# مئشير (م-ئ-ش-ي-ر) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%A6%D8%B4%D9%8A%D8%B1
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D8%A6%D8%B4%D9%8A%D8%B1

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: م - ئ - ش - ي - ر
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 1 sözlük
- Bu sayfa şu yazımları da kapsar: مِئْشير

## Sözlükler (1)

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%A6%D8%B4%D9%8A%D8%B1/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

#### Madde başı: مِئْشير

مِفْعِيل من الأَشَر.
والشَّوَارُ والشَِوَرُ والشُّوَار؛ الضم عن ثعلب. مَتاع البيت، وكذلك الشَّوَار لِمتَاع الرَّحْل، بالحاء. وفي حديث ابن اللُّتْبِيَّة: أَنه جاء بشَوَار كَثِيرٍ، هو بالفتح، مَتاع البَيْت. وشَوار الرجُل: ذكَره وخُصْياه واسْتُه. وفي الدعاء: أَبْدَى الله شُواره؛ الضم لغة عن ثعلب، أَي عَوْرَته، وقيل: يعني مَذاكِيره. والشَّوار: فرج المرأَة والرجُل؛ ومنه قيل: شَوَّر به كأَنه أَبْدَى عَوْرَته. ويقال في مَثَلٍ: أَشْوَارَ عَروسٍ تَرَى؟ وشَوَّرَ به: فعَل به فِعْلاً يُسْتَحْيا منه، وهو من ذلك. وتَشَوَّرَ هو: خَجِل؛ حكاها يعقوب وثعلب. قال يعقوب: ضَرَطَ أَعرابيّ فَتَشَوَّر، فأَشار بإِبْهامه نحوَ اسْتِه وقال: إِنها خَلْفٌ نطقَتْ خَلْفاً، وكرهها بعضهم فقال: ليست بعربِيَّة. اللحياني: شَوَّرْت الرجلَ وبالرجل فَتَشَوَّر إِذا خَجَّلْته فَخَجِل، وقد تشوَّر الرجل.
والشَّوْرَة: الجَمال الرائِع. والشَّوْرَة: الخَجْلَة.
والشَّيِّرُ: الجَمِيل. والمَشارة: الدَّبْرَة التي في المَزْرَعة. ابن سيده: المَشارة الدَّبْرَة المقطعة لِلزِّراعة والغِراسَة؛ قال: يجوز أَن تكون من هذا الباب وأَن تكون من المَشْرَة.
وأَشار إِليه وشَوَّر: أَومَأَ، يكون ذلك بالكفِّ والعين والحاجب؛ أَنشد ثعلب:
نُسِرُّ الهَوَى إِلاَّ إِشارَة حاجِبٍ
هُناك، وإِلاَّ أَن تُشِير الأَصابِعُ
وشَوَّر إِليه بيده أَي أَشارَ؛ عن ابن السكيت، وفي الحديث: كان يُشِير في الصلاة؛ أَي يُومِئ باليد والرأْس أَي يأْمُرُ ويَنْهَى بالإِشارة؛ ومنه قوله لِلَّذى كان يُشير بأُصبعه في الدُّعاء: أَحِّدْ أَحِّدْ؛ ومنه الحديث: كان إِذا أَشار بكفِّه أَشارَ بها كلِّها؛ أَراد أَنَّ إِشارَاتِه كلَّها مختلِفة، فما كان منها في ذِكْر التوحيد والتشهُّد فإِنه كان يُشِير بالمُسبِّحَة وحْدها، وما كان في غير ذلك كان يُشِير بكفِّه كلها ليكون بين الإِشارَتَيْن فرْق، ومنه: وإِذا تحَدَّث اتَّصل بها أَي وصَلَ حَدِيثَه بإِشارة تؤكِّده. وفي حديث عائشة: مَنْ أَشار إِلى مؤمن بحدِيدة يريد قتلَه فقد وَجَب دَمُه أَي حلَّ للمقصود بها أَن يدفعَه عن نفسه ولو قَتَلَه. قال ابن الأَثير: وَجَب هنا بمعنى حلَّ. والمُشِيرَةُ: هي الإِصْبَع التي يقال لها السَّبَّابَة، وهو منه. ويقال للسَّبَّابَتين: المُشِيرَتان. وأَشار عليه بأَمْرِ كذا: أَمَرَه به.
وهيَ الشُّورَى والمَشُورَة، بضم الشين، مَفْعُلَة ولا تكون مَفْعُولَة لأَنها مصدر، والمَصادِر لا تَجِيء على مثال مَفْعُولة، وإِن جاءت على مِثال مَفْعُول، وكذلك المَشْوَرَة؛ وتقول منه: شَاوَرْتُه في الأَمر واسْتشرته بمعنى. وفلان خَيِّرٌ شَيِّرٌ أَي يصلُح لِلْمُشاورَة. وشاوَرَه مُشاوَرَة وشِوَاراً واسْتَشاره: طَلَب منه المَشُورَة. وأَشار الرجل يُشِيرُ إِشارَةً إِذا أَوْمَأَ بيديْه. ويقال: شَوَّرْت إِليه بِيَدِي وأَشرت إِليه أَي لَوَّحْت إِليه وأَلَحْتُ أَيضاً. وأَشارَ إِليه باليَدِ: أَوْمأَ، وأَشارَ عليه بالرَّأْيِ. وأَشار يُشِير إِذا ما وَجَّه الرَّأْي. ويقال: فلان جيِّد المَشُورة والمَشْوَرَة، لغتان. قال الفراء: المَشُورة أَصلها مَشْوَرَة ثم نقلت إِلى مَشُورة لخفَّتها. اللَّيث: المَشْوَرَة مفْعَلَة اشتُقَّ من الإِشارة، ويقال: مَشُورة. أَبو سعيد: يقال فلان وَزِيرُ فلان وشيِّرُه أَي مُشاورُه، وجمعه شُوَرَاءُ. وأَشَارَ النَّار وأَشارَ بِها وأَشْوَرَ بها وشَوَّرَ بها: رفعَها.
وحَرَّة شَوْرَان: إِحْدَى الحِرَارِ في بلاد العرَب، وهي معروفة. والقَعْقاعُ بن شَوْر: رجُلٌ من بَنِي عَمْرو بن شَيْبان بن ذُهْل بن ثعلبة؛ وفي حديث ظبيان: وهمُ الَّذِينَ خَطُّوا مَشائِرَها أَي ديارَها، الواحدة مَشارَة، وهي من الشَّارة، مَفْعَلَة، والميم زائدة.

