# لوذ — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%88%D8%B0/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%84%D9%88%D8%B0/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [لوذ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%88%D8%B0.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: لوذ

لَاذَ بِهِ
1 لَاذَ بِهِ ذ , aor. يَلُوذُ, (S, A, L, Msb,) inf. n. لَوْذٌ (S, L, K) and لِيَاذٌ (S, A, L, K) and لِوَاذٌ (L, Msb, K) and لَوَاذٌ and لُوَاذٌ, (Msb, K,) He had recourse to it, (a mountain [&c.], Msb,) or him, for refuge or protection or preservation; (S, A, L, Msb;) as also به ↓ لاوذ, inf. n. لِوَاذٌ; (A;) and به ↓ الاذ; (Msb;) sought, or took, refuge in it, or him; (S, L;) and joined himself to him; and sought, desired, implored, or called for, aid, or succour, of him: (L:) he protected, concealed, defended, or fortified himself by it, (L, K,) or him; (L;) as also به ↓ لاوذ, (L,) inf. n. مُلَاوَذَةٌ (L, K) and لِوَاذٌ; (L;) and ↓ الاذ. (L.) ― -b2- لَاذَ بِهِ, (L,) inf. n. as above, in the commencement of the art., (K,) It encompassed, or surrounded, it; (L, K; *) as also ↓ الاذ, (L,) inf. n. اِلَاذَةٌ. (L, K.) You say, لَاذَ الطَّرِيقُ بِالدَّارِ, and ↓ الاذ, The road encompassed, or surrounded, the house: (L:) or, reached, or extended, to the house: (Msb:) and لَاذَتِ الدَّارُ بِالطَّرِيقِ The house encompassed, or surrounded, the road. (L.) See also 3. ― -b3- لَاذَ بِالقَوْمِ and بِهِم ↓ الاذ, He laboured, or strove, to overcome the people in any way; expl. by the words هى المداورة من حيث ماكان. (T, L.) [Perhaps المداورة is a mistake for المُدَارَاة; see 3: the same phrases being explained in the M by دَاَراهُمْ: but there is a near resemblance between the significations of المداورة and المداراة.]

لاوذ القَوْمُ
3 لاوذ القَوْمُ ذ , (S, L,) inf. n. مُلَاوَذَةٌ and لِوَاذٌ, (S, L, K,) with which تَلْوَاذٌ is syn., (K,) The people had recourse, one to another, for refuge or protection or preservation; sought, or took, refuge, one in another; protected, concealed, defended, or fortified, themselves, one by another. (S, L, K. *) Agreeably with this explanation, (as some say, L,) لِوَاذًا is used in the Kur, xxiv. 63: were it from لَاذَ, it would be لِيَاذًا. (S, L.) ― -b2- See 1. ― -b3- لاوذ بِهِمْ, inf. n. مُلَاوَذَةٌ, He went round about them, or encompassed them. (Msb.) See also 1. ― -b4- لاوذهُ, (M, L,) inf. n. مُلَاوَذَةٌ (K) and لِوَاذٌ, (M, L, K,) He circumvented, or deluded, him; (M, L, K; *) syn. رَاوَغَهُ (M, L) inf. n. مُرَاوَغَةٌ. (K.) ― -b5- لاوذهُمْ (M, L) and بِهِمْ ↓ لَاذَ, and ↓ الاذ, (M,) He wheedled, beguiled, or deluded, them; syn. دَارَاهُمْ. (M, L.) لاوذ He eluded, and shunned, or avoided, thee: syn. رَاغَ عَنْكَ, and حَادَ Agreeably with this explanation, or as signifying مراوغة, some render لِوَاذًا in the Kur, xxiv. 63. (Ibn-Is-Seed, TA.) ― -b6- لاوذهُ, (TK,) inf. n. مُلَاوَذَةٌ (K) and لِوَاذٌ, (L, K,) He acted contrarily to, or differently from, or adversely to, him; was, or became contrary to, or different from, or adverse to, him; (L, * K, * TK;) syn. خَالَفَهُ, (TK,) inf. n. خِلَافٌ. (L, K.) Agreeably with this explanation, Zj renders لِوَاذًا in the Kur, xxiv. 63; saying that the meaning which he thus assigns to it is shown to be the true one by the words immediately following. (L.)

