَطَارِقِ همَ قد قَرَيْتُ هِلاَلَهُ
يَخُبُّ إذا اعْتَلَّ المَطِيُّ ويَرْسُمُ
Gece gelen kederin, bu devenin yürüyüşünü yarıp geçtiğini kastetti. Ama onun sözü:
وليستْ لها رِيحٌ ولكن وَدِيقَةٌ
يَظَلُّ بها السَّامي يُهِلُّ وَيَنْقَعُ
**السَّامي**: kızgın kumda av arayan kimsedir; iki **مِسْحَاة**’sını giyer ve ceylanları yataklarından kaldırır; kızgınlıktan tırnakları çatlar; **السَّامي** onlara yetişir de eliyle alır. Onun çoğulu **السُّمَاةُ**’dır. Bâhilî, “**يُهِل**” sözü hakkında dedi: susuzun, dilini damağına kaldırıp tükürüğü toplamasıdır. “Falan susuzluktan **يُهِلُّ** olarak geldi” denir. **النقْعُ**: dil altında tükürüğün toplanmasıdır. Ebû Ubeyd, Ebû Zeyd’den: Eyerlerin eğrileri arasını temizleyen demirlere **أهِلَّة** denir; tekili **هلال**’dır. Başkası: **هِلاَل النَّوْءِ**: ondan yay gibi olan şeydir. Lihyânî: “İşçiyi **هالَلْتُ** onu **مهالَّةً** ve **هِلاَلاً**” denir: onu hilâlden hilâle, bilinen bir şey karşılığında kiraladığın zaman. Ebû Ubeyd, Ebû Amr’dan: “**هَلْهَلْتُ أُدْرِكُه**”; yani: onu yakalardım. İbnü’l-A‘râbî dedi: **الهلْهَلَةُ**: bekleme ve ağırdan almadır. Asma‘î, Harmale b. Hakîm’in sözü hakkında:
هَلْهِلْ بِكَعْبٍ بَعْدَما وقَعَتْ
فوقَ الجَبِين بِسَاعدٍ فَعْمِ
Dedi: “**هَلْهِلْ بكعبٍ**”; yani: alnında bir yarma meydana geldikten sonra Ka‘b’a mühlet ver. “Falan şiirini **هَلْهَلَ** etti” denir: onu ayıklamadığı, olduğu gibi salıverdiği zaman. Şairin **مهلهِلاً** diye adlandırılması da böyledir. Şemmer dedi: “**هلْهَلْتُ**”: oyalanıp bekledim. Dedi: Mühelhil, Züheyr b. Cenâb’a şu sözü sebebiyle **مهلهلاً** diye adlandırıldı:
لمّا توغَّلَ في الكُرَاعِ هَجِينُهُم
هَلْهَلْتُ أثأَرُ جَابِراً أو صِنْبِلا
Bunu Ebû Bekr bana ondan haber verdi. “Bir yer, âlimiyle **أهَلَّت** etti” denir: onunla anıldığı zaman. Cerîr dedi:
هنيئاً للمدينةِ إذْ أَهلَّتْ
بأهلِ العِلْمِ أبدأ ثم عادا
Ebû Amr dedi: Örümcek ağının dokumasına **الهَلَلُ** ve **الهَلْهَلُ** denir.

Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **هلَّ**: sevindiği zaman; ve **هلّ**: bağırdığı zaman.

Başka bir yerde dedi: **هَلَّ يَهُل**: sevindiği zaman; ve **هلَّ يَهِلُّ**: bağırdığı zaman. Ve **بنو هلال**: Araplardan bir kabiledir.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب اللام وما بعدها في المضاعف والمطابق([1]))
 (لم)  اللام والميم أصلُه صحيحٌ يدلُّ على اجتماعٍ ومقارَبَة ومُضامَّة. يقال: لَمَمْتُ شَعَثه، إذا ضممتَ ما كان من حالِهِ متشعِّثاً منتشِراً. ويقال: صخرةٌ ملَمْلَمَةً، أي صُلْبة مستديرة، وملمومة أيضاً. قال:
* ملمومة لَمَّاً كظهر الجُنْبُلِ([2]) *
ومن الباب ألمَمْتُ بالرّجُلِ إلماماً، إذا نزلتَ به وضامَمْتَه. فأمَّا اللَّمَم فيقال: ليس بمواقَعَة الذّنْب، وإنَّما هو مقاربتُه ثم ينحَجِزُ عنه. قال الله تعالى: ﴿الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَائِرَ الإثْمِ وَالفَوَاحِشَ إلا اللّمَمَ﴾ [النجم 32]، ويقال: أصابت فلاناً من الجنّ لَمَّة، وذلك كالمَسِّ. قال:
* أُعِيذُه من حادثاتِ اللمَّهْ([3]) *
ومن الباب اللِّمَّة، بكسر اللام: الشَّعَْر إذا جاوَزَ شحمةَ الأذنين، كأنَّه سمِّي  بذلك لأنّه شامَّ المَنكِبَين وقارَبَهما. وكتيبة ملمومة: كَثُر عددُها واجتمع المِقْنَب فيها إلى المِقْنب. والمُلِمَّة: النَّازلة من نَوازِل الدُّنيا. فأمَّا العين اللاَّمَّة([4])، فيقال: الأصل مُلِمَّة، لمّا قُرِنت بالسّامّة قيل لامَّة، وهي التي تُصيب بالسُّوء. وهو ذلك القياس.
فأمَّا "لم" فهي أداةٌ يقال أصلها لا، وهذه الأدواتُ لا قياسَ لها.
(لن)  اللام والنون. كلمةٌ أداة، وهي لن، تنفي الفعل* المستقبل وذكر عن الخليل أنّ أصل لنْ لا أَنْ.
(له)  اللام والهاء أُصَيلٌ يدلُّ على رِقَّة في شيءٍ وسَخافة. من ذلك اللَّهْلَه: الثَّوب الرديء النَّسج، وكذلك الكلام والشِّعر. ومن ذلك اللُّهْلُه: السَّراب المطَّرد([5]). قال:
* ومخفِقٍ مِن لُهْلُه ولُهْلُهِ([6]) *
والجمع لهالِهُ.
(لو)  اللام والواو كلمةٌ أداة، وهي لو، يُتمنَّى بها. وأهل العربية يقولون: لو يدلُّ على امتناع الشيء لامتناع غيره، ووقوعهِ لوقوع غيرهِ. نحو قولهم لو خرج زيد لخرجت. فإذا جعلت لو اسماً شدّدت، يقال أكثرتَ من اللَّوِّ. أنشد الخليل:
ليتَ شعري وأين منِّيَ ليتٌ *** إنَّ لَيتاً وإنَّ لَوَّاً عناءُ([7])
(لأ)  وأما اللام والهمزة فيدلُّ على صفاء وبريق. من ذلك تلألأت اللُّؤلؤة، وسمِّيت لأنَّها تَلأْلأ. والعرب تقول: "لا أفعله ما لألأت الفُور بأذنابها" أي ما حرّكَتْها ولَمَعَتْ بها.
