# مجس — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AC%D8%B3/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D8%AC%D8%B3/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [مجس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AC%D8%B3.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: مجس

مجوس، كصبور: رجل صغير الأذنين، كان في سابق العصور، أول من وضع دينا للمجوس ودعا إليه، قاله الأزهري، وليس هو زرادشت الفارسي، كما قاله بعض، لأنه كان بعد إبراهيم عليه السلام، والمجوسية: دين قديم، وإنما زرادشت جدده وأظهره وزاد فيه، قاله شيخنا، قال: هو معرب أصله منج كوش فعرب مجوس، كما ترى، ونزل القرآن به، وكوش، بالضم: الأذن، ومنج، بمعنى القصير. رجل مجوسي، ج مجوس، كيهودي ويهود، قال أبو علي النحوي: المجوس واليهود إنما عرف على حد يهودي ويهود، ومجوسي ومجوس، ولولا ذلك لم يجز دخول الألف واللام عليهما، لأنهما معرفتان مؤنثان، فجريا في كلامهم مجرى القبيلتين، ولم يجعلا كالحيين في باب الصرف وأنشد:
  أصاح أريك برقا هب وهنا                      كنار مجوس تستعر إستعارا ومجسه تمجيسا: صيره مجوسيا فتمجس هو، ومنه الحديث: كل مولود يولد على الفطرة حتى يكون أبواه يمجسانه أي يعلمانه دين المجوسية. واسم تلك النحلة: المجوسية، وأما قوله صلى الله عليه وسلم:  القدرية مجوس هذه الأمة  قيل: إنما جعلهم مجوسا لمضاهاة مذهبهم مذهب المجوس، في قولهم بالأصلين، وهما النور والظلمة، يزعمون أن الخير من فعل النور، وأن الشر من فعل الظلمة، وكذا القدرية، يضيفون الخير إلى الله تعالى، والشر إلى الإنسان والشيطان، والله خالقهما معا لا يكون شيء منهما إلا بمشيئته تعالى، فهما مضافان إليه سبحانه وتعالى خلقا وإيجادا، وإلى الفاعلين لهما عملا وإكتسابا.

### Türkçe

**مجوس**، **كصبور**: küçük kulaklı bir adam; önceki çağlarda idi; **المجوس** için bir din koyan ve ona çağıran ilk kimse; bunu **الأزهري** söyledi; ve o, bazısının söylediği gibi Farslı **زرادشت** değildir; çünkü o, İbrahim عليه السلام’dan sonra idi; ve **المجوسية**: kadim bir dindir; ancak **زرادشت** onu yeniledi ve onu ortaya çıkardı ve onda artırdı; bunu şeyhimiz söyledi; dedi ki: o, muarrebdir; aslı **منج كوش**’tur; sonra **مجوس** diye araplaştırıldı, gördüğün gibi; ve Kur’an onunla indi; ve **كوش**، damme ile: kulaktır; ve **منج**، “kısa” manasındadır. **رجل مجوسي**، çoğulu **مجوس**، **كيهودي ويهود** gibi. Nahivci **أبو علي** dedi ki: **المجوس** ve **اليهود** ancak **يهودي** ve **يهود**; ve **مجوسي** ve **مجوس** sınırı üzere marife kılındı; ve eğer bu olmasaydı, ikisine **الألف واللام**’ın girmesi caiz olmazdı; çünkü ikisi marife iki müennestir; böylece onların كلامında iki kabile yerinde yürüdüler; ve sarf babında iki hayy gibi kılınmadılar; ve şu beyti inşad etti:
  “Ey arkadaşım, bir şimşek mi görüyorsun? Kalk ve burada gevşe;
  **مجوس** ateşi gibi, alevlenir, alevlenişle.”

Ve onu **مجسه تمجيسا**: onu **مجوسيا** kıldı; böylece o **تمجس** etti; ve ondan hadis: “Her doğan fıtrat üzere doğar; ta ki anne-babası onu **يمجسانه** edinceye kadar”; yani ona **المجوسية** dinini öğretirler. Ve o nihlenin adı: **المجوسية**. Amma onun صلى الله عليه وسلم sözü: “**القدرية** bu ümmetin **مجوس**’udur”; denildi ki: onları ancak **مجوس** kıldı; mezheplerinin **المجوس** mezhebine benzemesi sebebiyle; iki asıl hakkındaki sözlerinde; ve onlar **النور** ve **الظلمة**’dir; hayrın **النور** fiilinden olduğunu, şerrin de **الظلمة** fiilinden olduğunu iddia ederler; ve كذلك **القدرية**: hayrı Allah تعالى’ya izafe ederler; şerri insana ve şeytana; hâlbuki Allah ikisinin de yaratıcısıdır; onlardan hiçbir şey ancak O’nun تعالى meşîetiyle olmaz; böylece ikisi, O’na سبحانه وتعالى yaratma ve var etme bakımından izafe edilmiştir; ve ikisini yapanlara da amel ve kesb bakımından izafe edilmiştir.