4 أَلْوَذَ see 1: ― -b2- and 3. ― -b3- الاذ بِهِ غَيْرَهُ [He caused another to have recourse to him or it for refuge or protection or preservation; to seek, or take, refuge in him or it; to protect, conceal, defend, or fortify, himself by him or it: or he protected, concealed, defended, or fortified, another by means of him or it]. (A.) ― -b4- الاذت النَّاقَةُ الظِّلَّ بِخُفِّهَا (tropical:) [The she-camel covered, or concealed, the shade with her foot]; meaning that the time of noonday-heat was come. (A.)

لَوْذٌ
لَوْذٌ ذ The side of a mountain; and its circuit: pl. ألْوَاذٌ. (S, A, L, K.) ― -b2- A side, or lateral part or tract, of a country or region: (A:) and of a thing; (TA;) as also ↓ لَوْذَانٌ: (K:) pl. as above. (A.) ― -b3- A place of bending of a valley: pl. as above. (L, K.) ― -b4- هُوَ بِلَوْذِ كَذَا, and كَذَا ↓ بِلَوْذَانِ, He, or it, is in the side of, or part adjacent to, such a place or thing. (L.) ― -b5- هُوَ لَوْذَهُ He is near to him or it. (L.)

لَوْذَانٌ
لَوْذَانٌ ذ : see لَوْذٌ.

لَوْذَانِيَّةٌ
لَوْذَانِيَّةٌ ذ , (as in some copies of the K,) or لَوَذَانِيَّةٌ, (as in others and in the TA,) Circumvention; delusion; syn. مُرَاوَغَةٌ. (K.) See 3.

مَلَاذٌ
مَلَاذٌ ذ and ↓ مِلْوَذَةٌ [the latter thus in the K and accord. to the TA; but in the TT, مَلْوَذَة; and in the L, without the first vowel-sign;] A place to which one has recourse for refuge, protection, preservation, or concealment; a place of refuge; a refuge; (TA;) a fortress; a fortified place; a castle. (L, K.)

مَِلْوَذَةٌ
مَِلْوَذَةٌ ذ : see مَلَاذٌ.

خَيْرٌ مُلَاوِذٌ
خَيْرٌ مُلَاوِذٌ ذ (tropical:) Little good: (S:) or good that comes not save after severe toil or labour: occurring in a verse of El-Katلmee: you say, خَيْرُ بَنِى فُلَانٍ مُلَاوِذٌ The good of the sons of such a one comes not save after severe toil or trouble to procure it. (ISk, T, L.)

تَلْوَاذٌ
تَلْوَاذٌ ذ : see 3.