(لب)  اللام والباء. أصلٌ صحيح يدلُّ على لزومٍ وثبات، وعلى خلوص وجَوْدة.
فالأوَّل ألَبَّ بالمكان، إذا أقام به، يُلبُّ إلبابا. ورجلٌ لَبٌّ بهذا الأمر، إذا لازَمه وحكى الفرّاء: امرأةٌ لَبَّةٌ: مُحِبَّةٌ لزوجها، ومعناه أنَّها ثابتة على وُدِّه أبداً. ومن الباب التلبية، وهو قوله: لَبَّيْك. قالوا: معناه أنا مقيمٌ على طاعتك. ونُصِب على المصدر، وثنّي على معنى إجابةً بَعْد إجابة. واللّبيب: المُلبِّي. قال الشَّاعر([8]):
فقلت لها فِيئي إليكِ فإنَّني *** حرامٌ وإنِّي بعدَ ذاكِ لبيبُ
أي مُحْرِم مُلَبٍّ، ومن الباب لبْلَبَ من الشَّيء: أشفق، فهو ملبلب. وقال:
* مِنّا المُلَبلِبُ والمشبِلُ([9]) *
ويكون ذلك من الثَّباتِ على الوُدّ.
والمعنى الآخر اللُّب معروف، من كلِّ شيء، وهو خالصه وما يُنتَقَى([10]) منه، ولذلك سمِّيَ العقلُ لُبَّاً. ورجل لبيب، أي عاقل. وقد لَبَّ يلبُّ([11]). وخالصُ كلِّ شيء لُبابُه.
ومن الباب اللَّبَّة، وهو موضعُ القلادة من الصدر، وذلك المكانُ خالص. وكذلك اللَّبَب([12]). يقال: لببتُ الرّجُل: ضربت لَبَّتَه. ويقولون للمتحزِّم: متلبِّب، كأنَّه شدَّ ثوبَه إلى لَبَّتِه مشمِّراً. ولَبَبُ الفرسِ معروف. وعلى معنى التشبيه اللَّبَب من الرَّمل: ما كان قريباً من جبل متّصلاً بسهل. قال:
بَرّاقة الجيدِ واللّباتُِ واضحةٌ *** كأنَّها ظبيةٌ أفضَى بها لَبَبُ([13])ومما شذَّ عن هذا قولهم: إن اللَّبَاب: الكلأ. واللَّبلاب: نَبْت.
(لت)  اللام والتاء كلمةٌ واحدة. يقال: لتَّ السّويقَ بالسَّمْن يلُتُّه لَتَّاً، والفاعل لاتٌّ. وذُكر عن ابن الأعرابيّ: لُتَّ فلانٌ بفلانٍ، إذا قُرِن به. فإن صح فهو من باب الإبدال، كأنَّ التاء مبدَلة من زاء.
(لث)  اللام والثاء أصلٌ صحيح، يدلُّ على إقامةٍ ودوام. يقال: ألثَّ المطر، إذا دام، والإلثاث: الإقامة. ولثلث بمعنى ألَثَّ. قال:
* لا خيرَ في وُدِّ امرئٍ ملثلِث([14]) *
أراد المتردِّدَ الذي لا خير فيه. وهو الذي يُلثلِِِث عن إقامة الودّ. ويقال: لثلثته عن حاجته: حبَستُه. وتَلثلثَ الرّجُلُ في الدَّقعاء([15]): تمرَّغَ.
(لج)  اللام والجيم أصلٌ صحيح يدلُّ على تردُّد الشيءِ بعضه على بعض، وترديد الشيء. من ذلك اللَّجاج، يقال لَجَّ يَلَجُّ، وقد لجِجتَ على فَعِلت لَجَجاً ولَجَاجاً. ومن الباب لُجُّ البحر، وهو قاموسُه، وكذلك لُجَّته، لأنَّه يتردَّد بعضُه على بعض. يقال التجَّ البحرُ التجاجاً. وفي الحديث: "مَن ركِب البحر إذا التجَّ فقد بَرِئتْ منه الذّمّة". والسَّيف يسمَّى لُجّاً، وإنَّما هذا على التشبيه، كأنَّه فُخِّم أمره فشبِّه بلُجّ البحر، ومن ذلك حديث طلحة: "فقدَّمُوا فوضعوا اللُّجَّ على قَفيَّ([16])". ويقال: لجلجَ الرّجُل المُضْغَة في فيه، إذا ردَّدها ولم يُسغْها. قال زهير:
يلجلجُ مُضغةً فيها أنيض *** أصَلَّتْ فهي تحت الكشحِ داءُ([17])واللَّجلاج: الذي يلجلِجُ في كلامه لا يُعرِب. واللَّجَّة: الجَلبَة. قال أبو النَّجم:
* في لَجَّةٍ أمسِكْ فُلاناً عن فُلِ([18]) *
ويقولون: في فؤادِ فلانٍ لَجاجَةٌ، وهو أن يَخْفُِقَ لا يسكن من الجوع. وهو من* اللَّجَاجِ، واللَّجاجُ الظَّلام: اختلاطه، وهو مشبَّه بالتجاج البحر. ويستعار هذا فيقال عين مُلْتجَّة: شديدة السَّواد.
(لح)  اللام والحاء أصلٌ صحيح يدلُّ على ملازمةٍ ومُلازَّة. يقال: ألَحَّ على الشَّيءِ إلحاحاً، إذا أقبَلَ عليه ولم يَفتُر. ويقال: لَحِحَتْ عينُه، إذا التصقَتْ([19]). ومنه قولهم: هو ابنُ عَمِّه لَحَّاً، أي لاصق النَّسب. والمِلْحاح: القَتَبُ يَعَضُّ على غارب البعير. ويقال ألحّ السّحابُ، إذا دامَ مطرُه. وقال في القَتَب:
* ألَحَّ على أكتافِهِمْ قَتَبٌ عُقَرْ([20]) *
ويقال: تَلحلحَ القومُ، إذا أقاموا مَكانَهم لم يبرحوا. قال:
* أقاموا على أثقالِهِمْ وتلَحْلَحُوا([21]) *
ويقال: مكانٌ لاَحٌّ: ضيِّق. ورَحَىً مِلحاحٌ على ما تطحنه. ويقال: ألحَّ الجمل، كما يقال خَلأت النّاقة، وحَرَن الفرسُ، وذلك إذا لم يكد يَنْبعِثُ.