##### Türkçe

**مِفْعِيل**; **الأَشَر**’den.

**الشَّوَار** ve **الشَِوَر** ve **الشُّوَار**; zamme ile, Sa‘leb’den. Ev eşyası; ve yine
**الشَّوَار**, **الرَّحْل** eşyası için, **الحاء** ile. İbn **اللُّتْبِيَّة** hadîsinde: onun
çok **شَوَار** ile geldiği; o fetha iledir, ev eşyasıdır. Ve **شَوار**’ı adamın: onun
zekeridir ve husyeleridir ve dübürüdür. Ve duada: Allah onun **شُواره**’unu açığa çıkarsın;
zamme ile, Sa‘leb’den bir dil; yani
avretini; ve denildi: yani onun mezakiridir. Ve **الشَّوار**: kadının ve erkeğin ferci; bundan
denildi: onunla **شَوَّر** etti, sanki avretini açığa çıkardı. Ve bir meselde denilir: “Bir gelinin
**أَشْوَارَ**’ını mı görüyorsun?” Ve onunla **شَوَّرَ**: onunla, kendisinden haya edilen bir fiil yaptı;
ve o, bundandır. Ve o, **تَشَوَّرَ** etti: utandı; Yakub ve Sa‘leb onu hikâye etti. Yakub dedi: Bir bedevî
osurttu da **فَتَشَوَّر** etti; sonra başparmağıyla dübürüne doğru işaret etti ve dedi: “O, arkadır; arkadan
konuştu”; ve bazıları onu çirkin gördü de dedi: Arapça değildir. Lihyânî: Adamı **شَوَّرْت** ve adamla
(öyle yaptım da) o **فَتَشَوَّر** etti; onu utandırdığımda da o utandı; ve adam **تشوَّر** etti.

**الشَّوْرَة**: hayranlık uyandıran güzelliktir. **الشَّوْرَة**: utanmadır.

**الشَّيِّرُ**: güzel (olan). **المَشارة**: ekinlikteki **الدَّبْرَة**’dir. İbn Sîde: **المَشارة**,
ziraat ve fidan dikimi için kesilmiş **الدَّبْرَة**’dir; dedi: Bu babdan olması da caizdir, **المَشْرَة**’den
olması da caizdir.