### Türkçe

**لَاذَ بِهِ**
1 **لَاذَ بِهِ** ذ , muzâri‘ **يَلُوذُ**, (S, A, L, Msb,) mastar ismi **لَوْذٌ** (S, L, K) ve **لِيَاذٌ** (S, A, L, K) ve **لِوَاذٌ** (L, Msb, K) ve **لَوَاذٌ** ve **لُوَاذٌ**, (Msb, K,) O, ona (bir dağa [vb.], Msb,) yahut ona, sığınma yahut korunma yahut muhafaza için başvurdu; (S, A, L, Msb;) yine **لاوذ** ↓ **بِهِ** ile de, mastar ismi **لِوَاذٌ**; (A;) ve **الاذ** ↓ **بِهِ** ile de; (Msb;) onda yahut onda sığınak aradı yahut sığındı; (S, L;) ve kendisini ona kattı; ve ondan yardım yahut imdat istedi, arzuladı, yalvardı yahut talep etti: (L:) onunla (L, K,) yahut onunla; (L;) kendisini korudu, gizledi, savundu yahut tahkim etti; yine **لاوذ** ↓ **بِهِ** ile de, (L,) mastar ismi **مُلَاوَذَةٌ** (L, K) ve **لِوَاذٌ**; (L;) ve **الاذ** ↓ ile. (L.) ― -b2- **لَاذَ بِهِ**, (L,) mastar ismi, maddenin başında geçtiği üzere, (K,) Onu kuşattı yahut çevreledi; (L, K; *) yine **الاذ** ↓ ile de, (L,) mastar ismi **اِلَاذَةٌ**. (L, K.) Sen dersin: **لَاذَ الطَّرِيقُ بِالدَّارِ**, ve **الاذ** ↓, Yol evi kuşattı yahut çevreledi: (L:) yahut, eve ulaştı yahut eve uzandı: (Msb:) ve **لَاذَتِ الدَّارُ بِالطَّرِيقِ** Ev yolu kuşattı yahut çevreledi. (L.) 3’e de bak. ― -b3- **لَاذَ بِالقَوْمِ** ve **الاذ** ↓ **بِهِم**, O, halkı herhangi bir yolla yenmeye çalıştı yahut çabaladı; “**هى المداورة من حيث ماكان**” sözleriyle açıklanmıştır. (T, L.) [Belki **المداورة**, **المُدَارَاة** yerine bir hatadır; 3’e bak: aynı ibareler M’de **دَاَراهُمْ** ile açıklanmış olmakla; fakat **المداورة** ile **المداراة**’nin anlamları arasında yakın bir benzerlik vardır.]

**لاوذ القَوْمُ**
3 **لاوذ القَوْمُ** ذ , (S, L,) mastar ismi **مُلَاوَذَةٌ** ve **لِوَاذٌ**, (S, L, K,) bununla **تَلْوَاذٌ** eşanlamlıdır, (K,) Halk, sığınma yahut korunma yahut muhafaza için birbirine başvurdu; birbirinde sığınak aradı yahut birbirine sığındı; birbirleriyle kendilerini korudular, gizlediler, savundular yahut tahkim ettiler. (S, L, K. *) Bu açıklamaya göre, (bazılarının dediği üzere, L,) Kur’ân’da, xxiv. 63’te **لِوَاذًا** kullanılır: eğer **لَاذَ**’dan olsaydı **لِيَاذًا** olurdu. (S, L.) ― -b2- 1’e bak. ― -b3- **لاوذ بِهِمْ**, mastar ismi **مُلَاوَذَةٌ**, O, onların etrafında dolaştı yahut onları kuşattı. (Msb.) 1’e de bak. ― -b4- **لاوذهُ**, (M, L,) mastar ismi **مُلَاوَذَةٌ** (K) ve **لِوَاذٌ**, (M, L, K,) O, onu dolandırdı yahut aldattı; (M, L, K; *) eşanlamlısı **رَاوَغَهُ** (M, L) mastar ismi **مُرَاوَغَةٌ**. (K.) ― -b5- **لاوذهُمْ** (M, L) ve **لَاذَ** ↓ **بِهِمْ**, ve **الاذ** ↓, (M,) O, onları gönlünü alarak kandırdı, ayarttı yahut aldattı; eşanlamlısı **دَارَاهُمْ**. (M, L.) **لاوذ** O, senden sıyrıldı ve senden kaçındı yahut sakındı: eşanlamlısı **رَاغَ عَنْكَ**, ve **حَادَ**. Bu açıklamaya göre, yahut **مراوغة** anlamında olmak üzere, bazıları Kur’ân’da, xxiv. 63’te **لِوَاذًا**’yı böyle tefsir eder. (Ibn-Is-Seed, TA.) ― -b6- **لاوذهُ**, (TK,) mastar ismi **مُلَاوَذَةٌ** (K) ve **لِوَاذٌ**, (L, K,) O, ona aykırı davrandı yahut ondan farklı davrandı yahut ona karşı davrandı; ona aykırı oldu yahut ondan farklı oldu yahut ona karşı oldu; (L, * K, * TK;) eşanlamlısı **خَالَفَهُ**, (TK,) mastar ismi **خِلَافٌ**. (L, K.) Bu açıklamaya göre, Zj Kur’ân’da, xxiv. 63’te **لِوَاذًا**’yı böyle tefsir eder; ve hemen ardından gelen sözlerle, ona göre verdiği bu anlamın doğru olan anlam olduğunun gösterildiğini söyler. (L.)