(لخ)  اللام والخاء أصلٌ صحيح يدلُّ على اختلاطٍ. يقال سكرانُ مُلْتَخٌّ، أي مختلط. والتَخَّ على القوم أمرُهم: اختلَط والتَخَّ عُشْبُ الأرض: اختلَط.
ومن الباب: لَخَّتْ عينُه، إذا دام دمعُها، ويكون ذلك من كِبَر. قال:
* وسال غَرْبُ عَينِه ولَخّا([22]) *
ومن الباب اللَّخْلخانيَّة: العُجْمة في المَنطِق.
(لد)  اللام والدال أصلانِ صحيحان: أحدهما يدلُّ على خِصامٍ، والآخَر يدلُّ على ناحيةٍ وجانب.
فالأول اللَّدَد، وهو شِدّة الخُصومة. يقال رجلٌ ألَدُّ وقَوم لُدٌّ. قال الله تعالى: ﴿وَتُنْذرَ بِهِ قَوْماً لُدَّاً([23])﴾ [مريم 97]. واللَّديدان: جانِبا العُنُق وصَفحتاه. ولَدِيدا الوادي: جانِباه، ولذلك يقال: تَلدَّد، إذا التفتَ يميناً وشِمالاً متحيِّراً. واللَّدُود: ما سُقِيَ الإنسانُ في أحد شِقّي وجهِه من دواء. وقد لُدَّ، والتدَدْتُ أنا. قال ابنُ أحمر:
شرِبتُ الشُّكاعى والتَددْتُ ألِدَّة *** وأقبلتُ أفواهَ العروقِ المَكاوِيا([24])ومن الباب قولهم: ما أجِدُ دون هذا الأمرِ مُحْتدّاً ولا مُلتدّاً، أي لا أجِدُ عنه مَعْدِلاً. وإذا عَدَل عنه فقد صار في جانبٍ منه. ومن الباب: ما زِلتُ أُلاَدُّ عنك، أي أدافِع، كأنَّه يَعْدِل بالشَّرِّ عنه.
ومما شذَّ عن هذا الباب: اللَّدُّ: الجُوَالِق، كذا قالوا، وأنشدوا:
* كَأنَّ لَدَّيهِ على صَفْحِ جَبَلْ([25]) *
ويمكن أن يقال هذا أيضاً لأنَّه يكون على جنب المحمول عليه إذا كانا عِدْلَين.
(لذ)  اللام والذال أصل صحيحٌ واحدٌ يدلُّ على طِيبِ طعمٍ في الشَّيء. من ذلك اللَّذّة واللَّذَاذَة: طيبُ طَعم الشَّيء. قال:
……………………………...............([26]).
واللَّذُّ: النَّوم في قوله:
* ولَذٍّ كَطَعم الصَّرخَدِيِّ([27]) *
قال الفرّاء: رجلٌ لذٌّ: حسنُ الحديث.
(لز)  اللام والزاء أصلٌ صحيح يدلُّ على ملازمة ومُلاصَقة. يقال: لُزَّ به، إذا لَصِق به لَزَّاً ولَزَازاً. ولازَزْتُه: لاصقته. ورجلٌ لِزَازُ خَصمٍ، إذا كان يُلازُّه ولا يَكُِعُّ عنه. والملزَّزُ: المجتمِعُ الخَلْق. واللَّزّ: الطَّعن. وهو من قياس الباب. واللَّزائز: ما اجتمع من اللَّحم في الزَّور مما يَلِي المِلاط. قال:
* ذي مِرفقٍ بانَ عن اللزائزِ([28]) *
ومن الباب كَزٌّ لَزٌّ، ويجوز أن يكون لَزٌّ إتباعاً.
(لس)  اللام والسين أصيل يدلُّ على لحس الشَّيء. قال ابنُ الأعرابيّ: اللَّسُّ: اللحس، ويقال: ألَسَّتِ الأرضُ، إذا طلَعَ أوّلُ نباتِها. قال: وسمِّي بذلك لأنَّ المال يَلُسُّه. ولسَّتِ الدابّةُ الخَلاَ بلسانها تَلُسُّه لَسَّاً. قال:
* قد اخضَرَّ من لسِّ الغَميرِ جحافُله([29]) *
ويقال لذلك النَّبات اللُّساسُ أيضاً. قال:
* في باقِلِ الرِّمثِ وفي اللُّساسِ([30]) *
(لص)  اللام والصاد أُصيلٌ صحيحٌ يدلُّ على ملازَّةٍ ومقاربةٍ . من ذلك اللَّصَص، وهو تقارُب المَنْكِبَين، يكادان يمسَّان الأذُنين. والألَصُّ: المتقارب الأضراس أيضاً. ويقال لُصِّصَ البُنيانُ مثل رُصِّص. ويقال إنَّ الجبهة الضيِّقة اللَّصَّاء. واللَّصَّاء من الغنم: التي أقبلَ أحد قرنَيها على الوجه. ومن الباب اللِّصُّ، لأنَّه يلصَق بالشَّيء يريد أخْذَه. وفِعلُه اللَّصُوصية بفتح اللام([31]) *ويقال أرضٌ مَلَصَّةٌ: كثيرة اللُّصوص.
(لض)  اللام والضاد، ذكر الخليل أنَّ اللَّضْلاضَ: الدَّليل. قال: ولَضلَضَتُهُ: التفاتُه وتحفُّظه.
(لط)  اللام والطاء أُصَيلٌ صحيح، يدلُّ على مقارَبة ومُلازَمَة وإلحاح من ذلك قولهم: ألَطَّ الرّجل، إذا اشتدَّ في الأمر. ويقال لطّ به: لَزِمه. وكلُّ شيءٍ سُتِرَ بشيءٍ فقد لُطَّ به. ولَطَّت النّاقةُ بذَنبِها، إذا جعلَتْه بين فخِذَيْها في مَسِيرها. واللَّطُّ: قِلادةٌ من حَنْظلٍ، وسُمِّيت لَطَّاً لملازمتِها النَّحر. والجمع لِطَاط. واللِّطَاط: حرف الجبل. ومِلطاط البعير: حرفٌ في وسَط رأسِه. والمِلطاط: حافَة الوادِي، وسمِّي كلُّ ذلك لأنَّه ملازِمٌ لا يُفارِق. واللِّطْلِط: العجوز الكبيرة، لأنها ملازمةٌ لمكانها لا تكاد تبرح.
(لظ)  اللام والظاء أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على ملازَمَة. يقال: ألظَّ الرّجلُ بالشَّيء، إذا لازَمَه. وفي الحديث: "ألِظُّوا بياذَا الجلالِ والإكرامِ"، أي الزَموا هذا وأكثِروا منه في دعائكم. ويقال: ألَظَّ المطرُ: دام. ويقولون: الإلظاظ: الإشفاق على الشَّيء؛ وليس ببعيد القياسِ من الباب.