Ona **أَشار** etti ve **شَوَّر**: imâ etti; bu, avuçla, gözle ve kaşla olur; Sa‘leb inşad etti:
نُسِرُّ الهَوَى إِلاَّ إِشارَة حاجِبٍ
هُناك، وإِلاَّ أَن تُشِير الأَصابِعُ
Ve eliyle ona **شَوَّر** etti; yani işaret etti; İbnü’s-Sikkît’ten. Ve hadîste: namazda işaret ederdi;
yani el ve baş ile imâ ederdi; yani işaretle emreder ve yasaklardı; bundan, duada parmağıyla işaret eden
kimseye sözü: “**أَحِّدْ أَحِّدْ**”; ve bundan hadîs: avucuyla işaret ettiğinde onunla bütünüyle işaret ederdi;
muradı: onun işaretlerinin hepsinin farklı olduğudur; onlardan tevhid zikrinde ve teşehhüdde olanı, yalnız
**المُسبِّحَة** ile işaret ederdi; bunun dışındakinde ise avucunun bütünüyle işaret ederdi ki iki işaret arasında
fark olsun; ve bundan: konuştuğunda onunla bitiştirirdi; yani sözünü, onu pekiştiren bir işaretle birleştirirdi.
Âişe hadîsinde: “Her kim bir mümine bir demirle işaret eder, onu öldürmeyi isterse, onun kanı **وَجَب** olmuştur”;
yani kendisine yöneltilen için, kendisini ondan savması helâl olur, onu öldürse bile. İbnü’l-Esîr dedi: **وَجَب**
burada “helâl oldu” manasındadır. **المُشِيرَةُ**: **السَّبَّابَة** denilen parmaktır; o, bundandır. Ve iki
**السَّبَّابَة** için denilir: **المُشِيرَتان**. Ona şu işte **أَشار** etti: onu onunla emretti.

Ve o, **الشُّورَى** ve **المَشُورَة**’dir; **الشين**’in zammı ile; **مَفْعُلَة**’dir ve **مَفْعُولَة** olmaz;
çünkü o bir masdardır; masdarlar **مَفْعُولة** vezni üzerine gelmez; her ne kadar **مِفْعُول** vezni üzerine
gelmiş olsa da; ve yine **المَشْوَرَة** böyledir. Ondan dersin: işte onu **شَاوَرْتُه** ve onu **اسْتشرته**,
aynı manada. Ve falan **خَيِّرٌ شَيِّرٌ**’dir; yani müşavereye elverişlidir. Onunla **شاوَرَه**,
**مُشاوَرَة** ve **شِوَاراً** ve onu **اسْتَشاره**: ondan **المَشُورَة**’yi talep etti. Adam **أَشار**
eder, **يُشِيرُ**; **إِشارَةً** (ile); iki eliyle imâ ettiğinde. Ve denilir: Ona elimle **شَوَّرْت** ve ona
**أَشرت**; yani ona el salladım ve ayrıca **أَلَحْتُ**. Ve ona el ile **أَشارَ**: imâ etti; ve ona rey ile
**أَشارَ** etti. Ve **أَشار** eder, **يُشِير**; rey’i yönelttiğinde. Ve denilir: Falan, **المَشُورة** ve
**المَشْوَرَة**’de iyidir; iki dildir. Ferrâ dedi: **المَشُورة**’nin aslı **مَشْوَرَة**’dir; sonra hafifliği
sebebiyle **مَشُورة**’ye nakledildi. Leys: **المَشْوَرَة**, **الإِشارة**’dan türetilmiş **مفْعَلَة**’dir; ve
**مَشُورة** denilir. Ebû Saîd: Denilir: Falan, falanın veziri ve onun **شيِّرُه**’dur; yani onun müşaviridir;
cem‘i **شُوَرَاءُ**’dır. Ve ateşi **أَشَارَ** etti ve onunla **أَشارَ** etti ve onunla **أَشْوَرَ** etti ve
onunla **شَوَّرَ** etti: onu yükseltti.

**حَرَّة شَوْرَان**: Arap beldelerindeki **الحِرَار**’dan biridir; ve o, bilinir.

**القَعْقاعُ بن شَوْر**: **بَنِي عَمْرو بن شَيْبان بن ذُهْل بن ثعلبة**’den bir adamdır. Ve **ظبيان** hadîsinde:
“Onlar, onun **مَشائِرَها**’sını çizmiş olanlardır”; yani onun diyarlarını; tekili **مَشارَة**’dir; ve o,
**الشَّارة**’dandır; **مَفْعَلَة** (vezninde); ve **الميم** ziyadedir.