4 **أَلْوَذَ** 1’e bak: ― -b2- ve 3’e. ― -b3- **الاذ بِهِ غَيْرَهُ** [O, başkasını, sığınma yahut korunma yahut muhafaza için ona yahut ona başvurtmuş; onda yahut onda sığınak aratmış yahut sığındırmış; onunla yahut onunla kendisini korutmuş, gizletmiş, savundurmuş yahut tahkim ettirmiş: yahut o, onunla yahut onunla başkasını korumuş, gizlemiş, savunmuş yahut tahkim etmiştir]. (A.) ― -b4- **الاذت النَّاقَةُ الظِّلَّ بِخُفِّهَا** (mecaz:) [Dişi deve, gölgeyi ayağıyla örttü yahut gizledi]; öğle sıcağı vaktinin geldiği anlamındadır. (A.)

**لَوْذٌ**
**لَوْذٌ** ذ Dağın yanı; ve onun çevresi: çoğulu **ألْوَاذٌ**. (S, A, L, K.) ― -b2- Bir ülkenin yahut bölgenin bir yanı, yahut yanal kısmı yahut sahası: (A:) ve bir şeyin; (TA;) yine **لَوْذَانٌ** ↓ da böyledir: (K:) çoğulu yukarıdaki gibidir. (A.) ― -b3- Bir vadinin kıvrım yeri: çoğulu yukarıdaki gibidir. (L, K.) ― -b4- **هُوَ بِلَوْذِ كَذَا**, ve **بِلَوْذَانِ** ↓ **كَذَا**, O, şu yerin yahut şeyin yanında, yahut ona bitişik kısımda bulunur. (L.) ― -b5- **هُوَ لَوْذَهُ** O, ona yahut ona yakındır. (L.)

**لَوْذَانٌ**
**لَوْذَانٌ** ذ : **لَوْذٌ**’a bak.

**لَوْذَانِيَّةٌ**
**لَوْذَانِيَّةٌ** ذ , (K’nın bazı nüshalarında olduğu üzere,) yahut **لَوَذَانِيَّةٌ**, (diğerlerinde ve TA’da olduğu üzere,) Dolandırma; aldatma; eşanlamlısı **مُرَاوَغَةٌ**. (K.) 3’e bak.

**مَلَاذٌ**
**مَلَاذٌ** ذ ve **مِلْوَذَةٌ** ↓ [ikincisi K’da ve TA’ya göre böyle; fakat TT’de **مَلْوَذَة**; L’de ise ilk hareke işareti olmaksızın;] Sığınma, korunma, muhafaza yahut gizlenme için kendisine başvurulan yer; sığınak yeri; sığınak; (TA;) bir hisar; tahkimli yer; bir kale. (L, K.)

**مَِلْوَذَةٌ**
**مَِلْوَذَةٌ** ذ : **مَلَاذٌ**’a bak.

**خَيْرٌ مُلَاوِذٌ**
**خَيْرٌ مُلَاوِذٌ** ذ (mecaz:) Az hayır: (S:) yahut ancak şiddetli zahmet yahut emekten sonra gelen hayır: El-Katلmee’nin bir beytinde vârid olur: sen dersin, **خَيْرُ بَنِى فُلَانٍ مُلَاوِذٌ** Şu kimsenin oğullarının hayrı, onu elde etmek için şiddetli zahmet yahut sıkıntı olmaksızın gelmez. (ISk, T, L.)

**تَلْوَاذٌ**
**تَلْوَاذٌ** ذ : 3’e bak.