(لع)  اللام والعين أُصَيلٌ صحيح يدلُّ على اضطرابٍ وبَصْبصَة([32]). من ذلك اللَّعْلَع: السَّراب؛ ولعلعتُه: بَصبصتُه. وتَلعلع الشَّيء: اضطرَبَ حتَّى تكسَّر. ولَعْلعَ الكلبُ: دَلَع لسانَه. وامرأة لَعَّةٌ: خفيفة. وتلعلع من الجُوع: تضوَّر. واللَّعَاعة: بقلَة ناعمة. وألعَّتِ الأرضُ: أنبتَتَ اللُّعَاع؛ وتلعَّيتُ: أخذتُ اللعاع. وهذه الكلمةُ الأخيرة شاذة.
(لغ)  اللام والغين. ذكر بعضُهم: لَغْلغَ طعامَه: روَّاه بالدَّسَم.
(لف)  اللام والفاء أصلٌ صحيح يدلُّ على تلوِّي شيء على شيء. يقال: لفَفْتُ الشّيءَ بالشّيء لفَّاً. ولففت عِمامَتي على رأسي. ويقال: جاء القومُ ومَن لَفَّ لَفَّهم، أي من تأشَّبَ إليهم، كأنَّه التفَّ بهم. قال الأعشى:
وقد ملأت قيسٌ ومن لَفَّ لَفَّها *** نُبَاكاً فَقوَّاً فالرَّجا فالنَّواعصا([33])ويقال للعَيِيِّ: أَلَفُّ، كأنَّ لسانَه قد التفَّ، [و] في لسانه لَفَفٌ. والألفاف: الشَّجرُ يلتفُّ بعضه ببعض. قال الله تعالى: ﴿وَجَنَّاتٍ ألْفَافاً﴾ [النبأ 16]. والألَفُّ: الذي تَدانى فَخِذاه من سِمَنه، كأنَّهما التفَّتا؛ وهو اللفَف. قال:
عِِراض القَطَا ملتفّةٌ رَبَلاتُها *** وما اللُّفُّ أفخاذاً بتاركةٍٍ عَقْلا
ويقال للرّجُل الثَّقيل البطيء: ألَفُّ. واللَّفيف: ما اجتمعَ من الناس من قبائلَ شتَّى. وألَفَّ الرّجلُ رأسَه في ثيابه، وألفَّ الطائرُ رأسه تحت جناحِه. وحكى بعضهم: في الأرض تلافيفُ من عُشْب. ولفَفْتُه حقه: منعته.
(لق)  اللام والقاف أصلٌ صحيح يدلُّ على صِياح وجَلَبة. من ذلك اللَّقلقَة: الصِّياح. وكذلك اللَّقلاق. واللَّقلَق: اللِّسان. وفي الحديث: "من وقِيَ شَرَّ لَقْلَقِه وقَبقَبِه وذَبْذَبِهْ فقد وُقي شِرَّةَ الشَّبابِ كلَّها". ولَقَّ عينَه، إذا ضرَبَها بيده، ولعلَّ ذلك للوَقع([34]) يُسْمَع. وأمَّا اللَّقْلَقة فالاضطراب، وهو قريبٌ من المقلوب، كأنَّه مُقَلقَل، وهو الذي لا يَقَِرُّ مكانَه. قال امرؤ القيس:
* بطرفٍ مُلَقْلَقِ([35]) *
(لك)  اللام والكاف أُصَيلٌ يدلُّ على تداخُلٍ في الشَّيء. من ذلك اللَّكِيك: اللَّحم المتداخِلُ في العِظام. واللُّكالِك: البعير المكتنِزُ اللَّحم. ويقال: التكَّ القومُ: ازدحموا. واللُّكِّيُّ: الحادر([36]) اللَّحيم.
ومما شذَّ عن الباب اللَّكيك([37]): شجرةٌ ضعيفة. وقال امرؤ القيس في اللَّحم اللكيك:
فظل صِحابِي يَشتَوُون بنَعْمةٍ *** يصُفُّون غاراً باللَّكِيك الموشَّقِ([38]) --------------ـــ
([1]) في الأصل: "باب اللام والميم وما يثلثهما".
([2]) في الأصل: "الخيل" تحريف، وإنما هو الجنبل، وهو القدح الضخم. وأنشده في اللسان (لمم) منسوباً لأبي النجم العجلي، وفي (جنبل) بدون نسبة.
([3]) قائله عقيل بن أبي طالب، كما في اللسان (لمم). وبعده:
*ومن مريد همه وغمه*
          قال في اللسان: "ووافق الرجز من غير قصد".
([4]) هي في حديث تعويذ الحسن والحسين: "أعيذكما بكلمات الله التامة، من كل شيطان وهامة، ومن شر كل عين لامة".
([5]) في اللسان أن اللهله: الأرض الواسعة يضطرب فيها السراب.
([6]) لرؤبة في ديوانه 166 واللسان (لهله).
([7]) لأبي زبيد الطائي في الخزانة (3: 382) وسيبويه (2: 32) والأغاني (4: 183) ومثله في الأغاني  (19: 158) قول النمر بن تولب:
علقت لوا تكررها *** إن لوا ذاك أعيانا
([8]) هو المضرب بن كعب، كما في الصحاح واللسان (لبب) والتاج (بعد) والقالى (2: 171).
([9]) سبق الاستشهاد بالكلمتين الأخيرتين في (شبل). وهو جزء من بيت للكميت، وهو بتمامه كما في اللسان (لبب، شبل):
ومنا إذا حزبتك الأمور *** عليك الملبلب والمشبل
 ([10]) في الأصل: "يبتغي".
([11]) يقال من باب فرح وضرب، الأولى لأهل الحجاز والثانية لأهل نجد. ويقال أيضاً لببت تلب بضم باء الماضي وفتح لام المضارع. قال صاحب القاموس: ليس له نظير في كلامهم. قلت: أما قولهم في المضاعف عززت الشاة بضم الزاي، إذا قل لبنها، فليس نظيراً لهذا، لأن ماضيه تعز بضم العين لا فتحها. انظر ليس في كلام العرب لابن خالويه 9 واللسان (عزز).
([12]) في الأصل: "اللبيب"، تحريف.
([13]) لذي الرمة في ديوانه 3 واللسان (لبب).
([14]) لرؤبة في ملحقات ديوانه 171 واللسان (لثث). وليس شاهداً لما قبله، بل لما بعده. فاللثلثة في البيت معناها التردد.
([15]) الدقعاء، بالدال: عامة التراب، وقيل التراب الدقيق. وفي الأصل: "الرقعاء" بالراء، صوابه في المجمل واللسان.
([16]) في اللسان: "وفي حديث طلحة بن عبيد [الله]: إنهم أدخلوني الحش، وقربوا فوضعوا اللج على قفي".
([17]) وكذا ورد إنشاده في اللسان (لجج، أنض) مطابقاً لما مضى في (أنض)، ونبهت هناك على صواب روايته. انظر ديوان زهير 82.
([18]) أنشده في اللسان (لجج، فلن).
([19]) في الأصل: "التفت"، صوابه في المجمل واللسان.
([20]) للبعيث المجاشعي، كما في اللسان (لحح، عقر) وسبق إنشاده في (عقر). وصدره: * ألد إذا لاقيت يوماً بخطة *
([21]) لابن مقبل، في اللسان (لحح) وصدره: * بحي إذا قيل اظعنوا قد أتيتم *
([22]) اللسان (جلخ، لخخ) ومجالس ثعلب 451. وأنشده في أمالي الزجاجي 78 والخزانة (3: 104) رواية عن ثعلب. ونقل البغدادي نسبة الرجز إلى العجاج، وليس في ديوانه بل في ملحقاته 76. وفي الأصل: "وسار"، صوابه في المجمل والمراجع المتقدمة.
([23]) في الأصل: "لتنذر به"، تحريف. وهي الآية 97 من سورة مريم: "فإنما يسرناه بلسانك لتبشر به المتقين وتنذر به قوماً لدا".
([24]) أنشده في اللسان (شكع، لدد، قبل).
([25]) أنشده في اللسان (لدد)، وكذا في المجمل.
([26]) بياض في الأصل، ولعله يعني قول الربيع بن ضبع، في أمالي القالي (3: 215) والخزانة (3: 106) وسيبويه (1: 106، 293):
إذا عاش الفتى مائتين عاماً *** فقد ذهب اللذاذة والفتاء
          وقد سبق إنشاد هذا البيت في (فتي).
([27]) للراعي، وهو بتمامه كما في اللسان (صرخد، لذذ):
ولذ كطعم الصرخدي طرحته *** عشية خمس القوم والعين عاشقه
          برفع "عاشقه" لأن قبله:
وسربال كتان لبست جديده *** على الرحل حتى أسلمته بنائقه
وروى في اللسان بيتاً آخر مجهول القائل عنده، وهو:
ولذ كطعم الصرخدي تركته *** بأرض العدى من خشية الحدثان
وأنشد بعده الجاحظ في الحيوان (1: 662) يعني كلباً:
ومبد لي الشحناء بيني وبينه *** دعوت وقد طال السرى فدعاني
([28]) لإهاب بن عمير، في اللسان (لزز). وأنشده في المجمل (لز).
([29]) لزهير في ديوانه 131 واللسان (غمر، لسس) والمخصص (10: 185). وصدره: * ثلاث كأقواس السراء وناشط *
([30]) أنشده في اللسان (لسس، هوس) والمخصص (10: 185).
([31]) ويقال بضمها أيضاً، كما في اللسان.
([32]) في الأصل: "وبصبص".
([33]) ديوان الأعشى 109 ومعجم البلدان (نباك، النواعص).
([34]) الوقع: صوت الضرب. وفي الأصل: "للوقوع".
([35]) قطعة من بيت لـه ليس في ديوانه المطبوع. وفي اللسان: "وجلاها بطرف ملقلق". وقد وجدته في مخطوطتي دار الكتب برواية الطوسي، وخرابنداذ، وهو بتمامه:
رأى أرنباً فانقض يهوي أمامه *** إليها وجلاها بطرف ملقلق
 ([36]) في الأصل: "الحادل"، صوابه في المجمل.
([37]) لم يذكره في اللسان. وفي القاموس: "وكأمير: القطران، وشجرة ضعيفة، وموضع".
([38]) روي في ديوان امرئ القيس في مخطوطتي دار الكتب.

ـ

##### Türkçe

(باب **اللام** ve ondan sonra gelenler, ikizli ve mutabıkta([1]))
 (**لم**)  **اللام** ve **الميم**; aslı sahih olup bir toplanmaya, yakınlığa ve bitiştirmeye delâlet eder. Denir: **لَمَمْتُ شَعَثه**, onun hâlinden dağınık ve yayılmış olanı topladığın zaman. Ve denir: **صخرةٌ ملَمْلَمَةً**; yani sert, yuvarlak; ve **ملمومة** da. Dedi:
* **ملمومة لَمَّاً كظهر الجُنْبُلِ**([2]) *
Babtandır: **ألمَمْتُ بالرّجُلِ إلماماً**, ona indiğin ve ona bitiştiğin zaman. Amma **اللَّمَم** hakkında denir: günahın vuku bulması değildir; ancak ona yaklaşmaktır, sonra ondan çekinir. Allah Teâlâ dedi: ﴿الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَائِرَ الإثْمِ وَالفَوَاحِشَ إلا **اللّمَمَ**﴾ [النجم 32]. Ve denir: falana cinlerden **لَمَّة** isabet etti; bu, dokunma gibidir. Dedi:
* **أُعِيذُه من حادثاتِ اللمَّهْ**([3]) *
Babtandır **اللِّمَّة**, **اللام**’ın kesresiyle: iki kulağın yumuşağını aştığı zaman saç; sanki ona bu ad verilmiştir, çünkü iki omzu koklar ve onlara yaklaşır. Ve **كتيبة ملمومة**: sayısı çoğaldı ve **المِقْنَب** onda **المِقْنب**e toplandı. Ve **المُلِمَّة**: dünyanın musibetlerinden olan nâzile. Amma **العين اللاَّمَّة**([4]) hakkında denir: asıl **مُلِمَّة** idi; **السّامّة** ile birleştirildiğinde **لامَّة** denildi; o, kötülükle isabet edendir. Bu, o kıyastır.
Amma "**لم**" ise bir edattır; denir ki aslı **لا**’dır; bu edatların kıyası yoktur.
(**لن**)  **اللام** ve **النون**. Bir kelime edattır; o da **لن**’dir; gelecek fiili nefyeder. Ve **الخليل**’den nakledildi ki **لنْ**’in aslı **لا أَنْ**’dır.
(**له**)  **اللام** ve **الهاء**; bir asıl olup bir şeyde inceliğe ve hafifliğe delâlet eder. Ondandır **اللَّهْلَه**: dokuması kötü elbise; aynı şekilde söz ve şiir. Ondandır **اللُّهْلُه**: sürüp giden serap([5]). Dedi:
* **ومخفِقٍ مِن لُهْلُه ولُهْلُهِ**([6]) *
Çoğulu **لهالِهُ**’dur.
(**لو**)  **اللام** ve **الواو** bir kelime edattır; o da **لو**’dur; onunla temenni edilir. Arap dili ehli der ki: **لو**, bir şeyin, başka bir şeyin imkânsızlığı sebebiyle imkânsızlığına; ve onun, başka bir şeyin vuku bulması sebebiyle vuku bulmasına delâlet eder. Onların sözü gibi: **لو خرج زيد لخرجت**. **لو**’yu isim yaptığında şeddelersin; denir: **أكثرتَ من اللَّوِّ**. **الخليل** inşad etti:
**ليتَ شعري وأين منِّيَ ليتٌ** *** **إنَّ لَيتاً وإنَّ لَوَّاً عناءُ**([7])
(**لأ**)  Amma **اللام** ve **الهمزة** ise safiyet ve parıltıya delâlet eder. Ondandır: **تلألأت اللُّؤلؤة**; ve ona ad verildi, çünkü o **تَلأْلأ** etti. Araplar der: "**لا أفعله ما لألأت الفُور بأذنابها**" yani kuyruklarıyla onu ne hareket ettirdi ne de onunla parladı.
(**لب**)  **اللام** ve **الباء**. Sahih bir asıl; bir yapışmaya ve sebat etmeye, ve bir hâlisliğe ve iyiliğe delâlet eder.
Birincisi: **ألَبَّ بالمكان**, orada ikamet ettiği zaman; **يُلبُّ إلبابا**. Ve bir adam: **لَبٌّ بهذا الأمر**, ona devam ettiği zaman. Ve **الفرّاء** rivayet etti: **امرأةٌ لَبَّةٌ**: kocasını seven; manası, onun sevgisi üzerinde daima sabit olmasıdır. Babtandır **التلبية**, o da onun sözü: **لَبَّيْك**. Dediler: manası “ben senin itaatin üzerinde ikamet ediciyim”dir. Masdar üzere nasbedildi; ve “cevap üstüne cevap” manasıyla tesniye edildi. Ve **اللّبيب**: **المُلبِّي**. Şair dedi([8]):
**فقلت لها فِيئي إليكِ فإنَّني** *** **حرامٌ وإنِّي بعدَ ذاكِ لبيبُ**
Yani ihramlı, telbiye eden. Babtandır: **لبْلَبَ من الشَّيء**: korktu; o, **ملبلب**’dir. Ve dedi:
* **مِنّا المُلَبلِبُ والمشبِلُ**([9]) *
Bu, sevgi üzerinde sebatten olur.
Diğer mana: **اللُّب** bilinir; her şeyden, onun hâlisi ve ondan seçilip alınanı([10]); bu yüzden akla **لُبّ** adı verildi. Ve bir adam **لبيب**, yani akıllı. Ve **لَبَّ يلبُّ**([11]). Her şeyin hâlisi onun **لُبابُه**’dur.
Babtandır **اللَّبَّة**; o, göğüsten gerdanlığın yeri; o yer hâlistir. Aynı şekilde **اللَّبَب**([12]). Denir: **لببتُ الرّجُل**: onun **لَبَّتَه**’sini vurdum. Ve kuşanan kimseye derler: **متلبِّب**, sanki elbisesini **لَبَّتِه**’ne doğru bağlamış, sıvamış gibi. Ve atın **لَبَبُ**’u bilinir. Benzetme manası üzere **اللَّبَب** kumdan: bir dağa yakın olup bir ovaya bitişik olan. Dedi:
**بَرّاقة الجيدِ واللّباتُِ واضحةٌ** *** **كأنَّها ظبيةٌ أفضَى بها لَبَبُ**([13])Ve bundan şâz olan: onların sözü: **اللَّبَاب**: otlaktır. Ve **اللَّبلاب**: bir bitkidir.
(**لت**)  **اللام** ve **التاء** tek bir kelimedir. Denir: **لتَّ السّويقَ بالسَّمْن**; onu yağ ile yoğurduğu zaman; **يلُتُّه لَتَّاً**; yapan **لاتٌّ**dur. Ve **ابن الأعرابيّ**’den zikredildi: **لُتَّ فلانٌ بفلانٍ**, ona eşlendiği zaman. Eğer sahihse, bu ibdal babındandır; sanki **التاء**, **زاء**’dan ibdal edilmiştir.
(**لث**)  **اللام** ve **الثاء** sahih bir asıl; ikamete ve devamlılığa delâlet eder. Denir: **ألثَّ المطر**, devam ettiği zaman; ve **الإلثاث**: ikamet. Ve **لثلث** manaca **ألَثَّ** gibidir. Dedi:
* **لا خيرَ في وُدِّ امرئٍ ملثلِث**([14]) *
Hayrı olmayan tereddüt edeni kastetti. O, sevginin ikamesinden **يُلثلِِِث** edendir. Ve denir: **لثلثته عن حاجته**: onu ihtiyacından alıkoydum. Ve **تَلثلثَ الرّجُلُ في الدَّقعاء**([15]): yuvarlandı.
(**لج**)  **اللام** ve **الجيم** sahih bir asıl; bir şeyin bir kısmının bir kısmı üzerine dönüp durmasına ve bir şeyi tekrar ettirmeye delâlet eder. Ondandır **اللَّجاج**; denir: **لَجَّ يَلَجُّ**; ve sen **لجِجتَ** “**فَعِلت**” üzere **لَجَجاً** ve **لَجَاجاً**. Babtandır: **لُجُّ البحر**, o da onun derinidir; aynı şekilde **لُجَّته**; çünkü onun bir kısmı bir kısmı üzerine dönüp durur. Denir: **التجَّ البحرُ التجاجاً**. Hadiste: "Denize binen kimse, deniz **التجَّ** ettiği vakit, zimmet ondan beri olmuştur." Kılıca **لُجّ** adı verilir; bu ancak benzetme üzeredir; sanki onun işi büyütüldü de denizin **لُجّ**’una benzetildi. Ondandır **طلحة** hadisi: "فقدَّمُوا فوضعوا **اللُّجَّ** على **قَفيَّ**([16])". Ve denir: **لجلجَ الرّجُل المُضْغَة في فيه**, onu ağzında evirip çevirdiği ve onu yutmadığı zaman. **زهير** dedi:
**يلجلجُ مُضغةً فيها أنيض** *** **أصَلَّتْ فهي تحت الكشحِ داءُ**([17])Ve **اللَّجلاج**: sözünde **يلجلِجُ** eden, i‘rab etmeyen. Ve **اللَّجَّة**: gürültüdür. **أبو النَّجم** dedi:
* **في لَجَّةٍ أمسِكْ فُلاناً عن فُلِ**([18]) *
Ve derler: falanın kalbinde **لَجاجَةٌ** vardır; o, açlıktan çarpması, sakin olmamasıdır. Bu, **اللَّجَاجِ**dandır. Ve **اللَّجاجُ الظَّلام**: onun karışmasıdır; denizin **التجاج**’ına benzetilmiştir. Bu ödünç alınır da denir: **عين مُلْتجَّة**: şiddetli siyahlı.
(**لح**)  **اللام** ve **الحاء** sahih bir asıl; yapışmaya ve bitişmeye delâlet eder. Denir: **ألَحَّ على الشَّيءِ إلحاحاً**, ona yöneldiği ve gevşemediği zaman. Ve denir: **لَحِحَتْ عينُه**, yapıştığı zaman([19]). Ondandır onların sözü: o, amcaoğlunun oğlu **لَحَّاً**dır; yani nesepçe yapışık. Ve **المِلْحاح**: devenin hörgücünün üstüne ısırır gibi binen semerdir. Ve denir: **ألحّ السّحابُ**, yağmuru devam ettiği zaman. Ve semer hakkında dedi:
* **ألَحَّ على أكتافِهِمْ قَتَبٌ عُقَرْ**([20]) *
Ve denir: **تَلحلحَ القومُ**, yerlerinde ikamet ettikleri, ayrılmadıkları zaman. Dedi:
* **أقاموا على أثقالِهِمْ وتلَحْلَحُوا**([21]) *
Ve denir: **مكانٌ لاَحٌّ**: dardır. Ve **رَحَىً مِلحاحٌ**: öğüttüğü şeye (sıkıca) yapışan. Ve denir: **ألحَّ الجمل**, tıpkı **خَلأت النّاقة** ve **حَرَن الفرسُ** denildiği gibi; bu, neredeyse harekete geçmediği zamandır.
(**لخ**)  **اللام** ve **الخاء** sahih bir asıl; karışmaya delâlet eder. Denir: **سكرانُ مُلْتَخٌّ**, yani karışmış. Ve **التَخَّ** onların işini: karıştı. Ve **التَخَّ عُشْبُ الأرض**: karıştı.
Babtandır: **لَخَّتْ عينُه**, gözyaşı devam ettiği zaman; bu, ihtiyarlıktan olur. Dedi:
* **وسال غَرْبُ عَينِه ولَخّا**([22]) *
Babtandır **اللَّخْلخانيَّة**: sözde yabancılık.
(**لد**)  **اللام** ve **الدال** iki sahih asıldır: biri çekişmeye delâlet eder; diğeri bir tarafa ve yana delâlet eder.
Birincisi **اللَّدَد**; o, husumetin şiddetidir. Denir: adam **ألَدُّ**; kavim **لُدٌّ**. Allah Teâlâ dedi: ﴿وَتُنْذرَ بِهِ قَوْماً **لُدَّاً**([23])﴾ [مريم 97]. Ve **اللَّديدان**: boynun iki yanı ve iki yüzüdür. Ve vadinin **لَدِيدا**’sı: iki yanıdır; bu yüzden denir: **تَلدَّد**, şaşkın olarak sağa sola döndüğü zaman. Ve **اللَّدُود**: insanın yüzünün iki yarığından birine ilaç olarak içirilen şey. Ve o **لُدَّ**; ben de **التدَدْتُ**. **ابنُ أحمر** dedi:
**شرِبتُ الشُّكاعى والتَددْتُ ألِدَّة** *** **وأقبلتُ أفواهَ العروقِ المَكاوِيا**([24])Babtandır onların sözü: bu işten aşağı bir **مُحْتدّاً** ve bir **مُلتدّاً** bulmuyorum; yani ondan bir sapma bulmuyorum. Ondan saptığında, onun bir yanında olmuş olur. Babtandır: **ما زِلتُ أُلاَدُّ عنك**, yani savunurum; sanki kötülüğü ondan yana çevirir.
Bu babtan şâz olan: **اللَّدُّ**: çuval; böyle dediler; ve inşad ettiler:
* **كَأنَّ لَدَّيهِ على صَفْحِ جَبَلْ**([25]) *
Bu da şöyle denebilir: çünkü o, iki denk olduğunda, taşınan şeyin üzerinde bulunduğu yanın üzerinde olur.
(**لذ**)  **اللام** ve **الذال** tek sahih bir asıl; bir şeyde tadın hoşluğuna delâlet eder. Ondandır **اللَّذّة** ve **اللَّذَاذَة**: bir şeyin tadının hoşluğu. Dedi:
……………………………...............([26]).
Ve **اللَّذُّ**: şu sözde uykudur:
* **ولَذٍّ كَطَعم الصَّرخَدِيِّ**([27]) *
**الفرّاء** dedi: adam **لذٌّ**: sözü güzel.
(**لز**)  **اللام** ve **الزاء** sahih bir asıl; ملازمة ve yapışmaya delâlet eder. Denir: **لُزَّ به**, ona yapıştığı zaman; **لَزَّاً** ve **لَزَازاً**. Ve **لازَزْتُه**: ona yapıştım. Ve adam **لِزَازُ خَصمٍ**, ona yapışıp ondan geri durmadığı zaman. Ve **الملزَّزُ**: yaratılışı toplanmış olan. Ve **اللَّزّ**: saplamadır. Bu, babın kıyası üzeredir. Ve **اللَّزائز**: boğazda, **المِلاط**’a bitişik olan yerde etten toplanan şey. Dedi:
* **ذي مِرفقٍ بانَ عن اللزائزِ**([28]) *
Babtandır: **كَزٌّ لَزٌّ**; ve **لَزٌّ**’ün, tâbi kılma olarak olması caizdir.
(**لس**)  **اللام** ve **السين**; bir asıl olup bir şeyi yalamaya delâlet eder. **ابنُ الأعرابيّ** dedi: **اللَّسُّ**: yalamadır. Ve denir: **ألَسَّتِ الأرضُ**, bitkisinin ilki çıktığı zaman. Dedi: ona bu ad verildi; çünkü mal onu **يَلُسُّ** eder. Ve binek hayvanı diliyle **الخَلاَ**’yı yaladı; **تَلُسُّه لَسَّاً**. Dedi:
* **قد اخضَرَّ من لسِّ الغَميرِ جحافُله**([29]) *
Ve o bitkiye **اللُّساسُ** da denir. Dedi:
* **في باقِلِ الرِّمثِ وفي اللُّساسِ**([30]) *
(**لص**)  **اللام** ve **الصاد**; sahih bir asıl olup bitişmeye ve yakınlığa delâlet eder. Ondandır **اللَّصَص**; o, iki omzun yakınlığıdır; neredeyse iki kulağa değecek olurlar. Ve **الألَصُّ**: azı dişleri de birbirine yakın olan. Ve denir: **لُصِّصَ البُنيانُ** tıpkı **رُصِّص** gibi. Ve denir: dar alın **اللَّصَّاء**dır. Ve koyundan **اللَّصَّاء**: iki boynuzundan birinin yüze yöneldiği. Babtandır **اللِّصُّ**; çünkü o, almak isteyerek şeye yapışır. Onun fiili **اللَّصُوصية**’dir; **اللام**’ın fethiyle([31]). Ve denir: **أرضٌ مَلَصَّةٌ**: hırsızları çok.
(**لض**)  **اللام** ve **الضاد**; **الخليل** zikretti ki **اللَّضْلاضَ**: kılavuzdur. Dedi: ve **لَضلَضَتُهُ**: onun dönüp bakması ve sakınmasıdır.
(**لط**)  **اللام** ve **الطاء**; sahih bir asıl olup yakınlığa, ملازمة’ye ve ısrara delâlet eder. Ondandır onların sözü: **ألَطَّ الرّجل**, işte şiddetlendiği zaman. Ve denir: **لطّ به**: ona yapıştı. Ve her şey ki bir şeyle örtüldü, ona **لُطَّ به** olmuştur. Ve **لَطَّت النّاقةُ بذَنبِها**, yürüyüşünde onu iki uyluğu arasına koyduğu zaman. Ve **اللَّطُّ**: **حَنْظل**’dan bir gerdanlıktır; gırtlağa yapışması sebebiyle **لَطَّاً** diye adlandırıldı. Çoğulu **لِطَاط**. Ve **اللِّطَاط**: dağın kenarı. Ve devenin **مِلطاط**’ı: başının ortasında bir kenar. Ve **المِلطاط**: vadinin kıyısı; bütün bunlar, ayrılmayıp yapışık oldukları için adlandırıldı. Ve **اللِّطْلِط**: büyük yaşlı kadın; çünkü yerinde yapışık olup neredeyse ayrılmaz.
(**لظ**)  **اللام** ve **الظاء** sahih bir asıl; ملازمة’ye delâlet eder. Denir: **ألظَّ الرّجلُ بالشَّيء**, ona devam ettiği zaman. Hadiste: "**ألِظُّوا بياذَا الجلالِ والإكرامِ**"; yani buna yapışın ve duanızda onu çoğaltın. Ve denir: **ألَظَّ المطرُ**: devam etti. Ve derler: **الإلظاظ**: bir şey üzerine şefkat; kıyasça babtan uzak değildir.
(**لع**)  **اللام** ve **العين**; sahih bir asıl olup bir çalkantıya ve **بَصْبصَة**’ye([32]) delâlet eder. Ondandır **اللَّعْلَع**: serap; ve **لعلعتُه**: onu **بَصبصتُه** ettim. Ve **تَلعلع** eden şey: kırılıncaya kadar çalkalandı. Ve köpek **لَعْلعَ** etti: dilini sarkıttı. Ve kadın **لَعَّةٌ**: hafif. Ve açlıktan **تلعلع**: kıvrandı. Ve **اللَّعَاعة**: yumuşak bir ot. Ve **ألعَّتِ الأرضُ**: **اللُّعَاع** bitirdi; ve **تلعَّيتُ**: **اللعاع** aldım. Bu son kelime şâzdır.
(**لغ**)  **اللام** ve **الغين**. Bazıları zikretti: **لَغْلغَ طعامَه**: onu yağlılıkla suladı.
(**لف**)  **اللام** ve **الفاء** sahih bir asıl; bir şeyin bir şey üzerine dolanmasına delâlet eder. Denir: **لفَفْتُ الشّيءَ بالشّيء لفَّاً**. Ve sarığımı başıma doladım. Ve denir: kavim geldi ve **مَن لَفَّ لَفَّهم**; yani onlara katılan kimse; sanki onlara dolandı. **الأعشى** dedi:
**وقد ملأت قيسٌ ومن لَفَّ لَفَّها** *** **نُبَاكاً فَقوَّاً فالرَّجا فالنَّواعصا**([33])Ve dilsiz olana denir: **أَلَفُّ**; sanki dili dolanmıştır; ve dilinde **لَفَفٌ** vardır. Ve **الألفاف**: ağaç; bir kısmı bir kısmına dolanır. Allah Teâlâ dedi: ﴿وَجَنَّاتٍ **ألْفَافاً**﴾ [النبأ 16]. Ve **الألَفُّ**: semizliğinden iki uyluğu birbirine yaklaşan; sanki ikisi dolanmıştır; o, **اللفَف**’tir. Dedi:
**عِِراض القَطَا ملتفّةٌ رَبَلاتُها** *** **وما اللُّفُّ أفخاذاً بتاركةٍٍ عَقْلا**
Ve ağır, yavaş adama denir: **ألَفُّ**. Ve **اللَّفيف**: çeşitli kabilelerden insanlardan toplanan. Ve adam başını elbiselerine **أَلَفَّ** etti; ve kuş başını kanadının altına **ألفَّ** etti. Bazıları nakletti: yerde ottan **تلافيفُ** vardır. Ve **لفَفْتُه حقه**: hakkını ondan men ettim.
(**لق**)  **اللام** ve **القاف** sahih bir asıl; bağırmaya ve gürültüye delâlet eder. Ondandır **اللَّقلقَة**: bağırma. Aynı şekilde **اللَّقلاق**. Ve **اللَّقلَق**: dildir. Hadiste: "Kim **لَقْلَقِه**’nin, **قَبقَبِه**’nin ve **ذَبْذَبِهْ**’nin şerrinden korunursa, gençliğin azgınlığının hepsinden korunmuştur." Ve **لَقَّ عينَه**, eliyle ona vurduğu zaman; belki bu, işitilen **الوَقع**([34]) içindir. Amma **اللَّقْلَقة** çalkantıdır; o, maklûba yakındır; sanki o **مُقَلقَل**’dir; o da yerinde durmayan kimsedir. **امرؤ القيس** dedi:
* **بطرفٍ مُلَقْلَقِ**([35]) *
(**لك**)  **اللام** ve **الكاف**; bir asıl olup bir şeyde iç içe girmeye delâlet eder. Ondandır **اللَّكِيك**: kemiklerde iç içe geçmiş et. Ve **اللُّكالِك**: eti dolgun deve. Ve denir: **التكَّ القومُ**: sıkıştılar. Ve **اللُّكِّيُّ**: **الحادر**([36]) etli.
Babtan şâz olanlardandır **اللَّكيك**([37]): zayıf bir ağaç. Ve **امرؤ القيس** **اللَّحم اللكيك** hakkında dedi:
**فظل صِحابِي يَشتَوُون بنَعْمةٍ** *** **يصُفُّون غاراً باللَّكِيك الموشَّقِ**([38]) --------------ـــ

ـ
